Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
“Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học”, Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics – Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người – máy (Human-Computer Interaction – HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
“Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm”, Châu nói.
Nghiên cứu này có tên “Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh”, do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người – máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là “khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó”. Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
“Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba”, bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
“Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều”, Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những “bến đỗ”, Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường “trong mơ”. Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Ngày 10-4, UBND xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng) công bố kết quả thực hiện chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho toàn bộ học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Đây là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai chính sách này.
Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, cho biết ngay từ thời điểm thành lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp (1-7-2025), Hòa Vang đã xác định là địa bàn còn nhiều khó khăn, đời sống người dân chưa cao. Từ thực tế đó, xã chủ động xây dựng mô hình "tủ sách giáo khoa dùng chung", huy động nguồn lực xã hội hóa để cung cấp sách giáo khoa (SGK) miễn phí, giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh và chống lãng phí.
Giai đoạn đầu Hòa Vang huy động 551 triệu đồng, mua hơn 6.000 quyển SGK cho hơn 1.200 học sinh tại tám thôn vùng đồi núi xã Hòa Phú (cũ). Đối tượng được ưu tiên là học sinh diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số; đáp ứng khoảng 31% nhu cầu năm học 2025-2026.
Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị được ban hành, đặt mục tiêu cung cấp SGK miễn phí từ năm học 2029-2030. Cùng với đó quyết định 3588 của Bộ GD-ĐT quy định bộ SGK thống nhất toàn quốc - cũng chính là bộ "Kết nối tri thức" mà Hòa Vang đang triển khai - đã tạo cơ sở pháp lý để địa phương mở rộng mô hình.
Xã tiếp tục huy động thêm gần 1,5 tỉ đồng, mua 74.676 quyển SGK. Đến nay tổng số sách tại thư viện các trường đạt 91.060 quyển, đủ để miễn phí cho gần 7.000 học sinh từ tiểu học đến THCS, THPT tại sáu cơ sở giáo dục, bao gồm cả các đơn vị trực thuộc Sở GD-ĐT như Trường THPT Ông Ích Khiêm và Trung tâm Giáo dục thường xuyên số 3 - cơ sở 2. Với nguồn lực này, Hòa Vang dự kiến đáp ứng 100% nhu cầu SGK từ năm học 2026-2027.
Theo ông Nguyện, điểm cốt lõi trong cách làm là bảo đảm tính bao quát và thống nhất. Tất cả học sinh đang học tại các cơ sở giáo dục tại xã đều được mượn sách, không phân biệt thuộc quản lý của địa phương hay của ngành giáo dục.
Bài toán lớn nhất của mô hình không nằm ở khâu triển khai ban đầu mà ở khả năng duy trì lâu dài. Theo lãnh đạo xã Hòa Vang, nếu được quản lý và sử dụng tốt, mỗi cuốn SGK có thể sử dụng trong khoảng 7-10 năm. Như vậy mỗi năm chỉ cần chi một khoản kinh phí nhỏ, không đến 10%, để thay thế số sách hư hỏng, hao hụt.
"Đây là mức chi rất tiết kiệm. Nếu Nhà nước và địa phương không làm thì chi phí đó sẽ do từng gia đình gánh hằng năm, cộng lại là nguồn lực rất lớn của xã hội. Khi chính quyền đứng ra tổ chức không chỉ giúp người dân mà còn góp phần chống lãng phí", ông Nguyện nói.
Để có được nguồn sách ban đầu xã đã huy động sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp. Dù trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, doanh nghiệp chủ yếu là nhỏ và siêu nhỏ, nhưng vẫn sẵn sàng đồng hành khi nhận thấy ý nghĩa thiết thực và nhân văn của chính sách. Chỉ trong vài tháng địa phương đã huy động đủ nguồn lực để triển khai cho năm học.
Ông Nguyện thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn ban đầu khi triển khai, thời điểm đầu chưa có cơ sở pháp lý cụ thể trong khi điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương còn hạn chế nên việc vận động rất khó khăn, nguồn lực không dồi dào. Tuy nhiên, khi nghị quyết 71 được ban hành, địa phương có thêm cơ sở để đẩy nhanh tiến độ.
"Chúng tôi xác định đây là việc nên làm, có thể làm và cần làm sớm. Làm càng sớm thì người dân càng giảm chi phí, xã hội càng tiết kiệm nguồn lực", ông Nguyện nói.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, đánh giá mô hình tại Hòa Vang là bước cụ thể hóa tinh thần nghị quyết 71, không chỉ trong lĩnh vực giáo dục mà còn ở khía cạnh an sinh xã hội.
Trong bối cảnh Đà Nẵng mở rộng địa bàn sau sáp nhập, bao gồm nhiều khu vực còn khó khăn về hạ tầng và kinh tế, mô hình này giúp giảm gánh nặng cho các gia đình, tạo điều kiện để học sinh yên tâm học tập.
"Trong thời gian ngắn xã đã triển khai hiệu quả. TP giao ngành giáo dục nghiên cứu, lấy đây làm mô hình điểm để nhân rộng toàn TP trong thời gian tới", ông Anh Tuấn nói.
Đồng thời ông cũng lưu ý để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài cần phân công rõ trách nhiệm quản lý, mượn - trả - thu hồi sách; xây dựng quy chuẩn sử dụng; tăng cường tuyên truyền để phụ huynh, học sinh nhận thức đúng; đồng thời duy trì và mở rộng các nguồn lực hỗ trợ, thường xuyên theo dõi, đánh giá để điều chỉnh kịp thời.
Tính đến 18 giờ chiều qua (13.4), có ít nhất 4 trường tiểu học và THCS trên địa bàn TP.HCM phải tạm dừng ăn bán trú, tương đương hàng ngàn học sinh (HS) và gia đình bị ảnh hưởng.
Các trường dừng bán trú gồm: THCS Bình Quới Tây, Tiểu học Bình Quới Tây, THCS Lam Sơn, THCS Thanh Đa.
Thông báo gửi đến cha mẹ HS hôm qua (13.4) của Trường THCS Bình Quới Tây, P.Bình Quới, nêu: "Qua việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, Ban giám hiệu Trường THCS Bình Quới Tây thông báo tạm dừng tổ chức bán trú". Trường này dừng ăn bán trú từ hôm nay 14.4 cho đến khi có thông báo tiếp theo. Công văn do Hiệu trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân ký ghi rõ HS vẫn đi học bình thường theo thời khóa biểu. Về ăn uống và đưa đón, nhà trường ngừng phục vụ cơm trưa, phụ huynh tự sắp xếp việc đưa đón con về ăn trưa hoặc tự chuẩn bị bữa trưa cho con đem theo.
Về nghỉ trưa, trường tổ chức cho HS bán trú ngủ tại trường trong thời gian này. Để nhà trường dễ quản lý, phụ huynh sẽ đăng ký trên link mà giáo viên (GV) chủ nhiệm gửi. Đồng thời, nhà trường sẽ hoàn trả tiền suất ăn trưa bán trú, tiền tổ chức phục vụ, quản lý bán trú và vệ sinh bán trú của HS trong những ngày tạm dừng. "Nhà trường cam kết sẽ thông tin đầy đủ và kịp thời đến phụ huynh ngay khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng", Ban giám hiệu Trường THCS Bình Quới Tây cho biết.
Trường THCS Lam Sơn, P.Gia Định, TP.HCM, cũng tạm dừng ăn bán trú từ hôm qua (13.4) cho đến khi "có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn". Thông báo của Trường THCS Lam Sơn gửi tới cha mẹ HS của trường cho biết: "Ngày 8 và ngày 9.4.2026 xuất hiện nhiều ca nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Các bước tiếp theo của quy trình điều tra ngộ độc thực phẩm sẽ được thực hiện nhằm bảo đảm tính khoa học và đúng quy định pháp luật. Cơ quan chức năng đang kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc". Do đó, trường này tạm dừng ăn bán trú để "đảm bảo an toàn tuyệt đối cho HS" và "cam kết sẽ thông tin đầy đủ và kịp thời đến phụ huynh ngay khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng".
Trường THCS Lam Sơn cho biết trong thời gian tạm dừng bán trú, việc dạy học theo thời khóa biểu vẫn đảm bảo, phụ huynh sắp xếp thời gian đưa đón HS; trường sẽ thực hiện quyết toán và hoàn trả tiền ăn bán trú, tiền phục vụ và quản lý bán trú trong những ngày tạm dừng.
Trường THCS Thanh Đa, P.Bình Quới, TP.HCM, nơi có hơn 500 HS ăn bán trú trên tổng số hơn 900 HS, cũng phải tạm dừng ăn bán trú từ 13.4, nhà trường đã phát đi thông báo khẩn tới phụ huynh từ ngày 12.4. Thông báo có đoạn "Ngay khi tiếp nhận thông tin vụ việc ở Trường tiểu học Bình Quới Tây, nhà trường đã gửi Thông báo số 118/TB-TĐ về việc phối hợp để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm nâng cao sức khỏe HS; thông báo của bếp ăn H.P về thông tin chính thức liên quan sự việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm; cùng với ban đại diện cha mẹ HS của trường kiểm tra bếp ăn và căn tin".
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Lê Thị Hồng Thủy, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc tạm dừng ăn bán trú "nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho HS Trường THCS Thanh Đa trong thời gian kiểm tra cuối kỳ 2". Thời gian tạm dừng ăn bán trú từ 13.4 tới khi có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn.
Trường THCS Thanh Đa cho hay ngừng phục vụ cơm trưa, cha mẹ HS sắp xếp việc đưa đón con về ăn trưa hoặc tự chuẩn bị bữa trưa cho con. Dù không tổ chức ăn, trường vẫn mở cửa các phòng bán trú để HS có chỗ nghỉ trưa tại trường nếu gia đình chưa kịp đón. Phụ huynh đăng ký với GV chủ nhiệm lớp nếu có nhu cầu. Việc quyết toán và hoàn trả tiền ăn bán trú, tiền phục vụ và quản lý bán trú trong những ngày tạm dừng sẽ được thực hiện đầy đủ.
Trước đó, Trường tiểu học Bình Quới Tây, P.Bình Quới, TP.HCM (nơi có hơn 700 em ăn bán trú trên tổng số 906 HS) tạm ngưng tổ chức ăn bán trú từ hôm 9.4 cho tới nay, sau sự việc số lượng lớn HS trường này nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm. Các buổi trưa, phụ huynh sẽ tới rước con về nhà ăn cơm, nghỉ ngơi, đầu giờ chiều trở lại trường để học tiếp.
Sáng 13.4, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, cho biết đã có 799 em đi học, còn 107 HS nghỉ học.
Có mặt tại trường vào sáng cùng ngày, PV Thanh Niên ghi nhận nhà trường vẫn đang tiếp tục phối hợp với các đoàn làm việc của cơ quan chức năng.
Từ đầu năm học 2025 - 2026 đến nay, trên địa bàn TP.HCM, Hà Nội, Thái Nguyên, Lâm Đồng và một số địa phương xảy ra nhiều vụ lùm xùm về vấn đề bữa ăn học đường.
Mới đây, Thái Nguyên đình chỉ hiệu trưởng Trường mầm non Hòa Bình, để phục vụ điều tra vì thịt bệnh vào trường học. Từ ngày 6 - 10.4, TAND tỉnh Bắc Ninh mở phiên tòa xét xử công khai sơ thẩm vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non, liên quan cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú; phụ huynh Hà Nội lo lắng gần 300 tấn lợn bệnh có thể lọt vào bữa ăn học đường.
Cuối tháng 1.2026, hàng ngàn HS tại một số trường tiểu học, THCS ở TP.HCM như tiểu học Nguyễn Văn Hưởng, P.Phú Thuận; tiểu học Tân Quy, P.Tân Hưng; THCS Huỳnh Tấn Phát, P.Tân Thuận; THCS Khánh Bình, P.Chánh Hưng… cũng phải tạm dừng ăn bán trú sau những phản ánh về thực phẩm của một công ty cung cấp suất ăn. Sau đó, các trường đều đồng loạt đổi nhà cung cấp để đảm bảo bữa ăn bán trú an toàn cho HS. Song vụ việc về công ty cung cấp suất ăn với nhiều lùm xùm đến nay đã điều tra ra sao, kết quả thế nào, người dân chưa được biết. Liệu vụ việc có chờ dư luận im hơi lặng tiếng rồi "đâu lại vào đó"?
Vấn đề an toàn thực phẩm cho bữa ăn học đường đang đặt ra hàng loạt câu hỏi nóng: Trách nhiệm thuộc về những bên nào, lỗ hổng ở đâu, phương án rốt ráo nào để con em chúng ta an tâm lớn lên khỏe mạnh, không còn phập phồng bởi những bữa ăn bán trú có thể nấu bằng thực phẩm bẩn?
Ngày 11.4, kỳ thi giải toán trên máy tính cầm tay do Sở GD-ĐT Hà Nội phối hợp tổ chức tại Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội), thu hút khoảng 400 học sinh đến từ các trường THCS, THPT trên địa bàn.
Theo ban tổ chức, trong hơn hơn 400 học sinh tham dự kỳ thi năm nay, mỗi trường THPT cử tối đa 2 học sinh lớp 11 hoặc lớp 12, mỗi trường THCS cử 1 học sinh lớp 8 hoặc lớp 9.
Tại buổi khai mạc, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, chia sẻ: "Thông qua cuộc thi, Sở GD-ĐT Hà Nội hướng tới việc đánh giá và phát triển ở học sinh hai năng lực cốt lõi, đó là năng lực tư duy và lập luận toán học, giúp các em hiểu sâu bản chất vấn đề, hình thành cách tiếp cận logic, khoa học; năng lực giải quyết vấn đề, thể hiện khả năng vận dụng kiến thức một cách linh hoạt, sáng tạo trong các tình huống đa dạng.
Đồng thời, việc sử dụng máy tính cầm tay trong cuộc thi không chỉ dừng lại ở vai trò là công cụ hỗ trợ tính toán, mà còn là phương tiện giúp học sinh tiếp cận phương pháp học tập hiện đại".
"Tuy nhiên, điều quan trọng là các em cần biết sử dụng công cụ một cách hợp lý, kết hợp hài hòa với tư duy toán học, tránh lệ thuộc, qua đó phát huy tối đa năng lực cá nhân”, ông Hiền nhắn nhủ.
Ban tổ chức kỳ vọng sự trở lại của "sân chơi học thuật" tại thủ đô sẽ góp phần lan tỏa tinh thần học tập chủ động, sáng tạo trong học sinh; đồng thời tạo cơ hội để các nhà trường, giáo viên và học sinh giao lưu, học hỏi, nâng cao chất lượng dạy và học môn toán trong bối cảnh giáo dục ngày càng gắn với công nghệ.
Kỳ thi tại Hà Nội năm nay đánh dấu sự trở lại của một sân chơi sau nhiều năm gián đoạn. Năm 1995 kỳ thi được tổ chức lần đầu tại TP.Hồ Chí Minh, sau đó là Hà Nội năm 1996. Năm 2000, kỳ thi được Bộ GD-ĐT tổ chức ở cấp quốc gia. Trong giai đoạn cao điểm, đã có 17 kỳ thi cấp quốc gia được triển khai.
Tại nhiều địa phương như TP.HCM, Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, kỳ thi vẫn được duy trì với quy mô lớn, thu hút hàng nghìn học sinh mỗi năm.
