Hãng TASS đưa tin lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh Chính thống giáo do Nga công bố đã hết hạn vào nửa đêm 12.4 (4 giờ sáng 13.4 tại VN), trong bối cảnh Nga và Ukraine đều tố đối phương vi phạm.
Điện Kremlin trước đó thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh, kéo dài 32 giờ. Sau đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng hành động tương tự.
Bộ Quốc phòng Nga hôm 13.4 cho biết Ukraine đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn lễ Phục sinh 6.558 lần, theo hãng tin Interfax.
Trong khi đó, theo Reuters, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine đã thống kê tổng cộng 7.696 lần vi phạm của Nga trong suốt thời gian ngừng bắn.
Nghị sĩ Leonid Slutsky, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga và lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Nga (LDPR), cáo buộc Ukraine kêu gọi kéo dài lệnh ngừng bắn để tái vũ trang.
Theo Slutsky, những đề nghị của ông Zelensky về việc gia hạn lệnh ngừng bắn là “một hành động khiêu khích nhằm thu hút sự chú ý của các nhà tài trợ châu Âu”.
Ukraine chưa bình luận về phát biểu trên. Trang The Kyiv Independent ngày 13.4 dẫn lời giới lãnh đạo địa phương Ukraine cho biết ít nhất 2 người thiệt mạng và 6 người bị thương do các đợt tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó.
Không quân Ukraine cho biết lực lượng Nga đã phóng 98 máy bay không người lái (UAV) vào Ukraine, trong đó có 87 chiếc bị bắn hạ ở phía bắc và phía đông nước này.
Hai trường hợp thiệt mạng là người dân các thành phố Kramatorsk và Druzhkivka ở Donetsk, bên cạnh các trường hợp bị thương tại tỉnh này và các tỉnh Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhằm vào dân thường.
Hãng Ukrinform ngày 13.4 dẫn lời Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Ukraine mong thiết lập liên lạc với lực lượng chính trị mới của Hungary và sẵn sàng xây dựng mối quan hệ láng giềng tốt đẹp.
Tối 12.4 (giờ địa phương), Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã thừa nhận thất bại sau 16 năm cầm quyền, khi đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar lãnh đạo giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội nước này.
Theo ông Sybiha, Ukraine đã nhận được “tin tức châu Âu tích cực” từ Hungary, mở ra những cơ hội mới và tạo điều kiện để bắt đầu một chương mới về quan hệ láng giềng tốt đẹp trong lịch sử chung của hai nước.
“Nhân dân chúng ta xứng đáng có được mối quan hệ như vậy. Chúng tôi cởi mở. Chúng tôi mong muốn điều này và đã gửi tín hiệu về các cuộc tiếp xúc thích hợp ở cấp Tổng thống Ukraine và ông Magyar. Chúng tôi sẵn sàng cho cuộc đối thoại này ngay lập tức, không chậm trễ, để xây dựng mối quan hệ láng giềng tốt đẹp đúng đắn. Chúng tôi mong đợi cuộc tiếp xúc này và tất nhiên là rất quan tâm. Chúng tôi đang chờ phản hồi từ phía Hungary”, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine cho biết.
Bình luận về vấn đề này, ông Magyar nói rằng việc khôi phục quyền của cộng đồng người Hungary thiểu số ở Ukraine sẽ là điều kiện tiên quyết để xây dựng lại quan hệ với Ukraine.
Ông Magyar cũng nói trong một cuộc họp báo rằng ông sẽ không gọi điện cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời nói thêm “ai cũng rõ rằng Ukraine là nạn nhân trong cuộc chiến”.
Hãng RBC-Ukraine ngày 13.4 dẫn lời nghị sĩ Fedir Venislavskyi, Chủ tịch Tiểu ban An ninh và Quốc phòng tại Quốc hội Ukraine, cho hay tình báo Ukraine đã phóng thành công hai tên lửa vào không gian trong thời gian diễn ra xung đột với Nga.
Theo đó, hai tên lửa đã bay ra khỏi bầu khí quyển. Lần phóng đầu tiên đạt độ cao hơn 100 km, còn lần thứ hai đạt độ cao 204 km. Cả hai lần phóng đều được ghi nhận chính thức bằng hệ thống giám sát kỹ thuật.
“Đây là một tình huống đặc biệt đối với một quốc gia đang trong thời chiến. Ukraine đã có khả năng kỹ thuật để chống lại các hệ thống tấn công tương tự của kẻ thù và tấn công chúng trong không gian”, ông Venislavskyi nói.
Ông nhấn mạnh rằng đây không phải là các cuộc thử nghiệm mà là “các nhiệm vụ chiến đấu thực sự” được thực hiện dưới sự lãnh đạo của cựu lãnh đạo tình báo quân sự Kyrylo Budanov.
“Chúng tôi có những tên lửa mà hầu như không ai biết đến, nhưng chúng có khả năng tấn công lãnh thổ địch ở khoảng cách lên tới 500 km và bay với tốc độ siêu thanh. Chúng tôi đang sử dụng chúng một cách thành công”, ông nói thêm.
Ngoài các cuộc phóng vào không gian, ông Venislavskyi cho biết tình báo Ukraine đã hoàn thành một nhiệm vụ bất thường khác, phóng một tên lửa từ máy bay vận tải ở độ cao khoảng 8.000 m.
Ông nói thêm rằng công nghệ này không chỉ có thể được sử dụng cho mục đích dân sự mà còn để chống lại các hệ thống tên lửa tiên tiến của Nga, như tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik.
Trước đó, có thông tin cho rằng chòm vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) UASAT của Ukraine ban đầu sẽ được sản xuất tại Đan Mạch bởi Công ty Công nghệ vũ trụ GomSpace. Dự kiến việc sản xuất sẽ chuyển sang Ukraine ở các giai đoạn sau của chương trình.
Một quan chức cấp cao chính quyền Mỹ ngày 7.4 nói với Fox News rằng quân đội đã thực hiện hàng chục cuộc không kích nhắm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran vào cuối ngày 6.4, rạng sáng 7.4.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hé lộ ý định tấn công hòn đảo này nếu Iran không mở cửa eo biển Hormuz. Hiện chưa có thông tin nào cho thấy Mỹ đã triển khai binh sĩ lên đảo.
Nhà báo Jennifer Griffin của Fox News viết trên mạng xã hội X rằng các mục tiêu bị tấn công gồm boongke, trạm radar và kho đạn. Các cầu cảng không bị nhắm đến và sẽ chỉ bị tấn công nếu Iran khai hỏa gần khu vực đó.
Trang Axios cũng đưa tin về việc Mỹ tấn công đảo Kharg. Lầu Năm Góc chưa bình luận gì. Iran cũng chưa lên tiếng. Truyền thông Iran đưa tin có nhiều vụ nổ trên đảo.
Trước đó, Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, nơi có hạ tầng chứa 90% lượng dầu mà Iran xuất khẩu. Vụ tấn công đó diễn ra vào ngày 13.3. Bộ Chỉ huy Trung tâm của Mỹ khi đó cho biết đã tấn công 90 mục tiêu, gồm cơ sở chứa thủy lôi, boongke chứa tên lửa và nhiều địa điểm quân sự khác.
Theo hãng phân tích thương mại Kpler, cơ sở trên đảo Kharg ước tính có thể chứa khoảng 30 triệu thùng dầu và khoảng 18 triệu thùng dầu thô đang được lưu trữ tại đó.
Thông tin Mỹ tấn công đảo Kharg được loan tải khi hạn chót mà Tổng thống Trump đặt ra cho Iran sắp đến.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 6.4, Tổng thống Trump nhắc lại lời đe dọa tấn công các cây cầu, nhà máy điện và các cơ sở hạ tầng dân sự khác của Iran. Ông nói rằng, nếu có thể, ông muốn "chiếm lấy" trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Iran, nói với các phóng viên rằng ông sẽ "kiếm được rất nhiều tiền".
Ông Trump vẫn khẳng định rằng ông có sự ủng hộ vững chắc từ những người ủng hộ mình. Ông Trump cũng tuyên bố hạn chót mà ông đặt ra ngày 7.4 giờ Mỹ (tức sáng 8.4, giờ VN) để Iran mở lại eo biển Hormuz là quyết định cuối cùng, đồng thời mô tả phản ứng của Iran đối với đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự là "đáng kể" nhưng "chưa đủ tốt".
"Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm nay.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, sau đó thông báo đã trao đổi với Tổng thống Mỹ và bày tỏ tin tưởng Washington sẽ sử dụng "lực lượng quân sự áp đảo" nếu Tehran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz và từ chối giải pháp ngoại giao.
Ông Graham cũng tái khẳng định ủng hộ Tổng thống Trump. "Nếu Iran và các nước khác vẫn chưa hiểu rằng ông ấy thật sự nghiêm túc với lời mình nói, tôi không biết khi nào họ mới hiểu ra điều đó", nghị sĩ Mỹ nói thêm.
Giới chức Iran chưa bình luận về tuyên bố trên.
Lãnh đạo Mỹ hôm 21/3 đe dọa sẽ "xóa sổ toàn bộ" nhà máy điện ở Iran, bắt đầu với cơ sở lớn nhất, nếu Iran không mở cửa hoàn toàn và ngừng đe dọa ở eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.
Hai ngày sau, Tổng thống Trump thông báo Mỹ và Iran đã có "những cuộc trao đổi rất tốt đẹp và hiệu quả", thêm rằng ông quyết định hoãn tấn công các nhà máy điện trong 5 ngày. Đến hôm 26/3, ông tiếp tục thông báo hoãn kế hoạch trên trong 10 ngày, đặt thời hạn mới là 20h ngày 6/4 (7h ngày 7/4 giờ Hà Nội).
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, song lưu ý rằng điều đó không đồng nghĩa Tehran đang đàm phán với Washington. Ông khẳng định Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ sau nhiều bài học quá khứ.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 2/4 cho biết Tổng thống Mỹ dự định đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4. Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc tiếp xúc với Iran vẫn tiếp tục, kể cả thông qua bên trung gian.
Tuy nhiên, Wall Street Journal ngày 3/4 dẫn nguồn tin cho biết những nỗ lực hòa giải nhằm hướng tới lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian, đã "đi vào bế tắc". Theo báo Mỹ, Tehran đã nói với các bên trung gian rằng họ không sẵn lòng cử quan chức tới Islamabad để đàm phán trong những ngày tới.
Ngoại trưởng Araghchi hôm nay ngầm bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định ưu tiên hàng đầu của Tehran là đạt được "những điều khoản giúp chấm dứt cuộc chiến phi pháp nhằm vào Iran một cách dứt điểm và lâu dài".
Trước khi xung đột nổ ra ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel.
Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột. Trong số này có 151 tàu chở dầu và khí đốt, chỉ tương đương mật độ hàng ngày trước khi chiến sự bùng phát.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục "đóng cửa đối với các quốc gia thù địch" và hải quân nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm 2/4 cho biết "có những người ủng hộ khai thông eo biển Hormuz bằng vũ lực", thêm rằng Mỹ "đôi khi ủng hộ quan điểm này". Dù vậy, ông khẳng định Pháp coi đây là giải pháp "phi thực tế" và không bao giờ lựa chọn phương án đó.
Trong thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga về cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi ngày 5/4, Moskva bày tỏ hy vọng những nỗ lực nhằm giảm căng thẳng về Iran sẽ đạt tiến triển thực chất.
"Tiến trình đó sẽ suôn sẻ hơn nếu phía Mỹ thôi dùng những ngôn từ mang tính tối hậu thư và đưa tình hình trở lại quỹ đạo đàm phán", thông cáo cho hay.
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga nêu rằng cả Moskva và Tehran "kêu gọi các bên nỗ lực tránh các hành động, kể cả tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, có thể làm suy yếu những cơ hội còn lại để thúc đẩy các nỗ lực chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng".
Ông Lavrov và ông Araghchi cũng kêu gọi Washington ngừng "các cuộc tấn công bất hợp pháp vào cơ sở hạ tầng dân sự", như nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nơi các nhân viên người Nga đang làm việc với tư cách kỹ thuật viên.
Theo truyền thông Nga, Moskva ngày 4/4 bắt đầu sơ tán 198 công nhân của nước này tại nhà máy Bushehr sau khi một quả đạn của Mỹ và Israel rơi gần cơ sở.
Tehran - Moskva duy trì quan hệ mật thiết trong những năm qua. Mỹ cùng các nước châu Âu từng cáo buộc Iran hỗ trợ Nga trong xung đột ở Ukraine. Trong khi đó, Nga chỉ trích Mỹ - Israel tiến hành "cuộc tấn công nguy hiểm và vô trách nhiệm" vào Iran, điều mà Moskva cho rằng đang đẩy toàn bộ Trung Đông vào vực thẳm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/4 ấn định tối hậu thư mới với Iran, yêu cầu Tehran đạt thỏa thuận mở eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng.
