Năm 2016, Christine Marie, chuyên gia về tâm lý học giáo phái, cùng chồng là nhà sản xuất video âm nhạc Tolga Katas lái xe từ nhà ở Las Vegas đến cộng đồng Short Creek biệt lập ở Colorado City, bang Arizona. Mục đích của họ là thâm nhập và kết bạn với các thành viên giáo phái Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (FLDS).
Thời điểm đó, giáo phái đa thê khét tiếng này đang chao đảo sau khi người lãnh đạo của họ, nhà tiên tri tự xưng Warren Jeffs, và một số tín đồ nam bị bỏ tù vào năm 2011 vì quan hệ tình dục với những “người vợ” vị thành niên.
Chính quyền đang trong quá trình tịch thu tài sản thuộc sở hữu của FLDS và trục xuất các gia đình đã sinh sống ở đó qua nhiều thế hệ suốt gần một thế kỷ.
Christine Marie, từng trải qua cuộc hôn nhân bạo hành với người chồng tự xưng là tiên tri, quyết định đến Colorado City để giúp đỡ cộng đồng FLDS tại đây, còn Tolga Katas định thực hiện một bộ phim tài liệu về cộng đồng này.
Sau thời gian đầu bị xa lánh vì là người ngoài, vợ chồng Christine dần giành được sự tin tưởng của họ.
Cặp đôi gặp gỡ những phụ nữ đang gặp khó khăn, cung cấp viện trợ nhân đạo và giúp họ khởi nghiệp, phát triển kinh doanh để kiếm tiền nuôi sống gia đình. Một số thành viên của cộng đồng biệt lập này dần cho phép cặp đôi ghi hình các hoạt động thường nhật và các buổi tụ họp xã hội của họ để làm phim tài liệu.
Nhưng mục đích của vợ chồng Christine thay đổi khi gặp Sam Bateman – kẻ tự xưng là nhà tiên tri mới, kế thừa tinh thần của Warrren và khôi phục chế độ đa thê.
Thâu tóm quyền lực
Trong nhiều năm, giáo phái FLDS dường như không có người lãnh đạo sau khi Warren Jeffs bị kết án tù chung thân vì tội lạm dụng trẻ em. Trong giáo phái này, chỉ “nhà tiên tri” được phép cử hành hôn lễ.
Thời gian đầu, Warren vẫn tiếp tục gửi chỉ thị cho những tín đồ từ trong tù. Tuy nhiên, theo thời gian, quyền lực của ông ta suy yếu, cộng đồng FLDS chia rẽ thành các nhóm đối lập.
Năm 2019, Sam Bateman, 43 tuổi, vốn là thành viên cấp thấp của FLDS, loan tin rằng nhận được phán truyền trực tiếp từ Chúa, tuyên bố Warren đã đánh mất ân sủng và hắn được chọn làm lãnh đạo thay thế.
Sam bắt đầu thuyết giảng, thực hiện các nghi lễ và thu thập tín đồ. Để thiết lập quyền lực, hắn cưới hơn 20 người vợ theo tục đa thê gắn liền với vị trí lãnh đạo trong FLDS. Khi số lượng tín đồ tăng lên, Sam hoàn toàn tách khỏi nhóm FLDS chính và thành lập nhánh riêng. Hắn chỉ đạo các tín đồ sống ở đâu, kết hôn với ai và phải thực hành đức tin thế nào.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, từ năm 2019, Sam thuyết phục những tín đồ giao con gái của họ cho hắn làm vợ, tổng cộng khoảng 15 bé gái. Ít nhất 10 bé gái đã bị lạm dụng, một số chỉ mới 9 tuổi. Công tố viên cho biết Sam tấn công tình dục các bé gái và ép buộc chúng quan hệ với đàn ông khác, đồng thời phát trực tiếp video lạm dụng cho tín đồ.
Sam đối xử với “vợ” như tài sản riêng, kiểm soát chặt chẽ hành vi của họ trong khi tiếp tục bóc lột họ.
Hồ sơ tòa án cho thấy Sam sử dụng các giáo lý và nghi lễ tôn giáo để biện minh cho hành vi lạm dụng. Công tố viên cho biết hắn nói với tín đồ rằng những hành vi đó là do Chúa yêu cầu và sử dụng nỗi sợ hãi về sự trừng phạt tâm linh để duy trì quyền kiểm soát.
Thâm nhập tìm chứng cứ
Sau khi phát hiện đường dây lạm dụng tình dục trẻ em trong giáo phái của Sam, vợ chồng Christine quyết định trở thành người cung cấp thông tin cho FBI. “Tôi biết mình phải làm mọi cách để đưa hắn vào tù”, bà Christine nói.
Để lấy lòng tin của Sam, Christine và Tolga đồng ý quay phim hắn thực hiện những pha mạo hiểm như chạy bộ trên địa hình núi và lái môtô địa hình. Sam từng nói với cặp đôi rằng hy vọng một ngày nào đó sẽ “cai trị Bắc – Nam Mỹ và có lẽ cả nước Anh”.
Sam luôn mặc chiếc áo khoác da màu trắng bóng bẩy và lái Bentley, khao khát được chú ý. Hắn mở cửa đón cặp đôi, cho phép họ quay phim nhà riêng, các buổi tụ họp và những tương tác của hắn với tín đồ.
Vợ chồng Christine lặng lẽ thu thập bằng chứng khi Sam ngày càng mất cảnh giác và thoải mái hơn với họ.
Sam thường xuyên mời vợ chồng Christine đến ăn tối tại nhà, nơi có tới 22 phụ nữ và bé gái cùng ở trong một phòng ngủ. Tin rằng cặp đôi đang quay phim tài liệu về mình, Sam đã tiết lộ một số bí mật gây bất lợi cho bản thân, bao gồm lời thú nhận gây sốc về việc lạm dụng tình dục những người vợ vị thành niên và việc chỉ đạo một tín đồ quan hệ tình dục với bé gái 13 tuổi.
Kinh hoàng trước những bí mật Sam tiết lộ, vợ chồng Christine mạnh dạn thâm nhập điều tra như những thám tử nghiệp dư. Lấy cớ thực hiện dự án phim tài liệu, năm 2021, cặp đôi bắt đầu ghi lại quá trình trỗi dậy của nhà tiên tri mới đầy tham vọng quyền lực và hành vi lạm dụng tình dục trẻ em gái của hắn.
Trong đoạn video tháng 11/2021, Sam mô tả một nghi lễ “Chuộc tội”, trong đó hắn ra lệnh cho tín đồ quan hệ tình dục với ba người vợ vị thành niên của mình trong khi hắn quan sát. Khi kể câu chuyện này, Sam còn cố gắng mô tả nỗi đau đớn và khổ sở phải trải qua.
Christine đã giao video cho cơ quan thực thi pháp luật địa phương, rồi chuyển cho các cơ quan liên bang. Cặp đôi làm việc với FBI trong nhiều tháng, tham gia dàn dựng đột kích bằng cách sắp xếp cuộc gặp với Sam dưới vỏ bọc quay phim.
Sam cùng một số tín đồ bị bắt vào tháng 9/2022.
Sau khi Sam bị bắt, các bé gái được đặt dưới sự bảo vệ của chính quyền. Hai tháng sau, Sam âm mưu với các tín đồ để bắt cóc 8 bé gái khỏi nơi trú ẩn, đưa qua ba tiểu bang trước khi lực lượng thực thi pháp luật tìm thấy các nạn nhân.
Tháng 4/2024, Sam nhận tội âm mưu bắt cóc và vận chuyển trẻ vị thành niên để thực hiện hành vi tình dục. Hắn bị kết án 50 năm tù và bị quản chế suốt đời. 11 tín đồ của Sam cũng bị kết tội liên quan đến âm mưu lạm dụng tình dục trẻ em, mức án nặng nhất là tù chung thân.
Nỗ lực thoát ‘bóng ma quá khứ’
Những người sinh ra trong cộng đồng FLDS thường bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài, không có internet, không xem truyền hình hay tin tức. Điều này khiến việc thoát khỏi tư duy cũ để nhìn nhận mọi thứ bên ngoài cái hộp khép kín mà FLDS tạo ra trở nên vô cùng khó khăn.
Sau khi Sam bị bắt giam, Naomi “Nomz” Bistline, hiện 27 tuổi, một trong những vợ cũ của Sam, thấy cuộc sống đảo lộn. “Khi ông ta bị bắt, thật kinh hoàng, chúng tôi không biết phải nghĩ gì hay làm gì”, Naomi nói.
Naomi vốn được người giám hộ giới thiệu đến giáo phái FLDS của Sam, bị dụ dỗ gia nhập nhóm. Cô bị huấn luyện theo kiểu tẩy não: “không được nghi ngờ quyền lực, không được có tư duy phản biện và phải vâng lời tuyệt đối”.
Naomi trở thành một trong những người vợ của Sam vào năm 2019, cầm đầu nhóm “vợ” bênh vực hành vi lạm dụng của hắn. Cô đứng về phía Sam, từ chối tin vào những cáo buộc, nghe lời hắn nói dối khi bị thẩm vấn, do được nuôi dạy rằng chính phủ luôn tìm cách hãm hại họ và chỉ được tin vào nhà tiên tri.
Dẫu vậy, Naomi lại chính là người đầu tiên kể cho vợ chồng Christine sự thật về các hoạt động phi pháp của Sam. Cô cũng là một trong hai người vợ trưởng thành đồng ý ra làm chứng chống lại Sam tại tòa.
Naomi và hai người vợ khác của Sam bị phạt hơn một năm tù vì tham gia vụ bắt cóc các bé gái. Trong thời gian ngồi tù, Naomi bắt đầu thoát khỏi sự kìm kẹp. Khi buộc phải tự suy nghĩ, cô dần nhận ra toàn bộ cuộc đời mình là một lời dối trá. “Lớn lên trong môi trường đó, bạn không được phép đặt câu hỏi. Giờ đây tôi suy nghĩ khác hẳn”, Naomi nói.
Trong khi một số người vợ vẫn coi Sam là nhà tiên tri, Naomi đã rời bỏ FLDS và đang theo đuổi ước mơ làm ca sĩ. Cô coi vợ chồng Christine là cha mẹ đỡ đầu.
“Tôi hy vọng vụ án này sẽ phơi bày khả năng tàn phá khủng khiếp của những kẻ lạm dụng tôn giáo đối với cá nhân và cộng đồng. Đây không chỉ là chuyện xảy ra ở thị trấn này. Có những người đàn ông như vậy ở mọi thị trấn”, bà Christine, 65 tuổi, nói.
Ngày 9/4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Phòng cảnh sát kinh tế vừa bắt tạm giam ông Vũ Doanh Nam, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp xã hội tỉnh Phú Thọ; Phùng Thị Thùy Linh, kế toán, để điều tra tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trung tâm trợ giúp xã hội tỉnh Phú Thọ đặt tại khu 4, xã Chân Mộng, chuyên chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng cho các trường hợp được bảo trợ xã hội như người tâm thần, khuyết tật, người già cô đơn không nơi nương tựa. Hàng tháng, Nhà nước sẽ hỗ trợ từ 3,5 đến 4 triệu đồng một người để phục vụ công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và điều trị.
Tuy nhiên, theo điều tra, trong năm 2025, với vai trò là Giám đốc trung tâm, ông Nam đã chỉ đạo kế toán nâng khống tiền ăn; lập khống chứng từ từ nguồn ngân sách, nguồn từ thiện của các nhà hảo tâm và nguồn nuôi dưỡng tự nguyện. Việc này nhằm chiếm đoạt gần 680 triệu đồng và sử dụng, chi tiêu trái nguyên tắc.
Hiệu trưởng 'ăn chặn' tiền trợ cấp của học sinh dân tộc thiểu số
Trong một vụ án khác, Công an tỉnh Phú Thọ cũng khởi tố tạm giam Trần Thu Đông, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Lập và Hoàng Thị Xuân Hòa, kế toán nhà trường, để điều tra tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Công an xác định, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Lập hàng tháng Nhà nước hỗ trợ 1,8 triệu đồng một học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, để phục vụ sinh hoạt, học tập.
Công an Phú Thọ đánh giá, hành vi của các bị can trên không chỉ chiếm đoạt tiền của Nhà nước mà còn trực tiếp xâm hại đến quyền lợi chính đáng của những người yếu thế.
Vụ án đang được mở rộng điều tra.
=>> Quá trình khám xét trong 2 vụ án 'ăn chặn' tiền
Hành vi của Nguyễn Đỗ Trúc Phương, 32 tuổi, và bạn trai Vũ Hải Anh, 41 tuổi, được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM vừa hoàn tất, truy tố cùng 225 người khác về hàng loạt tội danh. Trong đó, Phương và bạn trai bị truy tố về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Hành vi của các bị can được phát hiện trong quá trình Công an TP HCM mở rộng Chuyên án VN10 - truy xét toàn bộ đường dây tội phạm vận chuyển trái phép chất ma túy từ Pháp về Việt Nam, thông qua 4 tiếp viên hàng không.
Vết trượt của một biểu tượng 'sống đẹp'
Trước khi vướng vòng lao lý, Phương là gương mặt nổi bật trong cộng đồng thiện nguyện với biệt danh "cô tiên đời thực". Sau 10 năm du học, cô về nước quản lý công việc kinh doanh của gia đình tại TP HCM và bắt đầu hành trình hỗ trợ các hoàn cảnh ngặt nghèo thông qua mạng xã hội.
Sức ảnh hưởng của Phương đến từ sự minh bạch và tốc độ huy động vốn ấn tượng. Trong đại dịch COVID-19, cô tham gia tuyến đầu, điều phối hàng chục tỷ đồng cứu trợ bà con. Phương từng được cơ quan chức năng ghi nhận, vinh danh như biểu tượng của lòng nhân ái và lối sống tích cực của giới trẻ.
Theo cáo trạng, Phương và bạn trai sống chung như vợ chồng từ năm 2021, đến giữa năm 2023 chuyển về sinh sống tại phường An Phú (TP Thủ Đức cũ), TP HCM. Ngày 15/3/2024, cả hai dự định tổ chức sinh nhật cho người bạn tại nhà của mình. Tối hôm sau, Phương nhắn tin rủ một số bạn đến. Cả hai cùng khoảng 12 người ăn uống tại khu vực bếp tầng trệt.
Trong lúc này, Phương và Hải Anh chuẩn bị các bình khí cười và ma túy gồm ketamine, "nước vui" và thuốc lắc để cả nhóm sử dụng. Các loại ma túy này do Phương liên hệ Phạm Văn Duy Bảo mua trước đó.
Rạng sáng 17/3/2024, một số người ra về, những người còn lại được Phương rủ lên phòng hát karaoke. Đến khoảng 5h cùng ngày, lực lượng chức năng kiểm tra hành chính phát hiện 10 người đang sử dụng ma túy, gồm 4 người tại phòng khách và 6 người ở tầng hai. Tang vật thu giữ gồm nhiều bình kim loại, dụng cụ sử dụng ma túy. Kết quả xét nghiệm xác định 6 trong số 10 người dương tính với ma túy, trong đó có Phương và Hải Anh.
Quá trình điều tra, Phương khai đã hai lần nhờ Bảo mua ma túy để sử dụng. Cụ thể, ngày 14/3/2024, Phương nhắn tin nhờ Phạm Văn Duy Bảo mua 2 gói "nước vui" vị nho (không xác định loại, khối lượng), 5 viên MDMA và 2,5 gr ketamine với giá 9,9 triệu đồng. Đến ngày 16/3/2024, Phương tiếp tục nhờ Bảo mua 2 gói "nước vui" hiệu Chali nhưng chưa thanh toán.
Ngoài ra, từ cuối năm 2021, Phương nhiều lần mua các loại ma túy như MDMA, "nước vui", ketamine từ Trần Thành Trung (bị can trong vụ án) để sử dụng, đã chuyển khoản thanh toán nhưng không xác định được số lượng do thời gian đã lâu.
Riêng Vũ Hải Anh không thừa nhận cùng Phương tổ chức sử dụng ma túy. Bị can này cho rằng không biết việc Phương mua ma túy của Bảo và cũng không sử dụng. Tuy nhiên, căn cứ lời khai của Phương và những người liên quan và vật chứng thu giữ, cơ quan tố tụng xác định Hải Anh đã tham gia chuẩn bị ma túy.
Từ đó, cơ quan chức năng xác định Vũ Hải Anh đồng phạm với Nguyễn Đỗ Trúc Phương về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Chuyên án VN10: Triệt phá đường dây ma túy 'lớn nhất lịch sử'
Từ vụ án 4 tiếp viên hàng không xách tay ma túy từ Pháp về Việt Nam tháng 3/2023, Công an TP HCM đã triệt phá đường dây xuyên quốc gia lớn nhất lịch sử. Qua đấu tranh, nhà chức trách xác định các tiếp viên bị lợi dụng vận chuyển hơn 11 kg ma túy giấu trong các tuýp kem đánh răng mà không biết bên trong có chất cấm.
Mở rộng điều tra, lực lượng chức năng phát hiện mạng lưới tội phạm tinh vi, sử dụng người Việt định cư tại Pháp thuê vận chuyển ma túy về sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất. Sau đó, hàng cấm được giao cho các đầu nậu tại TP HCM và các tỉnh lân cận tiêu thụ.
Hoàng Sỹ Thắng, Hà Danh Nậm được xác định là những người cầm đầu đường dây ma túy đặc biệt lớn này. Mở rộng điều tra các chân rết trong đường dây, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP HCM (PC04) đã bắt giữ nhiều người cung cấp ma túy cho các nhóm liên quan trong đó gồm nhóm của Phương và Nguyễn Trung Hiếu (ca sĩ Chi Dân) và Nguyễn Thị An (người mẫu An Tây, quốc tịch Tây Ban Nha) sử dụng.
Nhà chức trách đã chứng minh số tiền giao dịch ma túy lên đến gần 29.000 tỷ đồng; chặt đứt gần 500 nhánh, phân nhánh của đường dây phạm tội hoạt động tại 34 tỉnh thành, "khui" từng vỏ bọc của các ông trùm để thu gần 600 kg ma túy, 12 khẩu súng, 67 viên đạn, 3 quả lựu đạn.
Trong vụ án này, ca sĩ Chi Dân cùng anh trai Nguyễn Trung Tín, 44 tuổi bị cáo buộc tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Người mẫu An Tây bị cáo buộc Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và Tàng trữ trái phép chất ma túy.
Trước đó, hành vi của các nhóm bị can này được khởi tố, điều tra trong những vụ án khác nhau. Tuy nhiên, các cơ quan tố tụng sau đó đã nhập chung thành một vụ án và truy tố 227 bị can, trong đó có 4 người đang bị truy nã.
Tại hội thảo, luật sư Đỗ Ngọc Thịnh (Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt nam) cho rằng trang phục hiện hành chưa có tính đặc thù cao, khả năng nhận diện còn hạn chế, luật sư dễ bị nhầm lẫn với các chủ thể khác tham gia phiên tòa như người đại diện, người tham dự phiên tòa, cán bộ tòa án...
Việc chấp hành quy định về trang phục chưa đồng bộ giữa các địa phương, giữa các luật sư, chưa phù hợp với điều kiện khí hậu, chưa thể hiện rõ vị thế, vai trò của luật sư.
Việc đổi mới trang phục luật sư để nâng cao hình ảnh và chất lượng đội ngũ, giúp tăng tính nhận diện, sự trang nghiêm và vị thế bình đẳng của luật sư tại phiên tòa, góp phần xây dựng nghề luật sư chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng đội ngũ và cải cách tư pháp, mang lại cảm giác thiêng liêng và vinh dự cho luật sư khi cống hiến cho nghề.
Theo ông Thịnh, đề xuất trang phục mới dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm quốc tế, tạo sự uy nghi và nhận diện. Đề án đã được Hội đồng Luật sư toàn quốc thông qua và đang trong giai đoạn triển khai.
Quy trình triển khai gồm 7 bước: tổ chức hội thảo, lấy ý kiến, khảo sát online, hoàn thiện đề án, áp dụng thí điểm, áp dụng thống nhất và tổng kết. Giai đoạn thí điểm dự kiến từ 1-7-2026 đến 30-6-2027 tại Hà Nội và TP.HCM.
Là một luật sư trải qua xuyên suốt quá trình lịch sử của nghề luật sư, từ trước năm 1975 đến nay, luật sư Trương Thị Hòa chia sẻ áo choàng luật sư đã được sử dụng từ khi có nghề luật sư ở Việt Nam (trước năm 1975).
Luật sư Hòa đồng tình cao với đề án luật sư mặc áo choàng khi tham gia phiên tòa, vì độ nhận diện luật sư cao, thể hiện vị thế của luật sư tại phiên tòa.
Bà Hòa cho rằng nên chọn thống nhất 1 mẫu áo choàng để thể hiện sự bình đẳng trước tòa, dù là chủ nhiệm đoàn luật sư hay sau này nếu luật cho phép luật sư tập sự được ra tòa thì cũng sẽ mặc áo như vậy.
Áo choàng thể hiện truyền thống của nghề luật sư, Liên đoàn Luật sư đã chọn mẫu áo choàng của Pháp, có rất nhiều nét đẹp, tay áo rộng vừa phải.
Bà Hòa chia sẻ cơ duyên đến với nghề luật sư là vào 1 chiều mưa, khi bà ghé vào tòa án trú mưa thì gặp 1 nữ luật sư từ Sài Gòn xuống Trà Vinh dự phiên tòa, mặc trang phục rất đẹp. Hình ảnh đẹp của vị nữ luật sư đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bà.
Luật sư Hòa cho rằng việc bố trí nhiều nút áo cũng rất ý nghĩa. Khi mặc áo choàng vào, phải gài nút thật nhiều để nhớ rằng tôi đang hành nghề luật sư và tôi phải cẩn thận. Mỗi lần gài nút thể hiện chúng ta phải hết sức cẩn trọng, không chừa, bỏ 1 nút nào không cài.
Trên vai áo choàng có 1 dải tai áo thể hiện cán cân công lý trên vai người luật sư. Hai màu trắng đen là hắc bạch phân minh, trắng đen rõ ràng. Đặc biệt phần dải màu trắng phía trước ngực áo tượng trưng cho "lưỡi" của luật sư, thể hiện người luật sư luôn phải nói thẳng thắn.
Bên cạnh đó, luật sư Hòa cũng góp ý thay đổi một số chi tiết nhỏ trên áo choàng để trang phục đẹp hơn.
Hầu hết các luật sư đều đồng tình về việc áp dụng trang phục của luật sư tại phiên tòa. Luật sư Lê Hồng Nguyên cho rằng việc có áo choàng luật sư là hết sức cần thiết, để nâng cao vị thế của nghề luật sư.
Có nhiều ý kiến trái chiều nêu ra như thời tiết ở Việt Nam nóng nên bất tiện khi mặc... Tuy nhiên ở Thái Lan, Lào, Campuchia... cũng có điều kiện thời tiết như nước ta họ vẫn có thể mặc được.
Luật sư Nguyên cho rằng nên áp dụng đồng bộ, bỏ thí điểm áp dụng vì việc thí điểm sẽ khiến cho người mặc vest, người mặc áo choàng, làm ảnh hưởng đến uy nghiêm của phiên tòa. Thay vì thí điểm thì chúng ta nên dời thời điểm áp dụng lại, tổ chức hội thảo, lấy ý kiến đồng thuận của các đoàn, sau đó tổ chức thực hiện.
