Randy Shilling, 58 tuổi, từng tốt nghiệp Đại học Texas A&M ở bang Texas với tấm bằng kỹ sư dầu khí. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong căn hộ đi thuê và thường phải cân nhắc chi tiêu cho các kỳ nghỉ.
Bước ngoặt đến khi ngoài 30 tuổi, ông nhận việc tại một nhà máy hóa chất với mức lương cao hơn khoảng 15%, kèm tiền thưởng, giúp cuộc sống dễ thở hơn. Cùng thời điểm đó, ông mua một ngôi nhà nằm trên sân golf ở vùng ngoại ô Humble, thành phố Houston.
Sau đó, ông liên tiếp được thăng chức, tăng lương và tích lũy được hơn 3 triệu USD cho quỹ hưu trí. Song Shilling không nhận ra mình đã bước vào nhóm trung lưu khá giả.
“Tôi vẫn nghĩ mình chỉ là người bình thường. Tôi không cần xe sang hay TV đắt tiền. Nhưng khi muốn thứ gì, tôi có thể mua được”, Shilling nói.
Theo một nghiên cứu mới của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), trong 50 năm qua, mức sống của các gia đình Mỹ đã tăng đáng kể trên toàn bộ các nhóm thu nhập. Nghiên cứu của AEI chia các hộ gia đình theo 5 nhóm, gồm nghèo hoặc cận nghèo, trung lưu thấp, trung lưu cốt lõi, trung lưu khá giả và giàu.
Chưa có định nghĩa cụ thể về tầng lớp trung lưu hay trung lưu khá giả ở Mỹ bởi mức thu nhập được coi là “cao” ở một thành phố có thể chỉ là “khiêm tốn” ở thành phố khác.
Song báo cáo của AEI, do Stephen Rose và Scott Winship thực hiện, phân loại một gia đình ba người có thu nhập 133.000-400.000 USD (tính theo giá trị năm 2024) là tầng lớp trung lưu khá giả. Hộ có mức thu nhập trên mức này sẽ được xếp vào nhóm giàu. Phân tích này chỉ xem xét thu nhập, không tính đến tài sản như cổ phiếu hay bất động sản.
Hiện tỷ lệ hộ gia đình thuộc nhóm trung lưu khá giả đã tăng từ 10% năm 1979 lên khoảng 31% vào năm 2024, theo AEI. Sử dụng phương pháp tính khác, Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi tỷ lệ người Mỹ thuộc nhóm thu nhập cao tăng từ 11% lên 19% trong giai đoạn 1971-2023.
“Nhìn chung mức sống của người Mỹ đã cải thiện, nhưng thu nhập của các hộ khá giả tăng nhanh hơn đáng kể so với phần còn lại”, Richard Fry, nhà nghiên cứu cấp cao tại Pew, cho biết.
Các tác giả nhận thấy ngày càng nhiều gia đình ở Mỹ được xếp vào hai nhóm có thu nhập cao nhất, trong khi số gia đình thuộc ba nhóm dưới đang giảm đi.
Theo báo cáo của AEI, năm 2024, khoảng 19% các gia đình Mỹ được coi là “nghèo hoặc cận nghèo”, giảm so với khoảng 30% vào năm 1979. Báo cáo định nghĩa nhóm này là các gia đình ba người có thu nhập từ 40.000 USD trở xuống.
Theo nhà kinh tế Scott Winship, một phần lý do nhóm thu nhập cao mở rộng là nhờ mức lương tăng nhanh hơn tốc độ lạm phát, đặc biệt ở những người lao động có bằng đại học.
Một phân tích năm 2021 của Rose khi làm tại Viện Đô thị cho thấy 55% người có bằng cử nhân và 68% người có bằng sau đại học thuộc nhóm trung lưu khá giả hoặc giàu.
Các cặp vợ chồng hoặc sống chung cũng có khả năng gia nhập nhóm này cao hơn, một phần vì có hai nguồn thu nhập và có thể chia sẻ chi phí sinh hoạt. Phân tích của Viện Đô thị cho thấy hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu khá giả và giàu sống trong các hộ gia đình có hai người trưởng thành.
Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2015, Gabriel Martinez bắt đầu làm việc trong lĩnh vực logistics với mức lương 50.000 USD mỗi năm. Hiện người đàn ông 34 tuổi này làm cho một công ty công nghệ lớn với thu nhập khoảng 180.000 USD mỗi năm, chưa kể các khoản tiền và cổ phiếu thưởng đi kèm.
Martinez từng phải vay mượn để mua một chiếc xe đắt tiền, trong khi vợ anh, Anna, cũng vay hơn 100.000 USD để theo học chương trình thạc sĩ. Anh sau đó đổi sang một chiếc xe bình dân hơn và hai người cũng phải cắt giảm các khoản chi tiêu như ăn nhà hàng hay mua quần áo, để dành tiền trả nợ.
Nhưng sau vài năm, với mức lương cải thiện, họ đã tích lũy được một khoản dự phòng và sở hữu căn nhà rộng 158 m2 tại Boerne, bang Texas.
Tuy nhiên, thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với cảm giác giàu có. Lạm phát kéo dài cùng chi phí thiết yếu tăng mạnh trong vài năm qua khiến nhiều gia đình, kể cả nhóm thu nhập cao, vẫn phải cân nhắc kỹ các khoản chi lớn. Khảo sát cho thấy khoảng 90% người Mỹ cho biết họ đang chịu tác động từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, theo Study Finds.
Theo dữ liệu từ Bankrate, giá bán trung vị của một căn nhà đã qua sử dụng tại Mỹ hiện gần 400.000 USD. Học phí đại học trung bình cũng rơi vào khoảng 38.000 USD mỗi năm.
Laura Shields, 46 tuổi sống ở bang New Jersey, cho biết bà chỉ mới cảm thấy tài chính dư dả hơn kể từ sau đại dịch Covid-19. Bà và chồng kiếm khoảng 240.000 USD mỗi năm, giúp họ có thể thanh toán nợ thẻ tín dụng, tích lũy một khoản tiết kiệm hay chi trả khoản phát sinh ngoài dự kiến.
Tuy nhiên, khi con trai cả sắp vào đại học, họ lo ngại có thể phải vay nợ để trang trải học phí cho con. “Tôi đang cố gắng để không lo nghĩ quá nhiều về điều đó,” Shields nói.
Với gia đình Shilling, tổng thu nhập của hai vợ chồng ông vào khoảng 220.000 USD mỗi năm. Điều này giúp cuộc sống của ông tốt hơn so với thời cha mẹ, những người không học đại học. Tuy nhiên, ông không chắc con trai Blake, 23 tuổi, có thể duy trì đà đi lên đó.
“Tôi nghĩ thế hệ con cháu chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn,” ông nói, nhắc tới chi phí sinh hoạt ngày càng cao.
Theo TASS, Nga sử dụng máy bay không người lái (UAV) để trinh sát, phá hủy các trung tâm điều khiển và kho vũ khí, sau đó triển khai bộ binh kiểm soát khu vực và rà phá bom mìn. Moscow cũng khẳng định đang tiếp tục mở rộng vùng đệm an ninh tại các khu vực Sumy và Kharkiv.
Cùng ngày, Nga cáo buộc Ukraine đã tấn công vùng Belgorod giáp biên giới bằng hơn 40 UAV trong đêm 14.4, khiến 1 người bị thương và nhiều cơ sở hạ tầng hư hại. Bên cạnh đó, giới chức Nga cũng tố Ukraine đã tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng ở vùng Zaporozhye, khiến khu vực này mất điện. Các hoạt động cứu trợ hiện đang được tiến hành trong khu vực, theo Thống đốc Zaporozhye Yevgeny Balitsky viết trên kênh Telegram.
Phía Ukraine chưa bình luận về các cáo buộc trên. Tuy nhiên, Ukraine cho biết các đợt tấn công của Nga nhắm vào nhiều khu vực, gồm Dnipro, Cherkasy, Kherson và Kharkiv trong đêm 14.4 rạng sáng 15.4 đã khiến ít nhất 7 người thiệt mạng và 64 người bị thương.
Không quân Ukraine cáo buộc Nga đã phóng 324 UAV và 3 tên lửa đạn đạo Iskander-M, trong đó 309 UAV bị bắn hạ, còn toàn bộ tên lửa không bị đánh chặn.
Cả hai bên xung đột luôn tuyên bố không tấn công vào dân thường.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết lực lượng nước này lần đầu tiên sử dụng hệ thống robot mặt đất để kiểm soát một vị trí của quân Nga mà không cần triển khai binh sĩ.
Phát biểu ngày 14.4, Sky News dẫn lời ông Zelensky cho biết chiến dịch được thực hiện hoàn toàn bằng các phương tiện không người lái, không gây thương vong cho phía Ukraine và buộc lực lượng Nga phải lùi bước. Ông không nêu rõ địa điểm diễn ra.
"Chiến dịch được thực hiện mà không cần bộ binh và không có tổn thất nào về phía chúng ta", ông nói, đồng thời nhấn mạnh "tương lai đã ở ngay trên chiến tuyến".
Theo Tổng thống Ukraine, trong vòng 3 tháng, các hệ thống robot của nước này đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ trên tiền tuyến. Kyiv đang đẩy mạnh phát triển các đơn vị phương tiện mặt đất không người lái (UGV) nhằm thay thế con người trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất.
Bộ Quốc phòng Ukraine trước đó cho biết mục tiêu là xây dựng một lực lượng quân đội nơi công nghệ đảm nhận phần lớn các nhiệm vụ rủi ro, qua đó giảm thiểu thương vong cho binh sĩ. Hiện cả Ukraine và Nga đều sử dụng UGV trên chiến trường, chủ yếu được điều khiển từ xa thông qua hệ thống camera.
Trong một diễn biến khác, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết lực lượng nước này đã tái kiểm soát gần 50 km2 lãnh thổ trong tháng 3, đồng thời gây ra "tổn thất đáng kể" cho phía Nga.
Theo ông Syrskyi, điều kiện thời tiết thay đổi khiến Nga gia tăng hoạt động tấn công dọc theo phần lớn chiến tuyến dài khoảng 1.200 km. Đáp lại, Ukraine triển khai chiến lược "phòng thủ chủ động" nhằm giành lại thế chủ động trên chiến trường. "Chúng ta phải nắm bắt thế chủ động chiến lược", ông viết.
Cũng trong tháng 3, Ukraine đã sử dụng vũ khí tấn công tầm xa nhằm vào 76 mục tiêu quân sự và năng lượng của Nga, trong đó có 15 cơ sở lọc dầu, theo Sky News.
Phía Nga chưa bình luận về thông tin trên.
Ngày 14.4, Na Uy và Ukraine ký tuyên bố hợp tác quốc phòng tại Oslo nhằm tăng cường phối hợp quân sự, trong đó có kế hoạch sản xuất UAV chung, sau cuộc hội đàm giữa Tổng thống Zelensky và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere, theo The Kyiv Independent.
Chính phủ Na Uy cho biết 2 bên nhất trí thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine và môi trường an ninh khu vực ngày càng bất ổn.
Hai nước cũng thống nhất tăng cường năng lực phòng thủ, thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng, đồng thời tích hợp các bài học từ chiến trường Ukraine vào kế hoạch quân sự của Na Uy. Tuyên bố cũng nhấn mạnh việc đẩy nhanh các cam kết an ninh dành cho Ukraine trong khuôn khổ các cơ chế hợp tác đa phương.
Phát biểu sau cuộc gặp, ông Zelensky cảm ơn chính phủ và người dân Na Uy vì sự hỗ trợ quân sự và năng lượng dành cho Ukraine.
Trong một diễn biến khác, Anh dự kiến công bố gói hỗ trợ mới trị giá hàng triệu bảng cho Ukraine. Tại Washington ngày 14.4, Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves xác nhận khoản giải ngân 752 triệu bảng Anh (khoảng 955 triệu USD) trong gói vay 3,36 tỉ bảng nhằm hỗ trợ Ukraine mua sắm vũ khí, bao gồm tên lửa tầm xa, hệ thống phòng không và UAV.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cũng dự kiến công bố gói viện trợ UAV lớn nhất từ trước đến nay, với khoảng 120.000 thiết bị, bao gồm UAV tấn công tầm xa, trinh sát, hậu cần và tác chiến trên biển, theo The Independent. Theo ông Healey, việc tăng cường quy mô UAV sẽ giúp Ukraine nâng cao năng lực phòng thủ và đối phó với các đợt tấn công từ Nga.
Chiều tối qua (11.4, theo giờ VN), phái đoàn Iran và phái đoàn Mỹ đã bước vào cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad (Pakistan).
Diễn biến trên được xem là một sự kiện lịch sử. Bởi đây là cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa hai nước trong 47 năm qua, kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran (1976).
Phái đoàn của Mỹ được dẫn đầu bởi Phó tổng thống J.D Vance cùng đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Về phía Iran, phái đoàn của nước này được dẫn đầu bởi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và có sự tham gia của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, ông Ali Bagheri Kani - một nhà đàm phán nhiều kinh nghiệm và đóng vai trò then chốt trong nhiều cuộc đàm phán với Mỹ trước đây về vấn đề hạt nhân của Tehran. Phái đoàn Iran bao gồm tổng cộng khoảng 70 thành viên. Ngoài các nhà đàm phán chính, phái đoàn Iran còn có 26 thành viên thuộc các ủy ban kỹ thuật trong các lĩnh vực kinh tế, an ninh và chính trị, nhằm cung cấp các tư vấn cần thiết, truyền thông Iran đưa tin.
Trong khi cuộc đàm phán đang diễn ra, viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho rằng Iran "đang thua" và "thua thảm bại". Ông còn tuyên bố: "Chúng ta hiện đang bắt đầu quá trình dọn sạch eo biển Hormuz như một ân huệ dành cho các quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều nước khác".
Tại thực địa Trung Đông, Israel vẫn tiếp tục tấn công một số khu vực ở Li Băng, giữa lúc xung đột quân sự tại nước này cũng là chủ đề mà Iran muốn gắn liền trong nội dung đàm phán với Mỹ.
Trong một diễn biến liên quan, CNN dẫn lời Thủ tướng Li Băng Nawaf Salam cho biết ông hoãn chuyến công du Mỹ và Liên Hiệp Quốc sắp tới, vì ông cần phải ở lại Beirut để giải quyết các sự vụ trong nước.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định tuy lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn rất mong manh, nhưng có một điều đã trở nên rõ ràng: Cả Washington và Tehran đều muốn có một lối thoát khỏi cuộc chiến này.
Đối với Iran, nước này đã bị ảnh hưởng đáng kể với kho dự trữ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) dần cạn kiệt, nền kinh tế gặp vô số khó khăn và hàng loạt lãnh đạo đã chết.
Về phía ngược lại, chuyên gia Jon Lieber, đứng đầu bộ phận nghiên cứu của Eurasia Group, đánh giá: "Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải chấp nhận rằng không có giải pháp quân sự nào hữu hiệu để chấm dứt cuộc chiến, chỉ có một giải pháp chính trị. Mỹ có những lựa chọn để leo thang nhưng rất hạn chế. Đó là quân đội nước này có thể đổ bộ lên đất liền của Iran hoặc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự Iran. Nhưng cả 2 biện pháp đều khó nhận được sự ủng hộ từ công chúng Mỹ. Trong khi đó, cú sốc đối với giá năng lượng từ cuộc chiến Iran cũng đang gây ra nhiều rắc rối cho nền kinh tế Mỹ. Ngày 10.4, Cơ quan Thống kê lao động Mỹ đã công bố dữ liệu cho thấy lạm phát hằng năm đã tăng lên 3,3% trong tháng 3, mức cao nhất trong gần 2 năm".
"Giải pháp ngoại giao sẽ không thể bị bỏ qua. Bởi vì chừng nào Mỹ không sẵn sàng triển khai quân đội trên bộ ở Iran, thì giải pháp ngoại giao là tất cả những gì Washington có", chuyên gia Jon Lieber phân tích thêm.
Bên cạnh đó, việc Phó tổng thống Mỹ J.D Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia đàm phán có thể xem là một yếu tố tích cực. Ngay từ đầu, ông Vance là người không ủng hộ việc tấn công Iran. Hồi đầu tháng 3, Tổng thống Trump từng thừa nhận rằng ông và cấp phó "hơi khác một chút" trong quan điểm ban đầu về cuộc chiến Iran.
Không những vậy, đảng Cộng hòa đang đối mặt nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Còn ông Vance thì vẫn là ứng viên sáng giá để đại diện đảng Cộng hòa trong cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2028. Suốt nhiều năm qua, ông cũng thể hiện chủ trương hạn chế Mỹ can dự hay tham gia vào các cuộc chiến bên ngoài, để tập trung đối nội, phát triển kinh tế. Vì thế, ông Vance nhiều khả năng có xu hướng muốn giải quyết nhanh cuộc chiến Iran hiện nay, để chính phủ Mỹ tập trung vào các vấn đề đối nội, đặc biệt là kinh tế, nhằm tranh thủ sự ủng hộ của cử tri.
Những điều trên chỉ ra kỳ vọng là Phó tổng thống Vance sẽ có cách tiếp cận cuộc đàm phán ôn hòa hơn. Tất nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Trump, nhưng cách tiếp cận ôn hòa góp phần quan trọng cho cuộc đàm phán.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA hôm nay thông báo nước này đã tiến hành hàng loạt đợt thử nghiệm vũ khí ngày 6-8/4, trong khuôn khổ kế hoạch thường kỳ nhằm nâng cấp và phát triển các hệ thống khí tài. Trong số vũ khí được khai hỏa có tên lửa đạn đạo chiến thuật Hwasong-11Ka trang bị đầu đạn chùm.
"Cuộc thử nghiệm đã xác nhận rằng loại tên lửa này sở hữu khả năng biến tất cả mục tiêu trong diện tích 65.000-70.000 m2 thành tro bụi. Đã có một vụ phóng để kiểm tra khả năng chịu tải tốt đa của động cơ, trong đó sử dụng vật liệu chi phí thấp", KCNA cho biết.
Quân đội Triều Tiên còn xác minh độ tin cậy khi tác chiến của một hệ thống phòng không tầm ngắn, cũng như thử hệ thống vũ khí điện từ và bom giả làm bằng sợi carbon, được KCNA mô tả là "những khí tài đặc biệt mang tính chiến lược".
Hãng thông tấn không công bố hình ảnh của những cuộc thử nghiệm.
Quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên hôm 8/4 khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo tầm ngắn trong hai đợt khác nhau ra vùng biển phía đông. Các tên lửa trong đợt đầu tiên bay được khoảng 240 km, trong khi một quả đạn đã bay hơn 700 km ở đợt thứ hai. Trước đó một ngày, "một quả đạn chưa xác định" cũng được khai hỏa từ khu vực thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên.
Theo hãng thông tấn AFP, các vụ phóng là động thái mới nhất của Triều Tiên nhằm bác bỏ những nỗ lực hàn gắn quan hệ trên bán đảo. Hàn Quốc hôm 6/4 bày tỏ lấy làm tiếc về sự việc máy bay không người lái dân sự xâm phạm không phận Triều Tiên, hành động được Bình Nhưỡng đánh giá là "sáng suốt".
Dù vậy, một quan chức cấp cao Triều Tiên sau đó vẫn mô tả Hàn Quốc là "quốc gia thù địch nhất", cụm từ từng được lãnh đạo Kim Jong-un sử dụng.
Dòng Hwasong-11, phương Tây gọi là KN-23, xuất hiện từ năm 2018 và từng đạt tầm bắn 800 km trong các đợt thử nghiệm, mang được nhiều loại đầu đạn với khối lượng 500-1.500 kg. Hình dạng của Hwasong-11 tương đồng với tên lửa đạn đạo Iskander-M Nga và Hyunmoo-2B Hàn Quốc, nhưng vẫn có một số điểm khác biệt.
Triều Tiên cuối năm ngoái công bố phiên bản Hwasong-11Ma, được lắp phương tiện lướt siêu vượt âm (HGV) thay vì đầu đạn truyền thống.
Đầu đạn chùm có kích thước lớn, nhưng không sát thương bằng thuốc nổ hoặc đầu đạn xuyên phá thông thường, mà chứa lượng lớn đạn con được phát tán khi đến gần mục tiêu.
Khi một quân đội quyết định sử dụng đạn chùm, điều đó đồng nghĩa tính chính xác của vũ khí không còn được coi trọng bằng khả năng sát thương trên quy mô lớn.
Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa các chỉ huy quân sự cũng ít lưu tâm hơn tới hậu quả lâu dài của đạn chùm. Một số quả đạn con có thể gặp trục trặc với ngòi nổ, khiến chúng không kích hoạt và rơi xuống đất hoặc vướng vào các lùm cây, nằm rải rác trên khu vực rộng lớn mà không có bản đồ đánh dấu.
Đạn con vẫn giữ nguyên cơ chế kích hoạt và có thể phát nổ khi ai đó chạm vào, ngay cả khi chiến sự đã kết thúc nhiều năm. Điều này gây ra nguy cơ đặc biệt lớn với trẻ em, vốn không có kiến thức về các loại vũ khí quân sự.
123 quốc gia đã ký Công ước Oslo cấm sản xuất, tàng trữ, bán và sử dụng bom, đạn chùm vào năm 2008. Triều Tiên không tham gia công ước này.
