Nhiều người trẻ tham gia thị trường lao động nhưng lại không nắm rõ kiến thức về thuế thu nhập cá nhân. Họ dễ dàng mất tiền oan vì thuế thu nhập cá nhân (TNCN) do thiếu thông tin. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ giúp bạn tránh rơi vào tình trạng này.
Phạm Hoàng Hậu (25 tuổi), ở Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, đi làm được khoảng 1 năm, nhưng nhắc về thuế TNCN, Hoàng Hậu thẳng thắn: “Mình chỉ nghĩ đơn giản là công ty trả lương, thuế hay giấy tờ gì công ty cũng xử lý hết rồi. Mình không mấy khi tìm hiểu về thuế TNCN. Gần đây mình mới thấy mọi người xôn xao nói về quyết toán thuế, nào là mã số thuế cá nhân hay giảm trừ gia cảnh, mình không hiểu rõ mấy cái đó là gì cả”.
Không nắm bắt được các kiến thức cần thiết khiến bạn trẻ cảm thấy hoang mang: “Mình cũng hơi lo, từ khi đi làm đến giờ phó mặc hết cho cơ quan, nếu có sai sót và phát sinh rủi ro thì mình cũng không kiểm soát được”, Hậu cho hay.
Ở một trường hợp khác, Nguyễn Thị Kim Dung (27 tuổi), ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM, kể phải tốn thêm chi phí khi chưa hiểu rõ về luật: “Mình làm tự do, nên từ trước đến nay, cũng không để ý kỹ về thuế. Nhưng đến đợt này, khi nghe bạn bè nói có thể mình thuộc trường hợp được hoàn thuế, thì mới bắt đầu tìm hiểu. Vì không rõ cách làm nên mình đã bỏ thêm tiền để cho người khác làm hộ”.
Theo Kim Dung, có quá nhiều thông tin chưa thể tiếp thu từ cách kê khai, thủ tục cụ thể. “Cái làm mình rối nhất là có quá nhiều thông tin và không biết trường hợp của mình đang nằm ở đâu. Được mọi người chỉ dẫn và tải ứng dụng để làm nhưng mình vẫn thấy rất mông lung, sợ làm sai rồi lại mất thời gian sửa nên cuối cùng mình mới chấp nhận bỏ chi phí để được yên tâm”.
Câu chuyện trên của Hậu và Dung không phải cá biệt, phản ánh một thực trạng phổ biến: người trẻ gia nhập thị trường lao động nhưng gần như không được trang bị kiến thức về thuế TNCN và cách thực hiện thủ tục thuế TNCN đúng luật, dù đây là nghĩa vụ pháp lý gắn liền với quyền lợi của người lao động.
Nhận xét về thực trạng này, thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa, nhà sáng lập Công ty TNHH Luật sư X, cho biết người mới đi làm thường còn chủ quan chưa tìm hiểu về luật thuế TNCN.
“Theo quy định hiện hành, từ năm 2026 khi tính thuế TNCN, cá nhân không có người phụ thuộc khi có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trên mức 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trên thực tế, nhiều bạn trẻ khi mới gia nhập thị trường lao động chưa có thu nhập vượt con số đó thì họ cũng chưa để tâm tìm hiểu”, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa nói.
Cũng theo luật sư Nghĩa, nhiều doanh nghiệp thực hiện rất tốt nghĩa vụ khấu trừ và quyết toán thay cho nhân viên, nhưng ông cảnh báo người lao động không nên phó thác hoàn toàn. “Doanh nghiệp đã xử lý phần thuế thì sẽ giúp người lao động giảm thiểu rất nhiều thủ tục hành chính, cũng tránh được việc mất một khoản chi phí dịch vụ cho bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu như bạn trẻ không quan tâm, không tìm hiểu, khi xảy ra những trường hợp như khai sai, khai lệch, chúng ta sẽ khó lường được”, ông Nghĩa cho hay.
Trên thực tế, hiện nay vẫn còn một bộ phận bạn trẻ cho rằng thông tin về quyết toán thuế còn khó hiểu, phức tạp, từ đó dẫn đến tâm lý “ngại tìm hiểu”. Tháo gỡ vấn đề này, ngày 4.3.2026, Cục Thuế – Bộ Tài chính đã ban hành hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Hướng dẫn này nêu: “Quyết toán thuế TNCN là bước xác nhận cuối cùng trong năm tính thuế nhằm xác định chính xác số thuế cá nhân phải nộp thêm hoặc nộp thừa. Việc thực hiện đúng và kịp thời không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt trong trường hợp có số thuế nộp thừa được hoàn hoặc bù trừ nghĩa vụ thuế”.
Hướng dẫn nêu rõ nhiều chi tiết về thuế TNCN, mà nhiều bạn trẻ còn “mù mờ” như: giảm trừ gia cảnh, bậc thuế suất, trường hợp nào phải thực hiện quyết toán thuế… Trong đó, nội dung nhiều bạn trẻ quan tâm là cách làm quyết toán thuế TNCN sao cho đúng cũng được trình bày rõ ràng.
Có thể tham khảo hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế – Bộ Tài chính tại https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin; ứng dụng eTax Mobile và Cổng dịch vụ công quốc gia.
Chú thích ảnh:
A1: Không ít bạn trẻ ngày nay loay hoay, mơ hồ khi tiếp cận đến thủ tục về thuế TNCN. Ảnh: Lan Vy
A2: Thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa cảnh báo người lao động trẻ cần trang bị kiến thức về luật TNCN khi tham gia thị trường lao động. Ảnh: NVCC
Bảo Ngọc không chỉ mang về bộ sưu tập huy chương ấn tượng mà còn được vinh danh là Công dân trẻ tiêu biểu tỉnh Gia Lai, nhận giải thưởng Ngô Mây cùng nhiều bằng khen của Bộ VH-TT-DL. Phía sau thành tích của em là hành trình khổ luyện kéo dài nhiều năm.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống thể thao, với cha là huấn luyện viên võ thuật tại P.Pleiku, Ngọc sớm làm quen với sàn tập từ nhỏ. Khác với vẻ ngoài thanh tú, nụ cười hiền, nữ sinh phố núi lựa chọn theo đuổi những môn đối kháng đòi hỏi sức bền và bản lĩnh như wushu, muay và kickboxing. Năm lớp 6, em chính thức bước vào môi trường huấn luyện chuyên nghiệp tại Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể thao Pleiku, bắt đầu hành trình theo đuổi thể thao thành tích cao.
Ngọc chia sẻ ban đầu võ thuật chỉ là cách rèn luyện sức khỏe nhưng càng gắn bó, em càng nhận ra giá trị của kỷ luật, ý chí và tinh thần vượt giới hạn bản thân. Những giờ tập luyện khắc nghiệt không chỉ rèn thể lực mà còn tôi luyện bản lĩnh, giúp em trưởng thành hơn trong suy nghĩ và hành động.
Theo đuổi thể thao đỉnh cao khi vẫn còn ngồi trên ghế trường THPT là thử thách không nhỏ. Lịch trình của Ngọc luôn kín đặc. Những ngày cận giải đấu, em bắt đầu tập luyện từ 4 giờ 30 sáng. Kết thúc buổi tập lúc 6 giờ, em vội vã đến lớp. Buổi tối, khi nhiều bạn bè nghỉ ngơi, Ngọc tiếp tục quay lại sàn tập từ 19 - 21 giờ 30, rồi mới trở về nhà hoàn thành bài vở. Đã có những lúc cơ thể rã rời vì mệt mỏi, nhưng với ý chí mạnh mẽ, Ngọc chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
Trong giai đoạn 2020 - 2025, Bảo Ngọc liên tục thi đấu và giành thành tích cao tại các giải trẻ, vô địch quốc gia ở nội dung muay và kickboxing. Trên đấu trường quốc tế, em ghi dấu ấn với huy chương đồng giải vô địch trẻ kickboxing thế giới 2024 tại Hungary, huy chương đồng Cúp thế giới kickboxing 2025 tại Thái Lan và huy chương đồng giải vô địch muay châu Á 2025.
Không chỉ nổi bật trong thể thao, Bảo Ngọc còn duy trì kết quả học tập ổn định, tích cực rèn luyện đạo đức. Em từng 2 lần nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL, được vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu tỉnh Gia Lai năm 2024.
Mới đây, ngày 25.3, Bảo Ngọc tiếp tục được trao Giải thưởng Ngô Mây năm 2025. Phần thưởng là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình nỗ lực không ngừng của nữ sinh phố núi, người đã chọn bước vào sàn đấu bằng tất cả đam mê, kỷ luật và khát vọng vươn xa.
Là một người yêu động vật, làm công việc chăm sóc chó, mèo tại một tiệm thú y, Trần Trà My (28 tuổi, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM), cho biết hoàn toàn ủng hộ Việt Nam hướng tới chấm dứt tình trạng buôn bán thịt chó, mèo.
"Nếu chúng ta tiêu thụ thịt của động vật này sẽ dẫn đến việc trộm cắp chó, mèo tăng mạnh, tệ nạn xã hội cũng tăng theo. Chó, mèo là người bạn đồng hành tạo niềm vui và sự gắn kết, giảm stress, chó còn giúp giữ nhà, bảo vệ con người, dẫn đường cho người mù, chó nghiệp vụ… Vì vậy ăn thịt chó, mèo là không nên, cần loại bỏ tình trạng này, em ủng hộ hai tay", My chia sẻ.
Còn Trương Mỹ Thương, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng nếu loại bỏ việc buôn bán, tiêu thụ thịt chó, mèo là quá tốt. Là người yêu động vật, đã từ lâu rồi Thương mong muốn ở TP.HCM và rộng hơn là cả nước sẽ có quy định cấm buôn bán thịt chó, mèo.
"Em nghĩ, từ ngày xưa do thiếu ăn, thiếu mặc nên người ta mới ăn thịt những con vật gần gũi bên mình, còn hiện tại với sự phát triển, mọi thứ đầy đủ, việc ăn thịt chó, mèo được xem là hành động không nhân đạo. Việc ăn thịt chó, mèo giống như ăn thịt bạn đồng hành của mình", Thương nói.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến, từng công tác ở báo Hà Nội mới 30 năm (ngụ phường Hàng Trống, TP. Hà Nội), cho biết người Việt cũng có thói quen ăn thịt chó, mèo từ rất lâu rồi. Do đó, việc thay đổi thói quen ăn thịt chó thì không hề dễ dàng, muốn chấm dứt việc buôn bán chó, mèo phải bắt đầu từ giáo dục, giáo dục nhận thức và ý thức cho giới trẻ nói chung.
"Giáo dục từ cấp học phổ thông rồi đến các gia đình, cộng đồng, giáo dục ngay từ khi còn nhỏ để không hình thành thói quen ăn thịt chó, mèo. Khi không ai ăn thì nạn buôn bán chó, mèo làm thịt mới có thể chấm dứt. Chó, mèo còn là thú cưng của rất nhiều bạn trẻ, nếu giết thịt con vật gần gũi với con người là rất không nhân văn, không nhân đạo", ông Tiến nói.
Theo tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và Du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thói quen ăn thịt chó, mèo có phần ăn sâu vào đời sống nhiều người dân, trước mắt vận động là phù hợp còn nếu cấm ngay thì khó, ví dụ cấm như Hàn Quốc thì Việt Nam có thể chưa làm được. Chúng ta có thể chia hai giai đoạn, bước đầu là tuyên truyền, vận động, giai đoạn hai là có những quy định và hình phạt khắt khe hơn, văn bản pháp luật rõ ràng hơn.
"Tuyên truyền để người dân hiểu vì sao không nên ăn thịt chó, mèo. Mình có thể giáo dục nhận thức, ý thức từ nhà trường, lớp trẻ hiểu thì rất tốt, khi trưởng thành sẽ hình thành ý thức không ăn thịt chó, mèo nữa. Tôi từng gặp khá nhiều bạn trẻ đi du học về đã bỏ ăn thịt chó, mèo do tiếp nhận văn hóa nước ngoài", tiến sĩ Trần Hữu Sơn nói.
Tiến sĩ Sơn cho biết thêm, tiêu thụ thịt chó, mèo không được gọi là phi hay phản văn hóa nhưng về mặt phúc lợi động vật và nhân đạo thì không nên ăn, con chó, con mèo nó gắn với chúng ta từ xưa đến nay. Hơn nữa chó được nuôi với mục đích ban đầu là để giữ nhà, canh gia súc, đồng hành cùng con người… chứ không phải để lấy thịt như một số động vật khác.
"Cách làm phù hợp lúc này là tuyên truyền cho giới trẻ và người dân nói chung, các cơ sở giết mổ về tác hại của ăn thịt chó, mèo, cũng như nguy cơ bệnh dại và bệnh dịch khác từ chó, mèo. Sau đó xây dựng cơ chế, thể chế, có văn bản quy định, đối tượng rõ ràng…", ông Sơn cho biết.
Sáng 14.4, trong khuôn khổ chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026 tại Trung Quốc", anh A Đông, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn TNCS Trung Quốc đã tiếp xã giao đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam. Dự buổi gặp mặt còn có chị Vương Nghệ, Bí thư T.Ư Đoàn TNCS Trung Quốc.
Về phía đoàn Việt Nam, có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; anh Bùi Minh Tuấn, Trưởng ban Công tác Đoàn T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Thái An, Phó trưởng ban Công tác Đoàn T.Ư Đoàn…
Anh A Đông chào mừng đoàn đại biểu thanh thiếu nhi Việt Nam đã đến Trung Quốc tham gia chương trình Hành trình đỏ năm 2026 và cho biết, đầu năm 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm rất thành công, sau đó thống nhất khởi động Năm giao lưu nhân văn Việt - Trung, trong đó tập trung tăng cường giao lưu hữu nghị nhân dân, đặc biệt giữa thanh niên 2 nước.
Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc" chính là hoạt động tiêu biểu trong khuôn khổ năm giao lưu nhân văn này.
Theo Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Trung Quốc, gần một năm qua, chương trình đã tổ chức được 9 chuyến hành trình đưa thanh niên Việt Nam đến nhiều địa danh ở Trung Quốc nghiên cứu, học tập.
Tiếp nối thành công này, anh A Đông đề nghị tiếp tục triển khai thực hiện tốt Hành trình đỏ, mở rộng phạm vi, đối tượng tham gia hơn nữa trong những đợt tiếp theo để thế hệ trẻ 2 nước kế thừa "nguồn gen đỏ", góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
Tại chương trình, anh Nguyễn Tường Lâm gửi lời cảm ơn T.Ư Đoàn Trung Quốc đã dành cho đại biểu Việt Nam sự đón tiếp trọng thị, chu đáo và chân tình trong khuôn khổ chương trình.
Anh Lâm cho hay, chương trình "Hành trình đỏ" là hoạt động tiêu biểu, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình thống nhất triển khai và khởi động vào tháng 4.2025, trong khuôn khổ gặp gỡ hữu nghị thanh niên Việt - Trung lần thứ 24.
"Đây là minh chứng sinh động cho chỉ đạo của lãnh đạo cao nhất hai đảng, hai nhà nước về việc củng cố nền tảng xã hội vững chắc hơn, trong đó có thanh niên 2 nước là lực lượng nòng cốt", anh Lâm nói.
Theo anh Lâm, đây là năm thứ 2 và là đoàn Hành trình đỏ thứ 3 do T.Ư Đoàn tổ chức. Chương trình ngày càng được mở rộng quy mô, nội dung và đa dạng về thành phần thanh thiếu nhi tham gia.
Điều này không chỉ khẳng định hiệu quả, sức lan tỏa của một mô hình hợp tác thanh niên giàu ý nghĩa, mà còn góp phần củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống "vừa là đồng chí, vừa là anh em" giữa hai đảng, hai nhà nước và nhân dân hai nước.
Theo anh Lâm, đoàn đại biểu năm nay là những thanh thiếu nhi, những cán bộ Đoàn, đoàn viên, sinh viên, thiếu nhi có thành tích học tập, công tác, nghiên cứu khoa học, sáng tạo nội dung số cũng như hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật rất xuất sắc.
Nội dung chương trình năm nay được xây dựng phong phú, kết hợp hài hòa giữa các hoạt động nghiên cứu lý luận, giáo dục truyền thống với trải nghiệm thực tiễn và giao lưu quốc tế.
Đoàn đại biểu sẽ đi thăm nhiều "địa chỉ đỏ" gắn với lịch sử cách mạng của 2 nước; tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc. Đồng thời tham gia các diễn đàn, tọa đàm, đối thoại thanh niên với nhiều chủ đề thiết thực.
Đặc biệt, trong chương trình lần này, đoàn đại biểu thanh niên 2 nước vinh dự được tham dự hoạt động gặp gỡ cấp cao giữa lãnh đạo cao nhất hai đảng, hai nhà nước.
"Đây là dấu ấn hết sức quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo hai nước đối với thế hệ trẻ. Đó cũng là nguồn động viên, cổ vũ to lớn để thanh niên hai nước tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trong việc gìn giữ và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống", anh Lâm nói.
Anh Lâm cũng đề xuất tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên" giai đoạn 2025 - 2027 theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao nhất hai đảng, hai nhà nước. Qua đó góp phần giáo dục truyền thống, củng cố nhận thức chính trị và tăng cường sự gắn bó, hiểu biết lẫn nhau của thế hệ trẻ.
