Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam bổ sung mức ‘Tiền bậc 1’

GS. TS Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng - Viện Công nghệ cao Việt Nhật và giảng viên cao cấp tại khoa Kỹ thuật Môi trường, trường Đại học Xây dựng Hà Nội, được trao giải Kovalevskaia năm 2025, hồi tháng 3.

Giải thưởng mang tên nhà toán học người Nga - Sophia Kovalevskaia, để vinh danh những nhà khoa học nữ có thành tựu xuất sắc của Việt Nam.

Tại Đại học Xây dựng Hà Nội, chị Nga giảng dạy môn Xử lý nước thải, Hóa nước - Hóa môi trường, Công nghệ xử lý nước thải bậc cao và Quản lý tổng hợp nguồn nước. Hướng nghiên cứu của chị tập trung vào phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải; quản lý nước và chất thải bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng, thu hồi tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.

"Giải Kovalevskaia là giải thưởng mà tôi ao ước từ khi còn đi học. Tôi xúc động vì mình đã có vinh dự này sau gần 30 năm", chị Nga nói.

Chị Nga có bố là GS. TSKH Trần Hữu Uyển, chuyên gia khoa học hàng đầu ngành Kỹ thuật cấp thoát nước. Thừa hưởng tinh thần học tập, nghiên cứu từ gia đình, chị sớm đam mê khoa học, khát khao khám phá những kiến thức mới.

Năm 1991, cô nữ sinh chuyên Hóa trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam thi vào Đại học Xây dựng Hà Nội, khoa Kỹ thuật hạ tầng và cấp thoát nước. Khi ấy, lựa chọn của chị giản đơn - muốn tiếp bước cha trong lĩnh vực mà ông đã dành cả đời nghiên cứu.

Càng học, chị càng thấy mình phù hợp, nhờ tư duy logic về kỹ thuật, được rèn giũa từ môi trường khoa học trong gia đình. Nền tảng chuyên Hóa cũng giúp chị nắm bắt tốt các quá trình hóa sinh trong xử lý và kiểm soát ô nhiễm nước.

Bên cạnh đó, kỹ thuật cấp thoát nước vốn là tổng hòa liên ngành kỹ thuật-xã hội, liên quan con người và môi trường, đòi hỏi hiểu biết nhiều chiều và có hệ thống. Đây đều là những vấn đề thách thức mà chị quan tâm, thôi thúc chị tiếp tục học lên cao, theo con đường nghiên cứu, giảng dạy.

Năm 1996, chị Nga tốt nghiệp xuất sắc, sau đó nhận học bổng du học thạc sĩ tại Viện Kỹ thuật Châu Á (AIT), Thái Lan. Trước ngày lên đường, nhiều người "rào" rằng học sâu về ngành này rất nặng. Nhưng chị Nga không thấy áp lực mà còn học đầy say mê.

"Khó khăn là điều bình thường trong cuộc sống. Thậm chí, đó luôn là động lực, cảm hứng để tôi nỗ lực", chị Nga tâm niệm.

Ba năm sau, chị nhận học bổng tiến sĩ tại Đại học Tokyo - ngôi trường top 1 Nhật Bản, rồi làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Liên Hiệp Quốc (JSPS), lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững.

Theo chị Nga, mỗi giai đoạn trên chặng đường học thuật đều có những khó khăn, đòi hỏi chị có giải pháp riêng. Thời đại học và cao học, khi mọi nhiệm vụ đều rõ ràng, chị luôn cố gắng mở rộng kiến thức đã học, hoàn thành tốt hơn yêu cầu để tự chinh phục tri thức mới.

Còn khi trở thành một nhà khoa học độc lập, cần tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề, chị "lăn lộn" để nhìn thấu đáo một bài toán. Khi đã ra được định hướng tốt nhất, "việc còn lại là tập trung và nỗ lực hết mình".

Để hoàn thành những nghiên cứu mà nhiều người gọi là "thành tựu", theo chị Nga, là hàng trăm, hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại. Hiểu rằng đó là điều tất yếu trong khoa học, khi nghiên cứu không đạt kỳ vọng ban đầu, chị quay lại "lục lọi", đánh giá phương pháp và thử từ đầu. Cứ như vậy, sau mỗi lần một thí nghiệm thành công là một lần chị được "thắp" thêm sự tự tin để đi tiếp.

Tới nay, chị đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ các cấp, trong đó làm chủ nhiệm hai đề tài cấp Nhà nước, 6 cấp bộ. Mỗi nghiên cứu đều là "đứa con khoa học" mà chị dành nhiều tâm huyết, tiêu biểu là công trình phát triển công nghệ màng lọc MBR và AnMBR trong xử lý nước thải.

Theo chị Nga, công nghệ này có hiệu quả cao và mở ra nhiều tiềm năng ngoài xử lý và loại bỏ ô nhiễm. Nó giúp tái sử dụng nước cho những mục đích phi ăn uống (như nông nghiệp), đồng thời cho phép thu hồi những vật chất có ích để tái tạo sản phẩm phục vụ cuộc sống, ví dụ khí sinh học từ nguồn thải.

Trong lĩnh vực kỹ thuật, công nghiệp, môi trường, chị Nga nhận định hành trình đưa kết quả từ phòng thí nghiệm tới thực tế là rất dài. Nó đòi hỏi nguồn lực lớn để triển khai trên quy mô rộng, cùng sự hợp lực từ các cơ quan nhà nước và ý thức doanh nghiệp để môi trường được đặt vào đúng vị thế quan trọng.

Vì vậy, giải thưởng Kovalevskaia không chỉ là sự ghi nhận cho một cá nhân, mà còn cho một lĩnh vực đời sống rất quan trọng. Đây cũng là động lực để chị tiếp tục nghiên cứu, cống hiến cho phát triển xanh, sạch và bền vững.

Chị Nga cho rằng chất lượng nước luôn là vấn đề quan trọng ở tất cả cấp độ phát triển của xã hội, nên những nghiên cứu về nó sẽ không bao giờ dừng lại. Nữ giảng viên dự định tiếp tục tìm hiểu ứng dụng công nghệ màng trong xử lý nước thải để giải quyết những bài toán ngoài khả năng của công nghệ truyền thống.

Nhìn lại hành trình, chị Nga tin rằng nỗ lực trau dồi kiến thức nền tảng, mở rộng tri thức, và học cách bắt nhịp với những xu hướng nghiên cứu của thế giới chính là chìa khóa cho các bạn trẻ dấn thân vào con đường học thuật lâu dài.

"Nghiên cứu là gian lao, nhưng rất thú vị. Nếu yêu thích, không gì là không thể vượt qua", chị Nga tâm niệm.

Chị cũng tin rằng, trong những nghiên cứu kỹ thuật liên quan tới đời sống, các nhà khoa học nữ có lợi thế ở khả năng thấu cảm, sự phối hợp hài hòa trong nhóm nghiên cứu và khả năng nhìn nhận thấu đáo. Dù phải gánh vác nhiều trách nhiệm, đó cũng là cơ hội quý để rèn luyện nỗ lực, sự kiên trì và khả năng tổ chức công việc hiệu quả.

"Khoa học rất bình đẳng. Có sự nỗ lực và tập trung sẽ giúp chúng ta thành công", chị nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Từ ngày 20.4 - 23.5, trong 5 tuần, với 3 khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy, chương trình "Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026" do Báo Thanh Niên phối hợp cùng Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn (SIU) và Hệ thống Trường quốc tế Á Châu (Asian School) thực hiện, sẽ phát sóng trực tiếp lần lượt 88 chuyên đề ôn tập của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Bằng kinh nghiệm đúc kết sau nhiều năm giảng dạy, các giáo viên (GV) tại TP.HCM từ các trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (P.Chợ Quán), Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), Lê Quý Đôn,

Marie Curie (P.Xuân Hòa), Nguyễn Hiền (P.Bình Thới) và hệ thống Trường quốc tế Á Châu... sẽ hướng dẫn cách ôn, làm bài thi sao cho đạt kết quả cao nhất.

Trung bình mỗi môn thi có 10 chuyên đề, mỗi chuyên đề khoảng 20 phút. GV phụ trách mỗi môn thi đã xây dựng những chuyên đề bài giảng một cách khoa học và thiết thực theo nguyên tắc ôn đến đâu chắc đến đó. Ngoài ra, GV còn đưa ra các định dạng bài tập phù hợp, bám sát định hướng của Bộ GD-ĐT giúp học sinh (HS) làm quen, tiếp cận tốt nhất với đề thi chính thức.

Ngoài thời gian ôn thi trực tuyến, HS có thể xem lại các chuyên đề ôn tập mọi lúc, mọi nơi với điện thoại thông minh, máy tính trên các nền tảng của Báo Thanh Niên.

Thạc sĩ Trần Văn Toàn, nguyên GV Trường THPT Marie Curie phụ trách chuyên đề ôn thi môn toán, chia sẻ: Để đạt điểm cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, quá trình ôn tập cần khoa học và đúng hướng. Sự thay đổi của chương trình GDPT 2018 khiến nội dung ôn tập chủ yếu xoay quanh các bài toán thực tế, ứng dụng nên yêu cầu HS có khả năng tổng hợp, tư duy logic và phản biện cao.

Chính vì vậy, thầy Toàn đã xây dựng 10 chuyên đề ôn thi môn toán bám sát cấu trúc và định dạng, yêu cầu của đề thi tốt nghiệp THPT do Bộ GD-ĐT công bố.

Theo thầy Toàn, trước đây việc học chủ yếu tập trung vào truyền tải công thức và cách giải nhanh. Từ kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, sự xuất hiện của nhiều bài toán thực tiễn đòi hỏi HS phải chuyển từ phương pháp học thuộc lòng sang phương pháp hiểu rõ bản chất của từng khái niệm và áp dụng chúng trong các tình huống thực tế.

Do đó, thầy Toàn cho rằng HS phải thay đổi phương pháp ôn tập. Thay vì chỉ ra kết quả, HS cần học cách tự đặt câu hỏi phản biện khi làm bài.

Thạc sĩ Phạm Lê Thanh, GV Trường THPT Nguyễn Hiền, cho hay thông qua chuyên đề ôn thi môn hóa, HS sẽ nắm được các thủ thuật ôn nhanh, nắm chắc kiến thức nền tảng lý thuyết, trang bị đầy đủ công cụ giải toán nhanh, khả năng vận dụng linh hoạt các phương pháp giải nhanh bài tập trắc nghiệm, vận dụng vào các tình huống hóa học thực tế.

Qua các bài giảng, thầy Thanh hướng dẫn HS cách nhớ nhanh lý thuyết và sơ đồ tư duy hệ thống các mạch kiến thức, giúp HS tăng hiệu quả ôn luyện.

GV Hoàng Đạt, Trường quốc tế Á Châu, sẽ tổ chức 10 chuyên đề ôn thi môn địa lý bằng việc hệ thống hóa kiến thức về địa lý tự nhiên, địa lý các vùng dân cư, vùng kinh tế...

Trong từng chuyên đề, thầy Đạt hướng dẫn HS theo dõi kiểm tra kiến thức cơ bản và tổng hợp thông qua các câu hỏi ngắn gọn với 4 lựa chọn trả lời. Bên cạnh đó, thầy cùng HS phân tích các ý kiến hoặc dữ kiện cụ thể để xác định đúng hoặc sai. Ngoài ra, GV hướng dẫn HS phát triển khả năng đọc hiểu, phân tích, tư duy phản biện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, cũng như lưu ý các em tự viết câu trả lời ngắn, chính xác và trực tiếp cho các câu hỏi...

Với môn vật lý, GV Huỳnh Kim Tài, Trường quốc tế Á Châu, cho hay 10 chuyên đề ôn thi được xây dựng nhằm giúp HS hệ thống lại chính xác bản chất vật lý có tính ứng dụng, liên hệ với thực tiễn, đời sống hằng ngày.

Tương tự các môn tự nhiên khác, thầy Tài khuyến khích HS luyện tập nhiều dạng bài tập khác nhau để tăng kỹ năng đọc đề, tóm tắt đề, đưa ra hướng giải quyết, xử lý số liệu. Trong lúc ôn tập cũng như giải đề, thầy Tài lưu ý HS cần sử dụng hiệu quả các chức năng của máy tính cầm tay.

Cấu trúc và yêu cầu của đề thi minh họa tốt nghiệp THPT do Bộ GD-ĐT công bố cho thấy đề thi môn ngữ văn kiểu mới sẽ hạn chế tối đa học tủ, triệt tiêu việc học theo văn mẫu hay đoán đề. Để giúp HS không lo sợ môn ngữ văn, dù học theo bộ sách nào, thầy Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân, sẽ nêu ra những bí kíp "học văn không gian nan" thông qua các chuyên đề.

Thầy Đức Anh xây dựng 10 chuyên đề ôn thi tập trung vào kỹ năng đạt điểm tối đa ở phần đọc hiểu, bí kíp tạo lập văn bản, hệ thống kiến thức tri thức ngữ văn về thể loại ở đọc hiểu, yêu cầu nội dung và đặc trưng thể loại trong tác phẩm cụ thể...

Đặc biệt, trong quá trình cùng HS ôn tập, thầy Đức Anh đưa ra những dạng câu hỏi thường gặp trong bộ câu hỏi và hướng dẫn HS cách trả lời. Cùng với đó là những nhận định văn học, nghệ thuật của các thể loại sẽ giúp bài thi có sắc màu hơn, gây ấn tượng với người chấm và giành điểm bài viết sáng tạo.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo quy định của Sở GD-ĐT Hà Nội, học sinh đăng ký trực tuyến thi vào lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027 bắt đầu từ ngày 10.4 và sẽ kết thúc vào 24 giờ hôm nay ngày 17.4.

Trong thời gian đăng ký, học sinh được phép điều chỉnh nguyện vọng (nếu có) trước thời điểm trên. Sau thời hạn này, các em không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký dù bất kỳ lý do gì.

Năm nay là năm đầu tiên Hà Nội áp dụng đăng ký trực tuyến thi vào lớp 10 cùng một số điểm mới quan trọng khác như: mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường THPT công lập bất kỳ, không bị giới hạn theo khu vực tuyển sinh như trước đây.

Trong trường hợp không trúng tuyển nguyện vọng 1, thí sinh sẽ được xét lần lượt đến các nguyện vọng sau, với điều kiện điểm thi cao hơn điểm chuẩn của trường đăng ký ở nguyện vọng 1 ít nhất 0,5 điểm đối với nguyện vọng 2 và 1 điểm đối với nguyện vọng 3.

So với các năm trước, mức chênh lệch này đã được giảm 0,5 điểm.

Theo đánh giá của Sở GD-ĐT Hà Nội, sau 5 ngày đăng ký, hệ thống vận hành ổn định, thông suốt. Học sinh và phụ huynh không gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện. Các nhà trường đã chủ động tổ chức tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ học sinh đăng ký kịp thời, góp phần bảo đảm quá trình đăng ký diễn ra thuận lợi.

Sở GD-ĐT Hà Nội đề nghị các nhà trường tiếp tục tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn học sinh và phụ huynh trong thời gian còn lại của thời gian đăng ký, bảo đảm việc lựa chọn nguyện vọng phù hợp với năng lực học sinh và điều kiện của gia đình.

Việc đăng ký dự thi và định hướng học tập tiếp theo cần bảo đảm tính tự nguyện, không ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào.

Những ngày qua, phụ huynh chia sẻ việc đăng ký trực tuyến vào lớp 10 năm nay giống như "canh chứng khoán" khi hệ thống cho phép phụ huynh, học sinh cập nhật số lượng đăng ký vào các trường theo thời gian thực.

Nếu như nhiều học sinh, phụ huynh xác định rõ ràng từng nguyện vọng ngay từ đầu thì cũng không ít phụ huynh tỏ ra dao động khi thấy số lượng đăng ký dự tuyển vào một số trường quá đông, đồng nghĩa với "tỷ lệ chọi" sẽ căng thẳng hơn.

Không ít trường hợp đã quyết định chuyển nguyện vọng sang một trường có mức điểm chuẩn nhiều năm gần đây tương đương hoặc thấp hơn nhưng khoảng cách xa nhà hơn, đi lại vất vả hơn để tăng cơ hội trúng tuyển.

Tuy nhiên, Sở GD-ĐT Hà Nội khuyến cáo: "Việc tham khảo số liệu đăng ký vào các trường chỉ mang tính hỗ trợ, quyết định lựa chọn nguyện vọng cần dựa trên năng lực thực tế của học sinh, đồng thời cân nhắc điều kiện học tập, môi trường giáo dục và định hướng lâu dài".

Sở này cũng lưu ý, trong quá trình đăng ký, nếu phát sinh vướng mắc, học sinh và phụ huynh cần liên hệ ngay với nhà trường để được hỗ trợ, xử lý kịp thời, bảo đảm quyền lợi trong thời gian đăng ký chính thức.

Tỷ lệ trúng tuyển lớp 10 THPT công lập năm nay khoảng 55%, thấp hơn nhiều năm gần đây (khoảng 62 - 64%). Bên cạnh đó, việc cho phép học sinh đăng ký cả 3 nguyện vọng ở bất cứ trường THPT nào mà không theo khu vực tuyển sinh, dù tăng cơ hội lựa chọn cho học sinh nhưng cũng đã cảnh báo trước được việc một số trường sẽ có số lượng đăng ký tăng mạnh.

Thực tế cho thấy, nhiều trường top đầu năm nay dẫn đầu về số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 như: THPT Yên Hòa, Lê Quý Đôn - Hà Đông, Việt Đức, Kim Liên, Phan Đình Phùng, Thăng Long, Trần Phú...

Theo quy định, 3 nguyện vọng vào lớp 10 của mỗi học sinh được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên: nguyện vọng 1, nguyện vọng 2, nguyện vọng 3. Học sinh đủ điểm trúng tuyển vào nguyện vọng 1 thì sẽ không được xét tiếp các nguyện vọng 2 và 3.

Các nguyện vọng (1, 2, 3) được xét đồng thời, không phải xét xong nguyện vọng 1 mới chuyển sang nguyện vọng 2 và 3.

Tin Gốc: Thanh Niên