Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, chiều 6-4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Đại sứ Anh tại Việt Nam Iain Frew.
Thủ tướng khẳng định Việt Nam coi trọng tăng cường quan hệ với Anh, hoan nghênh sự đóng góp tích cực của Anh tại khu vực, sự phối hợp giữa hai nước trong khuôn khổ ASEAN, Liên hợp quốc.
Ông hoan nghênh việc hai nước đã thiết lập khuôn khổ đối tác cao nhất – Đối tác chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm chính thức Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Ông cũng gửi lời cảm ơn Chính phủ Anh hỗ trợ Việt Nam vắc xin trong dịch bệnh COVID-19, giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lụt và hợp tác về ứng phó biến đổi khí hậu,…
Thủ tướng cho rằng dư địa hợp tác hai nước vẫn còn rất lớn và đề nghị hai bên tăng cường hợp tác toàn diện. Trong đó đặc biệt là các lĩnh vực thương mại – đầu tư, tài chính, giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, quốc phòng – an ninh, chuyển đổi năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.
Thủ tướng đề nghị Vương quốc Anh tạo thuận lợi về thị thực cho công dân Việt Nam, trước mắt là miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao.
Trân trọng cảm ơn Thủ tướng Phạm Minh Chính dành thời gian tiếp, Đại sứ Iain Frew đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế – xã hội, đối ngoại của Việt Nam trong bối cảnh những thách thức do tình hình thế giới và khu vực đặt ra.
Đại sứ khẳng định phía Anh sẵn sàng đóng góp vào nỗ lực thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam thời gian tới, nhất là chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng.
Ông Iain Frew cảm ơn cá nhân Thủ tướng Phạm Minh Chính đã luôn đồng hành và đưa ra những định hướng cụ thể cho việc thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ Việt Nam – Anh thời gian qua.
Đại sứ nhất trí sẽ tích cực phối hợp với các bộ, ngành Việt Nam thúc đẩy triển khai hiệu quả các nội hàm khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện và kết quả chuyến thăm Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Nhất trí với đề xuất của Thủ tướng về việc tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là cấp cao trên tất cả các kênh nhằm tăng cường tin cậy chính trị.
Anh sẽ tiếp tục hợp tác, hỗ trợ Việt Nam phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Bên cạnh đó nhất trí mở rộng hợp tác đào tạo giữa các trường đại học hai nước, và thúc đẩy đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai ở trường học tại Việt Nam.
Qua đó góp phần tăng cường hợp tác văn hóa và giao lưu nhân dân, tạo thuận lợi để cộng đồng người Việt Nam tại Anh hội nhập tốt, đóng vai trò cầu nối hữu nghị và góp phần thúc đẩy hợp tác hai nước.
Trước đó chiều 5-4 tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ.
Trong không khí hữu nghị, chân thành và cởi mở, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ đã điểm lại những tiến triển tích cực của quan hệ Việt – Trung giai đoạn vừa qua.
Nhấn mạnh tình hữu nghị truyền thống và chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam trong việc ưu tiên hàng đầu quan hệ hữu nghị, hợp tác với Trung Quốc, Thủ tướng mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường đoàn kết, củng cố tin cậy, đẩy mạnh hợp tác toàn diện, hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển.
Về phần mình, Đại sứ Hà Vĩ chuyển lời thăm hỏi thân thiết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình, Thủ tướng Lý Cường, Ủy viên trưởng Nhân đại Triệu Lạc Tế, Chủ tịch Chính hiệp Vương Hộ Ninh đến Tổng Bí thư Tô Lâm và các lãnh đạo chủ chốt Việt Nam.
Ông nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu phát triển quan trọng của Việt Nam trong 5 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự quản lý điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng.
Đại sứ Hà Vĩ cảm ơn và đánh giá cao tâm huyết và những đóng góp rất quan trọng của Thủ tướng Phạm Minh Chính cho quan hệ song phương.
Về hợp tác thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên nỗ lực thúc đẩy thương mại song phương theo hướng cân bằng, lành mạnh, bền vững.
Trong đó đề nghị mở cửa tối đa cho hàng nông thủy sản và chăn nuôi của Việt Nam, tạo đột phá về kết nối hạ tầng chiến lược, ưu tiên cao cho hợp tác đường sắt nhằm kết nối 2 nước với khu vực Đông Nam Á, Trung Á, châu Âu.
Ngoài ra thúc đẩy hơn nữa hợp tác về năng lượng, tài chính, ngân hàng cũng như tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, tạo thuận lợi về xuất nhập cảnh cho du khách của hai bên.
Bày tỏ tán thành và đánh giá cao các ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Đại sứ Hà Vĩ khẳng định Đảng và Nhà nước Trung Quốc hết sức coi trọng và dành ưu tiên cao quan hệ với Việt Nam trong chính sách ngoại giao láng giềng.
Trung Quốc sẵn sàng cùng Việt Nam duy trì trao đổi chiến lược cấp cao thường xuyên, không ngừng làm sâu sắc hơn nữa hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, góp phần đưa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc – Việt Nam có ý nghĩa chiến lược phát triển lên tầm cao mới.
Các nguồn tin cho hay các báo cáo tình báo của Mỹ đưa ra cảnh báo như trên là vì cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz là đòn bẩy thực sự duy nhất mà Iran có đối với Mỹ.
"Chắc chắn là giờ đây khi Iran nhận thấy rõ quyền lực và ảnh hưởng của mình đối với eo biển này, họ sẽ không sớm từ bỏ nó", một trong 3 nguồn tin bình luận. Họ từ chối tiết lộ chi tiết về cơ quan nào đã đưa ra các đánh giá như trên.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận từ Reuters. Hiện cũng chưa có thông tin phản ứng từ Iran.
Cảnh báo mới cho thấy Tehran có thể tiếp tục kiểm soát chặt giao thông qua eo biển Hormuz để giữ giá năng lượng ở mức cao như một biện pháp gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm tìm ra lối thoát nhanh chóng cho cuộc chiến đã kéo dài gần 5 tuần, theo Reuters.
Chi phí năng lượng tăng cao có nguy cơ làm gia tăng lạm phát ở Mỹ, tạo ra gánh nặng chính trị cho Tổng thống Trump khi ông phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp và đảng Cộng hòa của ông đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Các báo cáo cũng cung cấp dấu hiệu mới nhất cho thấy cuộc chiến, nhằm xóa sổ sức mạnh quân sự của Iran, trên thực tế có thể làm tăng ảnh hưởng khu vực của nước này bằng cách cho thấy khả năng đe dọa tuyến đường thủy quan trọng này của Tehran, theo Reuters.
"Trong nỗ lực ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt, Mỹ đã trao cho Iran một vũ khí gây rối loạn quy mô lớn", ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, một tổ chức ngăn ngừa xung đột có trụ sở tại Bỉ, bình luận. Ông còn nhận định Tehran hiểu rằng khả năng chi phối thị trường năng lượng thế giới thông qua việc kiểm soát eo biển Hormuz "mạnh mẽ hơn nhiều so với cả vũ khí hạt nhân."
Tổng thống Trump hôm 4.4 tuyên bố Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục"."Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống họ...", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Đáp lại, tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya ở Tehran nói rằng cảnh báo mới của Tổng thống Trump là "một hành động bất lực, lo lắng, mất cân bằng và ngu ngốc", theo AFP. Ông Aliabadi cảnh báo rằng "cánh cửa địa ngục sẽ mở ra với các người" nếu cơ sở hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
Trước đó vào ngày 3.4, một quan chức Nhà Trắng cho Reuters hay ông Trump "tự tin rằng eo biển sẽ sớm được mở lại" và đã nói rõ rằng Iran sẽ không được phép điều tiết tuyến đường thủy này sau xung đột.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã sử dụng nhiều chiến thuật khác nhau để khiến việc vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz trở nên quá nguy hiểm kể từ khi Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát động cuộc chiến vào ngày 28.2, theo Reuters.
Từ việc tấn công các tàu dân sự và rải thủy lôi đến việc đòi phí qua lại, Iran thực tế đã phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz.
Giới chuyên gia cho rằng một chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz sẽ gây ra nhiều rủi ro tiềm ẩn đáng kể, theo Reuters. Eo biển Hormuz chia cắt Iran và Oman. Eo biển này rộng 33 km ở điểm hẹp nhất, nhưng luồng hàng hải chỉ rộng 3 km theo cả hai hướng, khiến tàu thuyền và binh sĩ dễ trở thành mục tiêu.
Ngay cả khi lực lượng Mỹ chiếm được bờ biển và các đảo phía nam Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn có thể tấn công họ và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái và tên lửa phóng từ sâu bên trong Iran, theo Reuters dẫn lời một số chuyên gia.
"Chỉ cần một hoặc hai máy bay không người lái là đủ để làm gián đoạn giao thông và ngăn cản tàu thuyền đi qua", ông Vaez bình luận.
Một số chuyên gia còn cho rằng ngay cả sau xung đột, Iran khó có thể từ bỏ khả năng kiểm soát qua eo biển Hormuz vì họ sẽ cần phải tái thiết, và việc thu phí qua lại đối với tàu thuyền thương mại sẽ là một phương tiện để gây quỹ tái thiết.
Trong một podcast của tạp chí Foreign Affairs hôm 2.4, cựu Giám đốc CIA Bill Burns dự đoán rằng Tehran "sẽ tìm cách duy trì đòn bẩy mà họ đã giành lại được bằng cách làm gián đoạn giao thông" qua eo biển Hormuz.
Ông Burns còn cho rằng Iran sẽ tìm cách sử dụng khả năng kiểm soát tuyến đường thủy này để giành được "sự răn đe lâu dài và các đảm bảo an ninh" trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ và để đạt được "một số lợi ích vật chất trực tiếp" như thu phí qua lại để có tiền cho quá trình phục hồi sau xung đột. "Điều đó tạo ra một cuộc đàm phán thực sự khó khăn ngay bây giờ", ông nhận định.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa tập kích dữ dội vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này", Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết ngày 6/4.
Theo ông Katz, Israel tuần trước còn tấn công cơ sở hóa dầu lớn thứ hai Iran. Các đòn tập kích của Israel vào hai cơ sở đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực này, ông cho hay.
"Đây là đòn giáng nặng về kinh tế, tương đương hàng chục tỷ USD, vào chính quyền Iran", ông Katz nói, thêm rằng IDF nhận lệnh "tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối thủ".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cáo buộc ngành hóa dầu Iran là "động cơ chính trong cung cấp nguồn lực tài chính" cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội nước này.
Hãng tin Iran Fars News trước đó cho biết một số tiếng nổ lớn đã vang lên ở khu phức hợp Hóa dầu South Pars ở Asaluyeh, thành phố cảng tây nam nước này. Đây là nơi xử lý sản lượng khí đốt khai thác từ mỏ South Pars trên vịnh Ba Tư.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các công ty cung cấp điện, nước và oxy cho Asaluyeh bị tấn công, còn công ty hóa dầu South Pars không bị hư hại. Hãng tin này cũng cho biết nguồn điện cung cấp cho toàn bộ các cơ sở hóa dầu tại Asaluyeh đã bị cắt.
South Pars là một phần của mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ngoài khơi vịnh Ba Tư mà Iran chia sẻ với Qatar. Mỏ có diện tích khoảng 9.700 km2, trữ lượng ước tính lên tới 51 nghìn tỷ m3, lớn nhất thế giới, nằm ở hai bên đường phân định trên biển giữa Iran và Qatar tại vịnh Ba Tư. Phần còn lại ở phía Qatar gọi là North Dome, có diện tích gấp đôi South Pars.
Giới chức Iran cho biết South Pars có sản lượng khai thác năm 2025 là 730 triệu m3 khí đốt mỗi ngày. Hầu hết khí tự nhiên khai thác từ South Pars dùng để phục vụ Iran, đáp ứng tới 80% nhu cầu nội địa, chủ yếu để sưởi ấm và sản xuất điện.
Trang The Kyiv Independent đưa tin Nga tổ chức đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào thủ đô Kyiv của Ukraine vào sáng 4.4, gây hỏa hoạn sau khi mảnh vỡ rơi xuống trúng một tòa nhà. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết mảnh vỡ UAV rơi trúng nóc một tòa nhà văn phòng 4 tầng ở quận Darnytskyi, nhưng chưa ghi nhận thiệt hại về người.
Ngoài ra, phía Nga còn tấn công bằng UAV tại tỉnh Sumy, gây cháy một tòa chung cư cao tầng và khiến 11 người bị thương. Theo Reuters, kể từ đầu chiến sự, Nga chủ yếu phóng tên lửa và UAV trong đêm. Tuy nhiên, trong vài tuần gần đây, Nga nhiều lần phóng hàng trăm tên lửa và UAV vào ban ngày. "Về cơ bản, người Nga đang tăng cường các cuộc tấn công, biến điều đáng lẽ phải là sự yên tĩnh trên bầu trời thành một sự leo thang căng thẳng vào dịp lễ Phục sinh", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên X. Lễ Phục sinh năm nay vào ngày 5.4 đối với người Công giáo và ngày 12.4 đối với người Chính Thống giáo tại Ukraine.
Giới chức Ukraine cho biết Nga tập kích với hơn 500 UAV và hàng chục tên lửa, khiến 14 người thiệt mạng hôm 3.4, khi Nga tăng cường tấn công ban ngày. Các cuộc tấn công của Nga vào các khu vực tiền tuyến ở Kharkiv, Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia đã khiến 8 người thiệt mạng, các quan chức địa phương cho biết. Ngoài ra, Nga tập kích khiến nhiều nơi bị mất điện, theo Công ty Ukrenergo. Nga và Ukraine trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhằm vào dân thường.
Tại Nga, các nguồn tin cho biết 2 trung tâm xuất khẩu dầu Ust-Luga và Primorsk ở biển Baltic không thể xử lý hàng hóa sau hàng loạt đợt tấn công bằng UAV của Ukraine, khiến các nhà máy lọc dầu phải tìm tuyến xuất khẩu khác. Các cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng cảng và tiếp diễn trong 2 tuần cuối tháng 3, với ít nhất 5 cuộc tấn công vào Ust-Luga trong vòng 10 ngày. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết những hạn chế trong việc xuất khẩu, cùng với sự gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu lớn, có thể dẫn đến sự sụt giảm sản lượng dầu ở Nga.
Các nhà giao dịch cho biết các nhà máy lọc dầu đã không thể cung cấp nhiên liệu diesel cho Primorsk để xuất khẩu kể từ ngày 22.3, khiến các nhà máy lọc dầu ở phần châu Âu của Nga và Siberia mất tuyến đường xuất khẩu khả thi nhất. Theo đó, nhà máy lọc dầu đang phải xem xét các tuyến vận chuyển đường sắt tốn kém hơn đến các cảng xuất khẩu khác. Theo các quan chức hàng hải Phần Lan, các chuyến hàng từ Primorsk và Ust-Luga đã giảm mạnh xuống chỉ còn "một vài tàu" thay vì mức trung bình hằng tuần từ 40 - 50 tàu.