Vào 8 giờ 30 sáng mai 11.4, chương trình Tư vấn mùa thi do Báo Thanh Niên phối hợp Bộ GD-ĐT và Trường ĐH Cửu Long tổ chức, sẽ diễn ra ở Trường ĐH Cửu Long với sự tham gia của 4.500 học sinh (HS) đến từ các trường THPT thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Trao đổi với PV Thanh Niên, NGƯT-PGS-TS Lương Minh Cừ, Hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long, cho biết chương trình tư vấn của Báo Thanh Niên được tổ chức tại trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với HS tỉnh Vĩnh Long nói riêng và các tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL nói chung.
“Trải qua hành trình 28 năm, chương trình Tư vấn mùa thi của báo là một hoạt động mang tính xã hội sâu rộng, được triển khai một cách nghiêm túc, khoa học và không ngừng đổi mới về nội dung cũng như hình thức, phù hợp với yêu cầu thực tiễn qua từng giai đoạn phát triển”, PGS-TS Lương Minh Cừ nhận định.
Trước những yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực của khu vực Tây Nam bộ ngày càng cao, PGS-TS Lương Minh Cừ cho rằng việc định hướng nghề nghiệp đúng đắn cho HS giữ vai trò then chốt, góp phần quyết định tương lai nghề nghiệp, chất lượng đào tạo và sự phát triển bền vững của xã hội.
Theo TS Cừ, thông qua chương trình tư vấn của Báo Thanh Niên vào ngày mai, HS được tiếp cận một cách hệ thống, đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH 2026, đặc biệt trong bối cảnh quy chế tuyển sinh ĐH có nhiều điều chỉnh.
“Bên cạnh đó, các em sẽ được trực tiếp trao đổi, lắng nghe tư vấn từ các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục và giảng viên các trường ĐH; tiếp cận trực tiếp với các cơ sở đào tạo, tăng sự chủ động trong lựa chọn tương lai. Từ đó, các em có cơ sở khoa học và thực tiễn để lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân và điều kiện kinh tế gia đình”, PGS-TS Lương Minh Cừ chia sẻ.
Để chuẩn bị cho sự kiện, Trường ĐH Cửu Long đã huy động toàn thể cán bộ giảng viên tham gia và khoảng 500 sinh viên tình nguyện hỗ trợ. Đặc biệt, có 11 khoa chuyên môn và Viện Hợp tác & Đào tạo quốc tế tổ chức các gian hàng trưng bày sản phẩm, mô hình… liên quan đến các ngành học và công tác đào tạo nhằm giúp HS tìm hiểu, trải nghiệm.
Ngoài ra, HS còn được tham quan cơ sở vật chất của trường như tòa nhà Khoa Khoa học sức khỏe mới khánh thành, các phòng thực hành, phòng thí nghiệm, thư viện, ký túc xá…
Tham gia chương trình tư vấn mùa thi lần này có HS lớp 11 và 12 của gần 30 trường THPT tại các tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp và TP.Cần Thơ.
Cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Kiết (tỉnh Bến Tre cũ, nay thuộc Vĩnh Long), cho biết trường rất chú trọng tư vấn hướng nghiệp cho HS. Ngay từ năm lớp 10, Ban Tư vấn tuyển sinh của trường đã mời các trường ĐH, CĐ đến chia sẻ với HS và phụ huynh về cách chọn tổ hợp phù hợp với ngành học xét tuyển. Đến lớp 11, trường tổ chức cho HS đến các trường ĐH để trải nghiệm và lớp 12 tiếp tục mời trường ĐH đến tư vấn.
Ngày mai, Trường THPT Trần Văn Kiết đưa 259 HS khối 12 và một số em khối 11 đến tham dự chương trình tư vấn do Báo Thanh Niên tổ chức tại Trường ĐH Cửu Long.
“Năm nay, quy chế tuyển sinh giới hạn việc xét học bạ khiến các em lo lắng và rất muốn các trường ĐH giải đáp về vấn đề này. Bên cạnh đó, các em mong được giải đáp băn khoăn về các phương thức xét tuyển, thời gian nộp hồ sơ và chương trình đào tạo, cơ hội việc làm của các ngành nghề”, cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc thông tin.
Trường THPT Tân Lộc (tỉnh Cà Mau) cũng đưa hơn 200 HS đến nghe tư vấn. Thầy Trần Văn Dũng, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay hằng năm trường xây dựng các kế hoạch tư vấn hướng nghiệp cho HS, đặc biệt lớp 12.
“Năm nay có những thay đổi quan trọng trong xét tuyển ĐH, trường cũng đã thông tin cho HS. Khi được trực tiếp nghe đại diện các trường ĐH tư vấn sâu về những điểm mới này, HS sẽ nắm rõ và an tâm hơn trước khi quyết định lựa chọn ngành, trường để xét tuyển”, thầy Trần Văn Dũng chia sẻ.
Theo thầy Dũng, HS của trường có rất nhiều băn khoăn muốn tìm hiểu về xu thế của ngành nghề trong thời gian tới, các tố chất quan trọng để theo đuổi ngành học, cơ hội việc làm và cơ hội trúng tuyển vào ngành trường mình yêu thích.
Tham gia chương trình tư vấn ngày 11.4 tại Trường ĐH Cửu Long có đại diện đến từ các trường ĐH: Cửu Long, Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), ĐH Cần Thơ, Sư phạm TP.HCM, Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), Tài chính – Marketing.
Chỉ còn vài ngày nữa các trường THPT sẽ tổ chức cho thí sinh là HS lớp 12 thử đăng ký dự thi trực tuyến trên hệ thống quản lý thi của Bộ GD-ĐT (từ ngày 17 – 21.4). Có thể nói, đây là thời gian rất quan trọng với HS lớp 12 nói riêng và thí sinh thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển vào ĐH nói chung. Vậy trước thời điểm này, thí sinh cần lưu ý những gì? Các thí sinh ở vùng sâu, vùng xa hoặc vùng biên giới tại ĐBSCL sẽ nhận được những hỗ trợ gì về điểm ưu tiên và chính sách cộng điểm khi xét tuyển?
Cuối tuần qua, thí sinh vừa hoàn thành đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Điểm của kỳ thi này có giá trị như thế nào đối với việc xét tuyển vào ĐH năm nay khi phần lớn các trường sử dụng phương thức tổng hợp? Thí sinh có nên tiếp tục tham dự đợt 2 của kỳ thi này không khi thời điểm này trùng với lịch thi học kỳ 2…
Liên quan đến cơ hội việc làm, hiện nay ĐBSCL đang đầu tư mạnh hệ thống cao tốc, vậy nhu cầu tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp các ngành kinh tế, logistics và quản lý chuỗi cung ứng sẽ ra sao? Bên cạnh đó, thí sinh nên chọn ngành liên quan đến nông nghiệp kỹ thuật cao hay công nghệ sẽ có cơ hội phát triển nghề nghiệp hơn tại ĐBSCL?
Chưa kể xu hướng hiện nay là phát triển năng lượng xanh, bền vững. ĐBSCL có tiềm năng rất lớn về năng lượng gió và điện mặt trời, thí sinh học những ngành nào để có thể làm việc trong các trang trại điện gió tại ĐBSCL? Hay trước xu hướng xe điện đang bùng nổ, ngành công nghệ kỹ thuật ô tô của các trường có những môn học, chuyên ngành nào phù hợp với xu hướng này?
Tại chương trình tư vấn, các chuyên gia không chỉ cung cấp những thông tin mới nhất về kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH năm 2026 mà còn giải đáp tất cả những băn khoăn, thắc mắc nói trên của HS, cũng như chương trình đào tạo, học phí, học bổng; các hoạt động trải nghiệm, thực hành, thực tập để tích lũy kiến thức, kỹ năng sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh mới.
Theo dữ liệu mới từ Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), trong năm 2025, số giấy phép du học (study permit) cấp mới khoảng 75.000. Số này chỉ bằng 36% của cùng kỳ năm ngoái, đạt 25% kế hoạch của Chính phủ và thấp nhất trong một thập kỷ qua.
Tỷ lệ phê duyệt với sinh viên Ấn Độ - nguồn cung lớn nhất, rơi thẳng đứng, từ 69% của năm 2024 xuống còn 25-27%. Ở chiều người lại, du học sinh từ Pháp, Mỹ và Hàn Quốc vẫn ổn định, với 94-96% đơn được duyệt.
Lý do chính dẫn đến sụt giảm là lượng đơn xin gia hạn visa của sinh viên cũ tăng. Theo chuyên trang về giáo dục đại học ApplyBoard, nhóm này chiếm tới 73% tổng số giấy phép bậc sau trung học được phê duyệt trong năm qua.
Giải thích, Meti Basiri, CEO của ApplyBoard, nói khi số lượng sinh viên gia hạn tăng lên, hạn ngạch dành cho nhóm từ nước ngoài nộp đơn mới sẽ bị thu hẹp lại.
Ngoài ra, hơn 75% trường hợp bị từ chối visa trong năm 2024 là do nhân viên lãnh sự nghi ngờ ứng viên sẽ không rời Canada sau khi học xong. Cũng nhiều hồ sơ bị loại vì không chứng minh được năng lực tài chính.
Chuyên gia cho rằng biến động về chính sách và sự sụt giảm số lượng sinh viên quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch tài chính của các trường, đồng thời làm giảm sức hút của Canada. Nhu cầu du học Canada đã giảm tới 55% trong năm qua.
Ông Basiri lo ngại điều này đe dọa "nguồn cung nhân tài" của Canada trong bối cảnh dân số đang già hóa và thiếu hụt lao động.
Tuy nhiên, ông cũng thấy một số điểm tích cực khi IRCC đơn giản hóa quy trình cấp giấy phép làm việc thực tập (co-op) và khuyến khích các trường đầu tư vào công cụ sàng lọc, ưu tiên các ngành học mà thị trường lao động đang có nhu cầu cao.
Trường tiểu học và trung học Sasayama, từng nổi tiếng với tên gọi dài nhất tại Nhật Bản, đã chính thức đóng cửa từ đầu tháng 4, khép lại lịch sử hơn 70 năm, do số lượng học sinh theo học ngày càng ít.
Tên chính thức của trường là “Trường tiểu học và trung học cơ sở Sasayama thuộc Liên hiệp các trường tiểu học và trung học Sasayama do thị trấn Ainan, quận Minamiuwa, tỉnh Ehime và thành phố Sukumo, tỉnh Kochi quản lý” (tên gọi tắt là Trường tiểu học và trung học Sasayama). Ngôi trường này nổi tiếng vì có tên dài nhất tại Nhật Bản.
Ngôi trường tọa lạc ở thị trấn Ainan, tỉnh Ehime, sát con sông Shinogawa là ranh giới giữa hai tỉnh Ehime và tỉnh Kochi. Cách đây 70 năm, cư dân ở thị trấn hai bên bờ sông thường xuyên qua lại và cùng nhau thống nhất thành lập trường trung học vào năm 1949, trường tiểu học vào năm 1952 và đặt tên gọi mang dấu ấn của cả hai địa phương.
Theo thông lệ của trường, học sinh sau khi nhập học đều phải thường xuyên luyện đọc tên trường trong các giờ ra chơi đến khi thuộc lòng.
Mặc dù với những người khác việc đọc tên trường quá dài là một phiền toái, nhưng đối với không ít cựu học sinh của trường thì đây lại là niềm tự hào, là “điểm nhấn” khi giới thiệu về bản thân.
Vào thời kỳ cao điểm nhất là cuối những năm 50 của thế kỷ trước, trường có khoảng 300 học sinh theo học, nhưng sau đó số lượng giảm dần. Đến năm học 2025 chỉ còn 9 học sinh, trong đó có 3 học sinh tiểu học và 6 học sinh trung học.
Điều này khiến việc duy trì vận hành trường gặp nhiều khó khăn.
Hiện phía tỉnh Kochi không còn học sinh nào theo học và từ tháng 4, các học sinh còn lại của trường sẽ chuyển sang các trường khác trong thị trấn Ainan, với khoảng 110 học sinh tiểu học và 60 học sinh trung học.
Việc đóng cửa ngôi trường nhiều năm tuổi để lại không ít tiếc nuối cho những người dân từng gắn bó từ khi còn nhỏ. Tuy nhiên điều này cũng phản ánh một thực trạng tỉ lệ sinh giảm ngày càng nghiêm trọng tại Nhật Bản, đặc biệt là tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, khiến nhiều trường học khó duy trì đủ số lượng học sinh cần thiết và buộc phải sáp nhập với các trường khác.
Đặng Quang Tuấn, 31 tuổi, hiện là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Trung tâm Toán và Khoa học Yau, Đại học Thanh Hoa. Đây là ngôi trường danh tiếng bậc nhất Trung Quốc, top 12 thế giới theo bảng xếp hạng THE.
Tại đây, Tuấn nghiên cứu chủ yếu về bài toán trong hình học vi phân và giải tích phức, giống với định hướng của GS Shing Tung Yau - người hướng dẫn. GS Yau không chỉ là nhà Toán học đầu tiên của Trung Quốc đoạt giải thưởng Fields danh giá vào năm 1982 mà còn được coi là "kiến trúc sư" trưởng cho sự trỗi dậy của toán học hiện đại tại quốc gia tỷ dân.
Công trình của Tuấn gắn với những lý thuyết như tương đối tổng quát và lý thuyết dây, nơi các hiện tượng vật lý (như sự giãn nở của vũ trụ) được giải thích bằng cách giả định tồn tại các chiều không gian ngoài 4 chiều quen thuộc, gọi là đa tạp Calabi-Yau.
Theo anh, đa tạp này có ứng dụng rất lớn trong nghiên cứu liên quan tới hạt hay năng lượng nước của hạt, vật chất tối, năng lượng tối,... Trọng tâm là phương trình Monge–Ampère, một phương trình vi phân đạo hàm riêng, đóng góp vào việc giải các bài toán liên quan cấu trúc hình học trong vật lý.
"Được làm việc trong một môi trường học thuật quốc tế không thua kém các nước phương Tây là cơ hội rất lớn với tôi", Tuấn nói.
Thanh Hoa có ba đơn vị nghiên cứu toán: Trung tâm Toán và Khoa học, Khoa Toán, Trung tâm giảng dạy Toán học. Trung tâm Toán và Khoa học - nơi Tuấn làm việc thiên về nghiên cứu, thay vì các hoạt động giáo dục như hai đơn vị còn lại.
Tuấn nhìn nhận Trung Quốc đang đẩy mạnh đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ, bởi đây là nền tảng phát triển khoa học cơ bản. Các nhà khoa học chịu áp lực rất lớn về đầu ra. Nghiên cứu sinh sau tiến sĩ như Tuấn cần có ít nhất một công bố quốc tế mỗi năm, các giáo sư nặng nề hơn khi hàng năm phải hướng dẫn 3-5 học trò.
Đổi lại, với nguồn lực tài chính lớn từ Chính phủ và ngân sách riêng, các đại học Trung Quốc có đãi ngộ rất hấp dẫn. Nhà khoa học được đảm bảo về lương, bảo hiểm xã hội và nhà ở, chỗ học cho con em ngay trong trường để tập trung nghiên cứu.
Khuôn viên Thanh Hoa cũng luôn sôi động với các hội thảo quốc tế diễn ra hàng tuần, từ xác suất thống kê đến hình học, giải tích hay đại số. Ngoài ra, Tuấn thấy bầu không khí trong nhóm nghiên cứu thoải mái, dù GS Yau là cái tên lão làng của toán học Trung Quốc và thế giới, đảm nhận nhiều nhiệm vụ khoa học và quản lý tầm cỡ.
Những cuộc trao đổi 30-45 phút mỗi tuần là lúc Tuấn được học hỏi từ tầm nhìn và cách tiếp cận vấn đề của thầy. Chẳng hạn, khi nói về phương trình vi phân đạo hàm riêng Monge–Ampère, ông Yau đào sâu về lịch sử của lý thuyết toán và vật lý, để giải thích vì sao nó cần thiết.
GS Yau cũng luôn khuyến khích học trò liên hệ bài toán đang theo đuổi với những ngành khác, như giải tích số hay AI, kết nối đồng nghiệp để trao đổi hợp tác.
Ngoài nghiên cứu, Tuấn có hai buổi dạy mỗi tuần, hỗ trợ các giáo sư chấm, chữa bài cho sinh viên bậc cao học.
Tuấn nói công việc hiện tại vượt ngoài trí tưởng tượng của anh khi còn là sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội.
Từ nhỏ, Tuấn học toán như một niềm vui thích. Cậu học trò trường làng ở Vĩnh Phúc từng giành nhiều giải nhất trong các cuộc thi học sinh giỏi, rồi đỗ vào lớp chuyên toán của tỉnh, hai năm liền đạt giải ba quốc gia.
Năm 2013, Tuấn đỗ lớp chất lượng cao, khoa Toán - Tin của trường Sư phạm. Thời gian ở đây, anh "rinh" giải nhất môn Đại số và nhì môn Giải tích tại Olympic Toán sinh viên toàn quốc. Tuấn học hăng say, nhưng chỉ nghĩ mình sẽ trở thành một giáo viên Toán ở phổ thông, cho đến một cơ duyên vào năm thứ tư.
Vì thấy học trò xoay xở tốt với toán cao cấp, thầy của Tuấn viết thư giới thiệu để anh có học bổng thạc sĩ ở Pháp. Cậu sinh viên 21 tuổi khi ấy mừng rỡ trước cơ hội du học nên cấp tốc học tiếng Pháp, làm hồ sơ ứng tuyển chỉ trong vòng nửa năm.
Tới Đại học Paris-Saclay năm 2017 với học bổng 1.000 euro/tháng, Tuấn không khỏi bỡ ngỡ trước nền văn hóa khác biệt, nỗi nhớ nhà và những thủ tục hành chính rắc rối.
Nhờ cộng đồng người Việt ở Paris, Tuấn dần vượt qua cảm giác chênh vênh. Anh cũng tìm cách "bắt chước" các bạn Pháp, chủ động đặt câu hỏi, thảo luận trên lớp nhiều hơn.
"Đến lúc này, tôi vẫn đinh ninh sẽ trở về Việt Nam để dạy toán", Tuấn nhớ lại. Nhưng khi học môn Giải tích phức, Tuấn thấy hứng thú và học tốt hơn cả nên dành nhiều thời gian suy nghĩ, đọc tài liệu, tìm người trao đổi những chỗ chưa hiểu,... Đam mê thôi thúc anh học lên tiến sĩ vào năm 2019, dưới sự hướng dẫn của GS Lữ Hoàng Chinh và Vincent Guedj.
Anh nhìn nhận khó khăn lớn nhất là bước chuyển đổi từ học sang nghiên cứu, phải vận dụng kiến thức để tạo ra cái mới. Tuấn đọc rất nhiều tài liệu toán và được truyền cảm hứng từ các nghiên cứu của GS Yau. Năm 2022, anh bảo vệ thành công luận án về "Dòng đa thế vị Monge-Ampère", rồi tới Trung tâm Vật lý Lý thuyết quốc tế Abdus Salam ở Italy làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ.
Trong thời gian này, Tuấn quan sát các đại học Trung Quốc có nhiều nghiên cứu đột phá về khoa học, công nghệ, cùng các chương trình thu hút nhân tài. Cuối năm 2024, Tuấn quyết định trở về châu Á, vừa để thử sức ở môi trường mới, vừa để được ở gần gia đình. Đọc thông báo tuyển sinh của GS Yau, anh không chần chừ ứng tuyển và nhờ một học trò cũ của ông giới thiệu. Tuấn vượt qua vòng phỏng vấn, bắt đầu hành trình ở Đại học Thanh Hoa từ tháng 9/2025.
Tuấn cho rằng làm việc tại Thanh Hoa là cơ hội để phát triển nghiên cứu trong môi trường mũi nhọn mà vẫn có thể hợp tác với nhiều học giả trong nước. Trước mắt, anh dự định cùng nghiên cứu về hình học vi phân với hai nhà toán học hàng đầu là GS. TSKH Phạm Hoàng Hiệp và PGS. TS Đỗ Hoàng Sơn.
Với sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ muốn làm việc trong môi trường như Đại học Thanh Hoa, Tuấn tin rằng bí quyết là "hãy tiếp tục trẻ", tức theo đuổi công việc với nhiệt huyết và đam mê.
"Nhưng cũng không nên tạo áp lực phải vào bằng được những trường top đầu. Điều quan trọng hơn là duy trì sự hứng thú, tinh thần học hỏi và phát triển bản thân một cách bền vững", Tuấn nói.