Tại họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 16.4, có sự tham gia của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine, các lãnh đạo quân đội Mỹ ra những cảnh báo mới với Iran, AP đưa tin.
Ông Hegseth cho biết Mỹ đang kiểm soát việc giao thương qua eo biển Hormuz, do Iran đã mất đi năng lực hải quân. Ông tuyên bố thêm Mỹ sẽ duy trì lệnh phong tỏa với các cảng của Iran chừng nào còn cần thiết. “Phép toán khá rõ ràng. Chúng tôi sử dụng 10% năng lực hải quân hùng mạnh nhất thế giới, còn các vị (Iran) thì có 0% hải quân”, theo ông Hegseth.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định Iran đang tái bố trí khí tài quân sự, tuy nhiên không thể bổ sung. “Các vị có thể di chuyển mọi vật xung quanh, thế nhưng không thể xây dựng lại từ đầu. Chúng tôi đang dõi theo các vị. Chúng tôi đã sẵn sàng tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran, vào các nhà máy phát điện còn lại và vào ngành công nghiệp năng lượng của các vị”, ông Hegseth nói.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ còn cho rằng người Mỹ đang “chứng kiến sự thành công” trong cuộc chiến Iran, trái ngược với thông tin phần lớn mang tính chỉ trích của báo chí.
“Họ thấy thành công. Họ thấy sự thật và họ không yêu cầu sự hoàn hảo. Các vị chỉ tìm những điều tiêu cực”, ông Hegseth nói với các phóng viên.
Cũng trong họp báo trên, ông Dan Caine tuyên bố Mỹ sẽ tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran, hoặc tàu hỗ trợ vật chất cho Iran “ở bất cứ đâu trên thế giới”. Ông cũng cảnh báo đến các tàu muốn né phong tỏa của Mỹ tại Hormuz: “Hãy quay đầu hoặc sẵn sàng để bị đột kích. Chúng tôi sẽ dùng vũ lực. Có 13 tàu đã sáng suốt khi quay đầu”.
Theo Al Jazeera ngày 16.4, quân đội Mỹ đã mở rộng lệnh phong tỏa ở Hormuz, theo đó sẽ bao gồm các tàu bị nghi chở hàng lậu. Ngoài ra, tàu nào bị nghi tiếp cận lãnh thổ Iran “sẽ bị kiểm tra và khám xét và tịch thu”.
Bộ trưởng Hegseth cũng kêu gọi Iran nhanh chóng đạt thỏa thuận, đồng thời nói rằng Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đã bị thương.
Tehran chưa bình luận thông tin này, cũng như không lập tức phản hồi thông tin trong buổi họp báo của Lầu Năm Góc.
Hồi đầu ngày 16.4, cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Khamenei, ông Mohsen Rezaei, cảnh báo Tehran sẽ đánh chìm tàu Mỹ ở eo biển Hormuz, nếu Washington quyết định điều tàu kiểm soát tuyến đường này.
Ông Rezaei cũng dọa bắt giữ binh sĩ Mỹ nếu họ đổ bộ lên Iran và “đòi 1 tỉ USD cho mỗi con tin”. “Cá nhân tôi nghĩ gia hạn ngừng bắn không có lợi cho chúng tôi. Một lệnh ngừng bắn chỉ có ý nghĩa khi các điều khoản và quyền của chúng tôi được đáp ứng. Áp lực phải được tăng cường. Tên lửa của chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ đánh chìm tất cả”, The Guardian dẫn lời ông Rezaei.
Trong diễn biến liên quan, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf ngày 16.4 đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Lebanon Nabih Berri. Ông Qalibaf khẳng định lệnh ngừng bắn tại Lebanon cũng quan trọng với Tehran tương tự lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ lãnh đạo Israel và Lebanon sẽ có cuộc thảo luận trong ngày 16.4, tuy nhiên truyền thông đưa tin Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đã từ chối điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
"Việc ngừng bắn 2 tuần không bao gồm Lebanon", Văn phòng Thủ tướng Israel tuyên bố.
Văn phòng này cho biết ủng hộ động thái của Washington nếu Tehran mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức và ngừng tấn công Mỹ, Israel và các nước khác tại khu vực.
Bên cạnh đó, Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo Iran không còn gây đe dọa hạt nhân và tên lửa đối với Mỹ, Israel và các đồng minh trong khu vực. Tel Aviv cho biết Mỹ đã đảm bảo sẽ đạt được mục tiêu chung trong cuộc đàm phán sắp tới với Iran.
Lập trường của Israel về Lebanon trái ngược với tuyên bố trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian đàm phán. Ông Sharif cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao trùm tất cả mọi nơi, gồm Lebanon.
Bất chấp tuyên bố đó, tờ The Times of Israel cho rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy Israel đã dừng chiến dịch quân sự chống Hezbollah. Truyền thông khu vực đưa tin lực lượng Israel đã nã pháo về phía thị trấn Baraachit ở miền nam Lebanon sau thông báo của Văn phòng Thủ tướng Netanyahu.
Israel tấn công Lebanon từ đầu xung đột với Iran và các đợt oanh tạc đến nay đã làm ít nhất 1.530 người thiệt mạng, khiến hơn 1 triệu người sơ tán, theo giới chức Lebanon. Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon được khôi phục sau khi Hezbollah phóng rốc két về phía lãnh thổ Israel nhằm báo thù cho cái chết của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
Theo Đài CNN, phát biểu tại sự kiện của Turning Point USA ở Georgia (Mỹ) ngày 14-4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ tiếp tục đấu tranh cho "thỏa thuận lớn" mà Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn đạt được với Iran.
"Ông ấy không muốn một thỏa thuận nhỏ. Ông ấy muốn thực hiện một thỏa thuận lớn. Lý do nó vẫn chưa hoàn tất là vì tổng thống thực sự muốn một thỏa thuận trong đó Iran không có vũ khí hạt nhân, không tài trợ khủng bố, nhưng đồng thời người dân Iran có thể phát triển thịnh vượng và hội nhập vào nền kinh tế thế giới. Và đó là điều mà ông ấy đang đề nghị", Phó tổng thống Mỹ nói.
Ông Vance cho rằng phía Iran "muốn đạt được thỏa thuận", dù hai bên có những ngờ vực không thể giải quyết trong một sớm một chiều.
Ông khẳng định Mỹ "sẽ tiếp tục đàm phán" để đạt được thỏa thuận mà nước này mong muốn, và bản thân ông "đang đấu tranh để điều này trở thành hiện thực".
"Tôi cảm thấy rất hài lòng về tình hình hiện tại", ông chia sẻ thêm.
Tuyên bố được Phó tổng thống Mỹ đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu về khả năng Mỹ và Iran nối lại đàm phán ở Pakistan trong hai ngày tới.
Các nguồn thạo tin của CNN tiết lộ ông Vance dự kiến tiếp tục dẫn dắt cuộc đàm phán này, tuy nhiên thời gian cụ thể chưa được thảo luận.
Theo Hãng tin AFP, dữ liệu hàng hải của Kpler ngày 14-4 cho biết một số tàu xuất phát từ các cảng của Iran đã vượt qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ. Tuy nhiên nhiều tàu sau đó đã quay đầu.
Tàu chở hàng Christianna, tàu chở dầu Elpis, tàu Argo Maris, Manali đã đi qua eo biển Hormuz sau khi rời khỏi các cảng của Iran.
Tuy nhiên, tàu Christianna đã quay đầu ngoài khơi Oman vào khoảng 22h ngày 14-4 (giờ Việt Nam). Một tàu khác là Rich Starry cũng đã quay đầu tại vịnh Oman sau khi vượt qua eo biển. Ngoài ra, các tàu Kashan và Moshtari cũng đã quay về một cảng của Iran.
Quân đội Mỹ cho biết lệnh phong tỏa Hormuz tiếp tục được duy trì. Trong 24 giờ đầu phong tỏa, Mỹ tuyên bố đã chặn 6 tàu rời khỏi các cảng Iran bên ngoài vịnh Ba Tư.
"Không có tàu nào vượt qua được phong tỏa của Mỹ và 6 tàu thương mại đã tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ, quay đầu để trở lại một cảng của Iran ở Vịnh Oman", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trên mạng xã hội X.
CENTCOM cũng cho biết lệnh phong tỏa "được thực thi công bằng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và vùng ven biển Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman".
Theo Hãng tin AFP, Bộ Tài chính Mỹ ngày 14-4 thông báo nước này sẽ không gia hạn biện pháp tạm thời nới lỏng trừng phạt với dầu mỏ Iran.
Mỹ đã cho phép vận chuyển và bán dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được chất lên tàu trước ngày 20-3, nhằm giảm cú sốc nguồn cung do xung đột ở Trung Đông. Biện pháp này có hiệu lực đến ngày 19-4.
"Giấy phép ngắn hạn cho phép bán dầu Iran đang mắc kẹt trên biển sẽ hết hạn trong vài ngày tới và sẽ không được gia hạn", Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố và nhấn mạnh Washington tiếp tục chính sách gây áp lực tối đa lên Tehran.
Tốc độ trên đồng nghĩa chỉ mất khoảng 6 phút để di chuyển từ Los Angeles tới New York, theo Đài CBS News đưa tin về chuyến trở về của phi hành đoàn Artemis 2.
Chỉ trong vài giây, nhiệt độ trên toàn bộ tấm chắn nhiệt đường kính khoảng 5 m sẽ tăng vọt lên khoảng 2.760 độ C.
Bốn nhà du hành vũ trụ trên tàu, gồm ba người Mỹ là chỉ huy Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia người Canada Jeremy Hansen, hoàn toàn phải dựa vào tấm chắn nhiệt để bảo vệ họ vượt qua giai đoạn nhiệt độ tăng đến cực đại trước khi có thể đáp xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California nhờ hệ thống dù.
"Chúng tôi rất tự tin vào hệ thống, vào tấm chắn nhiệt, dù và các hệ thống thu hồi tàu", CBS News dẫn lời Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya cho biết. Ông nói thêm rằng vào ngày 10.4 (giờ Mỹ), phi hành đoàn sẽ đặt cược sinh mạng của mình vào niềm tin đó.
Phía NASA cũng cho biết phi hành đoàn cũng tỏ ra hết sức tự tin, bất chấp tấm chắn nhiệt trong chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis 1 năm 2022 từng gặp sự cố nghiêm trọng.
Cụ thể là vật liệu đặc biệt tạo ra tấm chắn đã xuất hiện những vết nứt bên dưới bề mặt và các túi khí, khiến phần bảo vệ bên ngoài bị thổi bay.
Sau gần 2 năm thử nghiệm và phân tích, các kỹ sư bất ngờ khi phát hiện tấm chắn nhiệt bị hư hại nhiều khả năng là do vật liệu và cần được thay thế.
Phía lãnh đạo NASA đưa ra quyết định là phải thiết kế một tấm chắn nhiệt mới cho các sứ mệnh Artemis tiếp theo. Tuy nhiên, tấm chắn của Artemis 2, hoàn toàn giống với Artemis 1, đã được lắp vào con tàu. Việc thay thế tấm chắn này có thể khiến sứ mệnh bị trì hoãn thêm ít nhất 18 tháng.
Vì thế, NASA vẫn quyết định phóng Artemis 2 bằng tàu Orion với tấm chắn nhiệt cũ, dựa trên dữ liệu thử nghiệm và phân tích toàn diện cho thấy tấm chắn vẫn hoạt động an toàn nếu điều chỉnh quỹ đạo quay lại khí quyển theo hướng loại bỏ các biến động nhiệt và áp suất từng gây ra hư hại trước đó.
