Đài All India Radio ngày 19.4 đưa tin trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf, trưởng phái đoàn Iran trong đàm phán với Mỹ, đã tiết lộ những căng thẳng sau hậu trường khi đàm phán với Washington tại Pakistan tuần trước.
Cụ thể, các quan chức Iran đã chất vấn phái đoàn Mỹ khi đàm phán tại Pakistan ngày 11-12.4, sau khi phát hiện tàu quét mìn của Hải quân Mỹ hoạt động ở eo biển Hormuz. Ông cho biết Tehran coi việc Mỹ cố dùng tàu rà phá thủy lôi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo căng thẳng sắp leo thang. Ông Ghalibaf khi đó cảnh báo rằng nếu tàu Mỹ tiếp tục tiến xa thì Iran sẽ nổ súng. Giới chức Mỹ chưa phản hồi thông tin này.
Ông Ghalibaf cũng tiết lộ lập trường đàm phán của các bên, cho rằng mặc dù cuộc gặp với Mỹ giúp hai bên “hiểu biết thực tế hơn về nhau”, thế nhưng Mỹ và Iran vẫn còn cách rất xa để đạt được thỏa thuận. Quan chức Iran nhấn mạnh cả hành động quân sự và ngoại giao đều là chìa khóa để đạt được lợi ích quốc gia. Ông cảnh báo nếu Mỹ “mắc sai lầm dù chỉ là nhỏ nhất, Iran sẽ đáp trả bằng sức mạnh”.
Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ – Iran sẽ kết thúc ngày 22.4. Một số quan chức Iran từng đề cập muốn đạt thỏa thuận đảm bảo an ninh đầy đủ, thay vì tiếp tục gia hạn ngừng bắn.
Tổng thống Trump ngày 19.4 viết trên mạng xã hội Truth Social nói rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad, Pakistan vào tối 20.4 theo giờ Mỹ để đàm phán.
“Iran mới đây tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển, điều này thật kỳ lạ, bởi vì cuộc phong tỏa của chúng tôi đã đóng cửa nó rồi. Họ mới là bên sẽ tổn thất 500 triệu USD mỗi ngày từ việc đóng cửa, trong khi Mỹ không mất gì. Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận vì nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran. Không còn sắm vai người tốt bụng nữa”, ông Trump viết.
Tehran chưa bình luận về bài đăng trên. Trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf tuyên bố Iran đang chiếm ưu thế chiến lược so với Mỹ. “Chúng tôi chưa hạ gục được kẻ thù – họ vẫn còn tiền và vũ khí – nhưng về mặt chiến lược, họ đã bị đánh bại trước chúng tôi”, ông nói.
Trong khi đó, chuẩn tướng Mousavi, chỉ huy không quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố Iran đang bổ sung kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) với tốc độ nhanh chóng trong thời gian ngừng bắn.
Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 16.4 nói rằng Mỹ đang theo dõi sát sao hoạt động bố trí khí tài của Iran, cho rằng Tehran hiện mất năng lực bổ sung vũ khí mà chỉ có thể điều chuyển những vũ khí chưa bị phá hủy.
Trước diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz, Tổng thống Trump hôm 18.4 đã triệu tập cuộc họp tại Phòng tình huống ở Nhà Trắng. Trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết cuộc họp có sự tham gia của Phó tổng thống Vance, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cùng những lãnh đạo cơ quan quân đội và tình báo. Nhà Trắng không bình luận về thông tin này.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 6-4, truyền thông Iran dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận ông Majid Khademi - người đứng đầu cơ quan tình báo của lực lượng này - đã thiệt mạng trong vụ tấn công của Mỹ - Israel.
Ông Majid Khademi có hàng chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tình báo và phản gián. Ông thăng tiến qua nhiều vị trí trong bộ máy an ninh của Iran và từng là lãnh đạo Tổ chức Bảo vệ tình báo của IRGC - cơ quan phụ trách giám sát nội bộ và phản gián, đồng thời nắm giữ nhiều vị trí cấp cao trong Bộ Quốc phòng Iran.
Ông được bổ nhiệm làm người đứng đầu cơ quan tình báo của IRGC vào tháng 6-2025, sau khi người tiền nhiệm của ông thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel trong "cuộc chiến 12 ngày".
Cơ quan tình báo của IRGC là một trong những đơn vị an ninh quyền lực nhất của Iran, đóng vai trò trung tâm trong việc giám sát trong nước nhằm ứng phó với ảnh hưởng từ nước ngoài, và thường hoạt động song song với Bộ Tình báo.
Ông Khademi là nhân vật chủ chốt tiếp theo ở Iran thiệt mạng trong các trận không kích của Mỹ và Israel, sau khi xung đột bùng phát vào ngày 28-2.
Cuộc chiến đến nay vẫn chưa có dấu hiệu sẽ sớm hạ nhiệt. Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đe dọa sẽ tấn công các hạ tầng dân sự ở Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz, song cũng gia hạn thêm 24 giờ đến 20h tối 7-4 (giờ Mỹ) để Tehran đạt được thỏa thuận.
Đáp lại những tuyên bố của ông Trump, IRGC tuyên bố lực lượng này đang hoàn tất các chuẩn bị để áp đặt những điều kiện hoạt động mới tại eo biển Hormuz.
Ủy ban Đạo đức Hạ viện Mỹ đang mở cuộc điều tra đối với 4 nghị sĩ của đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ. Hai trong số này đã từ chức vào hôm qua (giờ VN) trước khi các kiến nghị khai trừ được trình lên hạ viện.
Đài NBC News hôm qua đưa tin hạ nghị sĩ Eric Swalwell của đảng Dân chủ ở bang California thông báo trên mạng xã hội về quyết định rời ghế sau khi nhiều phụ nữ cáo buộc ông tấn công tình dục. Cuối tuần qua, báo San Francisco Chronicle và Đài CNN đăng bài phỏng vấn 4 phụ nữ tố cáo ông có hành vi sai trái về tình dục. Ông Swalwell phủ nhận mọi cáo buộc, và chỉ thừa nhận đã xảy ra sai lầm trong phán đoán.
Vài giờ sau, hạ nghị sĩ Tony Gonzales của đảng Cộng hòa ở bang Texas cũng lên mạng xã hội chia sẻ kế hoạch về hưu sau khi thừa nhận có quan hệ tình ái với một cựu trợ lý, người sau đó đã tự thiêu và tử vong. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại quốc hội trước đó cũng thúc giục ông Gonzales không nên tái tranh cử nhiệm kỳ kế tiếp.
Không dừng lại ở đó, Hạ viện Mỹ cũng đang đối mặt hai vụ bê bối khác liên quan đến bộ đôi nghị sĩ đến từ bang Florida là bà Sheila Cherfilus-McCormick thuộc đảng Dân chủ và ông Cory Mills của đảng Cộng hòa. Cụ thể, nghị sĩ Cherfilus-McCormick đang đối mặt phiên điều trần sau khi Ủy ban Đạo đức Hạ viện liệt kê tổng cộng 25 sai phạm liên quan đến hoạt động cung cấp tài chính cho chiến dịch tranh cử. Bà cũng phải ra tòa hình sự liên bang vào năm sau.
Còn nghị sĩ Mills đang bị điều tra với nhiều cáo buộc, từ hành vi sai trái tình dục, bạo lực gia đình đến vi phạm tài chính, và ông cũng đã phủ nhận toàn bộ.
Nghị sĩ đảng Cộng hòa Byron Donalds (bang Florida) cho rằng những cáo buộc trên đã gây tổn hại cho tính liêm chính của Quốc hội Mỹ. Quyết định từ chức của ông Swalwell và ông Gonzales được đưa ra trước khi nghị quyết khai trừ được đưa ra trước hạ viện. Nghị quyết khai trừ bà Cherfilus-McCormick cùng ông Mills cũng đã được chuẩn bị và nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ nhiều nghị sĩ lưỡng đảng.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang nắm đa số sít sao trước đảng Dân chủ với tỷ lệ 217 - 214 ghế. Vì thế bất kỳ ghế trống nào cũng sẽ dẫn đến bầu cử bổ sung, và thời gian tổ chức phụ thuộc vào quyết định của thống đốc các bang.
Điều đáng lưu ý là trong cả 4 trường hợp trên đều xuất hiện một bên là nghị sĩ đảng Dân chủ và bên còn lại một nghị sĩ đảng Cộng hòa, dẫn đến những đồn đoán về khả năng đang xảy ra "một cuộc thanh lọc cân bằng" về mặt chính trị. Cụ thể là một nghị sĩ Dân chủ đổi một nghị sĩ Cộng hòa, hoặc thậm chí mỗi đảng hai người.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
