Theo sử sách triều Nguyễn, năm 1864, vua Tự Đức bắt đầu tiến hành xây dựng Vạn Niên Cơ ở khu vực gần đồi Vọng Cảnh, phường Thủy Xuân ngày nay để làm nơi nghỉ ngơi. Khu vực này được bao phủ rừng thông, gần với sông Hương.
Nhà vua giao việc xây dựng Vạn Niên Cơ cho Bộ Công tiến hành, Thị lang Nguyễn Bỉnh cùng Biện lý Nguyễn Văn Chất cùng thống chế Lê Văn Xa chỉ huy xây dựng. Theo kế hoạch của Bộ Công, công trình dự kiến mất khoảng 6-7 năm hoàn thành, với sự tham gia khoảng 3.000 lính và thợ, các lính và thợ sẽ được thay phiên nhau nghỉ 3 tháng một lần.
Năm 1865, Nguyễn Văn Chất và Lê Văn Xa đã tâu xin vua Tự Đức đẩy nhanh tiến độ, xây dựng công trình xong trong vòng 3 năm. Việc đẩy nhanh tiến độ đã vắt kiệt sức thợ không được nghỉ ngơi, xảy ra cuộc khởi nghĩa của lính và thợ do anh em Đoàn Hữu Trưng, Đoàn Tư Trực, Đoàn Hữu Ái lãnh đạo. Binh khí nghĩa quân sử dụng là chày vôi, đánh thẳng vào hoàng cung. Sau khi dập tắt cuộc khởi nghĩa, vua Tự Đức đã cho đổi tên Vạn Niên Cơ thành Khiêm Cung.
Khiêm Cung cơ bản hoàn thành vào năm 1867 với quy mô hơn 50 hạng mục lớn nhỏ như cung điện, đình tạ, hồ nước, đảo cảnh và các công trình phục vụ sinh hoạt, nghỉ dưỡng của nhà vua.
Trong đó, Minh Khiêm Đường được xây dựng vào năm 1865, là một trong những công trình đặc biệt nhất. Nhà hát này được thiết kế chuyên biệt để phục vụ nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của vua Tự Đức, người nổi tiếng yêu văn chương, âm nhạc và sân khấu. Vua Tự Đức thường xuyên lui tới đây nghỉ ngơi. Trong những lần ngự giá lên Khiêm Cung, vua Tự Đức thường tổ chức biểu diễn nhã nhạc, ca múa và đặc biệt là tuồng, loại hình sân khấu đạt đến đỉnh cao dưới triều Nguyễn.
Hơn 40 năm trước, nhà nghiên cứu Phan Thuận An khảo cứu, đánh giá Minh Khiêm Đường là tòa nhà ba gian hai chái, hai hiên, dựng trên nền hình chữ nhật dài 27,57 m, rộng 18,15 m, nền cao 0,65 m, lát gạch Bát Tràng và bó vỉa đá thanh. Phần nền chái phía tây cao hơn phía đông 0,2 m, nơi đặt ngự tọa cho vua xem. Hai mặt trước sau có 5 hệ thống bậc cấp bằng đá, chạm khắc hình kỷ lân mềm mại. Công trình cao khoảng 7 m, với hệ thống cột gồm 6 hàng dọc, 8 hàng ngang.
Điểm đặc sắc nằm ở trần gỗ rộng khoảng 40 m2, được trang trí thành một “bầu vũ trụ” với mặt trời, mây và khoảng 50 vì tinh tú bằng đồng bọc thủy tinh, tạo hiệu ứng ánh sáng lung linh khi thắp đèn.
Bao quanh nhà là tường gạch che ba mặt chái, mở 7 cửa sổ và 3 cửa lớn thông thoáng. Hai mặt trước sau của gian giữa lắp hệ cửa gỗ. Mái lợp ngói ống thanh lưu ly, bờ nóc trang trí hình bát quái bằng đồng, hai đầu đắp hình lá hóa rồng bằng sành sứ, đầu hồi gắn họa tiết khánh men xanh.
Theo nhà nghiên cứu Phan Thuận An, không gian nội thất Minh Khiêm Đường được chia thành ba phần gồm sân khấu, hậu trường và khán đài. Sân khấu nằm ở ba gian giữa với một gác nhỏ, sàn cao 2,7 m, phía trước có lan can, phía sau có cầu thang cho diễn viên lên xuống. Các móc sắt phía trước dùng để kéo màn.
Phía sau là hậu trường, gồm các phòng hóa trang, đặt kệ và đạo cụ phục vụ biểu diễn.
Đối diện sân khấu là khán đài dành cho vua và đoàn tùy tùng, đặt trên một bục thấp ở chái phía tây. Ngự tọa nằm chính giữa, dưới tấm hoành phi đề tên công trình, hướng thẳng ra sân khấu, tạo góc nhìn thuận lợi để thưởng thức các buổi diễn.
Sau khi vua Tự Đức qua đời năm 1883, Khiêm Cung được đổi tên thành Khiêm Lăng theo di nguyện của nhà vua. Nhiều phi tần của vua Tự Đức cũng lên khu vực Khiêm Lăng sinh sống để hương khói.
Nhà nghiên cứu Phan Thuận An lúc đó đánh giá, trước năm 1975, các công trình kiến trúc khác trong lăng Tự Đức được tu sửa khá nhiều lần song trong những danh sách ghi tên các hạng mục công trình kiến trúc được trùng tu, bấy giờ lại không thấy có Minh Khiêm Đường. Do đó, vào thời điểm năm 1975, nhà hát này ở trong tình trạng hư hỏng khá nặng, mái bị dột, một vài cột chính trong nhà bị mục đã phải chống đỡ tạm thời. Nhiều pano trang trí bằng gỗ trên các liên ba đã bị bong rơi và mất hẳn từ lâu về trước.
Năm 1978, Pierre Pichard, một chuyên gia của UNESCO, khi đến tìm hiểu tình hình di tích ở Huế, đã ghi nhận rằng Minh Khiêm Đường bấy giờ đang ở trong tình trạng hư hỏng 60%. Ông Pierre Pichard đánh giá rất cao về nhà hát Minh Khiêm Đường nên đến năm 1978, ông đã đưa Minh Khiêm Đường vào hạng ưu tiên I trong danh sách các di tích Huế sẽ được tu sửa đợt đầu tiên do UNESCO vận động sự tài trợ của quốc tế.
Sau đó, Ban Quản lý Di tích Huế đã cho triệt giải phần mái trên 3 gian chính và lợp tạm lại bằng tôn do UNESCO viện trợ để bảo đảm phần khung gỗ còn lại bên trong, chờ ngày tu sửa. Cơ quan quản lý di tích Huế đã nhiều lần dùng hàng chục cây gỗ và cây tre để chống đỡ cấp thiết, chằng chéo tạm thời để cho ngôi nhà đứng vững.
Dù đã gia cố như thế, nhưng vì tuổi thọ của tường gỗ khá cao, cho nên tình trạng di tích này xuống cấp nhanh, có thể sập đổ bất cứ lúc nào. Có thời điểm, trước cửa Minh Khiêm Đường phải gắn thêm biển cấm không cho du khách vào tham quan trong nội thất, để tránh nguy hiểm. Năm 1990. Minh Khiêm Đường được đánh giá hư hỏng khoảng 80%.
Sau hàng chục năm gồng mình, tháng 6/2024 Minh Khiêm Đường cùng với điện Hòa Khiêm, Ôn Khiêm đường được hạ giải để trùng tu. Trước lúc trùng tu, đơn vị thi công là Công ty CP Tu bổ di tích Huế đã đánh dấu các cấu kiện gỗ Minh Khiêm Đường để so sánh. Việc trùng tu Minh Khiêm Đường ngoài hiện trạng công trình, đơn vị thi công cũng tham khảo các hình ảnh tư liệu.
Sau gần hai năm trùng tu, đơn vị thi công đã hồi sinh Minh Khiêm Đường theo dáng vẻ ban đầu. Song tranh cãi xảy ra khi đơn vị thi công bịt kín hai cánh cửa ở chái đông, khi cho rằng dưới thời vua Tự Đức, khu vực này không có hai cửa lớn. Tuy nhiên, việc bịt kín hai cánh cửa chái vấp phải sự phản bác của các nhà nghiên cứu văn hóa. Một số nhà nghiên cứu văn hóa cũng băn khoăn hệ thống hoa văn trên trần nhà Minh Khiêm Đường sau trùng tu chưa chuẩn xác.
Trong cuộc họp với đơn vị thi công cùng các nhà nghiên cứu văn hóa, ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho rằng, dưới thời vua Tự Đức hai cánh cửa ở phần chái đông của Minh Khiêm Đường là nơi các diễn viên ra vào trước và sau khi biểu diễn.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, đã yêu cầu Ban Quản lý dự án di tích Huế, Công ty Cổ phần Tu bổ di tích Huế điều chỉnh, lắp lại hai cánh cửa lớn ở chái đông Minh Khiêm đường như trước khi hạ giải. Ông Trung cũng yêu cầu điều chỉnh các chòm sao trang trí trên trần Minh Khiêm Đường, song đại diện Công ty CP Tu bổ di tích Huế, đơn vị thi công từ chối. Giám đốc công ty cho rằng khi hạ giải công trình, trên trần nhà hay ảnh tư liệu, đơn vị thi công không thấy những vì tinh tú làm bằng thủy tinh xung quanh bọc đồng nên rất khó để tu bổ, phục hồi.
Việc thiết kế, thi công những vì tinh tú trên trần nhà Minh Khiêm Đường được ông Trung giao lại cho Ban Quản lý dự án di tích Huế hoàn thiện.
Theo nghị quyết, Quốc hội đã bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc và Chủ nhiệm các ủy ban: Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; Pháp luật và Tư pháp; Kinh tế và Tài chính; Văn hóa và Xã hội; Khoa học, Công nghệ và Môi trường; Công tác đại biểu; Ủy ban Dân nguyện và Giám sát và Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn 56 tuổi, quê Cần Thơ, người dân tộc Khmer. Ông là tiến sĩ Kinh tế, cử nhân Luật, Ủy viên dự khuyết hai khóa 11, 12, Ủy viên Trung ương hai khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 15, 16.
Ông từng làm Phó chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng, Chủ tịch HĐND tỉnh Sóc Trăng, Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng (cũ). Ông được Quốc hội bầu làm Chủ tịch Hội đồng dân tộc khóa 15 hồi giữa năm 2025.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới 57 tuổi, Tiến sĩ Luật; Đại học Cảnh sát nhân dân, quê Cà Mau. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng Khóa 13, 14; Thượng tướng, Thứ trưởng Công an (biệt phái), đại biểu Quốc hội Khóa 14-16.
Ông từng giữ nhiều cương vị trong ngành công an như Giám đốc Công an tỉnh Bạc Liêu; Cục trưởng Cục Tổ chức cán bộ Bộ Công an; Thứ trưởng Công an. Tháng 7/2021, ông làm Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội. Sau sắp xếp đơn vị, ông tiếp tục làm Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu 57 tuổi, Tiến sĩ Luật học, quê Ninh Bình, Ủy viên Trung ương Đảng Khóa 14, Đại biểu Quốc hội Khóa 16.
Ông từng kinh qua nhiều vị trí tại Bộ Tư pháp như Phó chánh Văn phòng Bộ; Giám đốc Học viện Tư pháp. Sau đó, ông đảm nhận cương vị Hiệu trưởng trường Đại học Luật Hà Nội; Phó chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhiệm kỳ 2014-2019. Ông làm Thứ trưởng Tư pháp từ năm 2014, sau đó là Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Ông quay lại Bộ Tư pháp với vai trò Thứ trưởng từ tháng 9/2025.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi 53 tuổi, quê Vĩnh Long. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng Khóa 12, 13, 14; đại biểu Quốc hội Khóa 15, 16.
Ông từng giữ các cương vị Phó bí thư, Bí thư Tỉnh Đoàn Bến Tre; Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bến Tre rồi Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre. Tháng 6/2021, ông Mãi được điều động, chỉ định giữ chức Phó bí thư Thường trực Thành ủy TP HCM. Hai tháng sau, ông được bầu giữ chức Chủ tịch UBND TP HCM. Ông giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính từ tháng 2/2025.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh 54 tuổi, quê Nghệ An. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng Khóa 11 (dự khuyết) và 12-14; Đại biểu Quốc hội khóa 13-16.
Ông có thời gian dài công tác tại Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, trải qua các vị trí Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn; Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam. Tháng 4/2016, ông làm Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, tháng 12/2019 là Phó chánh Văn phòng Trung ương Đảng. Ông giữ cương vị Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng (cũ) từ tháng 4/2021.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải 56 tuổi, quê Hà Nội; Phó giáo sư, Tiến sĩ Vật lý; Ủy viên Trung ương Đảng khóa 12-14; Đại biểu Quốc hội khóa 13-16.
Tháng 12/2015, bà giữ cương vị Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội. Sau đó nửa năm, bà làm Trưởng ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội và giữ cương vị này đến khi được chỉ định giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên vào tháng 5/2020. Tháng 6/2024, bà làm Trưởng ban Công tác đại biểu.
Tổng Thư ký - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh 52 tuổi, quê Hà Nội, tiến sĩ kinh tế, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 15, 16.
Thời kỳ ở Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ), ông từng giữ các vị trí Vụ trưởng Kinh tế đối ngoại; Vụ trưởng Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư. Sau đó, ông làm Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ. Tháng 9/2020, ông giữ chức Bí thư Thành ủy Cần Thơ.
Từ tháng 5/2023, ông làm Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách. Khi Quốc hội sắp xếp lại tổ chức, ông đảm nhiệm cương vị Phó chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính.
Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông 54 tuổi, quê ở Phú Thọ, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 12 (dự khuyết), 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 15, 16.
Ông từng làm Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Phú Thọ; Phó bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ, sau đó được điều động làm Phó bí thư Tỉnh ủy Sơn La. Từ tháng 9/2020, ông giữ cương vị Bí thư Tỉnh ủy Sơn La. Tháng 6/2024, ông được Bộ Chính trị điều động, giữ chức Phó ban Nội chính Trung ương.
Tháng 9/2025, Thường vụ Quốc hội quyết nghị phê chuẩn ông giữ chức Phó chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu và giữ cương vị Chủ nhiệm từ tháng 10/2025.
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga 62 tuổi, Thạc sĩ Luật, quê Hà Tĩnh. Bà là Ủy viên Trung ương Đảng Khóa 12-14; Đại biểu Quốc hội 7 khóa 10-16.
Bà từng làm Thẩm phán, Phó chánh án Tòa án nhân dân thành phố Thanh Hóa (cũ); Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chủ tịch nước. Năm 2007, bà làm Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp và sau đó giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp. Sau sắp xếp, bà giữ cương vị Phó chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội.
Có 2 người đứng đầu các Ủy ban của khóa 15 không tái cử là ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và ông Dương Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát.
Báo Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến các nhà quản lý và các chuyên gia về giải pháp để làm sao xe buýt trở thành phương tiện chủ yếu của người dân.
* PGS.TS Vũ Anh Tuấn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Trường ĐH Việt Đức):
Chính sách miễn vé xe buýt có thể tạo ra "cú hích" ban đầu, giúp người dân tiếp cận và trải nghiệm giao thông công cộng. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng dịch vụ, việc đi lại thuận tiện và khả năng đáp ứng của hệ thống.
Khi người dân đã bắt đầu chuyển sang thử nghiệm xe buýt sẽ là thời điểm cần tận dụng để nâng cấp toàn diện mạng lưới. Việc mở rộng tuyến, tăng số lượng phương tiện và cải thiện chất lượng phục vụ là những yếu tố then chốt để giữ chân hành khách trong trung và dài hạn. Trước khi mở rộng địa giới, TP.HCM có khoảng 300 xe buýt trên mỗi 1 triệu dân. Mức này thấp hơn nhiều so với các đô thị lớn trong khu vực như Bangkok (Thái Lan) hay Jakarta (Indonesia), nơi thường duy trì khoảng 900 - 1.000 xe/1 triệu dân để có thể đáp ứng khoảng 20 - 30% nhu cầu đi lại hằng ngày. Để đạt được tỉ lệ này ngoài việc đủ số lượng phương tiện còn phải bảo đảm mạng lưới tuyến, mật độ điểm dừng, nhà chờ được phân bố hợp lý, tránh tình trạng "vùng trắng" xe buýt.
Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống vé điện tử và một nền tảng dùng chung để người dân có thể tra cứu hành trình, thời gian xe đến, thanh toán và đặt chỗ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển mô hình giao thông thông minh, kết nối đồng bộ giữa xe buýt, metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác.
Trước mắt, TP.HCM chưa nên miễn phí đại trà mà cần thí điểm có kiểm soát, ưu tiên các tuyến còn dư năng lực hoặc đóng vai trò kết nối với metro. Cũng có thể áp dụng miễn phí có điều kiện theo nhóm đối tượng hoặc khung giờ để phân bổ lại nhu cầu, giảm áp lực vào giờ cao điểm.
Song song đó, Nhà nước cũng cần tái cấu trúc mạng lưới xe buýt theo hướng hình thành các tuyến trục, tuyến liên vùng, kết hợp làn ưu tiên cho xe buýt tại các tuyến đường có nhu cầu lớn. Cải thiện khả năng tiếp cận như hạ tầng đi bộ, các bãi đỗ "park and ride" (nơi người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang đi xe buýt, metro - PV), hay kết nối xe đạp.
* Chị Nguyễn Thị Ngọc Tú (TP.HCM):
Để thu hút người dân đi xe buýt thì cần có nhiều cải thiện bên cạnh việc miễn phí. Xe buýt cần sạch sẽ, có nhiều tuyến hơn để người dân có thể đi bộ một khoảng ngắn là có thể đón được xe. Bên cạnh đó, người dân chỉ thực sự "mặn mà" với xe buýt khi hành trình đi bộ đến trạm xe buýt được an toàn và thoải mái.
Ngoài việc cải thiện hạ tầng, tôi mong có một ứng dụng theo dõi hành trình của xe buýt theo thời gian thực. Nếu có một ứng dụng thông minh hiển thị chính xác vị trí xe và thời gian cập bến dự kiến thì người dân sẽ chủ động được kế hoạch khi chọn xe buýt.
* Ông Bùi Hòa An (Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM):
Sở Xây dựng TP.HCM nghiên cứu để nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt, phát triển ứng dụng theo dõi xe buýt, và khả năng làm làn đường riêng để đảm bảo xe chạy nhanh, đúng giờ và người dân theo dõi được hành trình, chủ động thời gian khi đi xe buýt.
Các xe đều có gắn camera theo dõi. Với ứng dụng theo dõi xe buýt, sở đang phát triển tính năng hiển thị vị trí, thời gian thực của xe buýt trên bản đồ để người dân tiện theo dõi, dự kiến sẽ hoàn thành trong ba tháng nữa. Sở cũng đã xin phép và đang tích hợp ứng dụng này lên nền tảng VNeID để tăng tính tiện dụng.
Về làn đường riêng để xe buýt đi nhanh, đến trạm đúng giờ, Sở Xây dựng có nghiên cứu nhưng chưa thể thực hiện bởi khu vực trung tâm có mật độ giao thông cao. Nếu chính sách miễn phí xe buýt hiệu quả, giảm phương tiện cá nhân thì mới có cơ sở thực hiện việc này. Sở cũng đã có kế hoạch tái cơ cấu lại mạng lưới, bố trí thêm các tuyến đan xen để rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến (hiện đang ở mức 8 - 15 phút tùy tuyến).
* Ông Nguyễn Minh Tuấn (Phó giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông Hà Nội):
Xe buýt hiện vẫn chưa thực sự thu hút được người dân. Nguyên nhân đầu tiên là thói quen đi lại của người dân, họ muốn đi xe cá nhân đến tận cửa nhà. Bên cạnh đó, hạ tầng dành riêng cho xe buýt còn thiếu, phần lớn xe buýt vẫn phải đi chung với các phương tiện khác, làm giảm khả năng lưu thông và hiệu quả vận hành.
Xe đi chậm và thời gian không ổn định cũng khiến người dân không ưu tiên chọn xe buýt. Hiện vận tốc trung bình của các tuyến xe buýt nội đô Hà Nội chỉ đạt khoảng 14 - 15km/h. Để xe buýt đi nhanh và đúng giờ, Nhà nước cần có những giải pháp hạ tầng đột phá như thiết lập các "luồng xanh" và làn đường dành riêng cho xe buýt.
* Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải):
Hà Nội và TP.HCM đã có hàng ngàn xe buýt và đang tiếp tục bổ sung các tuyến để tiếp cận tất cả các khu dân cư. Đây là "hướng đi đúng" nhưng nhìn vào đến nay vẫn chưa đảm bảo chất lượng, chưa đảm bảo các điều kiện để người dân "mặn mà" với xe buýt.
Để người dân thật sự lựa chọn xe buýt là phương tiện ưu tiên, cần đảm bảo 5 tiêu chí: xe buýt phải đi đúng giờ hơn, đi lại phải nhanh hơn, phương tiện chất lượng tốt hơn, thái độ phục vụ của nhân viên phải chu đáo, tận tình hơn và cuối cùng là giá cả phải hợp lý hơn. Thực tế thì các tuyến xe buýt nhanh ở Hà Nội chưa hiệu quả vì thực tế cũng không nhanh hơn bình thường là bao.
Ở một số nước, xe buýt chỉ sai số thời gian trong khoảng ± 3 phút. Tại các trạm xe buýt gần như đều có đồng hồ báo giờ, mấy phút nữa thì xe buýt tới, để người dân biết, chờ đợi, từ đó sẽ ràng buộc người lái xe phải đến đúng giờ so với quy định, chỉ sai sót trong vòng 5 phút đổ lại.
* Ông Minh Khuê (phường Đức Nhuận, TP.HCM):
Tuần trước, tôi có cuộc hẹn ở đường Nguyễn Cửu Vân (quận Bình Thạnh cũ, thuộc TP.HCM) lúc 14h. Nếu tôi đi xe máy thì chừng 20 phút đến nơi nhưng lần này, tôi quyết định ngồi xe buýt. Sau khi nghiên cứu kỹ "đường đi nước bước" trên App GoMo (trước đây là Busmap), tôi chọn đón xe ở "trạm Tháp nước" (đường Hồ Văn Huê) tới đường Nguyễn Cửu Vân.
13h20 đón xe ở trạm Tháp nước. Một lúc sau, xe số 3 (Thạnh Xuân - Bến Thành) dừng tại trạm. Cảm giác đầu tiên của tôi là xe đến khá đúng giờ. Bước lên xe, sàn sạch sẽ, máy lạnh mát rượi. Xuống trạm công viên Lê Văn Tám lúc 13h40, tôi chờ xe số 10 (bến xe miền Tây - Đại học Quốc gia) để đi Nguyễn Cửu Vân. App báo xe số 10 khoảng 3 phút nhưng 10 phút cũng chưa thấy xe tới. Đến 13h50, tôi đành đặt xe ôm công nghệ để đi và tới điểm hẹn trễ 5 phút.
Tôi đã có ý định chuyển qua đi xe buýt. Tôi cũng đã tra cứu đường để đưa con đi học ở trung tâm thành phố, đi Nhà thiếu nhi thành phố bằng xe buýt. Và "mong ước" đầu tiên của tôi là xe buýt phải đúng giờ.
Tại buổi kiểm tra thực địa dự án đường 70, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, coi đây là khâu then chốt quyết định tiến độ toàn dự án.
Theo ông Thắng, các cơ chế, chính sách phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cơ bản đã đầy đủ. Trường hợp còn vướng mắc, các sở ngành có trách nhiệm phối hợp tháo gỡ ngay; các địa phương được phép áp dụng linh hoạt các chính sách đã được TP ban hành.
"Không có lý do để kéo dài tiến độ. Nếu chậm giải phóng mặt bằng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giải ngân đầu tư công và hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội" - ông Thắng nói.
Chủ tịch Hà Nội cũng yêu cầu 3 phường, xã gồm Tây Mỗ, Xuân Phương, Sơn Đồng tập trung cao độ, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, hoàn thành dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng trong quý 2-2026, thay vì kéo dài đến hết năm 2026.
Với các vị trí tái định cư còn vướng mắc, giao các sở ngành liên quan của Hà Nội khẩn trương rà soát, hoàn thiện thủ tục, sớm bố trí để phục vụ dự án.
Ngoài ra các nhà thầu phải tập trung nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công "có mặt bằng đến đâu làm đến đó", phấn đấu hoàn thành toàn bộ các hạng mục trong năm 2026.
Người đứng đầu UBND TP Hà Nội cũng yêu cầu các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận, chia sẻ với dự án. Ngoài ra cần giải thích rõ các chính sách hiện hành, không để phát sinh kiến nghị vượt khung chính sách.
"Dự án hoàn thành sẽ tạo trục kết nối quan trọng, thúc đẩy phát triển đô thị, kinh tế - xã hội của khu vực. Vì vậy phải quyết tâm làm nhanh, làm dứt điểm, bảo đảm hiệu quả đầu tư" - ông Thắng yêu cầu.
Tại hiện trường kiểm tra dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 21B, Chủ tịch Hà Nội yêu cầu các đơn vị liên quan phải áp dụng đầy đủ các cơ chế, chính sách hiện hành trong quá trình triển khai dự án, với mục tiêu cao nhất là đảm bảo quyền lợi tốt nhất đối với nhân dân.
Ngoài ra các địa phương cần tăng cường công tác vận động, tạo sự đồng thuận để người dân cùng đồng hành trong quá trình chỉnh trang, nâng cấp tuyến đường.
Quốc lộ 21B là tuyến giao thông huyết mạch kết nối các xã phía nam thủ đô, nơi đang có tốc độ đô thị hóa nhanh, vì vậy Chủ tịch Hà Nội yêu cầu việc cải tạo phải được thực hiện theo hướng đồng bộ, bài bản.
Cụ thể, ngoài việc mở rộng mặt đường, cần kết hợp hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật như vỉa hè, hạ ngầm các công trình điện, viễn thông… nhằm đảm bảo mỹ quan đô thị và tránh tình trạng đào lên, làm lại nhiều lần gây lãng phí.
Ông Thắng cũng giao Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ với các địa phương liên quan để triển khai dự án một cách tổng thể, phù hợp với định hướng phát triển đô thị của khu vực. Trong đó, việc nâng cấp cần tính toán hợp lý về quy mô, tránh đầu tư dàn trải nhưng vẫn phải đảm bảo tính đồng bộ và lâu dài.
Về tiến độ, Chủ tịch Hà Nội yêu cầu các đơn vị tập trung cao độ để hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 6-2026. Sau đó các hạng mục xây lắp phải được triển khai nhanh chóng.
Dù việc thi công hạ ngầm có thể gặp nhiều khó khăn do phải đào đắp phức tạp, song TP vẫn khuyến khích đưa vào thực hiện ngay trong giai đoạn này để đảm bảo hiệu quả lâu dài.
