Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/4 gửi hồ sơ lên Tòa phúc thẩm liên bang tại Washington, đề nghị bác phán quyết của thẩm phán tòa sơ thẩm Richard Leon về dự án xây dựng phòng khiêu vũ ở Cánh Đông của Nhà Trắng.
Thẩm phán Leon ngày 31/3 chấp thuận yêu cầu từ Tổ chức Bảo tồn Di sản Quốc gia (NTHP), áp dụng biện pháp đình chỉ thi công đối với dự án phòng khiêu vũ này. Thẩm phán kết luận rằng việc chính quyền Tổng thống Trump cho phá hủy Cánh Đông vào tháng 10/2025 là trái luật và việc xây dựng phòng khiêu vũ thay thế chỉ có thể được nối lại một khi quốc hội cho phép.
Nhà Trắng đề nghị tòa phúc thẩm dừng thi hành phán quyết của thẩm phán Leon trong khi chờ quá trình xét xử tiếp theo, đồng thời để ngỏ khả năng đưa sự việc lên Tòa án Tối cao nếu không đạt được kết quả mong muốn.
Theo đơn kháng cáo của Nhà Trắng, quyết định đình chỉ thi công có thể gây nguy hiểm cho những người sống và làm việc trong khuôn viên, trong đó có Tổng thống Mỹ. Chính quyền cũng cảnh báo việc đình chỉ xây dựng cũng tạo ra “một hố lớn” ngay cạnh khu vực làm việc của Tổng thống và tiềm ẩn rủi ro đối với an ninh quốc gia.
Chính quyền Trump lập luận đây là “dự án tối cần thiết để đảm bảo an toàn và an ninh của Nhà Trắng và Tổng thống, gia đình cùng các nhân viên”.
Các tài liệu gửi tòa phúc thẩm liên bang cũng nêu chi tiết nhiều hạng mục an ninh đã hoặc đang được triển khai tại khu vực xây dựng, bao gồm cột và dầm thép chống tên lửa, vật liệu chống drone, kính chống đạn và chống nổ. Ngoài ra, các hạng mục như hầm trú ẩn, khu y tế, hệ thống bảo vệ và các cơ sở quân sự tối mật cũng đang được xây dựng hoặc chuẩn bị lắp đặt.
Chính quyền Trump cho rằng thiết kế tổng thể mới của Cánh Đông sẽ phục vụ các mục tiêu an ninh quan trọng như bảo vệ Tổng thống Mỹ, gia đình, nhân viên, cũng như duy trì hoạt động liên tục và hệ thống liên lạc trước các mối đe dọa như drone, tên lửa đạn đạo, đạn bắn và tác nhân sinh học.
“Tổng thống Trump rõ ràng có thẩm quyền hợp pháp để hiện đại hóa, tân trang và trang hoàng Nhà Trắng. Những người tiền nhiệm cũng làm điều tương tự”, người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle nói.
Thẩm phán Leon cho phép tạm hoãn hiệu lực phán quyết đình chỉ thi công đến ngày 14/4 để chính quyền kháng cáo, đồng thời cho phép tiếp tục các hạng mục “tối cần thiết” để đảm bảo an ninh. Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng ngoại lệ này đồng nghĩa toàn bộ dự án nên được tiếp tục, vì mọi hạng mục có yếu tố an ninh.
Tuy nhiên, theo NTHP, các lập luận của chính quyền “bị phóng đại”. Trong hồ sơ gửi tòa phúc thẩm, tổ chức này nêu rằng công trường “không cản trở” Tổng thống tiếp tục sinh sống tại Nhà Trắng, tổ chức sự kiện, tiếp khách quốc tế hay họp nội các kể từ khi Cánh Đông bị phá dỡ.
Tổ chức này phân tích rằng trước đây chính quyền từng coi dự án phòng khiêu vũ và các hạng mục ngầm là hai phần tách biệt. Tuy nhiên, sau phán quyết ngày 31/3 của tòa án liên bang, hai phần này “đột nhiên trở nên không thể tách rời”.
Cánh Đông của Nhà Trắng được xây dựng từ năm 1902 và được mở rộng dưới thời Tổng thống Franklin Roosevelt. Dự án phòng khiêu vũ tại Cánh Đông được xem là một trong những dấu ấn lớn trong nhiệm kỳ của ông Trump, nhằm tạo không gian tổ chức sự kiện quy mô lớn thay cho các công trình tạm thời ngoài trời.
Dù vậy, dự án đã gây tranh cãi về giám sát và minh bạch, đặc biệt liên quan đến nguồn tài trợ từ các doanh nghiệp lớn. Các luật sư của nguyên đơn cho rằng việc huy động tài trợ tư nhân càng đòi hỏi phải có sự phê chuẩn rõ ràng từ quốc hội.
Thanh Danh (Theo NBC, AP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nha-trang-xay-phong-khieu-vu-la-de-dam-bao-an-ninh-quoc-gia-5060707.html
Những quốc gia nào đã đạt thỏa thuận riêng với Iran để đi qua eo biển Hormuz?
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Cuộc đua lên mặt trăng: Khó khăn chết người, NASA phải nhờ cậy 'đại gia'
Để thực sự đặt chân xuống vùng cực nam mặt trăng, nhân loại phải hóa giải vô số thử thách tiềm ẩn rủi ro chết người, đòi hỏi những bước nhảy vọt về công nghệ mà Mỹ cùng các đối tác đang ráo riết chuẩn bị.
Trước hết, thách thức lớn nhất đối với các phi hành gia không nằm ở kỹ thuật bay mà là sự khắc nghiệt của địa hình cực nam mặt trăng. Do trục tự quay của mặt trăng chỉ nghiêng khoảng 1,5 độ, khiến một số khu vực ở đó không bao giờ nhận được ánh sáng mặt trời, hình thành những vùng tối vĩnh viễn, còn gọi là "cái bẫy lạnh" bên trong các miệng hố sâu thẳm với nhiệt độ có thể xuống tới âm 203 độ C. Ở mức nhiệt này, ngay cả những loại thép cứng nhất cũng trở nên giòn rụm như thủy tinh, khiến việc vận hành thiết bị trở thành một bài toán nan giải.
Bên cạnh đó, địa hình dốc đứng tới 35 độ tại miệng hố Shackleton, nơi được chọn làm địa điểm hạ cánh sắp tới, buộc các tàu hạ cánh thế hệ mới phải sở hữu hệ thống cảm biến điều hướng chính xác tuyệt đối để tìm được bãi đáp an toàn trong bóng tối dày đặc.
Tiếp nối khó khăn về môi trường là nỗi ám ảnh mang tên bụi regolith. Những hạt bụi sắc nhọn như mảnh kính vỡ và mang tĩnh điện cực mạnh này không chỉ tàn phá các khớp nối cơ khí mà còn đe dọa trực tiếp đến hệ hô hấp của con người. Để đối phó, NASA đã chuẩn bị công nghệ lá chắn bụi điện động (EDS) giúp đẩy lùi bụi bằng trường điện biến thiên. Đồng thời, bộ đồ du hành thế hệ mới cũng được thiết kế như những "áo giáp", giúp phi hành gia linh hoạt thao tác và chịu đựng cái lạnh thấu xương trong nhiều giờ liên tục.
Mục tiêu đề ra của sứ mạng lần này là xây dựng căn cứ lâu dài trên mặt trăng, yêu cầu phải chuyển hàng trăm tấn thiết bị từ trái đất lên đó. Hiện tại không chỉ NASA mà các công ty tư nhân như SpaceX của tỉ phú Elon Musk hay Blue Origin của tỉ phú Jeff Bezos đang ráo riết tìm giải pháp.
Cuối cùng, để duy trì sự sống qua một đêm trăng (bằng hơn 14 ngày trái đất), lò phản ứng hạt nhân không gian tương lai của NASA sẽ là chìa khóa then chốt, giúp điện phân băng nước thành oxy và nhiên liệu.
Trong khi đó, các chương trình vũ trụ hiện đại không còn là sân chơi độc quyền của chính phủ. Theo chương trình Artemis, NASA đã chuyển sang làm khách hàng mua dịch vụ từ SpaceX và Blue Origin nhằm tối ưu ngân sách. Đồng thời những thiết kế khổng lồ như tàu Starship của Elon Musk hứa hẹn khả năng vận chuyển hàng trăm tấn thiết bị lên mặt trăng để xây dựng căn cứ.
Dù vậy, việc phải nạp nhiên liệu liên tục giữa môi trường không trọng lực tiềm ẩn rủi ro chẳng khác nào bơm xăng cho một chiếc xe tải đang lao với tốc độ cực cao trên cao tốc. Đây chính là một trong những thách thức lớn mà các gã khổng lồ này phải giải quyết để đáp ứng nhu cầu của khách hàng NASA.
Bên cạnh yếu tố công nghệ còn có áp lực cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc khác. Thông tin từ Hiệp hội Planetary cho thấy nội bộ NASA hiện đang chật vật với tình trạng xói mòn chất xám khi hàng nghìn chuyên gia bị các tập đoàn tư nhân thu hút bằng mức đãi ngộ cao. Cuối cùng, khi công nghệ lõi nằm trọn trong tay giới siêu giàu, ranh giới giữa lợi ích quốc gia và tham vọng cá nhân ngày càng mờ nhạt, khiến các định hướng khoa học dễ rơi vào thế bị động.
Việc "đi nhờ" hạ tầng của các doanh nhân là lối tắt giúp nhân loại nhanh chóng trở lại quỹ đạo. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng cần sớm thiết lập những hành lang pháp lý quốc tế vững chắc bởi lẽ khi các tỉ phú bắt đầu hạ cánh lên mặt trăng, một câu hỏi pháp lý hóc búa nảy sinh: Liệu họ có đang đại diện cho quốc gia hay chỉ đơn thuần là các thực thể tư nhân?