Căng thẳng do nắng nóng kéo dài là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết, đồng thời làm trầm trọng các bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, hen suyễn và rối loạn tâm thần. Say nắng là một cấp cứu nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở người trên 65 tuổi.
Khi nhiệt độ duy trì ở mức cao cả ngày lẫn đêm, cơ thể phải chịu áp lực tích lũy, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tiếp xúc với nhiệt.
Sau đây, WHO chỉ ra những tác hại nghiêm trọng của nắng nóng đối với sức khỏe, đồng thời đưa ra lời khuyên quan trọng về việc sử dụng quạt, máy lạnh khi nhiệt độ trên 40 độ C.
Khi thời tiết quá nóng, cơ thể không kịp tỏa nhiệt, khiến nhiệt tích tụ bên trong, làm tăng nguy cơ kiệt sức và say nắng.
Cơ thể khi cố gắng tự làm mát cũng gây căng thẳng cho tim và thận. Hậu quả là nhiệt độ cực đoan có thể làm trầm trọng thêm các nguy cơ sức khỏe từ các bệnh mạn tính như các bệnh về tim mạch, tâm thần, hô hấp và tiểu đường và gây tổn thương thận cấp tính, theo trang web của WHO.
Những người làm việc ngoài trời như lao động chân tay, vận động viên hay nhân viên bảo vệ thường xuyên phải tiếp xúc với nhiệt độ cao, nên dễ rơi vào tình trạng căng thẳng do nhiệt, đặc biệt khi hoạt động kéo dài.
WHO đưa ra một số lời khuyên như sau:
Tránh nắng trực tiếp: Hạn chế ra ngoài và hoạt động gắng sức vào thời điểm nóng nhất trong ngày, ưu tiên ở trong bóng râm. Lưu ý, nhiệt độ cảm nhận dưới ánh nắng có thể cao hơn 10 – 15°C. Nên dành 2 – 3 giờ mỗi ngày ở nơi mát mẻ.
Giữ không gian sống thông thoáng: Tận dụng không khí ban đêm để làm mát nhà bằng cách mở cửa sổ. Ban ngày, đóng cửa, kéo rèm để hạn chế ánh nắng trực tiếp và tắt bớt thiết bị điện không cần thiết.
Làm mát cơ thể và uống đủ nước: Mặc quần áo rộng, nhẹ, thoáng; tắm nước mát; có thể dùng khăn ẩm hoặc xịt khoáng để hạ nhiệt. Uống nước thường xuyên (khoảng 1 ly mỗi giờ, tổng 2 – 3 lít/ngày).
Đặc biệt lưu ý nhóm dễ bị ảnh hưởng do nắng nóng như người trên 65 tuổi, người mắc bệnh tim, phổi, thận, người khuyết tật, người sống một mình, cùng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Chỉ sử dụng quạt máy khi nhiệt độ không khí dưới 40 độ C. Ở nhiệt độ trên 40 độ C, quạt sẽ làm nóng cơ thể.
Nếu sử dụng máy lạnh, nên đặt ở mức khoảng 27 độ C và kết hợp quạt để tăng hiệu quả làm mát, giúp căn phòng cảm thấy mát hơn khoảng 4 độ C. Cách này còn có thể giảm tới 70% chi phí điện cho việc làm mát, theo WHO.
Hôm 7/4, Nguyễn Quỳnh Nhi và Nguyễn Văn Dũng ngồi bên nhau, cẩn thận viết tên từng khách mời lên những tấm thiệp hồng. Đám cưới của hai sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội sẽ diễn ra vào cuối tháng. Bầu không khí bình yên trong căn phòng nhỏ trái ngược với những bản bệnh án mang kết luận thương tật 93% của cô dâu và 97% của chú rể. Họ đang chuẩn bị cho ngày trọng đại nhất đời mình sau tròn hai năm trở về từ cửa tử.
Dũng kể chuyến du lịch Hà Giang kỷ niệm ba năm yêu nhau kết thúc trong vụ tai nạn thảm khốc. Chiếc xe giường nằm chở họ cùng 22 hành khách đâm trực diện vào một xe container, hồi tháng 3/2024. Cú tông bóp méo hoàn toàn phần đầu xe, cướp đi sinh mạng 5 người tại chỗ. Trong khoảnh khắc khung sắt khổng lồ đổ ập xuống, Dũng chia sẻ đã dùng chút sức lực cuối cùng kéo Nhi về phía mình. Lựa chọn mang tính bản năng ấy đã cứu mạng người anh yêu nhưng khiến đôi tay chàng trai đứt lìa gân và mất đi hai ngón.
Đội cứu hộ phải dùng cưa chuyên dụng để cắt bỏ khung xe, đưa cả hai ra ngoài trong tình trạng nguy kịch. "Tại Bệnh viện Việt Đức, cơ hội sống sót của chúng tôi được bác sĩ đánh giá ở mức rất thấp", Nhi kể. Nhi hôn mê 7 ngày, Dũng hôn mê 17 ngày và từng ba lần ngưng tim.
Tai nạn để lại di chứng nặng nề. Vỡ xương mặt, dập sống mũi, gãy nhiều đốt sống và hỏng mắt trái, Nhi từng không dám nhìn vào gương. Từ một cô gái 24 tuổi tự chủ, cô buộc phải làm quen với việc mọi sinh hoạt phụ thuộc vào cha mẹ, trải qua 7 ca phẫu thuật, trong đó có một lần thay khớp háng.
Về phần Dũng, anh thức dậy sau 4 cuộc mổ phức tạp với cơ thể chằng chịt sẹo và thị lực một bên mắt sụt giảm. Nỗi sợ hãi lớn nhất của chàng trai lúc bấy giờ không phải là cái chết, mà là ánh mắt thất vọng của Nhi khi nhìn thấy hình hài khiếm khuyết của anh.
Theo các báo cáo được công bố trên Tạp chí Y khoa The Lancet, tỷ lệ bệnh nhân chấn thương sọ não và đa chấn thương gặp phải Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) và trầm cảm lâm sàng lên tới hơn 30%. Tuy nhiên, y văn thế giới cũng chứng minh sự hiện diện của một hệ thống hỗ trợ gia đình vững chắc đóng vai trò như một liệu pháp can thiệp tâm lý mạnh mẽ nhất. Nhờ sự đồng hành tuyệt đối từ hai bên gia đình, cặp đôi dần vượt qua giai đoạn khủng hoảng hoảng loạn ban đầu để đối diện với thực tại.
Việc tìm lại thăng bằng bắt đầu từ những nỗ lực nhỏ nhất. Không chấp nhận cảnh nằm một chỗ, Nhi gượng dậy tìm kiếm các công việc tiếp thị trực tuyến để tự trang trải chi phí sinh hoạt. Dũng nỗ lực hoàn thành đồ án tốt nghiệp đại học dù thị lực ngày càng yếu. Dưới góc độ thần kinh học, sự trở lại với công việc của họ chính là một hình thức phục hồi chức năng nhận thức thiết yếu. Các chuyên gia y tế khẳng định việc duy trì hoạt động trí óc giúp bệnh nhân chấn thương sọ não kích thích tính dẻo dai của não bộ (neuroplasticity), ngăn ngừa sự suy giảm trí tuệ vĩnh viễn.
Bên cạnh đó, quá trình Nhi học cách chấp nhận khuôn mặt với một bên mắt hỏng và việc Dũng bình thản sống chung với đôi bàn tay khiếm khuyết phản ánh nguyên lý của Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT) trong tâm lý học lâm sàng.
"Việc chấp nhận thương tật vĩnh viễn giúp bệnh nhân thoát khỏi trạng thái hoài niệm quá khứ để chủ động thiết lập lại một cuộc đời mới", thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc điều hành Trung tâm Tâm lý Lumos, nói.
Khoảnh khắc chiếc thanh sắt đổ xuống chuyến xe khách năm ấy vẫn in đậm trong tâm trí Nhi. Động tác kéo tay của Dũng đã trở thành lý do lớn nhất thôi thúc cô phải sống và chọn người đàn ông này làm bạn đời. Dũng cũng tâm sự anh nỗ lực không ngừng vì "không muốn tự bỏ rơi chính mình và gia đình".
Ngày 7/4, Darren McGrady, cựu đầu bếp riêng 15 năm của Nữ hoàng Anh, chia sẻ thông tin này qua một video dạy nấu ăn trên YouTube. Giới trẻ hiện nay chuộng ép bánh quy Biscoff vào hũ sữa chua Hy Lạp, để ngăn mát tủ lạnh, sau đó dùng làm bữa sáng thay thế các món tráng miệng nhiều calo.
Sau khi chứng kiến cộng đồng mạng đua nhau thực hiện món ăn, ông Darren cũng trổ tài làm lại món này nhưng thay bánh Biscoff bằng bánh quy gừng đúng theo sở thích của Nữ hoàng.
Ông Darren kể lại thời gian làm việc tại cung điện Buckingham từ năm 1982 đến 1993, các đầu bếp gọi đây là món "kem bánh quy gừng". Nữ hoàng rất mê gọi món này và thường xuyên thưởng thức nó sau bữa ăn chính.
Để làm chiều lòng khẩu vị của người đứng đầu hoàng gia, cựu đầu bếp nhúng bánh quy vào hỗn hợp rượu whisky pha nước giúp làm mềm bánh, sau đó xếp sữa chua lên trên và phủ thêm một chút kem tươi trang trí. Ông đánh giá đây là một trong những công thức dễ nhất nhưng luôn xuất hiện trên bàn ăn hoàng gia.
Đánh giá về thành phần chính của món ăn, chuyên gia dinh dưỡng Sergio Guerrero nhận định sữa chua Hy Lạp mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Thực phẩm này cung cấp lượng canxi dồi dào, giúp người dùng duy trì hệ xương khớp chắc khỏe và ngăn ngừa bệnh loãng xương, đặc biệt ở người cao tuổi và phụ nữ mãn kinh. Khi chúng ta kết hợp cùng vitamin D, cơ thể sẽ hấp thụ canxi tốt hơn đáng kể.
Bên cạnh đó, hàm lượng protein cao và các lợi khuẩn trong sữa chua Hy Lạp kích hoạt quá trình đốt cháy năng lượng, tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả. Các nhà khoa học cũng chỉ ra thói quen ăn sữa chua đều đặn giúp con người giảm nguy cơ mắc bệnh béo phì, cao huyết áp, bệnh lý tim mạch và tiểu đường type 2. Với những người ưa vận động, nguồn đạm sinh học cao từ thực phẩm này hỗ trợ xây dựng cơ bắp và đẩy nhanh quá trình phục hồi, giảm mệt mỏi sau tập luyện.
Ngày 5/3, bác sĩ Nguyễn Đức Minh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn nặng, phải duy trì thuốc vận mạch liều tương đối cao. Mu bàn tay trái có tổn thương phỏng nước hoại tử màu đen kích thước khoảng 5×6 cm, xung quanh sưng nề, viêm tấy và đau nhiều. Chỉ trong vòng 48 giờ, tình trạng viêm tấy từ vùng hoại tử đã lan tỏa nhanh chóng, phù nề toàn bộ bàn tay và lan lên đến cẳng tay.
Các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân suy đa cơ quan gồm phổi, gan, thận và tim mạch. Kết quả xét nghiệm vi sinh xác định thủ phạm là vi khuẩn Serratia marcescens. Đây là loại vi khuẩn Gram âm cơ hội, thường tồn tại trong môi trường (nước, đất) và có khả năng gây nhiễm trùng huyết, viêm mô tế bào rất nặng nếu xâm nhập đường máu.
Sau hai ngày điều trị, tình trạng bệnh nhân cải thiện tích cực.
Theo bác sĩ, triệu chứng hoại tử xuất hiện tại vị trí tiêm nhưng không có đủ cơ sở để quy kết trực tiếp do mũi tiêm. Thực tế, vị trí tiêm tạo ra một tổn thương da nhỏ - một "cánh cửa" mở cho vi khuẩn. Trong quá trình sinh hoạt, vùng da này tiếp xúc với nước bẩn, bụi bẩn hoặc thực phẩm sống, vi khuẩn Serratia marcescens có thể xâm nhập và gây bệnh.
Theo bác sĩ, trường hợp tổn thương hoại tử lan rộng như trên, việc điều trị không chỉ dừng lại ở hồi sức và kháng sinh mà cần phối hợp can thiệp ngoại khoa. Người bệnh có thể phải cắt lọc mô hoại tử nhiều lần nhằm kiểm soát nhiễm trùng, ngăn viêm tấy lan tỏa và bảo tồn tối đa chức năng bàn tay.
Bác sĩ khuyến cáo khi thực hiện các thủ thuật như tiêm, truyền, cần đảm bảo vô khuẩn trong quá trình thực hiện và đặc biệt là chăm sóc vị trí tiêm sau khi về nhà. Cần giữ vùng da này sạch, khô, tránh tiếp xúc với nguồn nước không sạch hoặc đất cát cho đến khi vết kim khép miệng hoàn toàn. Nếu vết tiêm sưng, đau, đổi màu da hoặc kèm theo sốt hoặc mệt mỏi, cần đến cơ sở y tế ngay để khám và xử trí kịp thời.
"Từ một tổn thương nhỏ ngoài da, nếu không được kiểm soát tốt, nhiễm trùng có thể lan nhanh vào máu gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng", bác sĩ nói.