“Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta”, OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là “một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)” và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. “Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành”, Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) “đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề”.
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm – cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
Theo Hãng tin AFP ngày 5-4, bà Trịnh Lệ Văn, chủ tịch Quốc dân đảng (KMT) và hiện là lãnh đạo phe đối lập tại Đài Loan, sẽ thăm đại lục vào ngày 7-4.
Bà Trịnh sẽ trở thành chủ tịch đương nhiệm đầu tiên của KMT đến Bắc Kinh trong 10 năm qua, kể từ năm 2016.
Chuyến thăm của bà được tổ chức chỉ vài tuần trước chuyến công tác Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, dự kiến sẽ diễn ra trong tháng 5.
Chia sẻ với nội dung chuyến đi, bà Trịnh cho biết bà hy vọng gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để xây dựng "hòa bình" hai bờ eo biển.
KMT từ lâu đã chủ trương thắt chặt quan hệ với Trung Quốc đại lục. Với quan điểm thân đại lục, bà Trịnh đã gây bất ngờ khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử nội bộ đảng hồi tháng 10-2025. Sau khi trở thành lãnh đạo phe đối lập ở Đài Loan, bà Trịnh đã nhận điện chúc mừng từ ông Tập.
Chuyến thăm của bà Trịnh diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường gây sức ép lên các quan chức lập pháp đối lập Đài Loan nhằm thông qua đề xuất mua sắm quốc phòng, bao gồm lô vũ khí Mỹ trị giá hàng tỉ USD để răn đe nguy cơ tấn công từ Trung Quốc.
Bà Trịnh, người phản đối mạnh mẽ kế hoạch quốc phòng trị giá 39 tỉ USD của cơ quan hành pháp hòn đảo, đang đối mặt với sự chia rẽ ngày càng sâu sắc trong nội bộ đảng về phương án hành động trước khả năng đe dọa quân sự từ Trung Quốc.
Bà ủng hộ đề xuất của KMT chi 11,8 triệu USD cho vũ khí Mỹ, kèm khả năng mua thêm, nhưng các nhân vật cấp cao ôn hòa hơn trong đảng lại muốn đẩy ngân sách lên cao hơn nhiều.
Trước những chỉ trích vì mục đích của chuyến công tác Bắc Kinh, bà Trịnh tuyên bố: "Chuyến đi này hoàn toàn vì hòa bình và ổn định hai bờ eo biển, không liên quan gì đến việc mua vũ khí hay các vấn đề khác".
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang phục kích chiến đấu cơ và máy bay không người lái (UAV) của đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại", vốn được thiết kế để săn lùng chiến đấu cơ thế hệ 5 và những hệ thống không người lái tiên tiến.
Tướng Iran khẳng định Tehran bắn hạ được các máy bay hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ". "Điều này khiến đối phương bối rối và hoang mang", ông nói nhưng không nêu cụ thể những thay đổi được áp dụng.
Tướng Elhami khẳng định lực lượng Iran đã phá hủy một số tiêm kích hiện đại, hàng chục tên lửa hành trình và hơn 160 UAV, trong đó có dòng Hermes hiện đại nhất của Israel và phi cơ tự sát LUCAS do Mỹ sản xuất.
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc trên.
Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng năng lực quân sự Iran đã suy yếu sau hơn một tháng bị Mỹ - Israel tập kích liên tục. Mỹ được đánh giá là đang chiếm ưu thế trên không tại Iran, song điều này không đồng nghĩa họ miễn nhiễm với mọi mối đe dọa.
"Hệ thống phòng không bị suy giảm không có nghĩa là đã bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta không nên ngạc nhiên khi họ vẫn tiếp tục chiến đấu", Taleblu cho hay.
Chuyên gia này cho biết máy bay Mỹ hiện bay thấp hơn bình thường nên dễ bị tổn thương trước tên lửa Iran. Ông cho rằng nhiều khả năng phi cơ F-15E đã bị hạ bởi tên lửa phòng không vác vai, vũ khí có tầm bắn ngắn song rất khó bị phát hiện và đối phó.
Israel đánh giá rằng Iran vẫn còn hơn 1.000 tên lửa có khả năng vươn tới lãnh thổ nước này, trong khi kho vũ khí của Hezbollah tại Li Băng bao gồm tới khoảng 10.000 rocket tầm ngắn, theo các báo cáo quân sự được truyền thông Israel dẫn lại vào cuối tuần qua.
Trong một cuộc phỏng vấn với Channel 12, một sĩ quan không quân Israel đã đưa ra con số về lượng tên lửa đạn đạo mà Iran đang sở hữu. Điều này được xem là sự thay đổi so với trước đây khi Tel Aviv từ chối công bố ước tính về kho vũ khí của Tehran. Con số 8.000-10.000 rocket trong tay Hezbollah được Đài Phát thanh Quân đội Israel đưa tin.
Xét theo tốc độ sử dụng hiện tại của Iran và đồng minh Hezbollah, sau hơn 5 tuần giao tranh, các ước tính này cho thấy xung đột có thể còn kéo dài thêm nhiều tháng, dù Israel và Mỹ khẳng định các mục tiêu cốt lõi của họ đang đạt được. Iran và Hezbollah không bình luận về quy mô kho vũ khí của mình, và cũng chưa có dấu hiệu xuống thang căng thẳng.
“Một lượng lớn nguồn lực sẽ phải được đầu tư để đưa con số đó về 0. Thành thật mà nói, tôi phải nói rằng nó sẽ không bao giờ về 0", trung tá tình báo không quân Israel giấu tên nói về khả năng Iran tiếp tục phóng tên lửa.
Trước chiến sự, Iran được cho là sở hữu khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo tầm trung có thể tấn công Israel, theo 2 quan chức cấp cao Israel nói với Bloomberg trong điều kiện ẩn danh. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), hơn 500 quả đã được khai hoả về phía Israel và một số khác bị phá hủy ngay trên mặt đất.
Viên sĩ quan cho biết Tehran đang bắn tên lửa từ hàng chục hầm phóng đặt trong các khu vực núi xa xôi, khiến việc tấn công phủ đầu trở nên rất khó khăn. “Tôi không chắc chúng tôi còn có thể làm được nhiều hơn nữa” để ngăn chặn các loạt bắn, ông nói thêm.
Song song đó, Israel đang tiến hành chiến dịch tại Li Băng nhằm vào Hezbollah, lực lượng đồng minh của Tehran, sau khi nhóm này mở lại mặt trận bằng các loạt rocket vượt biên giới chỉ 2 ngày sau khi chiến sự với Iran bùng nổ. Mỗi ngày có khoảng 200-250 rocket được phóng, phần lớn nhắm vào lực lượng Israel tiến vào miền Nam Li Băng.
Các rocket bay tới miền Bắc Israel đã buộc hàng chục nghìn dân thường phải trú ẩn gần như liên tục trong hầm tránh bom. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại các thành phố miền Trung, dù với tần suất thấp hơn, do các đợt tấn công bằng tên lửa từ Iran.
IDF cho biết họ đang tinh chỉnh công nghệ phát hiện để giúp người dân trong tầm bắn của rocket Hezbollah có thêm thời gian để tìm nơi trú ẩn.
Tuy nhiên, ước tính của phía Israel chưa bao gồm Houthi, một nhóm đồng minh khác của Iran ở khu vực. Houthi có kho hỏa lực mạnh mẽ và vẫn còn một lá bài khác chưa sử dụng, đó chính là eo biển Bab el-Mandeb ở lối vào biển Đỏ. Đây là một tuyến hàng hải huyết mạch khác và nếu chiến sự trở nên phức tạp, việc Houthi phong tỏa tuyến này có thể sẽ gây thêm áp lực lên Mỹ và Israel trong cuộc chiến bất đối xứng với Iran.
Theo AFP