Theo Cục Thuế, xung đột leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô qua các tuyến vận chuyển trọng yếu đã khiến cho giá dầu thô thế giới tăng đột biến, kéo theo giá xăng dầu trong nước có nhiều biến động mạnh. Đặc biệt trong tháng 3 với 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu, cần được theo dõi, phân tích để kịp thời phát hiện sai phạm và xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật; theo đúng chỉ đạo của Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn về chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu.
Qua rà soát cơ sở dữ liệu về hóa đơn điện tử đối với một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, Cục Thuế thấy một số dấu hiệu bất thường như số lượng hàng bán trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biến động mạnh, cá biệt có những doanh nghiệp tổng sản lượng xuất bán trong 2 ngày trước lớn gấp hơn 3 lần sản lượng 2 ngày sau thời điểm tăng giá; tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong quản lý thuế.
Cục Thuế yêu cầu thuế các địa phương tập trung nguồn lực thực hiện rà soát, phân tích dữ liệu về khai thuế, hóa đơn điện tử, sản lượng bán hàng, doanh thu, tồn kho… trước và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu; xác định doanh nghiệp có rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý trực tiếp, kiểm tra đột xuất cụ thể như sau:
Kiểm tra việc khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường; kiểm tra việc lập hóa đơn điện tử từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng, dầu trong thời kỳ bán hàng từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay.
Cụ thể, kiểm tra lượng xăng dầu hàng bán ra của doanh nghiệp tại các ngày trước, trong và sau ngày Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. “Đây là những ngày sản lượng xăng, dầu xuất bán biến động lớn hơn nhiều so với các ngày khác”, Cục Thuế nhấn mạnh với các lưu ý về kiểm tra như: số lượng hóa đơn điện tử xuất trong ngày, lưu ý các hóa đơn điện tử có sản lượng lớn; đối chiếu sổ sách kế toán bán hàng để đối chiếu lượng hàng hóa đã bán với hóa đơn đã phát hành và hàng hóa đã thực tế xuất kho.
Đồng thời, kiểm tra sổ sách xuất, nhập, tồn kho theo ngày/ca bán hàng để xác định khối lượng tồn kho chính xác tại thời điểm điều chỉnh giá xăng dầu; kiểm tra chứng từ thủ tục xuất hàng nhân hàng của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.
Đối với khách hàng mua số lượng lớn xăng dầu lớn bất thường, chú ý kiểm tra phương tiện vận chuyển xăng dầu, kho chứa xăng dầu của các khách hàng mua số lượng lớn, hợp đồng mua bán, điều kiện, thời gian giao hàng, nhận hàng.
“Trường hợp phát hiện các dấu hiệu về hành vi găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra nhằm trục lợi khi giá biến động; hành vi lập và sử dụng hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; các hành vi gian lận về giá, chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị quan hệ liên kết; hành vi không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đầy đủ, rủi ro trong việc chấp hành pháp luật thì xử lý nghiêm theo quy định hoặc củng cố hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định”, Công văn 1976 của Cục Thuế nhấn mạnh.
Việc kiểm tra nói trên được triển khai và kết thúc trong tháng 4 này. Ngoài ra, Cục Thuế cũng yêu cầu Thuế tỉnh, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn trong trường hợp không thể thực hiện kiểm tra doanh nghiệp thì phải có báo cáo rõ lý do.
Đồng thời báo cáo về Cục Thuế kết quả kiểm tra từng doanh nghiệp bao gồm số thuế truy thu, số tiền phạt… Đánh giá hành vi vi phạm phổ biến; khó khăn vướng mắc trong quản lý thuế; đề xuất biện pháp quản lý thuế…
Nghị định 72 ngày 9.3.2026 của Chính phủ về điều chỉnh mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu xuống mức 0% tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023, thời gian áp dụng đến hết ngày 30.4 năm nay.
Theo đánh giá của Bộ Công thương, ngay sau khi được ban hành, Nghị định 72 đã phát huy hiệu quả thiết thực, trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung và giảm thiểu các tác động tiêu cực từ biến động giá năng lượng toàn cầu.
Đặc biệt, trong bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông gây đứt gãy chuỗi cung ứng từ các thị trường truyền thống (như Hàn Quốc và ASEAN), chính sách thuế 0% đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các nguồn hàng thay thế có xuất xứ ngoài khu vực ASEAN và Hàn Quốc góp phần quan trọng vào việc đảm bảo cung ứng cho thị trường nội địa.
Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, xung đột quân sự tại Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường, nguồn cung vẫn hạn hẹp, giá xăng dầu thế giới vẫn tiếp tục gia tăng. Trong khi đó, thời gian áp dụng Nghị định 72 sẽ kết thúc vào ngày 30.4 tới, trong bối cảnh các doanh nghiệp đã phải đàm phán cho các lô hàng tháng 4, tháng 5, tháng 6.
Do vậy, điều này (mốc thời gian 30.4 của Nghị định 72 - PV) gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc chủ động xây dựng kế hoạch nhập khẩu, ký kết hợp đồng và tổ chức sản xuất kinh doanh một cách liên tục, hiệu quả, ổn định trong trung và dài hạn trong bối cảnh xung đột, chiến tranh trên thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp.
Từ đó, Bộ Tài chính xây dựng dự thảo nghị quyết của Chính phủ về việc kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị định số 72, áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng nguyên liệu sản xuất xăng, dầu đến hết ngày 30.6.2026. Điều này nhằm góp phần ổn định thị trường xăng, dầu, đảm bảo an ninh năng lượng trong nước trước bối cảnh tình hình thế giới vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Đồng thời, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô để góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế; đảm bảo tuân thủ đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành theo quy định của pháp luật.
Bộ Tài chính đề xuất quy định trên có hiệu lực kể từ ngày ký đến ngày 30.6. 2026. Sau ngày Nghị quyết này hết hiệu lực, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu quy định tại Nghị quyết này và Nghị định số 72 thực hiện theo quy định tại Nghị định 26/2023.
Công ty CP Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (mã chứng khoán APT) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 với mức lỗ kỷ lục 1.153 tỉ đồng, nối dài mức lỗ triền miên hàng chục năm trước đó, nâng tổng lỗ lũy kế lên 2.700 tỉ đồng. Đáng chú ý, trong số nợ hiện hữu của công ty còn có khoản vay nợ 5.833 lượng vàng SJC và đến nay không thể trả nổi.
Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của APT ở mức 195 tỉ đồng, vốn chủ sở hữu âm hơn 2.600 tỉ đồng. Công ty đang có nợ phải trả 2.800 tỉ đồng, trong đó chủ yếu là nợ gốc và lãi tại Ngân hàng Sacombank. Đây là khoản nợ gốc mà APT từ đầu năm 2009 đã vay từ Ngân hàng Sacombank (trước đây là Ngân hàng Phương Nam) gồm 103 tỉ đồng và 5.833 lượng vàng SJC, có trị giá trị quy đổi 103 tỉ đồng tại thời điểm vay (tương đương 17,66 triệu đồng/lượng).
Báo cáo tài chính nêu rõ, tại thời điểm 31.12.2025, công ty đang ghi nợ khoản lỗ lũy kế 2.708,75 tỉ đồng, gấp 30,78 lần so với vốn điều lệ (88 tỉ đồng). Tổng nợ quá hạn thanh toán lên đến 2.789,39 tỉ đồng, trong đó khoản nợ ngân hàng (cả gốc và lãi) quá hạn hơn 2.749 tỉ đồng. Công ty đã thực hiện đánh giá lại khoản nợ vay 5.833 lượng vàng SJC theo giá niêm yết của ngân hàng cho vay. Số dư nợ gốc của khoản vay vàng được quy đổi ở mức 891 tỉ đồng, tăng 500 tỉ đồng so với năm 2024, tương ứng giá vàng SJC quy đổi tăng từ 84,2 triệu đồng lên 152,8 triệu đồng/lượng. Như vậy, khoản vay vàng hiện APT nợ Sacombank cả lẫn gốc lãi hơn 2.400 tỉ đồng, bên cạnh đó là khoản vay bằng VND gần 300 tỉ đồng. Báo cáo của APT cho biết, công ty không có khả năng thanh toán khoản nợ này.
Kết thúc năm 2025 vừa qua, công ty này đạt doanh thu hơn 265 tỉ đồng, tăng nhẹ so với năm 2024 nhưng vẫn lỗ hơn 1.152 tỉ đồng (chủ yếu do chi phí tài chính quá lớn). Về cơ cấu sở hữu, APT đang có 2 cổ đông chính là Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) - sở hữu 30% và Công ty TNHH Tập đoàn Somo Việt Nam sở hữu 41,1%. Chủ tịch Somo, ông Nguyễn Lâm Vinh Huy đang giữ vị trí chủ tịch của APT.
Ngân hàng Sacombank đã nhiều lần rao bán đấu giá khoản nợ 5.833 lượng vàng SJC nói trên và có thời điểm rao bán giá hơn 1.000 tỉ đồng. Đến tháng 5.2025, khoản nợ này được đại hạ giá khi mức rao bán khởi điểm xuống còn 317 tỉ đồng.
Bộ Công thương cho biết đã và đang triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm mục tiêu cung ứng đủ xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy vậy, để bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu cho nền kinh tế trong thời gian tới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đề nghị các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu trong tháng 4 phải bảo đảm việc nhập khẩu, mua nhà máy sản xuất trong nước tháng 4; tiếp tục đa dạng hóa nguồn nhập khẩu xăng dầu, khẩn trương xây dựng ngay kế hoạch nhập khẩu xăng dầu tháng 5.
Đặc biệt, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu "tuyệt đối không găm hàng chờ tăng giá, tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung xăng dầu trong hệ thống kinh doanh, từ thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, cửa hàng bán lẻ xăng dầu".
"Trong mọi tình huống phải cung cấp đủ xăng dầu cho cửa hàng bán lẻ thuộc hệ thống phân phối của thương nhân để duy trì hoạt động bán hàng thường xuyên", công văn nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, các thương nhân phải chú trọng chia sẻ nguồn cung, chia sẻ lợi nhuận trong hệ thống phân phối một cách hợp lý để đảm bảo không bị gián đoạn việc cung ứng xăng dầu cho thị trường. Bố trí đủ nhân lực, tổ chức trực hoặc tăng ca để duy trì hoạt động bán hàng thường xuyên, liên tục cho thị trường.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng yêu cầu thương nhân xăng dầu thực hiện nghiêm túc, đầy đủ tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 đã được phân giao (cả về số lượng, chủng loại) cũng như chủ động dự báo tình hình, xây dựng kế hoạch ứng phó và đa dạng hóa nguồn cung cả trong nước và nhập khẩu. Nghiêm túc dự trữ xăng dầu theo quy định, bảo đảm cung cấp đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước trong mọi tình huống.
Bộ Công thương sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường, giám sát việc nhập khẩu, mua nhà máy sản xuất trong nước, dự trữ lưu thông của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).