Tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 – 2030 vừa diễn ra, thể hiện quyết tâm của TP.HCM để người dân sớm thụ hưởng được chính sách có lợi, nhân văn.
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết sau sáp nhập, TP có 180 tuyến xe buýt (gồm 109 tuyến xe buýt được trợ giá và 71 tuyến xe buýt không trợ giá) với 42 đơn vị vận tải tham gia hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Trong số 2.432 xe đang hoạt động có 1.185 xe buýt điện và 153 xe buýt sử dụng khí CNG (đạt 55% xe sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường).
Theo tờ trình nghị quyết xe buýt miễn phí sẽ miễn phí vé 135 tuyến xe buýt hoạt động tại TP.HCM. Trong 8 tháng còn lại của năm 2026, tổng kinh phí khoảng 930 tỉ đồng, thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là tháng 4.
Từ năm 2002 đến nay, thực hiện chủ trương khuyến khích vận tải hành khách công cộng của TP, Sở Xây dựng đã thông qua chính sách trợ giá và các chính sách miễn, giảm giá vé cho một số người dân từ nguồn ngân sách TP. Theo đó đã miễn tiền vé xe buýt đối với trẻ em dưới 6 tuổi; người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng.
Khi đưa vào khai thác tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, TP miễn phí 100% giá vé 17 tuyến xe buýt kết nối từ 24-12-2024 đến hết ngày 20-1-2025 bằng ngân sách. Qua thống kê sản lương hành khách trong thời gian miễn phí cao hơn 34% so với khi kết thúc chương trình này.
Miễn phí 100% giá vé các tuyến xe buýt trong các dịp lễ năm 2025 như ngày 30-4, 1-5, ngày 2-9, Tết dương lịch 2026, Tết nguyên đán 2026, ngày bầu cử bằng kinh phí xã hội hóa. Kết quả sản lượng hành khách tăng từ 20 – 28% tùy từng dịp lễ so với cùng kỳ năm 2024.
Bên cạnh đó, các ngân hàng, các tổ chức thẻ, các ví điện tử, các doanh nghiệp cũng tổ chức nhiều chương trình khuyến mãi, giảm giá, miễn vé đi xe buýt thông qua hệ thống vé điện tử đã lắp đặt trên các tuyến xe buýt.
Là hành khách thường xuyên đi xe buýt, bạn Đồng Thị Thủy Tiên, sinh viên năm 3 Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM, cho biết bản thân hiện di chuyển bằng tuyến xe buýt 170 từ ký túc xá khu B đến trường với mức vé khoảng 3.000 đồng/lượt. Theo Thủy Tiên, so với trước đây chất lượng xe buýt đã có sự cải thiện rõ rệt, từ không gian đến thái độ phục vụ.
“Trước kia, mỗi lần lên xe buýt thường có cảm giác khá ngột ngạt, không gian chật và đôi khi có mùi gây khó chịu. Còn bây giờ, xe sạch sẽ hơn, thoáng hơn và đặc biệt là có máy lạnh nên đi rất dễ chịu, nhất là trong điều kiện thời tiết TP.HCM nắng nóng quanh năm”, Thủy Tiên cho biết.
Cũng theo Thủy Tiên, không chỉ cải thiện về điều kiện vật chất, thái độ phục vụ của nhân viên cũng là điểm khiến các hành khách hài lòng. “Khi lên xe, hành khách thường được chào hỏi. Khi xuống xe, hành khách cũng nhận được lời cảm ơn kèm theo thái độ thân thiện, tạo cảm giác thoải mái hơn so với trước”, Thủy Tiên nhận xét và cho biết một trong những thay đổi đáng chú ý khác mà Thủy Tiên thấy tiện lợi là hình thức thanh toán.
Nếu như trước đây, hành khách phải chuẩn bị tiền lẻ, đôi khi gặp bất tiện khi không kịp đưa tiền hoặc không có sẵn, thì hiện nay việc thanh toán điện tử giúp quá trình này nhanh gọn hơn. “Việc không cần dùng tiền mặt hay nhận vé giấy như trước giúp mình thấy tiện lợi hơn rất nhiều”, Thủy Tiên nói.
Việc TP.HCM triển khai xe buýt miễn phí, theo Thủy Tiên, sẽ góp phần tạo thêm động lực cho một số nhóm hành khách, đặc biệt là sinh viên hoặc người có nhu cầu di chuyển linh hoạt. Chi phí đi xe buýt vốn đã khá thấp nên miễn phí hay không không phải yếu tố quyết định hoàn toàn.
“Với mình, thói quen di chuyển và lịch trình cá nhân vẫn đóng vai trò quan trọng. Để chính sách phát huy hiệu quả rộng hơn, cần đi kèm với việc cải thiện tính thuận tiện và khả năng đáp ứng nhu cầu di chuyển, từ đó từng bước thu hút thêm người dân chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng”, Tủy Tiên chia sẻ.
Còn bạn Trần Nguyễn Đình Khang, sinh viên năm 2 Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, cũng cho biết có nhiều lựa chọn di chuyển bằng xe buýt từ ký túc xá khu B đến trường. Cụ thể, Khang có thể đi tuyến 53 với chi phí khoảng 3.000 đồng nhưng thời gian gần một giờ, hoặc kết hợp các tuyến 99, 170 và chuyển sang tuyến 8 để rút ngắn thời gian xuống còn khoảng 15 – 20 phút với chi phí khoảng 6.000 đồng.
Theo Khang, chất lượng xe buýt đã được cải thiện đáng kể so với trước. “Không gian sạch sẽ hơn, ghế ngồi thoải mái hơn. Trước đây có những xe khá lộn xộn, thậm chí có thêm nhiều vật dụng như xoong nồi, cây lau nhà hay thùng nước khiến cảm giác chật chội và không đảm bảo vệ sinh. Hiện nay, với việc trang bị máy lạnh, trải nghiệm đi xe buýt trong điều kiện thời tiết nắng nóng cũng dễ chịu hơn nhiều”, Khang nói.
Đánh giá về chính sách miễn phí xe buýt, Khang cho rằng đây có thể là yếu tố khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn, bởi tính tiện lợi đi kèm việc không mất chi phí di chuyển. Tuy nhiên, theo Khang, miễn phí không phải là yếu tố duy nhất. “Điều quan trọng là phải đảm bảo chất lượng dịch vụ không bị giảm sút khi miễn phí”, Khang nói.
Cũng theo Khang, TP cần tiếp tục mở rộng thêm các tuyến và tăng tần suất hoạt động, đặc biệt vào giờ cao điểm khi nhu cầu đi lại của sinh viên tăng cao. Việc rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến hoặc giữa các tuyến kết nối cũng là yếu tố quan trọng giúp xe buýt trở nên thuận tiện hơn. “Nếu thời gian chờ lâu hoặc phải chuyển tuyến nhưng không đồng bộ thì người đi sẽ dễ nản”, Khang chia sẻ.
Bàn về đề xuất miễn phí vé xe buýt, nhiều chuyên gia nhận định đây là một đòn bẩy kinh tế đáng kể. Tuy nhiên, để người dân thực sự chuyển từ phương tiện cá nhân sang xe buýt, TP.HCM cần triển khai lộ trình bài bản, từ rà soát, tái cấu trúc mạng lưới tuyến đến tổ chức các tuyến xe buýt cỡ nhỏ “len lỏi” vào khu dân cư để gom khách, đồng thời siết chặt công tác giám sát chất lượng dịch vụ.
Theo ông Lê Trung Tính – Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách TP.HCM, chính sách miễn phí vé phải đi cùng việc nâng cao chất lượng phục vụ.
Ông Tính cho rằng nguyên nhân khiến người dân từng “quay lưng” với xe buýt xuất phát từ thái độ phục vụ chưa tốt. Vì vậy, cần kiểm soát chặt vấn đề này, việc miễn phí hay trợ giá mới phát huy hiệu quả.
“Đặc biệt, cơ quan quản lý không được buông lỏng giám sát sau đấu thầu để tránh trường hợp doanh nghiệp không duy trì chất lượng dịch vụ ổn định”, ông Tính nói và cho rằng để thu hút thêm người đi xe buýt cũng cần rà soát toàn bộ hệ thống để điều chỉnh luồng tuyến, tần suất và thời gian hoạt động phù hợp nhu cầu thực tế.
Song song đó, việc đầu tư hạ tầng xanh, phát triển xe buýt điện và hệ thống trạm sạc được xem là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao trải nghiệm, hướng đến hình ảnh giao thông công cộng hiện đại, thân thiện môi trường.
Trong khi đó, TS Nguyễn Bảo Thành, Trường ĐH Văn Lang, cho rằng “chi phí thời gian” mới là yếu tố quyết định hành vi lựa chọn phương tiện. Nếu xe buýt không thuận tiện và không đảm bảo giờ giấc, người dân sẽ khó chấp nhận sử dụng. Do vậy, ông Thành đề xuất cần tăng mật độ trạm dừng, mở rộng mạng lưới vào các tuyến đường nhánh thông qua xe buýt cỡ nhỏ để rút ngắn khoảng cách tiếp cận cho hành khách.
“Bên cạnh đó, tính đúng giờ phải được coi là yêu cầu tiên quyết, đòi hỏi hệ thống quản lý vận hành hiện đại, có bảng điện tử thông báo thời gian xe đến và tích hợp các phương thức thanh toán nhanh như mã QR. Đồng thời, các yếu tố “mềm” như vỉa hè thông thoáng, trạm dừng được thiết kế thuận tiện, thẩm mỹ cũng cần được cải thiện để khuyến khích người dân tiếp cận xe buýt dễ dàng hơn”, ông Thành gợi ý.
Nhiều ý kiến chuyên gia cũng cho rằng miễn phí vé chỉ là bước khởi đầu để thu hút sự quan tâm. Yếu tố then chốt để giữ chân hành khách lâu dài nằm ở một mạng lưới phủ rộng, dịch vụ chuyên nghiệp, đúng giờ và được giám sát chặt chẽ. “Khi xe buýt trở thành lựa chọn tiện lợi và đáng tin cậy, việc người dân giảm dần phụ thuộc vào xe cá nhân sẽ diễn ra một cách tự nhiên”, một chuyên gia khẳng định.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/nhieu-gui-gam-cho-xe-buyt-mien-phi-20260407082520322.htm
Nâng cao chất lượng giám sát, phản biện
Bộ Tư pháp đang đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp - Môi trường) và UBND 10 tỉnh, thành phố (Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ).
Việc thí điểm luật sư công là cần thiết nhằm tăng khả năng kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, đẩy mạnh việc tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, đồng thời tăng khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng nên mở rộng phạm vi thí điểm đối với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thay vì chỉ với 18 đơn vị như đề xuất của cơ quan soạn thảo.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ nhiệm Cơ quan truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam , Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, dẫn điều 9 Hiến pháp quy định MTTQ Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
MTTQ Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính trị của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thể hiện ý chí, nguyện vọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân đến các cơ quan nhà nước; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo ông Hậu, các chức năng trên của MTTQ Việt Nam đều đòi hỏi mỗi cá nhân, tổ chức được giao nhiệm vụ phải thực sự am hiểu về pháp luật. Việc thí điểm luật sư công, một đội ngũ pháp lý chuyên nghiệp, sẽ giúp hoạt động của khối mặt trận chuyên nghiệp, chất lượng hơn.
Chẳng hạn hoạt động giám sát, phản biện xã hội, liên quan trực tiếp đến lợi ích công cộng, tác động đến chính sách pháp luật và các quyết định quản lý nhà nước. Do đó, thận trọng, chính xác, hiệu quả là những yếu tố bắt buộc cần có.
Dự thảo quy định luật sư công phải đảm bảo rất nhiều tiêu chí như: trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp, đã được đào tạo luật sư công… Những phẩm chất này của luật sư công chắc chắn sẽ giúp hoạt động giám sát, phản biện trở nên hiệu quả hơn.
Một khía cạnh khác là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân, nhất là người yếu thế. Ông Hậu cho rằng nên mở rộng vai trò của luật sư công trong việc tăng cường tiếp cận công lý cho các đối tượng chính sách, thay vì giới hạn ở bảo vệ quyền, lợi ích của cơ quan nhà nước. Nếu nhìn nhận ở góc độ này, việc thí điểm luật sư công với khối mặt trận là hoàn toàn phù hợp cả về chức năng và bối cảnh, khi Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng các tổ chức luật sư đã quy tụ về MTTQ Việt Nam.
Theo ông Lưu Anh Cường, Giám đốc Công ty luật Thái Dương FDI Hà Nội, Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật nhấn mạnh yêu cầu "phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, sự tham gia rộng rãi, thực chất của người dân, tổ chức, doanh nghiệp trong xây dựng và thi hành pháp luật". Nội dung trên cho thấy khi bàn về nâng cao chất lượng thi hành pháp luật, Đảng không chỉ đặt trọng tâm ở cơ quan quản lý nhà nước, mà còn đặt trọng tâm ở các chủ thể giám sát và phản biện việc thực thi pháp luật.
Tại dự thảo của Bộ Tư pháp, danh sách thí điểm luật sư công gồm 18 đơn vị, tập trung phần lớn vào khối hành pháp. Điều này dẫn tới hệ quả là kết quả thí điểm dù có giá trị nhưng sẽ chủ yếu cho thấy cách luật sư công vận hành trong bộ, ngành và chính quyền địa phương, chưa chắc phản ánh đầy đủ tác dụng của chế định này trong các thiết chế có chức năng quan trọng khác, nhất là giám sát, phản biện xã hội.
Thực tế cho thấy các thiết chế thuộc khối mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương có tính chất hoạt động khác đáng kể so với bộ, ngành và chính quyền địa phương. Bộ, ngành và UBND chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong khi Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị - xã hội vừa là chủ thể trong hệ thống chính trị, vừa có vai trò giám sát, phản biện xã hội, tiếp công dân, tham gia công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh kiến nghị của nhân dân và trong nhiều trường hợp là đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức mình hoặc của các nhóm xã hội mà mình đại diện.
So sánh về nhu cầu pháp lý, ở cơ quan hành chính thường gắn với quản lý, điều hành, xử lý tranh chấp, tham gia tố tụng hoặc giải quyết rủi ro pháp lý trong hoạt động công vụ. Còn ở khối mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội thường gắn nhiều hơn với giám sát, phản biện và các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như đã nêu.
Như vậy, nếu chỉ thí điểm trong một loại môi trường, kết quả thu được chủ yếu phản ánh môi trường đó. Trong khi đó, để quyết định có nên luật hóa mô hình luật sư công hay không thì không nên dừng lại ở việc xem xét mô hình này có vận hành được hay không mà cần biết nó phù hợp với loại thiết chế nào, phát huy tác dụng mạnh nhất ở đâu và bộc lộ vướng mắc gì trong từng bối cảnh khác nhau.
Điều quan trọng nữa, ông Lưu Anh Cường cho rằng, dự thảo nghị quyết quy định phạm vi hoạt động của luật sư công gồm tham gia tố tụng với tư cách là luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; tư vấn pháp luật; đại diện trong giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn xử lý các vấn đề pháp lý của dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài…
Đối chiếu nội dung trên với thực tế hoạt động của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của một số tổ chức chính trị - xã hội, có thể thấy nhiều điểm giao nhau khá rõ. Đơn cử giám sát và phản biện xã hội, hoạt động này đòi hỏi không chỉ trách nhiệm chính trị mà còn cần cả khả năng đọc hồ sơ, hiểu quy trình pháp luật, nhận diện rủi ro hoặc dấu hiệu bất cập, từ đó chuyển ý kiến giám sát thành lập luận pháp lý có sức nặng hơn. Luật sư công rõ ràng đáp ứng tốt yêu cầu.
Đặc biệt, dự thảo quy định luật sư công được quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho sao chép hoặc cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc mà họ đang giải quyết. Nếu thí điểm luật sư công với khối mặt trận, việc đọc, xác định tài liệu then chốt, nhận diện mâu thuẫn pháp lý, đối chiếu hồ sơ, làm rõ điểm cần kiến nghị hoặc phản biện có thể được thực hiện bài bản hơn, từ đó nâng cao chiều sâu pháp lý cho những quyền năng giám sát, phản biện vốn đã được Hiến pháp và luật trao.
Ngoài ra, không ít vụ việc kéo dài thường đi qua kênh mặt trận hoặc tổ chức chính trị - xã hội trước, hoặc ít nhất các tổ chức này cũng tham gia kiến nghị, giám sát và đối thoại. Nếu có lực lượng luật sư công, chất lượng tham gia sẽ được nâng lên theo hướng có căn cứ pháp lý rõ hơn, kiến nghị chính xác hơn, đồng thời nhận diện đúng trọng tâm tranh chấp sớm hơn.
Hay như việc khối mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội cũng có tài sản công, trụ sở, hợp đồng, quan hệ lao động và có thể phát sinh tranh chấp hoặc vấn đề pháp lý. Một lực lượng pháp lý chuyên trách có thể tạo ra khác biệt về chiều sâu chuyên môn, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của chính tổ chức mình.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/nang-cao-chat-luong-giam-sat-phan-bien-18526040521391635.htm
