Ngày 10-4, Quốc hội thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước. Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay trong những ngày qua Chính phủ thường xuyên chỉ đạo bộ ngành phối hợp xử lý điều tiết thị trường xăng dầu, thị trường tiền tệ để kiểm soát tình hình vốn đang chịu tác động lớn từ bên ngoài.
Theo Thủ tướng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng là hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những nút thắt cho đầu tư kinh doanh của người dân và doanh nghiệp. Tập trung xây dựng hạ tầng giao thông, năng lượng, trong đó nâng cao năng lực cung ứng và dự trữ các mặt hàng thiết yếu bao gồm xăng dầu.
Yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ, đảm bảo cung ứng năng lượng và nguồn cung xăng dầu trong dài hạn là vấn đề được Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhìn nhận rõ khi trực tiếp điều hành lĩnh vực này.
Đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đã tạo ra cuộc khủng hoảng về an ninh năng lượng lớn nhất từ trước tới nay, ảnh hưởng tới nguồn cung xăng dầu.
Mặc dù Việt Nam đang tự chủ được khoảng 70% từ hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và lọc hóa dầu Nghi Sơn, song ông Hùng cho biết với 30% nguồn nhập khẩu chủ yếu là từ các nước ASEAN (cũng cơ bản mua từ nguồn dầu thô ở Trung Đông).
Vì vậy nếu tính cả lượng dầu thô và xăng dầu đều phải nhập khẩu dưới 70% và phụ thuộc vào Trung Đông, trong bối cảnh nguồn dự trữ quốc gia và dự trữ lưu thông tối thiểu đều rất khó khăn.
Trong bối cảnh đó, mục tiêu an ninh năng lượng được xác định là ưu tiên số một, phải đảm bảo trên ba trụ cột. Đó là đảm bảo nguồn cung, không đứt gãy khi khủng hoảng và đảm bảo người dân được tiếp cận đủ nguồn xăng dầu, giá phù hợp, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô, chỉ số CPI.
Để ứng phó, bộ đã xây dựng các kịch bản ứng phó trong bốn tuần đầu tiên, bốn tuần cộng hai (sáu tuần) và dự phòng khi chiến tranh kéo dài.
Nhiều cơ chế chính sách đã được ban hành như việc thông qua một loạt nghị quyết liên quan cơ chế điều hành và thuế suất với xăng dầu. Đảm bảo đủ nguồn cung trong nước, nâng số ngày dự trữ lưu thông và có dự phòng.
Nếu chiến tranh kéo dài, bộ đã chỉ đạo hai nhà máy lọc dầu trong nước bảo đảm hoạt động với công suất cao. Cơ cấu để tăng sản phẩm về năng lượng, giảm sản phẩm phi năng lượng, nâng mức sản xuất xăng dầu. Đưa vào vận hành các nhà máy ethanol để tăng tự chủ thêm khoảng 14% nguồn cung.
Ngoài ra với việc mở rộng các sắc thuế đã giúp đa dạng hóa nguồn cung từ các khu vực khác ngoài ASEAN. Áp dụng thêm các biện pháp bình ổn giá xăng dầu, triển khai việc chuyển đổi năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Nhờ vậy đến nay đã nâng dự trữ xăng dầu từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày, không để nguồn cung trong nước bị đứt gãy và giá xăng dầu trong nước ở mức thấp hơn mức bình quân của thế giới.
Dù vậy để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, tăng tự chủ nguồn cung năng lượng thay vì nhập khẩu đã chiếm tới 43,9%, Bộ trưởng Hùng cho hay sẽ cập nhật lại chiến lược về năng lượng quốc gia cũng như quy hoạch về năng lượng, để đảm bảo rằng tỉ lệ nhập khẩu năng lượng sơ cấp sẽ giảm xuống 30% vào năm 2030.
Vì vậy ông mong muốn Quốc hội đồng tình để tăng thêm sự điều hành linh hoạt, chủ động cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Tổng Kiểm toán nhà nước) cho rằng để hạn chế những tác động do xung đột tại Trung Đông liên quan đến giá xăng dầu, rất cần ban hành các cơ chế chính sách về thuế để giảm thiểu tác động về giá xăng dầu tăng cao đối với tăng trưởng kinh tế, ổn định giá cả trong nước, bảo vệ dân sinh. Ông nhấn mạnh cần xây dựng nghị quyết về nội dung này.
Tuy nhiên về tổ chức thực hiện, cần cân nhắc ủy quyền cho Chính phủ. Bởi qua mỗi lần điều chỉnh kéo dài hay là rút ngắn việc tiếp tục thực hiện nghị quyết này cần phải có sự đánh giá tác động đa chiều.
Vì vậy Quốc hội nên ủy quyền cho Chính phủ. Trên thực tế chúng ta chỉ bảo đảm được một phần, cơ bản nhập khẩu, nên không thể quyết định được mức giá.
Ông Nghĩa lưu ý với Chính phủ và Bộ Công Thương cần điều hành giá xăng dầu trong nước trong mối quan hệ với mặt bằng giá xăng dầu thế giới, đặc biệt là giá xăng dầu của các thị trường có cùng biên giới biển, đất liền để ngăn chặn việc buôn lậu xăng dầu.
Để giải quyết căn cơ, bên cạnh việc ban hành nghị quyết thuế xăng dầu, ông nhấn mạnh tổ chức thực hiện phải có các giải pháp rất đồng bộ để bảo vệ quyền lợi của đất nước và lợi ích của người dân trong lúc biến động giá xăng dầu rất nhanh và tăng cao.
Ông chỉ ra thế giới luôn biến động rất nhanh, khó lường nên về điều hành kinh tế vĩ mô sẽ có nhiều tình huống. Do đó nếu không chủ động các giải pháp và phương án ứng phó với các tình huống xảy ra, chi phí để xử lý sẽ rất lớn. Đặc biệt là các chi phí liên quan đến ổn định vĩ mô ở trong nước, biến động giá cả và tác động đến tăng trưởng kinh tế.
Theo ông Nghĩa, việc giá xăng dầu ảnh hưởng do xung đột ở Trung Đông gắn với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2026 – 2030.
Ông cũng khuyến nghị Chính phủ nên chủ động xây dựng một khung chính sách để ứng phó với trường hợp khủng hoảng, tác động bất lợi của các bất thường do chiến tranh, thiên tai, địch họa… tức là có cơ chế chính sách xử lý trong trường hợp khẩn cấp.
Trong chính sách cần thể hiện các kịch bản có thể xảy ra ở cấp độ quốc gia và cấp độ ngành để khi tình huống xảy ra chúng ta sẵn sàng có một khung chính sách để ứng phó.
“Khung chính sách này có thể báo cáo Bộ Chính trị, báo cáo Quốc hội để cho Chính phủ những quyền hạn, nguyên tắc để Chính phủ chủ động, linh hoạt xử lý ứng phó với các tình huống xảy ra theo các cấp độ. Như cấp độ quốc gia và cấp độ ngành, theo mức độ nghiêm trọng.
Tình huống nào xảy ra chúng ta cũng sẵn sàng có các giải pháp ứng phó. Không mỗi lần phải điều chỉnh thuế như thế này mất rất nhiều thời gian và lại phải chờ kỳ họp Quốc hội tới, rất không ổn ở cái chỗ này”, ông Nghĩa nói thêm.
Ngày 10-4, Quốc hội đã thảo luận về dự thảo nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay về mức 0% theo đề xuất của Chính phủ.
Theo đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng), việc thông qua nghị quyết là cần thiết để bình ổn lại được giá cả xăng dầu trong nước, giảm các hệ lụy do tăng của giá xăng, giá dầu, nhiên liệu bay.
Thống nhất hiệu lực thi hành của nghị quyết là kể từ ngày 16-4 đến ngày 30-6 là để giải quyết mang tính tình thế. Trong trường hợp có phát sinh kéo dài cũng thống nhất ủy quyền cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên để đảm bảo an ninh năng lượng, ông Hạ cho rằng cần tối ưu hóa năng lực sản xuất nội địa. Với hai nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, khả năng đáp ứng được là 70% đến 80% xăng dầu trong cả nước, nhưng cần phát huy cao nhất, tối ưu năng lực sản xuất và đẩy nhanh dự án nâng cấp, mở rộng nhà máy để xử lý được nguồn dầu thu thô và không phụ thuộc, để giảm đi phụ thuộc từ bên ngoài. Cùng đó cần có chiến lược dự trữ quốc gia là vấn đề then chốt trước khi nâng cấp.
“Chúng ta xây dựng các kho, bãi, bãi ngầm, hệ thống kho ngầm với quy mô lớn. Chúng ta phải phân biệt tách bạch giữa dự trữ để sản xuất với dự trữ quốc gia dự trữ xăng dầu.
Đó là hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập với kho của các doanh nghiệp để chủ động. Gắn với đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng và tiết kiệm năng lượng, phát triển nhiên liệu sinh học, E5, E10” – ông Hạ nói.
Ông Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) đồng tình việc có nghị quyết để giảm các loại thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu, nhiên liệu bay về mức 0%.
Tuy vậy ông đề nghị cần kéo dài thời gian thực hiện cho đến hết năm 2026 hoặc ít nhất là 30-9, nhằm đảm bảo được tính ổn định về mặt tâm lý đối với doanh nghiệp và người dân. Chính phủ cần phải sớm có một chiến lược và một giải pháp căn cơ để đảm bảo an ninh năng lượng như nghị quyết 70 của Bộ Chính trị và thực hiện việc tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi năng lượng xanh.
Ngoài ra ông cho rằng cần ngăn chặn tình trạng “tát nước theo mưa”, phải có thanh tra kiểm tra để đảm bảo tình hình ổn định giá cả. Bởi hiện nay việc miễn, giảm thuế dẫn đến giá xăng dầu trong nước thấp hơn các nước bên cạnh. Vì vậy việc tăng cường kiểm soát và phòng, chống buôn lậu và có hình phạt nặng hơn đối với những tội phạm liên quan đến buôn lậu xăng dầu.
Đại biểu Bùi Xuân Hải (Hải Phòng) cũng cho rằng nên có bổ sung thêm quy định giao cho Thủ tướng ban hành quyết định cá biệt để điều chỉnh rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của nghị quyết này hoặc từng loại thuế.
Bởi hiện chưa thể xác định được trong tương lai tình hình quốc tế và xăng dầu sẽ ra sao. Do đó, để đảm bảo tính linh hoạt trong việc điều hành của Chính phủ và của Thủ tướng thì Bộ Tài chính và Bộ Công Thương có thể cân nhắc, tính toán ở những thời điểm thích hợp.
Giải trình các ý kiến, ông Ngô Văn Tuấn – Bộ trưởng Bộ Tài chính – cho biết trước các ý kiến còn khác nhau của đại biểu liên quan tới thời hạn áp dụng, Chính phủ sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng.
Ông nhấn mạnh, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được cụ thể hóa nghị quyết Đại hội Đảng XIV, mỗi một công trình, dự án được bố trí phải tính đến hiệu quả kinh tế xã hội của từng chương trình, dự án. Ông mong muốn Quốc hội tiếp tục ủng hộ và giám sát để tạo điều kiện cho Chính phủ thực hiện được các kế hoạch và các giải pháp đã đề ra.
Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. "Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. "Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc - Nam.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc - Nam.
Ngày 9.4, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Gia Lai cho biết đã hoàn tất thủ tục, chuyển hồ sơ vụ án "phá hoại chính sách đoàn kết" sang cơ quan có thẩm quyền đề nghị truy tố 4 bị can. Đây là diễn biến mới trong vụ án phá hoại chính sách đoàn kết, được lực lượng chức năng phát hiện và xử lý kịp thời, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa phương.
Theo đó, 4 bị can gồm Rôh (63 tuổi, ở xã Ayun), Thông (34 tuổi, ở xã Bờ Ngoong), Di (85 tuổi, ở xã Lơ Pang) và Đinh Yum (63 tuổi, ở xã Bờ Ngoong) bị đề nghị truy tố về hành vi phá hoại chính sách đoàn kết. Trong số này, Di và Đinh Yum hiện ở nước ngoài nên bị đề nghị truy tố, xét xử vắng mặt theo quy định.
Kết quả điều tra xác định, từ năm 2019, các đối tượng Fulro lưu vong đã móc nối, chỉ đạo một số đối tượng trong nước nhằm phục hồi lực lượng, hướng tới mục tiêu ly khai, thành lập "nhà nước riêng" cho người Bahnar tại khu vực Tây nguyên. Đây được xác định là hành vi có tổ chức, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự.
Từ năm 2023 đến nay, các đối tượng tiếp tục gia tăng hoạt động, tuyên truyền, lôi kéo người dân tham gia tổ chức tự xưng "Bahnar Đêga Kon Kông". Nhóm này thu thập danh sách, gửi ra nước ngoài nhằm phục vụ mục đích kêu gọi sự can thiệp từ bên ngoài, qua đó làm phức tạp tình hình.
Dưới sự chỉ đạo từ bên ngoài, các đối tượng trong nước, trong đó có Rôh và Thông, đã tích cực phát triển lực lượng, hình thành 6 điểm nhóm tại hai xã Ayun và Bờ Ngoong với hơn 200 người tham gia. Các đối tượng còn thu thập danh sách hàng trăm người, đồng thời tiếp nhận tiền và nhiều vật dụng từ nước ngoài để phục vụ hoạt động, từng bước củng cố tổ chức.
Bị can Rôh và Thông bị đề nghị truy tố về hành vi phá hoại chính sách đoàn kết
ẢNH: TRỊ BÌNH
Cơ quan điều tra xác định Di và Đinh Yum giữ vai trò cầm đầu, thường xuyên liên lạc, cung cấp tài chính, phương tiện và định hướng hoạt động cho các đối tượng trong nước. Nhóm này lợi dụng vỏ bọc tôn giáo để tuyên truyền, lôi kéo người dân, phục hồi tổ chức Fulro và cái gọi là "Tin lành Đêga", từ đó gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Trước diễn biến phức tạp, Công an tỉnh Gia Lai đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, kịp thời phát hiện, ngăn chặn hoạt động ngay từ giai đoạn manh nha. Lực lượng an ninh phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân nhận diện rõ bản chất vụ việc, qua đó nhiều người đã từ bỏ, không tham gia.
Thượng tá Nguyễn Văn Đây, Trưởng phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Gia Lai, cho biết bản chất của "Bahnar Đêga Kon Kông" không phải tổ chức tôn giáo mà là thủ đoạn che giấu hoạt động của Fulro. Nếu không bị phát hiện, các đối tượng có thể mở rộng lực lượng, gây mất ổn định an ninh trật tự.
Việc điều tra, xử lý vụ án phá hoại chính sách đoàn kết thể hiện sự chủ động của lực lượng công an trong phòng ngừa, đấu tranh với các âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo. Đồng thời, vụ việc cũng là lời cảnh báo về những thủ đoạn tinh vi nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cần được nhận diện và ngăn chặn kịp thời.
Thông tin về việc lấy ý kiến hoán đổi ngày làm việc để người lao động được nghỉ lễ liền mạch trong 2 kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5 vừa được ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, chia sẻ ngày 7.4.
Theo ông Hiểu, những ngày qua, nhiều công đoàn cơ sở, người lao động và cả cán bộ, công chức đã có kiến nghị với Tổng LĐLĐ Việt Nam nên nghiên cứu về việc hoán đổi để tạo kỳ nghỉ liền mạch giữa nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và dịp lễ 30.4 - 1.5.
"Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ lắng nghe ý kiến từ phía người lao động, đồng thời nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi với Bộ Nội vụ trước khi đưa ra đề xuất chính thức", ông Hiếu nói.
Dự kiến chiều nay 7.5, sẽ lấy ý kiến tiếp của đoàn viên, người lao động thông qua mạng xã hội, đặc biệt là nghiên cứu các quy định của pháp luật.
Ông Hiểu cũng cho hay, để đưa ra đề xuất chính thức Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng phải cân nhắc đồng thời 3 yếu tố, gồm: nguyện vọng của người lao động, quy định của pháp luật và sự hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan.
Thực tế, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã lấy ý kiến từ công đoàn cơ sở và sẽ tiếp tục mở rộng lấy ý kiến người lao động trên diện rộng. Sau khi tổng hợp, đánh giá và đối chiếu quy định pháp luật, cơ quan này mới có thể đưa ra đề xuất chính thức.
Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là quy định nghỉ bù phải liền kề ngay sau ngày nghỉ lễ. Điều này khiến việc "nối" 2 kỳ nghỉ gần nhau trở nên khó khăn.
"Quy định phải nghỉ bù ngay sau ngày lễ đôi khi tạo ra bất cập, nhất là trong tình huống 2 kỳ nghỉ sát nhau như năm nay. Đây là vấn đề cần bàn bạc kỹ, bởi hiện chưa có sửa đổi luật, nên mọi phương án đều phải cân nhắc thận trọng", ông Hiểu nhấn mạnh.
Nhiều ý kiến đề xuất, nếu ngày Giỗ tổ rơi vào cuối tuần thì không nghỉ bù ngay sau đó, mà chuyển sang ngày 29.4 để kéo dài kỳ nghỉ. Tuy nhiên, phương án này chưa phù hợp với quy định hiện hành.
"Đây là tình huống đặc biệt mà luật chưa tính đến, nên việc đề xuất gặp nhiều khó khăn", ông Hiểu nói thêm.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐL Việt Nam), cho biết từ thực tế tại doanh nghiệp, nhiều ý kiến đã đề xuất phương án hoán đổi ngày nghỉ. Đề xuất này xuất phát từ thực tế bố trí lịch nghỉ năm 2026 còn bất hợp lý, đặc biệt với nhóm lao động làm việc cả thứ bảy.
Cụ thể, một số doanh nghiệp và công đoàn cơ sở đề xuất chuyển ngày nghỉ bù Giỗ tổ (ngày 27.4) sang thứ tư (ngày 29.4) hoặc thứ bảy ( ngày 2.5), nhằm giúp người lao động có thể nghỉ liên tục 4 - 5 ngày.
"Việc hoán đổi sẽ giúp người lao động có thời gian nghỉ ngơi tốt hơn, tái tạo sức lao động. Nếu không hoán đổi, người lao động trong doanh nghiệp sẽ nghỉ Giỗ tổ 2 ngày (chủ nhật 26.4 và thứ hai 27.4), sau đó đi làm tiếp 2 ngày, rồi lại nghỉ 2 ngày dịp 30.4 - 1.5, sau đó quay lại làm việc 1 ngày thứ bảy (2.5) rồi mới nghỉ tiếp vào chủ nhật, khiến kỳ nghỉ bị chia nhỏ", bà Ngân phân tích.
Trong khi đó, theo bà Ngân, nếu được hoán đổi hợp lý, người lao động có thể có kỳ nghỉ dài hơn, thuận tiện cho sinh hoạt và phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, theo quy định của bộ luật Lao động, phương án hoán đổi này lại không khả thi.
"Luật quy định ngày nghỉ bù phải được bố trí ngay sau ngày nghỉ lễ hoặc ngày nghỉ hằng tuần trùng lễ, không được chuyển đổi sang thời điểm khác. Do đó, một số Sở Nội vụ đã có ý kiến không đồng thuận với đề xuất hoán đổi do không phù hợp quy định pháp luật", bà Ngân nói.
Từ thực tiễn triển khai, bà Ngân cho rằng đã đến lúc cần nghiên cứu điều chỉnh quy định theo hướng linh hoạt hơn, thay vì "cứng" như hiện nay.
"Nên xem xét quy định mở, cho phép doanh nghiệp và công đoàn thỏa thuận để sắp xếp lịch nghỉ phù hợp với tình hình sản xuất và nhu cầu nghỉ ngơi của người lao động", bà Ngân đề xuất.
Bà Ngân cũng nhấn mạnh, lịch nghỉ giữa khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp thực tế có sự liên thông, tác động qua lại.
"Lịch nghỉ của 2 khu vực tưởng không liên quan nhưng thực tế lại ảnh hưởng lẫn nhau. Việc công bố lịch nghỉ sớm ngay từ đầu năm là cần thiết, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, du lịch. Ngoài ra, việc xây dựng lịch nghỉ cần có sự trao đổi, phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để đảm bảo hài hòa lợi ích".
Từ thực tế lịch nghỉ của năm 2026, bà Ngân kiến nghị khi sửa bộ luật Lao động cần bổ sung quy định cho phép linh hoạt hơn trong bố trí ngày nghỉ lễ, nghỉ bù.
"Một chính sách khó có thể đáp ứng tất cả, nhưng cần hướng tới lợi ích của đa số người lao động và không gây bất lợi cho xã hội", bà Ngân nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, nếu được sắp xếp hợp lý, người lao động có thể có kỳ nghỉ dài 4 ngày thay vì bị chia nhỏ như hiện nay, vừa đảm bảo quyền lợi nghỉ ngơi, vừa không ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh nhu cầu cân bằng giữa công việc và cuộc sống ngày càng được quan tâm, việc điều chỉnh linh hoạt lịch nghỉ lễ được xem là cần thiết, phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Trước đó, tại buổi họp báo ngày 3.4 của Bộ Nội vụ, ông Vũ Trọng Bình, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), khẳng định những ngày nghỉ của năm 2026 đã được Chính phủ cho phép và Bộ Nội vụ thông báo vào tháng 10.2025. Đến ngày 3.4, Bộ Nội vụ và Chính phủ không có một chủ trương gì mới đối với thông báo ngày nghỉ của năm 2026.