Theo Hãng tin Reuters, Liên đoàn Quốc tế các hiệp hội phi công hàng không (IFALPA) ngày 10-4 cho biết nhiều phi công quốc tế đang đối mặt với áp lực nặng nề khi phải chấp nhận rủi ro bay vào vùng xung đột tại Trung Đông, nếu không sẽ phải chịu các hình phạt như cắt lương, sa thải.
Ông Ron Hay, Chủ tịch IFALPA, nhận định “nỗi sợ bị trả đũa” này đang bao trùm giới phi công từ Lebanon đến Ấn Độ khi họ phải bay trong điều kiện khó lường – nơi không phận có thể đóng cửa đột ngột do các cuộc không kích giữa bối cảnh chiến sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phát biểu với Reuters, ông Hay nói một số phi công lo ngại mất việc nếu từ chối nhiệm vụ, trong khi những người khác có thể không bị sa thải nhưng sẽ không được trả lương nếu không bay.
Ông từ chối nêu tên các hãng hàng không liên quan, nhưng cho rằng cách họ đối xử với phi công (như đe dọa, gây áp lực nếu không bay) là cách làm sai vì nó không tạo ra môi trường làm việc an toàn, nơi các phi công được khuyến khích lên tiếng.
Thông tin này được đưa ra khi một số hãng hàng không Trung Đông đang dần khôi phục hoạt động bay, sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran được công bố. Dù vậy, giới quan sát cho rằng lệnh ngừng bắn này “khá mong manh” khi các cuộc tấn công trong khu vực vẫn đang tiếp diễn.
Trước tình hình trên, các hãng hàng không châu Âu đã tiếp tục gia hạn lệnh cấm bay qua không phận một số quốc gia vùng Vịnh – bao gồm UAE và Qatar – đến ngày 24-4. Trong khi đó, các hãng hàng không tại Dubai, Doha và Ấn Độ vẫn tiếp tục khai thác hoạt động bay qua khu vực này.
Điều này cũng đẩy phi công vào thế khó khi họ không có quyền quyết định về vấn đề an toàn của bản thân và chuyến bay – điều vốn không nên bị ép buộc hay thương lượng.
Trước những lo ngại gia tăng, IFALPA đã công bố tài liệu này nhằm nhấn mạnh quyền của phi công trong các quyết định liên quan đến an toàn.
Một bản tin trước đó của Cơ quan hàng không Liên hợp quốc cũng cảnh báo rủi ro về sức khỏe tâm lý khi hoạt động trong vùng xung đột, khi phi hành đoàn đối mặt với mức độ căng thẳng, lo âu và mệt mỏi nghiêm trọng hơn, cả trên mặt đất lẫn trên không. Cơ quan này cho rằng đây là yếu tố then chốt đối với an toàn bay.
Ông Ron Hay cho biết các phi công bay đến khu vực này cũng phàn nàn về việc thiếu hướng dẫn rõ ràng về rủi ro, khiến việc lập kế hoạch trở nên khó khăn nếu một sân bay bất ngờ bị đóng cửa do các cuộc tấn công.
Trước đó hồi cuối tháng 3, nhóm phi công Ấn Độ đã gọi việc hãng Air India tiếp tục bay đến khu vực vùng Vịnh là “mối lo ngại nghiêm trọng”, đồng thời đề nghị cơ quan quản lý tạm dừng khai thác cho đến khi có “đánh giá rủi ro” tập trung và minh bạch.
Không chỉ nguy hiểm trên không, các phi công tại những điểm nóng như Beirut (Lebanon) còn đối mặt với rủi ro ngay sau khi hạ cánh. Ông Ron Hay dẫn chứng trường hợp các phi công không thể về nhà vì các tuyến đường từ sân bay đã bị san phẳng hoàn toàn do bom đạn.
Hiện tại, nhiều hãng hàng không lớn tại vùng Vịnh vẫn khẳng định họ ưu tiên an toàn và bay theo các hành lang chuyên dụng. Tuy nhiên việc các phi công tại đây từ chối trả lời phỏng vấn – ngay cả khi ẩn danh – đã cho thấy “văn hóa im lặng” và “nỗi sợ bị trù dập” đang hiện hữu rõ rệt trong ngành hàng không khu vực này.
Phi công lo mất việc vì từ chối bay qua vùng chiến sự Trung Đông
Bản tin của cơ quan hàng không Liên Hợp Quốc hôm 9/4 chỉ ra rủi ro về sức khỏe tâm lý của nhân viên hàng không tại các khu vực xung đột đã được nâng mức báo động "nguy hại đến an toàn bay". Nhân viên hàng không làm việc gần các vùng xung đột thường xuyên gặp phải tình trạng căng thẳng, lo âu và mệt mỏi ở mức độ cao, cả dưới mặt đất lẫn trên không.
Ông Ron Hay, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Phi công Hàng không Quốc tế (IFALPA), dẫn chứng trường hợp các thành viên phi đoàn tại Beirut, Lebanon. "Đường từ sân bay về nhà họ đã bị trúng bom hoàn toàn, họ thậm chí không biết làm cách nào để có thể về nhà an toàn sau chuyến bay".
Theo ông Ron Hay, các phi công trên toàn cầu đang đối mặt với áp lực tâm lý nặng nề. Nhiều người lo ngại sẽ phải chịu các hình thức kỷ luật nghiêm khắc nếu từ chối nhiệm vụ do lo ngại về an toàn. Một số người sợ bị sa thải, số khác đối mặt với việc bị cắt thu nhập. Hãng bay có thể không đuổi việc phi công, nhưng quản lý cảnh cáo nếu không bay, sẽ không được trả lương.
"Nỗi sợ bị trừng phạt đang ngầm tồn tại", ông Hay chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Reuters. Các phi công từ Lebanon đến Ấn Độ đều bày tỏ sự bất an trước các điều kiện bay khó lường, nơi không phận có thể đóng cửa bất cứ lúc nào do các cuộc tấn công bằng tên lửa hoặc máy bay không người lái (UAV).
Dù từ chối nêu đích danh các hãng bay liên quan, ông Hay khẳng định đây là minh chứng cho sự thiếu hụt "văn hóa an toàn tích cực", nơi phi công vốn được khuyến khích lên tiếng về các rủi ro. Tình trạng này được cho là đã tồn tại từ lâu tại khu vực Trung Đông và càng trở nên tồi tệ hơn do cuộc xung đột hiện tại.
Ngay cả khi có lệnh ngừng bắn, Cơ quan An toàn hàng không liên minh châu Âu (EASA) vẫn gia hạn lệnh cấm các hãng hàng không châu Âu bay qua không phận một số quốc gia vùng Vịnh, bao gồm UAE và Qatar, cho đến ngày 24/4. Trái lại, các hãng bay từ Dubai, Doha và Ấn Độ vẫn tiếp tục hoạt động.
Nhiều hãng hàng không lớn tại vùng Vịnh khẳng định luôn ưu tiên an toàn và vận hành qua các hành lang bay chuyên dụng đã được thỏa thuận với các cơ quan quản lý. Trái lại, hầu hết phi công tại vùng Vịnh đều né tránh các câu hỏi liên quan đến điều kiện làm việc, trong bối cảnh xuất hiện nhiều lo ngại về các hình thức kỷ luật từ phía hãng bay.
Trước những diễn biến phức tạp, Chủ tịch Liên đoàn phi công quốc tế nhấn mạnh các hãng bay phải tôn trọng quyền quyết định tuyệt đối của phi công đối với an toàn chuyến bay.
Tại Ấn Độ, nhóm phi công thành viên của IFALPA đã gửi thư lên cơ quan quản lý hàng không dân dụng nước này, gọi việc Air India tiếp tục khai thác các chuyến bay đến khu vực vùng Vịnh là "mối lo ngại nghiêm trọng". Họ kêu gọi đình chỉ các hoạt động này cho đến khi một báo cáo đánh giá rủi ro tập trung được thực hiện.
Phía Air India cho biết đã thuê các chuyên gia tư vấn rủi ro để giám sát độ an toàn hàng ngày, trong khi cơ quan quản lý hàng không Ấn Độ vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức.
Mai Phương (Theo Reuters, The Independent)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phi-cong-lo-mat-viec-vi-tu-choi-bay-qua-vung-chien-su-trung-dong-5061046.html
Giá dầu giảm mạnh sau thỏa thuận ngừng bắn tại Iran, sao giá nhiên liệu bay vẫn tăng?
Sau khi đồng ý thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng gia tăng lưu lượng vận tải đường thủy tại eo biển Hormuz - con đường biển vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới. Giá dầu thế giới cũng lập tức có phản ứng, giảm xuống xuống dưới 100 USD/thùng.
Tuy nhiên, trao đổi với Reuter trong bài viết mới đăng tải, ông Willie Walsh - Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) - dự báo chi phí nhiên liệu máy bay có thể vẫn ở mức cao hơn, do ảnh hưởng đến các nhà máy lọc dầu.
"Nếu nhà máy mở cửa trở lại và duy trì hoạt động, tôi nghĩ sẽ vẫn mất vài tháng để nguồn cung trở lại mức cần thiết do sự gián đoạn năng lực lọc dầu ở Trung Đông, vốn là một phần quan trọng trong nguồn cung toàn cầu các sản phẩm lọc dầu, không chỉ riêng nhiên liệu máy bay mà còn cả các sản phẩm khác nữa", ông Walsh nói.
Trong khi đó, các hãng hàng không trên khắp châu Á đã cắt giảm các chuyến bay, mang thêm nhiên liệu từ các sân bay nội địa và tăng thêm các điểm dừng tiếp nhiên liệu do xung đột ở Trung Đông làm giảm nguồn cung nhiên liệu máy bay, gây thêm áp lực lên một ngành công nghiệp vốn đã bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu máy bay tăng gấp đôi.
Cho đến nay, tác động tiêu cực rõ rệt nhất là ở các thị trường có thu nhập thấp, phụ thuộc vào nhập khẩu như Việt Nam, Myanmar và Pakistan, nhất là sau khi Trung Quốc và Thái Lan ngừng xuất khẩu nhiên liệu máy bay, còn Hàn Quốc vẫn giữ mức xuất khẩu ở mức của năm ngoái.
Ông Walsh cho biết: "Nếu dầu thô được vận chuyển trở lại, tôi tin rằng Trung Quốc cũng như Hàn Quốc sẽ nối lại việc xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu. Vì vậy, sẽ có công suất sẵn có một khi chúng ta có nguồn cung dầu thô, nhưng sẽ mất một chút thời gian, và với mức chênh lệch giá giữa dầu thô và dầu mỏ đang ở mức cao như hiện nay, tôi nghĩ điều đó sẽ tạo động lực cho các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng nhiên liệu máy bay", Walsh nói.
Thực tế, cuộc khủng hoảng hàng không toàn cầu do chiến sự Iran đến nay vẫn đang diễn biến phức tạp. Giá nhiên liệu tăng cao, nguồn cung bị siết chặt đang đẩy giá vé máy bay tăng cao và nhiều hãng phải hủy chuyến, giảm tần suất. Không chỉ các hãng hàng không vùng vịnh mà doanh nghiệp hàng không toàn thế giới đều đang bị ảnh hưởng nặng nề.
Đơn cử, hãng Lufthansa cũng đang chuẩn bị các kịch bản ứng phó cho tình huống xấu nhất và có thể "trùm mền" đến 40 máy bay.
Hãng hàng không lớn nhất châu Âu - Ryanair - đang cân nhắc giảm số đường bay. Tổng giám đốc Ryanair Michael O'Leary dự báo nguồn cung xăng dầu máy bay có thể bị ảnh hưởng nếu chiến sự tiếp diễn tại Trung Đông.
"Chúng tôi dự đoán sẽ chưa có gián đoạn cho đến đầu tháng 5 nhưng nếu chiến sự tiếp tục, chúng ta có nguy cơ bị gián đoạn nguồn cung tại châu Âu trong tháng 5 và tháng 6", ông O'Leary nói với Sky News.
