Vạn Lý Trường Thành lưu giữ nhiều bí ẩn chưa được giải mã. Sau hơn 4 năm nghiên cứu, đội ngũ từ Đại học Thiên Tân đã tìm ra hơn 130 tàn tích của các cánh cổng bí mật tại 10 tỉnh và khu vực, đưa những lối đi vốn bị che giấu hàng thế kỷ từ trong sử sách ra ngoài ánh sáng.
Các cổng bí mật là những lối đi khuất tầm nhìn, hầu hết được xây dựng ở những đoạn hẻo lánh của Vạn Lý Trường Thành. Kích thước của các lối đi này thường thấp và nhỏ, trong đó những lối hẹp nhất chỉ cho phép đúng một người đi qua. Chúng chủ yếu được sử dụng cho các hoạt động trinh sát, tấn công bất ngờ hoặc phục vụ giao thương.
Trong số các binh sĩ đồn trú tại Vạn Lý Trường Thành thời nhà Minh (1368-1644), một lực lượng huyền thoại được gọi là “Dạ Bất Thu” (những người không trở về vào ban đêm), công việc tương đương với lực lượng đặc nhiệm hiện đại.
Họ chịu trách nhiệm chính trong việc thu thập tình báo và tiến hành các cuộc đột kích bất ngờ. Tên gọi này bắt nguồn từ việc nhiệm vụ đòi hỏi phải hoạt động bên ngoài bức tường suốt đêm. Các lối đi họ sử dụng để ra vào chính là những cánh cổng bí mật này và họ phải xác nhận mật mã mới được phép đi qua.
Để xác định chính xác số lượng các lối đi này, đội ngũ nghiên cứu từ Đại học Thiên Tân đã đối soát các bản đồ cổ để xác nhận vị trí của các cổng bí mật. Nhóm đã sử dụng flycam và công nghệ kỹ thuật số để chụp ảnh hơn 90% các đoạn tường thành thời Minh, thu thập hơn hai triệu bức ảnh.
Nỗ lực này giúp tạo ra nền tảng hình ảnh 3D toàn cảnh cho toàn bộ Vạn Lý Trường Thành với độ chính xác đến từng centimet. Từ đó, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy di tích thực tế của hơn 130 cổng, lần đầu tiên lập nên một “gia phả” cho hệ thống cổng ẩn này.
Các cổng thường cao từ 1,5 đến 2,5 m với lối hẹp nhất cho một người và lối rộng nhất cho ngựa đi qua, mỗi cổng đều được thiết kế tỉ mỉ theo địa hình và chức năng riêng.
Loại cổng bí mật nhất được gọi là “Đột môn”, chủ yếu dùng cho các cuộc tấn công bất ngờ. Mặt hướng về phía kẻ thù được ngụy trang bằng gạch đá như một bức tường bình thường, trong khi mặt hướng về phía quân mình là một lối đi rỗng, binh sĩ có thể trú bên trong. Trong trận chiến, kẻ thù không thể phát hiện vị trí của Đột môn từ bên ngoài nhưng binh sĩ có thể phá vỡ lớp tường ngụy trang từ bên trong để lao ra tập kích.
Từ hơn 2.000 năm trước, các văn bản cổ đã có miêu tả về Đột môn nhưng đến năm 2019, bằng chứng vật chất đầu tiên mới được nhóm nghiên cứu tìm thấy tại thành phố Tần Hoàng Đảo, tỉnh Hà Bắc. Ngoài chức năng quân sự, một số cổng bí mật còn được sử dụng cho ngoại thương hoặc là lối đi cho binh sĩ và dân thường vùng biên giới ra ngoài canh tác, chăn thả gia súc.
Giáo sư Trương Ngọc Khôn từ Đại học Thiên Tân cho biết điều này phản ánh tính “mở” của hệ thống phòng thủ trường thành từ một góc nhìn khác. Nhà nghiên cứu Lý Triết của nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh các cổng bí mật không chỉ nắm giữ những bí ẩn của Vạn Lý Trường Thành, còn chứa đựng trí tuệ của người xưa. Trong tương lai, công nghệ kỹ thuật số sẽ tiếp tục được sử dụng để khôi phục diện mạo thực sự của kỳ quan này và tiếp tục giải mã những bí mật còn lại.
Theo UNESCO, Vạn Lý Trường Thành là hệ thống phòng thủ quân sự được xây dựng liên tục từ thế kỷ 3 TCN đến thế kỷ 17 nhằm bảo vệ biên giới phía bắc Trung Quốc. Với tổng chiều dài hơn 20.000 km, kỳ quan này trải dài từ Sơn Hải Quan ở phía Đông đến Gia Dục Quan ở phía Tây với cấu trúc vô cùng đồ sộ. Hệ thống di sản bao gồm tường thành, các tháp canh, pháo đài và đài rẫy, thể hiện sự thích ứng của kiến trúc quân sự với địa hình thiên nhiên hiểm trở.
Công trình UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1987, là biểu tượng cho sức mạnh chính trị và sự phát triển vượt bậc về công nghệ xây dựng cổ đại. Kỳ quan này minh chứng cho sự giao thoa giữa hai nền văn minh nông nghiệp và du mục, đồng thời giữ vai trò linh hồn trong văn hóa và nghệ thuật Trung Quốc suốt hàng nghìn năm.
Theo số liệu từ Cục Phòng chống và giảm nhẹ thiên tai Thái Lan tính từ ngày 10 đến 12/4, ba ngày đầu tiên của lễ hội té nước Songkran, xảy ra 515 vụ tai nạn giao thông khiến 95 người chết và 486 người khác bị thương.
Chạy quá tốc độ là nguyên nhân chính gây ra các vụ tai nạn, tiếp theo là lái xe khi đã uống rượu bia. Xe máy liên quan tới 77% số vụ tai nạn giao thông. Phần lớn tai nạn xảy ra trên các đoạn đường thẳng.
Từ 13/4 đến 15/4 mới là chính hội Songkran, khi người dân và du khách tham gia đông nhất vào các hoạt động té nước.
Theo đánh giá, nguy cơ tai nạn vẫn ở mức cao. Ông Phadoongsak Sarujikamjornwattana, Tổng thanh tra Bộ Giao thông Thái Lan, cho biết cơ quan chức năng đang giám sát chiến dịch đảm bảo an toàn cho các hoạt động té nước, đồng thời thực thi nghiêm lệnh cấm bán rượu bia cho người chưa đủ tuổi.
Ông Phadoongsak cũng khuyến cáo người dân thận trọng khi tham gia lễ hội Songkran, không hắt nước vào người điều khiển xe máy vì có thể khiến người lái mất kiểm soát.
Du khách và người dân không chơi té nước giữa lòng đường do nguy cơ va chạm giao thông. Ngoài ra, người tham gia nên hạn chế ngồi hoặc đứng phía sau xe bán tải trong các cuộc diễu hành để tránh nguy cơ bị ngã.
Lễ hội té nước Songkran 2026 diễn ra từ 13 đến 15/4 nhưng thường từ vài ngày trước lễ khai mạc, không khí tại các địa phương đã sôi động, đặc biệt ở thủ đô Bangkok.
Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) dự kiến đạt doanh thu 30,35 tỷ baht (hơn 945 triệu USD), tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái, hút khoảng 500.000 du khách nước ngoài, tăng 4%, mang lại doanh thu 8,1 tỷ baht (252 triệu USD), tăng 2%.
Trong khi đó, thị trường nội địa dự kiến đạt 5,9 triệu lượt di chuyển (tăng 7%), tạo ra khoảng 22,25 tỷ baht (695 triệu USD) doanh thu du lịch, tăng 8%.
Người dân và du khách tham gia lễ hội Songkran ở Bangkok. Video: IloveAsia
Trên khắp thế giới, từ trung tâm hàng không ở đảo Síp xuống cấp trong 5 thập kỷ đến căn cứ của Đức với quá khứ liên quan đến Đức Quốc xã, đây là những "sân bay ma" đã bị bỏ mặc xuống cấp sau khi chuyến bay cuối cùng cất cánh.
Với một chiếc máy bay chở khách bị bỏ hoang, nhà ga hoang tàn kể từ năm 1974 và các khu vực đổ nát, thật khó tưởng tượng sân bay quốc tế Nicosia từng là một trung tâm giao thông nhộn nhịp.
Được xây dựng vào những năm 1920 như một căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh (RAF), sân bay quốc tế Nicosia đóng vai trò quan trọng trong Thế chiến II. Đến những năm 1950 và 1960, nó trở thành trung tâm hàng không lớn. Tuy nhiên, vào năm 1974, chiến tranh đã phá hủy một phần sân bay và khiến nó bị bỏ hoang. Ngày nay, sân bay này nằm trong Khu vực Bảo vệ của Liên Hiệp Quốc và phần lớn vẫn bị cấm người ra vào.
Sân bay Kai Tak, sân bay cũ của Hồng Kông cho đến khi đóng cửa vào năm 1998, nổi tiếng với đường băng đầy thách thức, từng được coi là nơi đáng sợ nhất thế giới để hạ cánh máy bay.
Máy bay chỉ ở độ cao khoảng 300 mét khi thực hiện cú "quay đầu kiểu Hồng Kông" đầy nguy hiểm. Đối với nhiều hành khách trên các chuyến bay đang đến gần, cảm giác lo lắng được gọi là "cơn đau tim Kai Tak".
Cuối cùng, chính quyền Hồng Kông đã quyết định xây dựng một sân bay mới vào năm 1998. Ngày 6.7.1998, chuyến cất cánh cuối cùng đã diễn ra trước khi sân bay quốc tế Hồng Kông tiếp quản vai trò trung tâm hàng không chính của thành phố - và Kai Tak bị bỏ lại. Sân bay sau đó đã được tái phát triển thành nơi tọa lạc của khu phức hợp thể thao và giải trí, công viên thể thao Kai Tak.
Từng được dự kiến trở thành trung tâm giao thông lớn nhất thế giới với 6 đường băng và 6 nhà ga - nhưng kế hoạch đã không thành hiện thực.
Năm 1975, sân bay chính thức mở cửa và dự kiến hàng triệu người sẽ bay từ đây mỗi năm. Tuy nhiên, nó đã không thể thành công vì tuyến tàu cao tốc dự kiến nối liền sân bay với thành phố chưa bao giờ được xây dựng và xa trung tâm thành phố, trong khi hành khách có chọn lựa khác...
Ngày 31.10.2004, hoạt động thương mại tại sân bay chấm dứt và chuyến bay chở khách cuối cùng cất cánh. Sau nhiều năm bỏ trống, nhà ga hành khách đã bị phá hủy vào năm 2016, nhưng phần còn lại của sân bay vẫn tiếp tục hoạt động như một trung tâm vận chuyển hàng hóa, địa điểm lắp ráp máy bay và cơ sở thử nghiệm hàng không vũ trụ.
Sân bay Tempelhof nổi tiếng khi là nơi Adolf Hitler đọc bài phát biểu nhân ngày Quốc tế Lao động. Sân bay hiếm khi được Không quân Đức sử dụng trong Thế chiến II và phần lớn bị đóng cửa - ngoại trừ các dịp lễ nghi.
Nó đã ngừng hoạt động như một sân bay gần một thập kỷ trước. Trải rộng trên hơn 300.000 mét vuông, sân bay có mái che dài 1,23 km bao phủ các nhà chứa máy bay chính. "Sân bay của Hitler" - sân bay Tempelhof mang tính biểu tượng ở Berlin, hiện là công trình kiến trúc bị bỏ hoang - từng được chuyển đổi thành trung tâm tị nạn lớn nhất nước.
Từng cung cấp các chuyến bay từ Anh đến các điểm đến nổi tiếng ở châu Âu như Bồ Đào Nha và Ý. Tuy nhiên, nó đã bị bỏ hoang từ năm 2014. Kể từ đó, nó chủ yếu được sử dụng làm bãi đỗ xe tải - nhưng hiện chuẩn bị mở cửa trở lại vào năm 2029.
Sân bay quốc tế cũ của Athens là một trong những nhà ga bị bỏ hoang rùng rợn nhất thế giới, từng là trung tâm hàng không chính của thủ đô Hy Lạp trong 60 năm. Nơi này bị phát xít Đức chiếm giữ và sử dụng làm căn cứ không quân trong Thế chiến II, và đóng cửa vào năm 2001 khi sân bay quốc tế Athens mở cửa.
Năm 2004, sân bay được chuyển đổi thành công viên, nơi diễn ra một số sự kiện Thế vận hội Mùa hè, bao gồm khúc côn cầu và bóng chày. Sắp tới đây sẽ trở thành khu dân cư.
Sở hữu một trong những đường băng dài nhất châu Âu, sân bay này được xây dựng với chi phí 1 tỉ euro trong thời kỳ bùng nổ kinh tế của Tây Ban Nha. Tuy nhiên, nó đã trở thành biểu tượng của sự lãng phí sau khi đóng cửa vào năm 2012, chỉ 4 năm sau khi khai trương.
Vụ việc xảy ra vào khoảng 1 giờ 40 chiều 6.4 tại nhà ga T3 ở sân bay quốc tế Soekarno-Hatta ở Jakarta, thủ đô Indonesia, theo hãng thông tấn Antara. Một số chuyến bay dự kiến hạ cánh tại sân bay chính của Jakarta vào đầu ngày hôm đó đã phải chuyển hướng do mưa lớn và thay đổi hướng gió.
Đoạn video về vụ việc lan truyền trên mạng xã hội cho thấy nước chảy qua một phần trần nhà tại sân bay trước khi các tấm trần bị sập, khiến nước đổ xuống khu vực chờ của nhà ga nơi hành khách đang đợi. Nhiều người vội vã di chuyển khỏi hiện trường cùng đồ đạc.
Gián đoạn tại sân kéo dài khoảng năm phút. Nhân viên sân bay đã nhanh chóng dọn dẹp và đảm bảo an toàn khu vực bị ảnh hưởng để ngăn chặn bất kỳ tác động nào đến dịch vụ bay. Không có trường hợp thương vong nào được báo cáo. Ông Yudistiawan, phát ngôn của sân bay, xác nhận rằng tất cả các cơ sở vật chất khu vực sân bay, như đường băng, đường lăn và khu vực đỗ máy bay được chỉ định, vẫn hoạt động đầy đủ, không có tình trạng ngập lụt ảnh hưởng đến hoạt động của máy bay. "Khu vực đã được dọn dẹp và tình hình đã trở lại bình thường, hoạt động sân bay tiếp tục diễn ra suôn sẻ", ông Yudistiawan nói.
Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta, phục vụ khu vực đô thị Jakarta và là một trong những sân bay bận rộn nhất Đông Nam Á, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt vào mùa mưa. Với diện tích khoảng 1.800 ha, đây hiện là sân bay lớn thứ tư ở Đông Nam Á về diện tích sau sân bay quốc tế Kuala Lumpur ở Malaysia, Suvarnabhumi ở Thái Lan và Clark ở Philippines.
