Theo báo New York Times, một quan chức Nhà Trắng cho biết vào tháng trước, cơ quan này đã ban hành cảnh báo nội bộ, yêu cầu nhân viên không sử dụng thông tin mật liên quan đến xung đột với Iran để đặt cược trên các thị trường tài chính.
Chỉ thị được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện làn sóng giao dịch đáng ngờ trên các thị trường dự đoán, hợp đồng tương lai dầu mỏ và cổ phiếu, xoay quanh những thời điểm then chốt của cuộc xung đột Mỹ – Israel và Iran.
Văn bản được gửi qua email ngày 24-3, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đe dọa ném bom cơ sở hạ tầng dân sự của Iran.
Trước đó một ngày, ông Trump gia hạn tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, khiến thị trường toàn cầu biến động mạnh.
Chỉ vài phút trước thông báo, một nhóm nhỏ nhà giao dịch đã mua khoảng 580 triệu USD hợp đồng tương lai dầu mỏ, và thu lợi lớn sau khi giá tăng vọt theo thông báo của ông Trump.
Tổng thống Mỹ cũng đối mặt với chỉ trích cho rằng ông lợi dụng quyền lực để thao túng thị trường, thông qua các hành động và phát ngôn của mình.
Trong giới giao dịch thậm chí xuất hiện từ “TACO” (Trump Always Chickens Out – ông Trump luôn quay xe vào phút cuối), ám chỉ việc ông đôi khi xuống thang các lời đe dọa khi thị trường lao dốc.
Ông Trump cũng có liên hệ với lĩnh vực thị trường dự đoán khi con trai ông – ông Donald Trump Jr. – là cố vấn cho hai sàn Kalshi và Polymarket.
Ngoài ra, công ty truyền thông xã hội của gia đình ông năm ngoái công bố kế hoạch ra mắt dịch vụ thị trường dự đoán.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Davis Ingle bác bỏ mọi cáo buộc, khẳng định ông Trump và các quan chức không sử dụng thông tin nội bộ để trục lợi tài chính.
“Tất cả nhân viên liên bang đều phải tuân thủ các quy định đạo đức của chính phủ, trong đó nghiêm cấm việc sử dụng thông tin chưa công khai để trục lợi tài chính”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh mọi cáo buộc không có bằng chứng đều là vô căn cứ.
Tuy nhiên luật giao dịch nội gián hiện vẫn tồn tại nhiều lỗ hổng. Quan chức chính phủ chưa bị cấm rõ ràng về việc tham gia thị trường dự đoán – hình thức đặt cược vào khả năng xảy ra các sự kiện trong tương lai.
Một số kèo cược thậm chí nhắm tới các kịch bản cực đoan như nguy cơ chiến tranh hạt nhân. Nền tảng Polymarket gần đây đã gỡ bỏ một kèo liên quan đến khả năng nổ bom hạt nhân, khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran.
Trước thực tế này, các nhà lập pháp đang thúc đẩy dự luật cấm quan chức sử dụng thông tin từ chức vụ để tham gia thị trường dự đoán, với mức phạt đề xuất lên tới 500 USD hoặc gấp đôi khoản lợi nhuận thu được từ giao dịch vi phạm.
Phóng viên Mỹ kể chuyến đi 12 giờ lái xe xuyên Iran
Một biểu ngữ màu đen treo trên cửa khẩu biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Iran ngày 4/4 thể hiện quyết tâm trả thù Mỹ và Israel, bên cạnh chân dung của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Ông bị ám sát trong đợt tập kích ngày 28/2 của Mỹ - Israel.
Các phóng viên của hãng tin Mỹ AP nhập cảnh vào Iran từ Thổ Nhĩ Kỳ. Trong hành trình lái xe 12 tiếng về phía nam tới thủ đô Tehran, họ chứng kiến cuộc sống thường nhật vẫn tiếp diễn tại quốc gia đang ở tâm điểm một cuộc chiến khu vực làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.
Dấu hiệu lớn đầu tiên về sự hủy diệt của cuộc chiến xuất hiện tại thành phố Zanjan ở phía tây bắc, cách biên giới khoảng 6 giờ lái xe. Các quan chức Iran cho biết một cuộc không kích đã đánh trúng trung tâm cộng đồng tôn giáo được gọi là husseiniyah, khiến hai người thiệt mạng và phá hủy một phòng khám cùng một thư viện. Những công trình khác nằm trong khu phức hợp, trong đó có những công trình đã tồn tại hàng thế kỷ như mái vòm mạ vàng, bị hư hại.
Khi được hỏi về cuộc tấn công vào Zanjan, quân đội Israel cho biết đã đánh trúng "một trụ sở quân sự" và khẳng định đã tránh làm hại các cơ sở dân sự mà không giải thích thêm.
"Tổn thất này khiến tôi rất đau lòng", Somayeh Shojaei, cư dân địa phương thường xuyên tham gia các sự kiện tôn giáo và văn hóa tại trung tâm, nói.
Theo Jaafar Mohammadi, giám đốc văn hóa và hướng dẫn Hồi giáo của tỉnh, cuộc tấn công đã giết chết người trông coi thư viện và một tình nguyện viên của Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran.
Người nghèo trước đây được điều trị miễn phí tại phòng khám của hội và sinh viên thường xuyên lui tới thư viện, nơi lưu giữ hơn 35.000 cuốn sách, trong đó có nhiều bản thảo cổ. Ông Mohammadi không biết tại sao khu phức hợp này lại bị nhắm mục tiêu.
"Iran đã muốn đàm phán hòa bình với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng ông Trump đáp trả bằng chiến tranh", Mohammadi nói. "Ông ấy đã khơi mào cuộc chiến, nhưng chúng tôi chắc chắn sẽ chiến thắng".
Phóng viên Mỹ mô tả rằng vào ngày 4/4, giao thông vẫn bình thường tại các thành phố nằm trên tuyến đường đi đến Tehran. Chợ, cửa hàng vẫn mở, người dân đi bộ trên phố. Một nhà hàng phục vụ các món đặc sản Iran như thịt cừu nướng và cơm, súp lúa mạch và đồ uống từ hoa nghệ tây trong khi bài hát Losing my religion (Đánh mất đức tin) của nhóm nhạc Mỹ R.E.M. vang lên trên loa phóng thanh.
Nhiều phụ nữ ra ngoài mà không quàng khăn che đầu. Nhóm phóng viên đi qua hai trạm kiểm soát trên đường vào Tehran và không bị dừng lại. Thủ đô Iran im ắng đến rợn người sau nửa đêm. Đêm hôm trước, thành phố hứng một đợt tập kích dữ dội vào những ngọn núi ở rìa thủ đô.
Mỹ và Israel đã thực hiện hàng nghìn cuộc không kích vào Iran. Thủ đô Tehran là nơi hứng chịu thiệt hại chủ yếu. Chính quyền Iran cho biết hơn 1.900 người đã thiệt mạng. Hiện chưa rõ bao nhiêu người trong số đó là binh sĩ và dân thường.
Nhiều tòa nhà chính phủ và đồn cảnh sát bị phá hủy. Nhóm phóng viên đi qua một số trạm kiểm soát. Họ phải dừng lại một lần, mở cửa xe và xuất trình thẻ báo chí trước khi được cho đi tiếp.
Nhiên liệu được trợ giá rất cao, một lít xăng chỉ khoảng 0,0375 USD. Nhưng người dân chỉ được phép mua khoảng 20 lít mỗi lần. Không ai xếp hàng chờ đổ xăng.
Tổng thống Mỹ hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội). Khi còn 12 tiếng nữa là đến thời hạn, ông cảnh báo "nền văn minh Iran "sẽ bị diệt vong" nếu Tehran không đáp ứng yêu cầu, nhưng cũng để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận vào phút chót.
Trong khi đó, Iran cảnh báo nếu Washington vượt "lằn ranh đỏ", nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Lili, người làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật tại thủ đô, cho biết cô và gia đình không định rời khỏi Tehran. "Chẳng có nơi nào thực sự an toàn để lánh nạn: Khi hạ tầng bị nhắm mục tiêu, gần như mọi ngóc ngách đều có thể trúng đòn tấn công", cô nói.
Hồng Hạnh (Theo AP, NY Times)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phong-vien-my-ke-chuyen-di-12-gio-lai-xe-xuyen-iran-5059435.html
Chỉ số nhiệt độ tại Bangkok chạm ngưỡng 'nguy hiểm', có thể vượt 52 độ C
Theo báo The Nation, ngày 6-4, chính quyền đô thị Bangkok (BMA) phát đi cảnh báo khi chỉ số nhiệt tại thủ đô đã chạm ngưỡng "nguy hiểm", tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe người dân.
Sở Môi trường thuộc BMA cho biết chỉ số nhiệt cao nhất ghi nhận trong ngày 6-4 dao động từ 42 - 51,9 độ C - mức "nguy hiểm" và có khả năng chuyển sang mức "rất nguy hiểm" nếu vượt quá 52 độ C.
Dù nhiệt độ không khí thực tế chỉ khoảng 38 - 40 độ C, độ ẩm cao đã khiến nhiệt độ cảm nhận tăng vọt, làm gia tăng nguy cơ kiệt sức và sốc nhiệt.
Giới chức khuyến cáo người dân cần theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu như chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu, tim đập nhanh hoặc đổ mồ hôi bất thường. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần nhanh chóng tìm đến nơi râm mát hoặc có điều hòa để nghỉ ngơi.
Bên cạnh đó, người dân được khuyến nghị uống đủ nước trong ngày, hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng nóng cao điểm, đặc biệt từ 11 - 15h, và tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài.
Các nhóm có nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền hoặc béo phì được khuyến cáo nên hạn chế ra ngoài, đồng thời đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.
Chính quyền Bangkok nhấn mạnh, tình trạng nắng nóng cực đoan có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ sốc nhiệt. Người dân được khuyến khích theo dõi thông tin cập nhật theo thời gian thực qua nền tảng AirBKK để chủ động phòng tránh.
Điều gì có thể xảy ra sau khi đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ?
Phái đoàn Mỹ và Iran ngày 11/4 bắt đầu đàm phán trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan, lần đầu tiên kể từ năm 1979, nhằm chấm dứt cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Sự kiện kết thúc rạng sáng 12/4, nhưng các bên không đạt được thỏa thuận nào sau 21 giờ thương lượng.
"Chúng tôi đã đàm phán với thiện chí", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói. "Chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất đơn giản, đó là đề nghị cuối cùng và tốt nhất của Mỹ. Hãy chờ xem liệu Iran có chấp nhận nó hay không".
Giới chức Iran xác nhận cuộc đàm phán với Mỹ kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, cho rằng "những yêu cầu quá đáng của Washington" đã gây cản trở nỗ lực này.
Diễn biến làm dấy lên lo ngại Mỹ và Iran trở lại thế đối đầu, tiếp tục cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu.
Nguy cơ xung đột leo thang trở lại
Một trong những yếu tố được chú ý nhiều nhất lúc này là các động thái tiếp theo của Tổng thống Donald Trump, người từng dọa "xóa sổ một nền văn minh" ngay trước khi Washington và Tehran đạt lệnh ngừng bắn hai tuần hôm 8/4.
Lệnh ngừng bắn đến nay vẫn được duy trì, nhưng ông chủ Nhà Trắng đã có những tuyên bố cứng rắn. Ngay sau khi đàm phán kết thúc, Tổng thống Trump tuyên bố hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, khẳng định mục đích là để gỡ bỏ toàn bộ thủy lôi và mở cửa hoàn toàn eo biển, thêm rằng Iran không được phép thu lợi từ kiểm soát tuyến hàng hải này.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn thạo tin cho biết ông Trump cùng cố vấn còn cân nhắc tiến hành các cuộc tấn công mang tính hạn chế nhằm vào Iran nhằm phá vỡ thế bế tắc trên bàn đàm phán.
Ông Trump cũng không loại trừ việc nối lại chiến dịch ném bom toàn diện nhằm vào Iran, song các quan chức cho rằng điều này ít có khả năng xảy ra hơn do nguy cơ khiến khu vực trở nên bất ổn hơn nữa, Tổng thống Mỹ cũng không muốn các cuộc xung đột kéo dài.
Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố vẫn kiểm soát eo biển Hormuz và cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm".
Những phát biểu này cho thấy Mỹ vẫn sẵn sàng tiếp tục biện pháp quân sự, còn Iran không coi những thiệt hại họ hứng chịu là lý do để điều chỉnh lập trường, mà tiếp tục nhấn mạnh yếu tố chủ quyền và lợi ích quốc gia.
"Vấn đề không phải ở chiến thuật thương lượng, mà là khác biệt về lợi ích. Mỹ tìm cách áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của Iran, giảm leo thang trong khu vực và bảo đảm an toàn hàng hải, coi đây là các nhu cầu an ninh", Fatemeh Aman, chuyên gia về Iran - Pakistan, nhà nghiên cứu tại viện chính sách Hội đồng Đại Tây Dương, nói với DW.
"Iran yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt, được công nhận và được bảo đảm an ninh, tức là đàm phán về vị thế chứ không chỉ về các giới hạn. Mục tiêu cốt lõi của hai bên không tương thích", bà Aman tiếp tục.
Farwa Aamer, nhà nghiên cứu tại viện chính sách Asia Society, Mỹ, cho rằng Washington muốn có nhượng bộ trước, trong khi Tehran muốn được nới lỏng trước. Với mức độ tin cậy thấp và đòn bẩy cạnh tranh lẫn nhau, không bên nào sẵn sàng nhượng bộ.
"Các cuộc đàm phán kéo dài đã mở ra đối thoại, nhưng để đạt được sự đồng thuận có thể cần một tiến trình dài hơi hơn", theo bà Aamer.
Khi rời Islamabad, ông Vance không nêu rõ điều gì sẽ xảy ra sau khi lệnh ngừng bắn hết hạn vào ngày 22/4, hoặc liệu thỏa thuận này có được gia hạn hay không. Các nhà phân tích lạc quan thận trọng rằng lệnh ngừng bắn sẽ được duy trì và các cuộc không kích sẽ không tái diễn.
Tuy nhiên, nguy cơ lệnh ngừng bắn đổ vỡ vẫn tồn tại. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 13/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có thể chấm dứt bất cứ lúc nào. "Thỏa thuận ngừng bắn quy định Mỹ ngừng ném bom, còn Iran sẽ lập tức mở lại eo biển Hormuz, nhưng họ đã không làm vậy. Phía Mỹ sẽ không chấp nhận điều đó", ông Netanyahu nói.
Chuyên gia Aamer cho rằng nguy cơ lớn nhất nằm ở những sự cố, tính toán sai lầm, hoặc hành động từ các lực lượng đồng minh có thể thử thách giới hạn kiềm chế của Mỹ hoặc Iran.
"Điều quan trọng là lệnh ngừng bắn được duy trì, các kênh trung gian vẫn hoạt động và cả hai bên tiếp tục tiến trình ngoại giao", bà Aamer nói. "Nếu không có một tiến trình ngoại giao tiếp nối, lệnh ngừng bắn vẫn rất dễ sụp đổ. Nó có thể trụ vững trong ngắn hạn, nhưng thiếu nền tảng ổn định lâu dài".
Trở lại bàn đàm phán
Mỹ và Iran cũng có thể trở lại bàn đàm phán, vì cả hai bên vẫn có động lực mạnh để nối lại thương lượng. Iran đã phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục đối thoại. Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar kêu gọi tất cả các bên duy trì lệnh ngừng bắn mong manh, đồng thời cho biết họ sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy đối thoại.
Nhưng Tổng thống Trump đã nói rõ rằng ông không muốn sa lầy vào các cuộc đàm phán kéo dài. Phó tổng thống Vance cũng cảnh báo Washington sẽ không chấp nhận nếu Tehran tìm cách "qua mặt" họ.
"Không bên nào muốn bị xem là nhượng bộ sau vòng đàm phán thất bại. Nhiều khả năng sẽ có một khoảng lặng để cả hai đánh giá lại vị thế và đòn bẩy của mình", bà Aman nói. "Nếu đàm phán được nối lại, họ cũng sẽ không bắt đầu từ những vấn đề khó nhất, mà có thể đi từ các bước kỹ thuật, phạm vi hẹp, nhằm giảm rủi ro mà không đòi hỏi nhượng bộ lớn".
Với Aamer, các kênh ngoại giao hậu trường vẫn có thể tiếp tục được duy trì để tạo điều kiện cho các vòng đàm phán sau. "Tuy nhiên, điều đó sẽ phụ thuộc vào cách Mỹ và Iran xác định các bước đi tiếp theo trong ngắn hạn", bà kết luận.
Ali Vaez, giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Toàn cầu, cho rằng các cuộc đàm phán tại Islamabad cho thấy khác biệt giữa hai bên vẫn rất lớn, nhưng ông không cho rằng nỗ lực ngoại giao sẽ sụp đổ ngay lập tức.
Nếu nhìn vào tiền lệ, lần gần nhất Iran đạt được thỏa thuận hạt nhân với Mỹ và các cường quốc vào năm 2015 đã mất tới 18 tháng, với nhiều lần đột phá xen kẽ đổ vỡ.
"Kịch bản có khả năng xảy ra hơn không phải là xung đột tiếp diễn ngay lập tức, mà là một giai đoạn đầy biến động với các tín hiệu răn đe và nỗ lực phút chót nhằm ngăn chặn một cuộc xung đột rộng lớn hơn", ông Vaez nói. "Lối đi phía trước, nếu có, nằm ở một thỏa thuận hạn chế, có đi có lại, giúp các bên có thêm thời gian để hạ nhiệt căng thẳng".
Tin Gốc: Vnexpress