Tại hội thảo “Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới” diễn ra tại Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội sáng 8-4, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong việc trọng dụng, thu hút nhân tài.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết nhìn lại thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM, đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt.
Trong đó, năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp cả nước, đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này, 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.
Tuy nhiên, ông Thảo cho rằng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt phần nào làm ảnh hưởng đến việc trọng dụng và sử dụng nhân tài. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu động lực và chưa liên tục, chưa hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc liên kết giữa đào tạo – nghiên cứu – sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.
“Hiện tượng ‘chảy máu chất xám’ và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng tái tạo…”, ông Thảo nói.
GS David Trần – Đại học Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán, đã có gần 30 năm làm việc tại Mỹ. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học – công nghệ trong nước.
Ông chia sẻ các trường đại học tại Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.
Cụ thể, với bản thân ông David Trần tại Mỹ, ngoài mức lương cao so với mặt bằng chung, chỉ làm việc khoảng 9 tháng/năm (nghỉ 3 tháng hè). Một học kỳ ông chỉ giảng dạy 2 lớp. Mỗi lớp chỉ đứng giảng 2 buổi/tuần, mỗi buổi 1 giờ 15 phút, tổng thời gian đứng lớp 2 lớp là 5 tiếng/tuần. Thời gian còn lại dành cho nghiên cứu.
“Khi nghiên cứu tôi có thể ngồi tại quán cà phê, đi đến một bãi biển để giải một bài toán…”, ông David Trần nói về cơ chế mở tại Mỹ.
Từ trải nghiệm của bản thân, ông David Trần cho rằng để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học ngoài chuyện thu nhập, cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội.
Theo ông, cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.
Tương tự, ThS Tân Anh – phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính – cho rằng trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần trở thành một quốc gia thực sự tạo cơ hội cho người tài.
Cơ hội không chỉ là tuyển dụng trả lương cao, mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để nhân tài được phát huy tối đa năng lực, được trao quyền dẫn dắt và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Bà Tân Anh cho rằng không nhất thiết nhân tài phải trở về hoàn toàn mới có thể cống hiến. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng nguồn lực trí tuệ của người Việt toàn cầu thông qua nhiều hình thức linh hoạt như làm việc bán thời gian, hợp tác theo dự án hoặc tham gia tư vấn chuyên môn.
Theo bà Tân Anh, hiện nay Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính đang tích cực kết nối với mạng lưới chuyên gia người Việt trên khắp thế giới, đồng thời chia sẻ các bài toán, thách thức trong nước để mời gọi cộng đồng trí thức cùng tham gia tháo gỡ. Theo bà, đây vừa là thách thức, vừa là một hướng đi cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực nhân tài cho sự phát triển của đất nước.
Ngày 7.4, Trường đại học Y dược Cần Thơ cho biết, vừa công bố thông tin tuyển sinh năm 2026 với 2.854 chỉ tiêu; trong đó 2.460 hệ chính quy, 394 chỉ tiêu hệ liên thông và văn bằng 2.
Trường tiếp tục duy trì 14 ngành đào tạo chính quy, trong đó ngành y khoa chiếm số lượng lớn nhất với 1.030 chỉ tiêu, theo sau là dược học với 200 chỉ tiêu và răng hàm mặt với 170 chỉ tiêu. Đối tượng tuyển sinh gồm thí sinh đã tốt nghiệp trung học phổ thông, đảm bảo các tiêu chuẩn về sức khỏe cũng như thí sinh người nước ngoài có nguyện vọng theo học tại môi trường giáo dục y tế hàng đầu khu vực đồng bằng sông Cửu Long.
Nhà trường áp dụng 5 phương thức xét tuyển đại học. Cụ thể như sau:
Bên cạnh hệ chính quy, Trường đại học Y dược Cần Thơ còn tuyển sinh hệ liên thông và văn bằng 2 với tổng số 394 chỉ tiêu cho 10 ngành đào tạo như y khoa, y học cổ truyền, dược học và điều dưỡng, hộ sinh... Thí sinh dự tuyển hệ liên thông có thể lựa chọn nhiều phương thức linh hoạt như xét kết quả thi tốt nghiệp, thi bổ trợ kết hợp học bạ lớp 12, hoặc xét kết quả học tập bậc trung cấp và cao đẳng… Đặc biệt, chương trình văn bằng 2 ngành dược học và y học dự phòng sẽ ưu tiên xét tuyển dựa trên điểm trung bình tích lũy toàn khóa của bậc đại học đã tốt nghiệp.
Mức học phí dự kiến cho năm học 2026 tại Trường đại học Y dược Cần Thơ có sự phân hóa theo từng ngành học và hệ đào tạo. Đối với sinh viên đại học chính quy, học phí dao động từ khoảng 50,1 triệu đồng đến 71,05 triệu đồng mỗi năm, trong đó hai ngành y khoa và dược học có mức thu cao nhất.
Đối với hệ liên thông và văn bằng 2, học phí dự kiến cao hơn, nằm trong khoảng từ 60,1 triệu đồng đến 85,26 triệu đồng mỗi năm tùy theo chuyên ngành.
Ngày 6-4, ba đơn vị thành viên của Tập đoàn Vingroup, gồm Quỹ Vì tương lai xanh, Trường đại học VinUni và Câu lạc bộ Tài năng công nghệ trẻ Vingroup - VinTechTalent, phát động cuộc thi hackathon phát triển giải pháp công nghệ vì tương lai bền vững - Asian Hackathon for Green Future.
Cuộc thi dành cho sinh viên, học viên cao học tại các trường đại học trên toàn châu Á, với tổng giá trị giải thưởng lên tới 24.000 USD (khoảng 632 triệu đồng).
Theo ban tổ chức, đây là lần đầu tiên một cuộc thi hackathon về môi trường quy mô toàn châu Á, dành riêng cho sinh viên, học viên cao học được tổ chức tại Việt Nam.
Cuộc thi hướng tới mục đích tìm kiếm và phát triển giải pháp công nghệ giúp giải quyết những thách thức môi trường cấp bách, đồng thời thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo và hợp tác liên ngành trong thế hệ trẻ.
Các thí sinh tham gia sẽ trải qua 3 vòng chính: vòng sơ loại (từ ngày 6-4 đến 17-5), vòng đào tạo trực tuyến (từ ngày 2 đến 28-6), và vòng chung kết - hackathon sẽ diễn ra tại Trường đại học VinUni (dự kiến từ ngày 2 đến 5-7).
Ở vòng sơ loại, các thí sinh đăng ký trực tuyến theo nhóm, mỗi đội tối đa 4 thành viên. Các thí sinh cần đảm bảo điều kiện đang là sinh viên hoặc học viên cao học tại các trường đại học trên toàn khu vực châu Á.
Hồ sơ dự thi bao gồm bản đề xuất ý tưởng và video giới thiệu. Trên cơ sở đánh giá của hội đồng chuyên môn, 30 đội xuất sắc nhất sẽ được lựa chọn vào vòng tiếp theo.
Cuộc thi khuyến khích các ý tưởng liên ngành, kết hợp nhiều lĩnh vực: công nghệ, môi trường, kinh tế và khoa học xã hội, tạo ra các giải pháp vừa đổi mới, vừa khả thi và có giá trị xã hội.
Các ý tưởng tập trung vào 3 nhóm thách thức: năng lượng tái tạo và giao thông phát thải thấp, chất lượng không khí đô thị và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, tài nguyên nước và nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tại vòng đào tạo trực tuyến, top 30 đội sẽ tham gia chuỗi huấn luyện và tư vấn chuyên sâu cùng các chuyên gia đa lĩnh vực để được trang bị thêm kiến thức chuyên ngành, cập nhật xu thế phát triển bền vững và công nghệ liên quan, từ đó giúp hoàn thiện và mở rộng ý tưởng cho giải pháp.
Ở vòng chung kết và lễ trao giải, các đội sẽ được tài trợ toàn bộ chi phí di chuyển và lưu trú. Các đội sẽ bước vào thử thách hackathon kéo dài 24 giờ liên tục tại Trường đại học VinUni (Hà Nội) nhằm phát triển và hoàn thiện giải pháp công nghệ, trước khi trình bày với hội đồng giám khảo. Từ đó, top 9 đội xuất sắc sẽ được lựa chọn để bước vào vòng đánh giá cuối cùng, tìm ra đội chiến thắng.
TS Lê Thái Hà - Giám đốc điều hành Quỹ Vì tương lai xanh, Trưởng ban tổ chức cuộc thi - cho biết Asian Hackathon for Green Future được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo gắn với phát triển bền vững, đồng thời góp phần hình thành một thế hệ tài năng trẻ có khả năng hợp tác xuyên biên giới, cùng kiến tạo các giải pháp mang lại tác động tích cực và lâu dài cho khu vực.
Chiều 19-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ bế mạc Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8 và trao giải cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup).
Tại lễ bế mạc, ông Hoàng Minh Đức - Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên - cho biết ngày hội năm 2026 là năm đầu tiên triển khai chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày hội năm nay được tổ chức theo định hướng “làm thật - thi thật”, coi trọng sản phẩm, kết quả thử nghiệm, tính ứng dụng, phản hồi của người dùng và tính nhất quán giữa hồ sơ, minh chứng với phần trình bày của dự án; qua đó nâng cao chất lượng thực chất của cuộc thi và các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp.
Năm nay, ban tổ chức nhận được 880 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên đến từ các cơ sở giáo dục và đã lựa chọn 135 dự án xuất sắc tham dự vòng chung kết cuộc thi SV Startup 2026.
Các dự án thuộc 5 lĩnh vực: công nghiệp, chế tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM; nông nghiệp, môi trường, năng lượng; giáo dục, văn hóa, du lịch, tài chính; y tế, sức khỏe, đời sống; kinh doanh tạo tác động xã hội.
Ông Nguyễn Hữu Cường - thành viên ban giám khảo cuộc thi - cho biết quy trình chấm thi được thực hiện khoa học, đánh giá thực chất, theo minh chứng. Mỗi dự án được xem xét một cách toàn diện, dựa trên nhiều khía cạnh, theo tiêu chí đánh giá khác nhau.
Quy trình chấm thi tăng cường tương tác trực tiếp, phản biện sâu, giúp làm rõ bản chất của dự án. Điểm số phản ánh trung thực năng lực và ý tưởng của các đội thi.
Kết quả chung cuộc, ban tổ chức đã trao 15 giải nhất, 30 giải nhì, 55 giải ba và 34 giải khuyến khích cho các dự án xuất sắc.
