Hướng dẫn xác thực thuê bao di động chính chủ trên VNeID từ 15-4-2026

Các nhà khoa học của Đại học Công nghệ Tân Cương (Trung Quốc) đã phát triển một loại tinh thể (crystal) tạo ra tia cực tím (UV) mới có thể giúp chế tạo đồng hồ hạt nhân thorium cực kỳ chính xác. Loại đồng hồ này được đánh giá rất cần thiết cho nhiệm vụ như dẫn đường, đặc biệt ở lĩnh vực quân sự và hàng không vũ trụ khi có thể giúp điều hướng thiết bị như tàu ngầm hoặc tàu thăm dò không gian sâu mà không cần Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS) trong tương lai.

Trên smartphone, smartwatch hay laptop, định vị GPS thường thông qua việc nhận tín hiệu từ vệ tinh, sau đó sử dụng một tập hợp các thuật toán, đo thời gian cần thiết để mỗi tín hiệu đến được. Thông tin này sau đó sử dụng để xác định vị trí trên bản đồ thế giới bằng phương pháp tam giác hóa (triangulate) dựa trên dữ liệu thời gian chính xác.

Nhưng những hệ thống như GPS đang gặp rất nhiều vấn đề. Chẳng hạn, chúng có thể bị gây nhiễu hoặc giả mạo tín hiệu, cũng như hoạt động không tốt dưới nước hoặc dưới lòng đất. Đối với các cỗ máy chiến tranh như tàu ngầm, GPS là cơn ác mộng bởi để sử dụng hiệu quả, tàu cần nổi lên mặt nước để định vị.

Để khắc phục vấn đề này, tàu ngầm hiện đại sử dụng đồng hồ nguyên tử, một loại thiết bị đo thời gian cực kỳ chính xác. Loại đồng hồ này hoạt động bằng cách sử dụng sự rung động của electron xung quanh các nguyên tử để giữ thời gian. Các loại đồng hồ nguyên tử hiện nay chủ yếu sử dụng cesium hoặc strontium.

Tuy nhiên, đồng hồ hạt nhân còn chính xác hơn thế, khi sử dụng sự rung động trong hạt nhân nguyên tử, qua đó có thể chính xác hơn 10-1.000 lần so với đồng hồ nguyên tử. Nguyên nhân là vì hạt nhân nguyên tử ổn định hơn electron và ít bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiệt độ, cũng như ít bị tác động bởi sự rung động bên ngoài và các yếu tố khác như từ trường.

Thông thường, để chế tạo đồng hồ hạt nhân cần có tia laser UV cực kỳ chính xác với bước sóng 148,3 nm. Việc chế tạo loại laser này rất khó khăn, đó là lý do tại sao trước đây chưa có hệ thống nào có khả năng tương tự. Trước đây, kali berili floroborat, một loại tinh thể phát triển vào những năm 1990 và đang được ứng dụng phổ biến, chỉ đạt bước sóng 150 nm, thấp hơn con số tiêu chuẩn kể trên.

Đồng hồ hạt nhân sử dụng các nguyên tử thorium, một tia laser để thăm dò chúng và một bộ dò để đọc tín hiệu. Để làm cho "lõi" hoạt động, tia laser phải điều chỉnh đến một bước sóng rất cụ thể (dưới 148,3 nm). Thời gian phản hồi được xác định bởi tần số phản hồi của nó.

Nhóm nghiên cứu Trung Quốc đã sử dụng Thorium-229. Nguyên tố này được đánh giá đặc biệt, vì hạt nhân của nó dao động ở mức năng lượng rất thấp, giúp việc theo dõi và đo lường trở nên tương đối dễ dàng.

Với Thorium-229, hệ thống có thể chuyển đổi ánh sáng laser thành ánh sáng cực tím có bước sóng rất ngắn, thậm chí ngắn hơn con số 148,3 nm với 145,2 nm. "Một hợp chất borat-flo hóa có thể tăng cường ánh sáng laser lên bước sóng kỷ lục 145,2 nm, đủ ngắn để đáp ứng yêu cầu quan trọng đối với những chiếc đồng hồ hạt nhân siêu chính xác đang được phát triển tại Mỹ, Trung Quốc và các quốc gia khác", nhóm nghiên cứu giải thích trên blog.

Khi tinh thể ứng dụng trong đồng hồ hạt nhân, nó cung cấp một phương pháp "ước lượng vị trí" cực kỳ chính xác bằng cách so sánh tốc độ, hướng đi và thời gian di chuyển. Nếu hoàn thiện, các hệ thống trang bị công nghệ này có thể giúp phương tiện không còn phụ thuộc vào GPS và các giải pháp định vị qua vệ tinh.

Theo Interesting Engineering, mục đích quân sự là tiềm năng lớn nhất của loại đồng hồ này, chẳng hạn giúp tàu ngầm di chuyển tự do mà không cần nổi lên mặt nước, hoặc áp dụng vào tên lửa giúp "miễn nhiễm" với các hệ thống gây nhiễu. Đối với tàu vũ trụ, nó cũng có thể giúp chúng tự điều hướng trong không gian sâu mà không cần đến sự hiệu chỉnh từ Trái Đất.

Tuy nhiên, kể cả khi chế tạo thành công, nhóm nghiên cứu cho biết những chiếc đồng hồ này không làm cho GPS trở nên dư thừa. Thay vào đó, nó được đánh giá chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống định vị hiện có cũng như phục vụ thiết bị đặc thù. Ngoài ra, công nghệ đang trong giai đoạn đầu phát triển, còn rất lâu mới có thể ứng dụng thực tế.

GPS chỉ là một trong số các công cụ "định vị, dẫn đường và thời gian" qua vệ tinh được sử dụng trên toàn thế giới, khi còn có Glonass của Nga, Galileo của Liên minh châu Âu, QZSS của Nhật Bản hay Bắc Đẩu (Beidou) của Trung Quốc. Dù vậy, GPS hiện bị đánh giá là mong manh khi liên tục đối mặt nguy cơ nhiễu, dễ bị tấn công.

Tin Gốc: Vnexpress

Cục Tần số vô tuyến điện cho biết trong sáng 17/4, đơn vị chức năng của Cục đã xử lý thành công một trường hợp nhiễu tín hiệu tại khu vực Mễ Trì Thượng (phường Từ Liêm, Hà Nội). Nguyên nhân được xác định là hệ thống thiết bị nút gọi phục vụ không dây, được gắn trên các bàn của một quán cà phê gần đó.

Nút bấm này chạy bằng pin, truyền tín hiệu không dây cho phép khách hàng có thể bấm để gửi tín hiệu gọi nhân viên phục vụ. Thời gian qua, nhiều quán cà phê, nhà hàng ở Việt Nam sử dụng thiết bị này.

Theo Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I (Cục Tần số vô tuyến điện), sản phẩm tại quán cà phê kể trên gặp lỗi kỹ thuật, dẫn đến việc phát tín hiệu trên tần số 433,91 MHz. Tần số này trùng với dải hoạt động của nhiều loại chìa khóa thông minh trên ôtô, xe máy, gây hiện tượng nhiễu sóng khiến chìa khóa xe có thể bị tê liệt.

Từ tin báo của người dân tối hôm trước, Trung tâm đã tiến hành đo và phát hiện ra vị trí của nguồn gây nhiễu. Sau khi tháo pin để tắt các thiết bị trên, vấn đề đã được khắc phục.

Thời gian qua, Cục Tần số vô tuyến điện cũng nhiều lần phát hiện và xử lý các sự cố liên quan đến việc các thiết bị điện tử gặp sự cố, phát tín hiệu trùng với tần số của smartkey. Những nguồn gây nhiễu này thường đến từ các thiết bị không dây gặp lỗi như thiết bị rung trong quán cà phê, chìa khóa cửa cuốn, công tắc máy bơm nước. Phần lớn trong số này là các thiết bị không hợp quy, được người dân mua từ nguồn trôi nổi trên thị trường.

Để đảm bảo an toàn tần số và tránh các sự cố tương tự, Cục Tần số vô tuyến điện khuyến cáo người dân và tổ chức chỉ nên mua và sử dụng các thiết bị ứng dụng sóng vô tuyến điện có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được chứng nhận, công bố hợp quy và có gắn dấu hợp quy theo quy định hiện hành. Khi gặp vấn đề tương tự cần phản ánh tới Cục để kịp thời xử lý.

Tin Gốc: Vnexpress

"Tôi nghĩ ứng dụng sẽ liệt kê đầy đủ, thậm chí thừa nếu có những số 'đứng tên nhầm', chứ không phải như hiện tại", anh Minh (Từ Liêm, Hà Nội), nói sáng 16/4.

Là chủ của bốn thuê bao thuộc hai nhà mạng khác nhau, anh Minh nói nóng lòng muốn xác nhận lại các số đang sử dụng và được ghi nhận trên VNeID để có thể yên tâm sử dụng lâu dài, đồng thời loại bỏ sim không chính chủ nếu có. Sau khi Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất có hiệu lực từ 15/4, anh chờ cả ngày, thỉnh thoảng lại mở VNeID để kiểm tra nhưng không thấy thông báo mới, cho đến sáng nay.

Tuy nhiên, việc ứng dụng chưa hiển thị đầy đủ số thuê bao khiến anh băn khoăn, không biết có phải thông tin gặp vấn đề hay không. "Khi hỏi một người bạn, họ cũng gặp tình trạng tương tự, nên có thể hệ thống chưa cập nhật hết", anh nói, cho biết sẽ tiếp tục chờ đợi.

Tương tự, anh Tấn Thành (TP HCM) ban đầu cũng ngạc nhiên khi nhận thông báo trên VNeID, nhưng chỉ thấy hai trong ba số đang sử dụng. Sau khi đóng ứng dụng và mở lại vài lần, số còn lại đã hiển thị, nhưng ở trạng thái chưa xác nhận.

Nhiều người dùng phản ánh mục Ví giấy tờ/Số điện thoại của họ vẫn trống trơn, không có bất kỳ thông tin nào dù đã xác thực thuê bao đầy đủ. Số khác có thông báo nhưng thiếu số điện thoại, hoặc chưa cập nhật trạng thái hoạt động.

Một chuyên gia trong lĩnh vực viễn thông cho biết nguyên nhân liên quan đến lượng dữ liệu mà các nhà mạng đổ về hệ thống.

Theo quy định, kể từ ngày thông tư có hiệu lực (15/4), các doanh nghiệp viễn thông có 30 ngày để gửi danh sách, thông tin thuê bao di động đã được đăng ký, sử dụng về cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an để cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Từ dữ liệu này, cơ quan chức năng mới làm sạch dữ liệu và phân loại các số thuê bao dựa trên CCCD, sau đó gửi đến tài khoản người dùng.

Với hàng chục triệu thuê bao đang hoạt động, việc này dự kiến không thể hoàn thành trong "ngày một ngày hai", vì vậy nhiều người dùng có thể chưa thấy số điện thoại nào xuất hiện trong hồ sơ, hoặc thông tin thuê bao chưa đủ trong giai đoạn đầu.

Ngày 15/4, người dân đổ về các điểm giao dịch để thực hiện xác thực thông tin. Đại diện một nhà mạng cũng cho biết người dùng chưa cần quá lo lắng và thực hiện ngay, bởi có thể gây quá tải, vì công tác này sẽ được duy trì trong cả tháng tới.

Theo quy trình, VNeID được sử dụng làm công cụ hỗ trợ người dùng kiểm tra lại các SIM đang đứng tên, từ đó xác nhận số thuê bao đang sử dụng. Đây cũng sẽ là cơ sở để yêu cầu các nhà mạng tiến hành xác thực lại thuê bao không chính chủ.

Theo đó, trên ứng dụng VNeID, người dùng được đề nghị vào xác nhận tích hợp thông tin, chọn Số điện thoại. Ứng dụng sẽ hiển thị các số họ đang "đứng tên", ở tất cả các mạng di động. Từ đây, họ tiến hành xác nhận những số này có phải của mình hay không.

Trong trường hợp xuất hiện số điện thoại "lạ", người dùng thông báo ngay trên app rằng mình không sử dụng số này. Sau khi nhận được phản hồi, doanh nghiệp viễn thông sẽ có nghĩa vụ thông báo liên tục trong vòng 5 ngày, mỗi ngày ít nhất một lần tới người đang sử dụng số di động đó, yêu cầu thực hiện lại việc giao kết hợp đồng theo quy định và xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt của thuê bao. Trường hợp cá nhân sử dụng số thuê bao "lạ" không thực hiện, nhà mạng dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi trong 60 ngày, trước khi tiến tới khóa hai chiều trong 60 ngày tiếp theo.

Biện pháp này giúp ngăn chặn tình trạng thông tin của người này đứng tên cho số điện thoại của người khác, một trong những nguyên nhân dẫn đến SIM không chính chủ và vấn nạn cuộc gọi rác thời gian qua.

Tin Gốc: Vnexpress