Phải tiếp tục ở lại làm việc trong xưởng mì ở Kanagawa khiến Thắng, 28 tuổi, quê Hà Tĩnh thất vọng.
Đầu năm 2021, bộ phận của anh tiếp nhận một quản lý mới tên Mizuma Natsuki. Cô gái người Nhật bằng tuổi Thắng chưa thạo việc nên thường phải nhờ đồng nghiệp hướng dẫn. Cô ấn tượng nhất với chàng nhân viên người Việt vì sự chủ động và chăm chỉ. Thắng luôn làm việc tận tụy mà không cần nhắc nhở, khác với một số lao động thường trốn việc khi thiếu giám sát.
“Dù lúc nào anh cũng đeo khẩu trang, tôi vẫn cảm mến giọng nói trầm ấm và đôi mắt sáng”, Natsuki kể lại.
Cô chủ động tiếp cận anh nhiều hơn. Nhiều lần thấy Thắng vẫn cặm cụi thái thịt trong bếp khi mọi người đã tan ca, cô đến nhờ anh hướng dẫn. Hôm sau, lúc anh đang rửa rau, Natsuki lại đến phụ giúp. Thấy cô gái Nhật thân thiện, Thắng mạnh dạn hỏi: “Bạn đã ăn đồ Việt Nam bao giờ chưa?”. Cô gái lắc đầu rồi rủ luôn: “Ngày mai chúng mình đi ăn nhé!”.
Buổi hẹn đầu tiên tại một quán bánh xèo Việt Nam, Thắng lần đầu nhìn rõ khuôn mặt của Natsuki khi cô tháo khẩu trang. Anh kéo ghế cho cô ngồi, hướng dẫn cách thưởng thức món mới và chủ động thanh toán. Natsuki nhớ lại: “Tôi chưa từng gặp chàng trai nào lịch thiệp như anh ấy”.
Sau lần hẹn đó, cả hai luôn mong ngóng đến ca làm để được gặp nhau. Chàng trai thường nán lại đợi cô gái cùng về khi tan ca muộn. Họ kết bạn qua mạng xã hội, nhắn tin mỗi ngày và thành đôi mà không cần lời tỏ tình.
Yêu nhau, Natsuki càng nhận ra mình đã chọn đúng người. Cùng làm ca đêm nhưng được về trước, Thắng thường đạp xe 20 phút đến phòng trọ của bạn gái, nấu sẵn những món cô thích, đặt trên bếp rồi mới về ngủ. Cuối tuần, cô gái Nhật được nghỉ ngơi vì đã có bạn trai lo chuyện bếp núc.
Ngược lại, Thắng phục nhất khả năng quản lý tài chính của bạn gái. Natsuki hiếm khi mua sắm đồ hiệu, hạn chế dùng mỹ phẩm và luôn lập kế hoạch chi tiêu cụ thể, dành tới 60-70% thu nhập để tiết kiệm.
Biết Thắng phải gửi phần lớn tiền lương về Việt Nam để trả nợ chi phí đi xuất khẩu lao động, Natsuki thường chủ động trả tiền mỗi lần hẹn hò. Cô còn phụ đạo tiếng Nhật giúp anh tìm thêm cơ hội thăng tiến. Sau nửa năm gắn bó, họ quyết định về chung một nhà.
Yêu một người ngoại quốc, rào cản lớn nhất là văn hóa và ngôn ngữ. Những lúc giận dỗi, họ phải chuyển từ nói chuyện trực tiếp sang nhắn tin để tránh hiểu lầm. Natsuki sợ những món ăn cay nồng hay có mắm tôm, nước mắm của bạn trai, còn Thắng lại không hảo ngọt như cô. Nhưng qua thời gian sống chung, khẩu vị và tính cách của họ dần trung hòa.
“Thấy cô ấy luôn đưa mình vào mọi dự định tương lai, tôi tự nhủ phải nghiêm túc và che chở cho người con gái này”, Thắng nói.
Sau dịch, Thắng lao vào làm thêm ba công việc cùng lúc không có ngày nghỉ. Từ một nhân viên bình thường, anh vươn lên thành quản lý khu chế biến topping của công ty. Thu nhập cải thiện, anh đưa bạn gái đi du lịch nhiều nơi để bù đắp.
Bố mẹ Natsuki vốn là những người coi trọng sự ổn định, ban đầu lo lắng khi biết con yêu một chàng trai Việt là tu nghiệp sinh. Nhưng nhìn thấy nỗ lực làm việc của chàng rể tương lai, họ dần yên tâm.
Năm 2023, trong một buổi cắm trại, Thắng chính thức cầu hôn Natsuki. Họ tổ chức đám cưới theo phong tục truyền thống của cả hai quốc gia.
Cuối năm 2025, Thắng quyết định bán các khoản đất đầu tư tại Việt Nam. Cộng với số tiền tích lũy của vợ, cặp vợ chồng trẻ đã tự mua được một ngôi nhà hai tầng và ôtô tại Yokohama – quê hương của Natsuki. Sự tự lập này khiến bố vợ anh – ông Mizuma, 61 tuổi, tự hào và bất ngờ.
Tết năm nay, sau gần 10 năm xa xứ, lần đầu tiên Thắng đưa vợ về Hà Tĩnh. Cô vợ Nhật của anh gây bất ngờ với người thân, họ hàng khi có thể trò chuyện nhiều bằng tiếng Việt, dù nhiều lúc không hiểu tiếng địa phương. Natsuki nhanh chóng thích nghi với văn hóa nhà chồng, học gói bánh chưng, theo mẹ chồng ra đồng cho gà vịt ăn và còn tự trả giá khi đi mua đào, quất.
Nhìn các con hạnh phúc, bà Nguyễn Thị Hằng (mẹ Thắng) mới trút được gánh nặng trong lòng. Từng mất ngủ nhiều đêm vì lo cho tương lai bấp bênh của con trai nơi xứ người, giờ đây bà tin anh đã chọn đúng đường.
Nhìn lại hành trình đã qua, Thắng nhận ra biến cố năm 2020 không phải là vận rủi, mà là cơ duyên đưa anh đến với người phụ nữ của đời mình. Cô gái không chỉ mang lại cho anh tình yêu mà cả động lực thay đổi cuộc đời. Hai vợ chồng đang lên kế hoạch để năm nay có thể chào đón thành viên mới.
“Giờ nước Nhật không còn là xứ người. Đây đã là quê hương thứ hai, nơi cho tôi một gia đình trọn vẹn”, anh nói.
Tháng 3/2024, CEO kiêm nhà sáng lập Nvidia - Jensen Huang gửi một thông điệp tới sinh viên Đại học Stanford: "Tôi mong các bạn nếm đủ nỗi đau và sự khổ cực".
Ông cho biết sự vĩ đại không đến từ trí thông minh, mà bắt nguồn từ tính cách được rèn luyện qua thử thách. Theo ông, tấm bằng đại học không phải là tấm vé đảm bảo cho thành công. Người đứng đầu một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới thường tìm kiếm sự kiên cường, bền bỉ và quyết tâm ở ứng viên. Ông khuyên các nhà tuyển dụng nên đánh giá động lực và tư duy vượt khó của ứng viên thay vì chỉ nhìn vào danh tiếng trường đại học.
Jensen Huang cho rằng "người có kỳ vọng cao thường có khả năng phục hồi (sau thất bại) thấp". Trong khi đó khả năng phục hồi lại đóng vai trò lớn trong thành công. "Tôi không biết làm thế nào để dạy các bạn điều đó ngoại trừ hy vọng các bạn phải trải qua đau khổ", CEO Nvidia nói với các sinh viên.
Tại công ty, Jensen Huang thường dùng cụm từ "đau đớn và khổ cực" để rèn bản lĩnh nhân viên. Năm 2011, ông từng chia sẻ quan điểm tương tự tại Stanford, cho biết việc không dám chấp nhận thất bại sẽ triệt tiêu năng lực đổi mới.
Tuổi thơ gian khó
Quan điểm này xuất phát từ con đường sự nghiệp nhiều chông gai của Jensen Huang. Sinh năm 1963 tại Đài Loan, ông chuyển đến sống ở Thái Lan trước khi đến Mỹ năm 9 tuổi. Việc gia đình tìm kiếm cơ hội sống ở một môi trường mới đẩy ông vào nhiều tình huống bất định.
Tuổi thiếu niên của vị tỷ phú gắn liền với những thử thách thể chất và tinh thần. Khi học trường công lập ở Kentucky, mỗi ngày ông phải đi bộ qua một cây cầu treo thiếu an toàn để đến lớp. Trên tờ The New Yorker, ông kể từng đối mặt với nạn phân biệt chủng tộc, bị đe dọa thể chất và thậm chí bị bạn học đẩy khỏi cầu.
Công việc đầu đời của ông là rửa bát và dọn dẹp tại nhà hàng Denny's. Ông kể luôn làm việc với kỷ luật khắt khe. Dù ở vị trí rửa bát hay khi đã trở thành Giám đốc điều hành, ông luôn nỗ lực làm việc ở mức độ cao nhất.
Cũng tại nhà hàng Denny's, ông cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem lên ý tưởng thành lập Nvidia - công ty công nghệ có mức vốn hóa hàng nghìn tỷ USD hiện nay. Sự tương phản giữa thành công hiện tại và quá khứ cơ cực là nền tảng cho lời khuyên của ông.
Triết lý từ áp lực
Quan điểm trọng sự kiên cường của CEO Nvidia tương đồng với châm ngôn tuyển dụng "PHD" (Poor, Hungry and Driven - Nghèo khó, Khát khao và Quyết tâm) nổi tiếng tại Phố Wall. Cả hai triết lý đều đánh giá cao động lực khao khát vươn lên hơn là thành tích học tập. Ứng viên từng vượt qua nghịch cảnh thường sở hữu tinh thần chiến đấu và sức chịu đựng cao trong môi trường kinh doanh khốc liệt.
Thử thách giúp con người gia tăng sự đồng cảm, xây dựng trí tuệ cảm xúc và thấu hiểu người khác. Từ đó, họ hình thành tư duy đa chiều, biết cách phân định ưu tiên và ra quyết định trong hoàn cảnh mơ hồ.
Góc nhìn của Jensen Huang đi ngược lại với kỳ vọng của những nền giáo dục tinh hoa - nơi thường bao bọc sinh viên bằng mạng lưới quan hệ và sự ổn định. Ông cho rằng, với người trẻ lớn lên trong nhung lụa, rủi ro lớn nhất không nằm ở tài năng, mà nằm ở việc thiếu kinh nghiệm xử lý cuộc khủng hoảng kéo dài.
Hạ thấp kỳ vọng và nếm trải khó khăn từ sớm đóng vai trò quan trọng, giúp người trẻ rèn luyện sức chịu đựng khi thực tế không đi đúng như kế hoạch ban đầu.
Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên là hoạt động do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.
Ngày hội nhằm lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo trong học sinh, sinh viên; thúc đẩy hình thành văn hóa khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục; tăng cường kết nối giữa nhà trường, người học, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ; qua đó góp phần nâng cao chất lượng công tác tư vấn nghề nghiệp, việc làm và hỗ trợ khởi nghiệp trong toàn ngành giáo dục.
Đây cũng là năm đầu tiên triển khai chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” được phê duyệt theo Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25-2-2026 của Thủ tướng Chính phủ với định hướng “làm thật - thi thật”, chuyển từ “phong trào” sang “hiệu quả”, lấy sản phẩm thật, thử nghiệm thật, hợp tác thật và tác động thật làm thước đo trong tổ chức và đánh giá các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp.
Ngày hội năm nay dự kiến thu hút khoảng 10.000 học sinh, sinh viên tham dự, theo dõi; khoảng 50 doanh nghiệp cùng nhiều chuyên gia, cố vấn tham gia các hoạt động chuyên môn và kết nối.
Theo dự kiến, ngày hội khai mạc lúc 8h ngày 18-4 và bế mạc lúc 14h ngày 19-4 tại Học viện Ngân hàng.
Trong khuôn khổ ngày hội, ban tổ chức sẽ tổ chức hoạt động tư vấn chuyên sâu và kết nối đầu tư giữa đội dự thi, dự án của học sinh sinh viên với doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, chuyên gia/cố vấn; vòng chung kết cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8; hội nghị tuyên truyền, phổ biến và phát động triển khai chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”; diễn đàn “Khởi nghiệp từ trường học giai đoạn 2026 - 2035: Cơ hội - nguồn lực - hành động”.
Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ 8 - năm 2026 được phát động từ tháng 12-2025. Sau 2 tháng phát động, ban tổ chức đã nhận được 880 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục phổ thông.
Cuộc thi được triển khai từ cấp cơ sở, cấp địa phương đến vòng bán kết và vòng chung kết. Tại các vòng loại, các đơn vị, địa phương tập trung đánh giá tính thực chất của dự án. Các dự án tham dự vòng bán kết được lựa chọn từ cấp cơ sở, địa phương phải bảo đảm điều kiện hồ sơ theo quy định; các đơn vị, nhóm dự án chịu trách nhiệm về tính xác thực của hồ sơ và kết quả xét chọn.
Các dự án năm nay thuộc 5 lĩnh vực: Công nghiệp, chế tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM; Nông nghiệp, môi trường, năng lượng; Giáo dục, văn hóa, du lịch, tài chính; Y tế, sức khỏe, đời sống; Kinh doanh tạo tác động xã hội.
Với định hướng “làm thật - thi thật”, ban tổ chức ưu tiên các dự án có sản phẩm mẫu, kết quả thử nghiệm, phản hồi của người dùng hoặc đối tác, tài liệu kỹ thuật và dữ liệu triển khai; hạn chế cách làm chỉ tập trung vào trình bày. Đồng thời, ban tổ chức cũng yêu cầu tăng tính nhất quán giữa hồ sơ, minh chứng và thuyết trình; đề cao vai trò thực chất của các thành viên dự án.
Theo báo cáo của các cơ sở giáo dục, địa phương, năm học 2025 - 2026 hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp được lan tỏa, thu hút và đạt được những kết quả nhất định. Tại các cơ sở giáo dục, năm học 2025 - 2026 có khoảng 8.000 - 8.500 hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, thu hút gần 5 triệu lượt học sinh, sinh viên tham gia. Trong năm học này, trên 20.000 dự án, ý tưởng được hỗ trợ, ươm tạo. Trong đó, có trên 5.000 dự án có kết quả đầu ra (thử nghiệm, hợp tác, giải thưởng, doanh thu).
Những ý tưởng, đề xuất được đánh giá không chỉ phản ánh tư duy đổi mới mà còn cho thấy tiếng nói, vai trò của thiếu nhi thành phố ngày càng rõ nét, góp phần nhiều hơn vào việc chung sức cùng thành phố phát triển.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc tận dụng công nghệ để nâng cao chất lượng học tập và xây dựng năng lực công dân số rất được học sinh quan tâm. Từ thực tiễn tiếp cận công nghệ trong học tập và đời sống, các bạn nhỏ đưa ra nhiều đề xuất sao cho phát huy hiệu quả các nền tảng số, góp phần xây dựng môi trường học tập hiện đại, an toàn và toàn diện.
Các bạn cho rằng việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy các môn khoa học, lịch sử và địa lý là hướng đi cần thiết. Điều này giúp nâng cao trải nghiệm học tập, thay vì chỉ học qua sách vở. Học sinh có thể quan sát mô hình 3D hoặc tiếp cận các sự kiện lịch sử một cách trực quan, sinh động hơn. Các bạn kiến nghị nên làm thí điểm trước khi nhân rộng.
Cạnh đó, học sinh đề xuất xây dựng ứng dụng học tập kết nối, tích hợp nội dung về kiến thức, kỹ năng và đạo đức. Đồng thời tạo cầu nối giữa học sinh giỏi cùng các khu vực còn gặp khó khăn. Bạn Nguyễn Hoàng Phương Trinh (Trường THCS Lê Văn Hưu, xã Nhà Bè) nói về mô hình lớp học không biên giới với các "trạm học tập thông minh".
Ở đó, học sinh giỏi trường chuyên có thể hướng dẫn học tập trực tuyến cho các bạn vùng sâu vùng xa qua nền tảng video call.
"Có thể sử dụng chatbot AI để tự động hóa việc tóm tắt bài giảng và tạo bài tập cá nhân hóa cho từng bạn dựa trên học lực, giúp việc tự học trở nên dễ dàng hơn", Phương Trinh nêu ý kiến.
TP thông minh qua góc nhìn trẻ em không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ trong quản lý và vận hành mà còn xây dựng môi trường sống hiện đại, bền vững. Trên cơ sở đó, các học sinh đề xuất ba trụ cột chính gồm: giao thông - hạ tầng và dịch vụ công; năng lượng xanh; giáo dục đa dạng trải nghiệm. Từ đó góp phần hoàn thiện diện mạo đô thị tại thành phố.
Bạn Tô Nhã Kỳ (Trường THCS Láng Dài, xã Đất Đỏ) đề xuất xây dựng hệ thống bản đồ không gian mát của thành phố sử dụng dữ liệu nhiệt độ, cây xanh, mặt nước. Nhờ đó người dân và du khách chủ động lựa chọn lộ trình, cũng giúp thành phố có cơ sở khoa học quy hoạch tạo không gian xanh.
Các bạn nhỏ đề xuất triển khai hệ thống giao thông thông minh với camera giám sát và tín hiệu điều khiển linh hoạt, đặc biệt tại khu vực trường học nhằm giảm ùn tắc. Về năng lượng cần áp dụng hệ thống quản lý điện thông minh dựa trên trí tuệ nhân tạo nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng. Cùng với đó là việc lắp đặt các cảm biến để phát hiện sớm sự cố điện, nước.
Phó bí thư Thành Đoàn - Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM Trịnh Thị Hiền Trân - cho rằng các hiến kế tại kỳ họp chứng minh đại biểu trẻ em nghiên cứu tài liệu và tìm hiểu, quan sát cũng như lắng nghe ý kiến bạn bè tại trường, lớp khá toàn diện.
"Việc tham quan thực tế tại các cơ quan, đơn vị quản lý đô thị cũng giúp đại biểu có cái nhìn trực quan hơn về hoạt động điều hành của thành phố, từ đó có nhiều đề xuất sát thực tiễn", chị Trân đánh giá.
