Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn KNI, chia sẻ như vậy với PV Báo Thanh Niên, bên lề một sự kiện liên quan giáo dục diễn ra tại TP.HCM hôm nay (9.4). Bà Oanh, vừa là cương vị một nhà làm quản lý, vừa một người mẹ của 3 người con – các con thế hệ X và thế hệ Z (Gen Z), chia sẻ những góc nhìn của bà về hành trình dạy con của những người làm cha mẹ.
Đặc biệt, hành trình này đặt trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay và sự giao tiếp trực tiếp của những người làm cha mẹ với con cái có vẻ như đang co hẹp lại. Có khi chỉ được nối qua màn hình của một chiếc điện thoại thông minh. Con cái – cha mẹ có khi vài ngày, không ăn cùng nhau một bữa cơm gia đình…
Bà Oanh cho biết dạy con, giáo dục thế hệ trẻ bây giờ khó gấp trăm ngàn lần ngày xưa. Vài chục năm trước, bối cảnh chung là kinh tế còn nhiều thiếu thốn, trẻ em tự tìm tòi những trò chơi, tự học hỏi, nuôi dưỡng nhiều động lực học tập để vươn lên. Bây giờ trẻ từ nhỏ đã có điều kiện tốt, các em được tiếp xúc với công nghệ từ khi nằm nôi, thậm chí từ trong bụng mẹ, xã hội quá nhiều tiện nghi, thì dạy trẻ em thế nào, giáo dục ra sao cho trẻ để các em có tinh thần nỗ lực, tinh thần vượt khó để cố gắng?
“Thời vượt khổ chỉ cần no cơm, ấm áo là vui rồi. Còn bây giờ cuộc sống quá đủ đầy rồi, dạy trẻ về sự nỗ lực, khát vọng, cũng nhiều thách thức hơn. Nên nói dạy trẻ thời “vượt sướng” khó hơn khi vượt khổ”, bà Oanh chiêm nghiệm.
Bà Oanh cho rằng, bằng quan sát của mình, bà nhận thấy trong thời đại công nghệ, con người ít giao tiếp trực tiếp cùng nhau mà co cụm trong thế giới riêng của mìn. Không chỉ trong quán cà phê người ta mới thấy mỗi người một góc ôm laptop, điện thoại mà ngay trong gia đình, nhiều khi trong bàn ăn mà mỗi người một cái điện thoại, vừa ăn vừa xem.
Chắc nhiều người cũng thấy, nhiều bạn trẻ bây giờ ít chào hỏi, ít quan tâm mọi người. Nhờ công nghệ – các bạn thấy đầy đủ – khi được tiếp cận với cả thế giới, làm việc với người nước ngoài, ở bất cứ đâu…
“Thách thức lớn nhất bây giờ trong giáo dục lớp trẻ, không phải là vượt khó, mà là giáo dục cho trẻ sống không co cụm, đừng lui vào thế giới cá nhân của mình, mà các em cần hòa đồng, biết quan tâm tới thế giới xung quanh, mọi người xung quanh”, bà Oanh chia sẻ.
Thế nhưng, trong tình hình ấy, bà cũng nhận thấy những nghịch lý tồn tại trong nhiều gia đình, khi trẻ con không được cha mẹ quan tâm cả về vật chất và tinh thần đúng nghĩa.
Có những đứa trẻ hết giờ học ở trường thì được gửi cho người giúp việc chăm nom, ông bà trông chừng. Các em lại thoải mái dùng điện thoại, các thiết bị công nghệ. Có những cha mẹ vì quá bận bịu làm việc, gặp gỡ đối tác, khách hàng…, lo công việc để có chi phí trang trải cho cuộc sống nên dù rất lý tưởng với lý thuyết “cha mẹ phải đồng hành cùng con lớn lên”, họ vẫn không thể sắp xếp được thời gian, tâm trí, sức lực, trò chuyện với con, chơi với con, dạy con học và xa hơn là làm bạn cùng con…
Những trăn trở, suy ngẫm ấy, là một trong những lý do thôi thúc bà Oanh cùng những cộng sự tại KNI nghiên cứu, tìm hiểu tại Anh, mang mô hình trường nội trú Anh về Việt Nam. Ngày 7.3, Trường Ardingly College Việt Nam (phường Cam Đường, Lào Cai) chính thức hoạt động – mô hình trường nội trú Anh quốc chính thống tại Việt Nam, bắt đầu ra đời.
“Khi chúng tôi qua Anh tìm hiểu và được thấy, có những phụ huynh nhà chỉ cách trường nội trú vài bước chân nhưng họ vẫn cho con học nội trú. Chúng tôi hỏi vì sao, họ nói vì biết con sẽ được học ở trường nhiều cái tốt hơn, và trường nội trú sẽ quản lý con tốt hơn ở nhà”, bà Oanh kể lại.
Bà Oanh tâm đắc với ngôi trường nội trú chuẩn Anh ở Lào Cai, nơi mà học sinh được rèn giũa kỷ luật, kỹ năng sống, rèn nền nếp, văn hóa, học được tinh thần tự lập, các em tự thiết kế cuộc sống của mình. Và đặc biệt, trong thời đại công nghệ, ngoài giờ học chính khóa và giờ tự học, trường có nhiều hoạt động. Điều này một cách tự nhiên “kéo” được học sinh khỏi các thiết bị công nghệ, như các hoạt động thể dục thể thao, nghệ thuật…
Sáng 9.4, Công ty Cổ phần Ardingly College Việt Nam phối hợp cùng Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đã công bố gói tài chính để phụ huynh hoặc các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài hỗ trợ cho đội ngũ nhân sự cao cấp có điều kiện cho con theo học. Theo đó, với một khoản tiền gửi tiết kiệm ban đầu, tùy theo chọn lựa về thời gian, chương trình và hình thức học tập, phụ huynh sẽ được phía ngân hàng đảm bảo thanh toán học phí và các khoản phí liên quan. Sau khi học sinh hoàn tất chương trình học theo hợp đồng, phụ huynh sẽ nhận lại toàn bộ vốn gốc gửi tiết kiệm ban đầu cùng phần lãi tích lũy còn lại, nếu có – tùy theo chọn lựa của phụ huynh.
Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên sáng nay (9.4), anh H., một phụ huynh, cũng là một giáo viên tiểu học tại Đồng Nai, cho biết có trong một cuốn sách Tin học 3 có một bài tập, có để một đường link với tên miền thieunhivi... (vì lý do an toàn, tòa soạn xin không nêu đầy đủ đường link này) để học sinh truy cập, thực hiện một số nhiệm vụ bài tập.
Nhưng khi bấm vào đường link này, phụ huynh, giáo viên tá hỏa thấy hiển thị toàn video người lớn, nội dung 18+. Vụ việc gây xôn xao trên nhiều diễn đàn trên mạng xã hội.
8 giờ 30 phút sáng 9.4, phóng viên thử truy cập đường link trên. Trên màn hình có hiển thị nội dung đúng như phụ huynh phản ánh.
Vụ đường link trong sách tin học gây xôn xao
ẢNH: PHỤ HUYNH CUNG CẤP
Sau quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết cuốn sách Tin học 3 của Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát (DTP) phát hành, sách được dạy tại một số trường học trong nước có triển khai chương trình hợp tác cùng DTP.
Trưa nay, bằng bài thông báo trên fanpage chính thức của DTP (fanpage tên "Dai Truong Phat Education", với dấu tích xanh), công ty này đã phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, các em học sinh.
Công ty thông tin về "một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến đường dẫn (link) truy cập học liệu điện tử được in trong nội dung sách giáo khoa tin học do DTP phát hành". Cụ thể, đường dẫn đã bị chuyển hướng tới các nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục.
Cũng trong thông báo chính thức này, công ty này gửi lời xin lỗi và cam kết không ngừng nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn cho các sản phẩm giáo dục trong thời gian tới.
Công ty cũng cho biết ngay khi phát hiện sự việc, công ty đã chủ động báo cáo đến Cục An ninh mạng và các cơ quan chức năng, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý. "Từ sự việc này, DTP nghiêm túc nhìn nhận cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý hệ thống liên kết học liệu. Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.
Đến 13 giờ 16 phút chiều nay, theo cập nhật của chúng tôi, đường link trong sách Tin học 3 nói trên đã không truy cập lại được. Khi bấm vào, trên màn hình hiển thị thông tin cảnh báo an toàn "không thể truy cập link này".
Trước đó, trong tối 8.4, phát hiện sự việc trên, có trường học đã thông báo rộng rãi cho phụ huynh, học sinh không được truy cập vào đường link, báo cáo cho công ty - đơn vị phát hành sách. Nhà trường cũng cho biết trước đây đường link này truy cập vào vẫn hiển thị nội dung giáo dục bình thường, không có bất thường. Nhà trường dự đoán nguyên nhân vụ việc trên có thể do trang web đã bị hack hoặc bị chiếm quyền quản lý; hoặc tên miền đã đổi chủ, dẫn đến nội dung bị thay đổi ngoài kiểm soát...
Con gái đầu của chị Võ Anh Thư, ở phường Thủ Đức, TPHCM, đang học lớp 9, bé sau học lớp 4. Từ lâu, vợ chồng chị đã xác định khi lên THPT, con sẽ theo học tư thục, không tham gia kỳ thi vào lớp 10 công lập hằng năm.
Chị Thư cho hay, nhiều năm trước chị từng chứng kiến nhiều đồng nghiệp rơi vào căng thẳng khi con chuẩn bị thi vào lớp 10. Họ quay cuồng trong việc đưa đón con đi học thêm và tâm trạng thường bất an khi nghĩ đến việc con thi rớt.
Chị cũng chứng kiến cảnh nhiều trẻ phải học ngày đêm cho cuộc đua vào lớp 10, nhiều em không còn thời gian để nghỉ ngơi, giải trí.
Chị không muốn mình và con phải rơi vào guồng quay này và thống nhất với chồng, con sẽ không thi lớp 10 mà chủ động chọn học tư thục.
Với quan điểm này, lâu nay hai con chị gần như không học thêm, chỉ nhờ gia sư hỗ trợ những môn khó trong giai đoạn ngắn và học tiếng Anh ở trung tâm.
Nhờ vậy, các con có thời gian để học võ thuật, bơi lội; bé đầu còn học thêm vẽ, bé sau học nhạc. Đặc biệt, tinh thần học tập của các con rất thoải mái, không phải nơm nớp lo sợ việc phải đối mặt với kỳ thi.
“Nhiều năm nay, các con tôi đều đạt học sinh giỏi, ở trong top đầu của lớp. Cũng có khi nghĩ hay cho con thi thử sức nhưng cả nhà xác định điều đó là không cần thiết”, chị Thư nói.
Tuy nhiên, chị Thư thừa nhận lựa chọn nào cũng có cái giá của nó. Nhiều năm qua, vợ chồng chị đã chuẩn bị cho kế hoạch con học tư bằng cách “cày cuốc” kiếm tiền, chi tiêu hết sức tiết kiệm.
Anh chị phải cân nhắc kỹ lưỡng về vấn đề tài chính cho lộ trình hai con học trường tư và cả những năm học đại học sắp tới.
Không muốn tuổi 15 của con bị quyết định bởi một kỳ thi
Cách đây hai năm, con trai đầu của chị Bùi Ngọc Thân (phường An Đông, TPHCM) đã không tham gia kỳ thi lớp 10, đăng ký vào trường tư thục.
Bé sau đang học lớp 6, chị đã chọn cho con học trường song ngữ liên cấp để lên thẳng dựa trên kết quả học tập mà không phải trải qua kỳ thi nào.
Chị Thân thừa nhận mình là người mẹ “đưa con chạy trốn” khỏi kỳ thi lớp 10. Điều này phần nào xuất phát từ việc chị hiểu được sự khốc liệt và áp lực của kỳ thi đối với con trẻ.
Theo chị, việc thi cử để chọn đầu vào trong bối cảnh trường lớp còn thiếu, cùng với chính sách phân luồng sau THCS là điều khó tránh. Tuy nhiên, với chị điều đó không công bằng với những đứa trẻ đang ở tuổi ăn, tuổi học khi các em buộc phải “giành chỗ học”.
Hơn nữa, không đơn thuần chỉ là học tốt, ôn thi kỹ sẽ đảm bảo trúng tuyển, kỳ thi này còn khốc liệt ở chỗ là dù con học tốt nhưng nếu thiếu tỉnh táo và cả may mắn trong chuyện nguyện vọng vẫn có thể rớt.
“Tôi thấy thi lớp 10 như "đánh bạc", các con chọn trường vừa sức các năm điểm chuẩn thấp để an toàn chọn nhưng năm nay điểm chuẩn có thể tăng vọt. Chỉ tiêu chỉ từng đó, số còn lại là buộc… phải rớt. Tôi không muốn quá trình học tập 9 năm của con tôi bị một kỳ thi chỉ khoảng 3 tiếng đồng hồ quyết định”, chị chia sẻ.
Chị Thư, chị Thân là hai trong nhiều phụ huynh chủ động “rút” con khỏi kỳ thi lớp 10 đã xuất hiện trong những năm gần đây tại TPHCM.
Năm 2025, TPHCM ghi nhận có hơn 12.000 học sinh không tham gia kỳ thi lớp 10. Năm 2024, con số này là khoảng 16.000 học sinh.
Theo khảo sát của Sở GD&ĐT TPHCM, học sinh không thi lớp 10 xuất phát từ nhiều lý do như thuộc diện tuyển thẳng, đi du học, thay đổi nơi ở; đặc biệt là lựa chọn học nghề tại các trường cao đẳng hoặc trung cấp, học tại trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp hoặc tiếp tục học tại các trường tư thục, chiếm tỷ lệ cao nhất.
Năm học 2026-2027, chỉ tiêu của khoảng 170 trường THPT công lập tại TPHCM chưa đến 104.000 học sinh, trong khi số học sinh tốt nghiệp lớp 9 năm học 2025-2026 là 169.080 học sinh.
Nếu dựa theo số học sinh và chỉ tiêu tiếp nhận của các trường, có gần 40% học sinh (khoảng 65.000 em) không có chỗ học ở lớp 10 công lập.
TPHCM đang tìm mọi cách để tăng khả năng tiếp nhận học sinh vào lớp 10 lên 70%. Nếu đạt được mục tiêu này thì vẫn có trên 51.000 học sinh phải tìm lối đi khác thay cho theo học tại trường THPT công lập.
Chiều 19-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ bế mạc Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8 và trao giải cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup).
Tại lễ bế mạc, ông Hoàng Minh Đức - Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên - cho biết ngày hội năm 2026 là năm đầu tiên triển khai chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày hội năm nay được tổ chức theo định hướng “làm thật - thi thật”, coi trọng sản phẩm, kết quả thử nghiệm, tính ứng dụng, phản hồi của người dùng và tính nhất quán giữa hồ sơ, minh chứng với phần trình bày của dự án; qua đó nâng cao chất lượng thực chất của cuộc thi và các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp.
Năm nay, ban tổ chức nhận được 880 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên đến từ các cơ sở giáo dục và đã lựa chọn 135 dự án xuất sắc tham dự vòng chung kết cuộc thi SV Startup 2026.
Các dự án thuộc 5 lĩnh vực: công nghiệp, chế tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM; nông nghiệp, môi trường, năng lượng; giáo dục, văn hóa, du lịch, tài chính; y tế, sức khỏe, đời sống; kinh doanh tạo tác động xã hội.
Ông Nguyễn Hữu Cường - thành viên ban giám khảo cuộc thi - cho biết quy trình chấm thi được thực hiện khoa học, đánh giá thực chất, theo minh chứng. Mỗi dự án được xem xét một cách toàn diện, dựa trên nhiều khía cạnh, theo tiêu chí đánh giá khác nhau.
Quy trình chấm thi tăng cường tương tác trực tiếp, phản biện sâu, giúp làm rõ bản chất của dự án. Điểm số phản ánh trung thực năng lực và ý tưởng của các đội thi.
Kết quả chung cuộc, ban tổ chức đã trao 15 giải nhất, 30 giải nhì, 55 giải ba và 34 giải khuyến khích cho các dự án xuất sắc.
