Phong trào xây dựng nhà yến ở Gia Lai phát triển rầm rộ tại khu vực phía tây trong nhiều năm gần đây. Xuất phát từ hiệu quả kinh tế cao ở địa phương, nhiều người dân đã mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực này.
Anh Nguyễn Văn Dũng (xã Chư Sê) cho biết ban đầu gia đình chỉ cải tạo nhà ở, dành khoảng 150 m² để nuôi yến. “Sản lượng rất tốt, mỗi năm thu hơn 30 kg. Sau đó chúng tôi đầu tư thêm 2 nhà yến với tổng diện tích hơn 800 m². Tuy nhiên, 2 năm gần đây sản lượng giảm rõ rệt, có nhà giảm tới 40%, đàn yến tăng rất chậm”, anh Dũng nói.
Theo nhiều chuyên gia và người có kinh nghiệm, khu vực phía tây Gia Lai có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển nghề nuôi chim yến như môi trường trong lành, khí hậu ôn hòa, diện tích rừng và đồng ruộng lớn, là nguồn cung cấp côn trùng dồi dào.
Chi phí đầu tư nhà yến ở Gia Lai khá lớn, khoảng 3,5 triệu đồng/m² xây dựng và 1,2 triệu đồng/m² cho thiết bị, chưa tính tiền đất. Nhiều hộ đã đầu tư hàng tỉ đồng. Thống kê chưa đầy đủ cho thấy khu vực này hiện có khoảng trên dưới 2.000 nhà yến, sản lượng khoảng 7.000 kg/năm, tập trung ở các địa bàn Chư Sê, Đức Cơ, Ia Pa, Chư Pah, Chư Prông, Krông Pa và Ayun Pa.
Theo tính toán của người nuôi yến lâu năm, một nhà yến Gia Lai thông thường phải mất khoảng 3 năm mới ổn định đàn và bắt đầu hoàn vốn. Tuy nhiên, nhiều nhà yến mới xây vài năm gần đây không đạt được mức tăng đàn như kỳ vọng, khiến thời gian hoàn vốn kéo dài hơn.
Việc nhà yến Gia Lai giảm sản lượng và đàn yến tăng chậm đã khiến nhiều nhà đầu tư chịu thiệt hại đáng kể.
Anh Nguyễn Văn Hiếu (phường Pleiku) đầu tư xây nhà yến tại xã Đức Cơ chia sẻ: “Chúng tôi mua đất hơn 500 triệu đồng, đầu tư thêm khoảng 1,5 tỉ đồng xây nhà yến. Nhưng sau 3 năm, mỗi năm chỉ thu vài trăm tổ, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Đây là khoản đầu tư thất bại, bán cũng khó mà giữ lại cũng không hiệu quả”.
Trong khi đó, anh Nguyễn Đình Kỳ (xã Ia Dom) cho biết gia đình đến với nghề nuôi yến từ năm 2015 một cách tình cờ. Sau khi thấy hiệu quả, gia đình tiếp tục đầu tư, nâng tổng diện tích lên hơn 1.000 m². “Trước đây giá yến thô 22 – 25 triệu đồng/kg, thu nhập ổn định. Nay giá chỉ còn 13 – 15 triệu đồng/kg, sản lượng lại giảm 20 – 30% trong 2 năm qua”, anh Kỳ nói.
Trao đổi với PV Thanh Niên ngày 14.4, ông Trần Phước Sỹ, Chủ tịch Hiệp hội yến sào Quảng Đà, xác nhận tình trạng nhà yến Gia Lai giảm sản lượng và số lượng đàn yến là có thật.
Theo ông Sỹ, nguyên nhân chính là biến đổi khí hậu và việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khiến côn trùng, nguồn thức ăn của chim yến, suy giảm. Điều này buộc chim phải bay xa tìm thức ăn, thậm chí chuyển sang khu vực khác có điều kiện tốt hơn.
Ngoài ra, việc phát triển nhà yến ở Gia Lai ồ ạt, thiếu kiểm soát trong những năm gần đây khiến số lượng nhà yến vượt quá khả năng đáp ứng của đàn chim, dẫn đến cạnh tranh và tăng đàn chậm.
“Thời điểm này, người dân không nên tiếp tục xây mới mà cần tập trung chăm sóc các nhà yến hiện có, như kiểm tra hệ thống âm thanh, phun sương tạo ẩm… để giữ đàn yến ổn định”, ông Sỹ khuyến nghị.
Tin Gốc: Thanh Niên
Vì sao kiểm lâm Côn Đảo phạt tiền người cất giữ 42 cây mai vàng?
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo) số tiền 3 triệu đồng do vi phạm quy định về quản lý lâm sản, liên quan việc cất giữ 42 cây mai vàng.
Ông Hậu cho biết trước đó khoảng 14 giờ 30 ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành của Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo trong quá trình kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản đã phát hiện trên đường Tôn Đức Thắng (khu dân cư số 5, đặc khu Côn Đảo), ông T. cất giữ có 42 cây mai vàng đang sinh trưởng ổn định.
Ông T. cho biết đã mua 45 cây mai từ đất liền vận chuyển ra Côn Đảo để chăm sóc, tuy nhiên sau đó có 3 cây bị chết, còn lại 42 cây.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường, nhất là vào mùa xuân.
Những năm gần đây, tại Côn Đảo đang diễn ra tình trạng một số người lén lút vào rừng đào gốc mai rừng về tàng trữ, cất giữ chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi… việc này đã được UBND huyện Côn Đảo (cũ) có văn bản số 162 ngày 20.1.2021 chỉ đạo tăng cường quản lý khai thác, vận chuyển, buôn bán cây có nguồn gốc rừng tự nhiên và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Ngày 2.4 vừa qua, Tổ tuần tra liên ngành theo kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Tổ tuần tra này do Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo chủ trì cùng với Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo kiểm tra tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện 42 cây mai vàng do ông N.V.T cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo khoản 3 điều 8 Thông tư số 26 năm 2025 ngày 24.6.2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gỗ có tên trùng với cây gỗ rừng tự nhiên, cây trồng phân tán, cây vườn nhà do tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư tự đầu tư phải có bản chính bảng kê lâm sản do chủ lâm sản lập hoặc có xác nhận của cơ quan kiểm lâm sở tại (nếu chủ lâm sản đề nghị).
Theo khoản 2 điều 11 Thông tư số 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ sơ lâm sản quy định tại khoản 3 điều 8 Thông tư 26 khi mua bán, chuyển giao, chuyển quyền sở hữu, vận chuyển trong nước phải bao gồm: bản chính bảng kê lâm sản (do chủ lâm sản bán lập hoặc có xác nhận của kiểm lâm theo điểm đ khoản 3 điều 5 Thông tư 26) và bản sao hồ sơ mua bán liền kề trước đó hoặc mã QR chứa hồ sơ trên bảng kê lâm sản (trừ trường hợp bảng kê đã có xác nhận theo đề nghị của chủ lâm sản).
Tại thời điểm kiểm tra, ông T. không xuất trình được hồ sơ lâm sản theo quy định tại khoản 2 điều 11 Thông tư số 26. Hành vi này vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Đồng thời tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị với đoàn kiểm tra liên ngành sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày 3.4, nhưng sau đó ông Trình không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định.
Do đó, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo quyết định xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
Cũng tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo, vào ngày 19.6.2025, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ; từ 1.7.2025 thuộc TP.HCM) phối hợp Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Côn Đảo (cũ) đã phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông N.V.Y (33 tuổi, ở Côn Đảo) vì hành vi tàng trữ 23 cây mai vàng, tổng trọng lượng 180 kg. Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo đã xử phạt ông Y. số tiền 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ 23 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
"Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo khẳng định việc xử phạt vi phạm hành chính nêu trên là đúng quy định nhằm ngăn chặn hành vi lén lút vào rừng bứng đào bới, bứng mai rừng tự nhiên về chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi làm ảnh hưởng đến tài nguyên rừng", ông Hậu nhấn mạnh.
