Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran

Tổng thống Trump cho biết ông kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ sớm đạt được một thỏa thuận hòa bình, có thể ngay trong vài ngày tới, qua đó mở ra khả năng hạ nhiệt xung đột sau nhiều tuần căng thẳng.

Trả lời Hãng tin Bloomberg, ông Trump nói các cuộc đàm phán "nhiều khả năng" sẽ diễn ra ngay trong cuối tuần tại Pakistan, đồng thời khẳng định "hầu hết các điểm chính đã được hoàn tất" và tiến trình có thể diễn ra nhanh chóng.

Trong khi đó trong cuộc phỏng vấn với trang tin Axios, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục bày tỏ kỳ vọng sớm đạt được thỏa thuận.

"Người Iran muốn gặp. Họ muốn đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ một cuộc gặp có thể sẽ diễn ra vào cuối tuần. Tôi cho rằng chúng ta sẽ có thỏa thuận trong một hoặc hai ngày tới", ông nói.

Theo các nguồn tin của Đài CNN, vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra tại Islamabad, Pakistan ngày 20-4.

Bộ Ngoại giao Iran ngày 17-4 khẳng định nước này sẽ không chuyển giao kho uranium làm giàu "cho bất kỳ nơi nào", bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump về khả năng Tehran đồng ý bàn giao, Hãng thông tấn AFP đưa tin.

"Việc chuyển giao uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa từng được nêu ra trong các cuộc đàm phán", người phát ngôn Esmaeil Baghaei cho biết, nhấn mạnh các cuộc thương lượng hiện tập trung vào chấm dứt chiến sự thay vì vấn đề hạt nhân. Tehran cũng đặt ưu tiên vào kế hoạch dỡ bỏ trừng phạt và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Ngoài ra, ông Baghaei cũng chỉ trích tuyên bố của ông Trump về việc duy trì phong tỏa hải quân các cảng của Iran cho đến khi đạt thỏa thuận hòa bình, bất chấp việc Tehran đã mở lại eo biển Hormuz.

"Iran sẽ có phản ứng thích đáng. Đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn và Iran sẽ có biện pháp cần thiết", ông cảnh báo, lưu ý mọi quyết định liên quan đến eo biển Hormuz "được xác định trên thực địa, không phải trên Internet".

Tổng thống Trump cho biết Washington đã yêu cầu Israel chấm dứt các cuộc không kích tại Lebanon, nhấn mạnh các nỗ lực đàm phán giữa Mỹ và Iran không liên quan đến tình hình tại Beirut.

"Israel sẽ không tiếp tục ném bom Lebanon. Họ bị Mỹ cấm làm điều đó. Đủ rồi", ông Trump viết trên mạng xã hội.

Phía Israel chưa đưa ra phản hồi trực tiếp. Tuy nhiên Thủ tướng Benjamin Netanyahu trước đó cho biết quân đội nước này vẫn duy trì hiện diện tại miền nam Lebanon nhằm đối phó "mối đe dọa cận kề", bao gồm nguy cơ từ tên lửa và máy bay không người lái.

Lệnh ngừng bắn do Mỹ hậu thuẫn giữa Israel và Lebanon đã có hiệu lực từ 5h sáng 17-4 (giờ Việt Nam), nhằm chấm dứt giao tranh bùng phát từ đầu tháng 3 khi lực lượng Hezbollah tấn công miền bắc Israel để ủng hộ Iran. Theo phía Lebanon, chiến dịch đáp trả của Israel đã khiến khoảng 2.000 người thiệt mạng.

Theo Hãng tin Reuters ngày 18-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhận định Nga đang chuẩn bị các bước đi nhằm kéo Belarus tham gia sâu hơn vào xung đột với Kiev. Thông tin được đưa ra sau báo cáo tình báo từ Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi.

"Theo thông tin tình báo, việc xây dựng đường sá hướng về phía Ukraine và thiết lập các vị trí pháo binh đang diễn ra tại khu vực biên giới Belarus. Chúng tôi tin rằng Nga đang tìm cách lôi kéo Belarus vào cuộc chiến một lần nữa", ông Zelensky chia sẻ trên Telegram, cảnh báo Minsk về "sự sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ và độc lập" của mình.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng Nga đang tái bố trí lực lượng, có thể nhằm bù đắp thiếu hụt nhân sự, qua đó lý giải việc gia tăng hoạt động quân sự trên lãnh thổ Belarus.

Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko - đồng minh thân cận của nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin - đã cho phép Matxcơva sử dụng lãnh thổ Minsk trong cuộc tấn công Ukraine năm 2022, song cho biết không có ý định đưa quân tham chiến.

Dù vậy, Belarus đã triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật và tên lửa siêu vượt âm Oreshnik của Nga, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mở rộng xung đột trong khu vực.

Thị trường tài chính toàn cầu đã tăng mạnh trở lại, khi nhà đầu tư đặt cược xung đột Iran đang hạ nhiệt và nguồn cung dầu sớm ổn định trở lại.

Chỉ số S&P 500 tăng 84,78 điểm (1,20%) lên 7.126,06 điểm, ghi nhận phiên lập đỉnh thứ ba liên tiếp. Trong khi đó Nasdaq Composite tăng 365,78 điểm (1,52%) lên 24.468,48 điểm, đánh dấu phiên tăng thứ 13 liên tiếp - chuỗi dài nhất kể từ năm 1992.

Đáng chú ý, giá dầu giảm sâu sau khi Iran tuyên bố eo biển Hormuz "mở cửa hoàn toàn" cho vận tải thương mại trong thời gian ngừng bắn. Dầu Brent giảm hơn 9%, xuống còn 90,38 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ ngày 10-3. Dầu thô WTI giảm 11,5%, xuống còn 83,85 USD/thùng.

Phản ứng tích cực lan sang thị trường chứng khoán Mỹ. Chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng 869 điểm (1,79%), xóa sạch mức giảm kể từ khi chiến sự với Iran bùng phát.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã phải nhận thất bại nặng nề nhất trong cuộc bầu cử cuối tuần trước, khi đảng trung hữu đối lập Tisza của chính trị gia Peter Magyar giành được 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, trong khi đảng Fidesz của ông Orban chỉ giành khoảng 55 ghế.

Điều này đồng nghĩa Tisza sẽ tự thành lập chính phủ mới với Magyar, 45 tuổi, làm Thủ tướng, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orban, chính trị gia nổi tiếng với tư tưởng cánh hữu dân túy.

"Đây là kết quả đau đớn nhưng không thể phủ nhận: Chúng tôi không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo", ông Orban hôm 12/4 phát biểu thừa nhận thất bại.

Tibor Dessewffy, giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học kỹ thuật số tại Đại học Eotvos Lorand, Budapest, đồng thời là thành viên Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, nhận định thất bại này cho thấy ông Orban đã trở thành nạn nhân của chính hệ thống do mình tạo ra.

Năm 2010, khi đảng Fidesz lần đầu lên nắm quyền, họ nhận được 53% phiếu bầu và giành được 2/3 số ghế tại quốc hội, giúp đảng này có thể thay đổi các quy định quan trọng về bầu cử.

Tận dụng lợi thế này, ông Orban đã thiết kế một hệ thống bầu cử giúp tối đa hóa số ghế tại quốc hội mà đảng Fidesz giành được. Fidesz đã chia lại các khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho mình, mở rộng quyền bỏ phiếu cho những người Hungary sống ở nước ngoài vốn đa phần có tư tưởng bảo thủ.

Họ cũng thiết lập một hệ thống bỏ phiếu hỗn hợp nhằm phân bổ số ghế áp đảo cho đảng giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất, ngay cả khi đảng đó chỉ đạt được đa số tương đối chứ không phải đa số tuyệt đối.

Nhờ những thay đổi này, đến cuộc bầu cử năm 2014, đảng Fidesz chỉ nhận được 45% số phiếu bầu, nhưng tỷ lệ đa số tuyệt đối tại quốc hội của họ về cơ bản vẫn không thay đổi.

Điều đó cho phép Fidesz tiếp tục thông qua các đạo luật, sửa đổi hiến pháp và bổ nhiệm những người trung thành với đảng vào các vị trí quan trọng mà không cần phải tham khảo ý kiến từ các đảng đối lập.

Ông Orban thời gian này cũng thành công trong nỗ lực tăng cường kiểm soát truyền thông. Đảng Fidesz đã phủ kín các kênh truyền thông bằng vô số thông điệp báo động về những thế lực "đang tấn công Hungary".

Họ cho rằng Hungary đang bị bao vây, công kích bởi người nhập cư trái phép, các nhóm thiểu số về giới, những chính trị gia quan liêu tại Liên minh châu Âu (EU) và cả chính phủ Ukraine.

Những thông điệp đó đã tạo nên cảm giác bất an trong công chúng và giúp Fidesz giữ vững thành trì của mình ở phe cánh hữu, thường xuyên lôi kéo được ủng hộ từ các đảng cực hữu khác. Khi phản hồi lại những thông tin này, các đảng đối lập bị buộc phải bảo vệ những quan điểm vốn không nhận được đồng thuận từ đại đa số người dân Hungary, như ủng hộ quyền LGBTQ+, thể hiện đồng cảm với người nhập cư Hồi giáo và lặp lại những lời chỉ trích chính phủ Hungary từ EU.

Trong hơn một thập kỷ, chiến thuật của Fidesz đã đem lại nhiều thành công về mặt bầu cử. Ông Orban tái đắc cử vào năm 2014, 2018 và 2022, trở thành thủ tướng tại vị lâu nhất ở châu Âu.

Trong suốt thời gian đó, ông lãnh đạo chính phủ với thế đa số tuyệt đối tại quốc hội, giúp ông xây dựng các thiết chế kinh tế, chính trị, tư pháp và thậm chí là văn hóa của Hungary mà không gặp phải bất kỳ kiểm soát hay đối trọng nào.

Trụ cột suy yếu

Hệ thống mà đảng Fidesz dày công xây dựng đã trở thành trụ cột đảm bảo rằng đảng lớn nhất đất nước có thể lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối, nhờ vào việc dễ dàng chiếm được đa số áp đảo tại quốc hội. Nó đã vận hành trơn tru qua ba cuộc bầu cử liên tiếp, cho đến khi một lực lượng mới là đảng Tisza xuất hiện và tỏ ra được lòng dân hơn cả Fidesz.

Là một chính trị gia trẻ tuổi, Magyar đã thích nghi nhanh chóng với môi trường truyền thông mới, nơi Fidesz bấy lâu nay dường như không có đối thủ. Ông đã nhanh chóng xây dựng Tisza thành một lực lượng chính trị lớn, kết hợp giữa việc kiện toàn tổ chức đảng, vận động không ngừng nghỉ và tạo tầm ảnh hưởng sâu rộng trên mạng xã hội để thu hút cử tri trẻ tuổi.

Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.

Trong chiến dịch tranh cử, trong khi Thủ tướng Orban chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới. Magyar lại chú trọng vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng.

Trong các cuộc bầu cử trước đây, Fidesz giành chiến thắng dựa trên việc phe đối lập bị phân mảnh, chia rẽ. Năm nay, Tisza là lực lượng chính trị đầu tiên hợp nhất được các đảng đối địch thành một phong trào duy nhất.

Điểm gây chú ý là tổng số phiếu bầu ngày 12/4 dành cho tất cả các đảng dân chủ ngoài Tisza chỉ chiếm chưa đầy 2%. Điều này có nghĩa bất kể những khác biệt về chính trị và tư tưởng, cử tri đã đoàn kết lại để ủng hộ ông Magyar.

Mối đoàn kết này là kết quả từ tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội Hungary. Chiến thuật của ông Orban khi xoáy sâu vào các vấn đề gây chia rẽ như nhập cư hay mối nguy từ cuộc xung đột Ukraine đã tạo ra một môi trường chính trị rạn nứt nghiêm trọng.

Nhưng khi những mối đe dọa thực tế mà ông Orban đưa ra không bao giờ thành hiện thực, niềm tin của cử tri với Fidesz cũng bắt đầu lung lay, theo Jorn Fleck, giám đốc điều hành Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương.

Chiến lược của ông Orban khi đổ lỗi cho EU và Ukraine về những vấn đề nội tại mà Hungary đối mặt đã không còn thuyết phục được đa số cử tri. Ông Magyar đã thành công khi chỉ ra mối liên hệ giữa chính quyền Orban với tình trạng bệnh viện xuống cấp, cơ sở hạ tầng rệu rã và lạm phát tăng cao, đồng thời vạch trần nạn tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của Fidesz.

Trong bối cảnh đó, ranh giới chia rẽ chính trong xã hội Hungary giờ đây chỉ xoay quanh câu hỏi người dân muốn ông Orban ở lại hay ra đi. Lựa chọn mang tính đối đầu trực diện này đã giúp ông Magyar dễ dàng tập hợp cử tri từ nhiều hệ tư tưởng khác nhau về phía mình. Ông đã trở thành gương mặt đại diện cho toàn bộ bộ phận xã hội phản đối Thủ tướng Orban.

Vì hệ thống bầu cử được Fidesz thiết kế để khuếch đại quyền lực ngay cả với thế đa số tương đối nhỏ, đảng Tisza giờ đây cũng được hưởng lợi với đa số 2/3 ghế tại quốc hội, trao cho họ công cụ để xóa bỏ những đạo luật mà ông Orban đã đưa ra trước đây, đảo ngược hoàn toàn di sản chính trị của Fidesz.

"Bộ máy bầu cử của Hungary, vốn được thiết kế để biến thế đa số tương đối thành sức mạnh áp đảo tuyệt đối tại quốc hội, đã vận hành hoàn hảo, nhưng không dành cho ông Orban", Dessewffy nói.

Theo chuyên gia này, Magyar giành chiến thắng bằng cách hiểu thấu luật chơi và tận dụng nó để đánh bại ông Orban.

"Những đạo luật bầu cử do chính ông Orban ký thông qua nhằm chia rẽ phe đối lập cuối cùng lại trở thành đòn chí mạng cho người tạo ra chúng, khi ông phải đối mặt với một đối thủ nắm rõ cơ chế và biến nó thành lợi thế riêng mình", Dessewffy cho hay.

Chuyên gia Fleck cho rằng thất bại của Thủ tướng Orban cùng đảng Fidesz đã báo hiệu những cơ hội mới quan trọng không chỉ cho Hungary mà cho toàn bộ châu Âu.

Emma Nix, phó giám đốc tại Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, kỳ vọng chính phủ do ông Magyar dẫn dắt sẽ rũ bỏ vai trò "kẻ ngoài lề" trên bàn nghị sự EU. Quan trọng nhất, điều này có thể chấm dứt việc Hungary phủ quyết gói hỗ trợ 90 tỷ USD của EU dành cho Ukraine.

"Dù Hungary vẫn giữ quan điểm bảo thủ trong các vấn đề từ nhập cư đến mở rộng liên minh, Budapest sẽ quay lại lập trường mang tính xây dựng hơn đối với các vấn đề châu Âu khác", Fleck nhận xét. "Người dân Hungary đã bác bỏ việc ông Orban công kích mối quan hệ với Brussels, cho thấy họ hy vọng nước này trở thành một thành viên bình thường của liên minh".

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin Reuters, là quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ đã không tiếp nhận lô hàng dầu nào từ Tehran kể từ tháng 5-2019 do áp lực trừng phạt từ Mỹ.

Tuy nhiên gián đoạn nguồn cung do cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran trong hơn một tháng qua đã tác động đáng kể đến an ninh năng lượng của quốc gia Nam Á này.

Thông báo trên mạng xã hội X ngày 4-4, Bộ Dầu khí Ấn Độ nêu rõ: "Trong bối cảnh nguồn cung tại Trung Đông bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã đảm bảo được nhu cầu dầu thô, bao gồm cả nguồn cung từ Iran.

Hiện không có bất kỳ rào cản thanh toán nào đối với việc nhập khẩu dầu thô từ quốc gia này".

Vào tháng 3, Mỹ đã tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu thô và sản phẩm lọc dầu của Iran nhằm giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.

Bộ Dầu khí Ấn Độ khẳng định đã đảm bảo đủ nhu cầu dầu thô cho những tháng tới, đồng thời nhấn mạnh nước này nhập khẩu từ hơn 40 quốc gia và các doanh nghiệp linh hoạt trong việc lựa chọn nguồn cung dựa trên các yếu tố thương mại.

Không chỉ dầu thô, Ấn Độ còn nhập khẩu 44.000 tấn khí hóa lỏng (LPG) từ Iran trên một tàu chở hàng nằm trong danh sách trừng phạt. Con tàu này đã cập cảng Mangalore và đang tiến hành dỡ hàng.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/an-do-mua-lai-dau-cua-iran-sau-7-nam-20260405121128758.htm