Tuần trước Bộ Ngoại giao Nhật Bản công bố Sách xanh ngoại giao thường niên, trong đó nêu rõ quan điểm chính thức của Tokyo và tái khẳng định Nhật Bản phản đối Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong tuyên bố được Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng tải ngày 15-4, một quan chức Bộ Ngoại giao Triều Tiên nói rằng lập trường trên của Nhật Bản là “khiêu khích nghiêm trọng, xâm phạm quyền chủ quyền, lợi ích an ninh và quyền phát triển của quốc gia thiêng liêng của chúng tôi”.
Tuyên bố cũng nhấn mạnh các biện pháp tăng cường năng lực quốc phòng của Triều Tiên “thuộc về quyền tự vệ”.
Bình Nhưỡng cho rằng sách xanh ngoại giao của Nhật Bản “được dệt nên từ thứ logic kiểu xã hội đen quen thuộc và sự phi lý”.
Trong sách xanh ngoại giao thường niên, Nhật Bản cũng bày tỏ lo ngại về việc Triều Tiên đã gửi binh sĩ và đạn dược tới Nga nhằm hỗ trợ Matxcơva trong cuộc chiến với Ukraine.
Đồng thời, Nhật Bản hạ mức đánh giá về mối quan hệ giữa nước này với Trung Quốc lần đầu tiên trong một thập kỷ, khi gọi Trung Quốc là “láng giềng quan trọng” thay vì “một trong những đối tác quan trọng nhất” của Nhật Bản.
Nhật Bản và Triều Tiên không có quan hệ ngoại giao chính thức.
Hồi tháng 1, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã gọi Triều Tiên là “quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân” cùng với Trung Quốc và Nga – quan điểm mà Chính phủ Nhật Bản lâu nay không chính thức công nhận.
Trên chương trình truyền hình của Đài TV Asahi, bà Takaichi đã nói về thực tế: Nhật Bản có lãnh thổ nằm trong một khu vực nơi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân như vậy đang ngày càng xích lại gần nhau. Bà cho rằng Tokyo cần phải “tăng cường ngoại giao”.
Triều Tiên là một trong số các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân trên thực tế, bên cạnh năm nước được phép sở hữu vũ khí hạt nhân theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) gồm: Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga và Mỹ, cũng như một số nước khác gồm Ấn Độ, Pakistan…
Theo ước tính của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), tính đến tháng 1-2025, Triều Tiên sở hữu khoảng 50 đầu đạn hạt nhân và có đủ vật liệu phân hạch để có thể đạt tổng số lên tới khoảng 90 đầu đạn.
Hồi tháng 3, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tuyên bố vị thế quốc gia hạt nhân của Triều Tiên “không thể đảo ngược”, và việc mở rộng “răn đe hạt nhân tự vệ” là thiết yếu đối với an ninh quốc gia, ổn định khu vực và phát triển kinh tế.
"Lực lượng Mỹ đã hoàn tất việc bàn giao tất cả các căn cứ chính của chúng tôi ở Syria, như một phần của quá trình chuyển giao có cân nhắc và dựa trên các điều kiện", phát ngôn viên Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ Tim Hawkins cho hay.
Ông Hawkins cho biết thêm quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các nỗ lực chống khủng bố do các đối tác dẫn đầu, nhằm đảm bảo sự thất bại lâu dài của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), và tăng cường an ninh khu vực.
Bộ Ngoại giao Syria cho hay việc Mỹ rút quân là kết quả của việc thực hiện thành công một thỏa thuận giữa chính phủ trung ương Syria ở Damascus và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo. SDF từng kiểm soát phần lớn vùng đông bắc Syria, và thành công trong việc chống lại tàn dư của IS.
Những đoàn xe tải có thể được nhìn thấy rời khỏi căn cứ Qasrak vào ngày 16.4, chở theo các phương tiện và thiết bị quân sự, theo AP.
Lực lượng Mỹ bắt đầu rút khỏi căn cứ Qasrak vào cuối tháng 2, dường như là một phần của việc rút quân quy mô lớn hơn của lực lượng Mỹ ở Syria. Vào đầu tháng đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ và Bộ Quốc phòng Syria thông báo quân đội Mỹ đã rời khỏi căn cứ al-Tanf ở phía đông Syria gần biên giới với Jordan.
Việc lực lượng Mỹ rút khỏi các căn cứ ở Syria diễn ra sau khi quân đội Mỹ hoàn tất việc chuyển giao khoảng 5.700 thành viên IS từ các trung tâm giam giữ ở đông bắc Syria đến các nhà tù ở Iraq, nơi họ sẽ bị đưa ra xét xử.
Nhiệm vụ chính của quân đội Mỹ tại Syria là ngăn chặn sự trỗi dậy của IS. Tổ chức cực đoan này đã mất quyền kiểm soát lãnh thổ cuối cùng ở Syria vào năm 2019, nhưng những nhóm hoạt động ngầm của chúng vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công ở Syria, Iraq và một số nước khác, theo AP.
Hãng tin Tass ngày 15-4 dẫn lời ông Lavrov cho biết Nga hoan nghênh các cuộc đàm phán với Mỹ về việc giải quyết xung đột Ukraine, đồng thời cam kết sẵn sàng tiếp tục duy trì tiến trình đàm phán.
Theo nhà ngoại giao Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần tái khẳng định lập trường trên. Hiện Điện Kremlin đã thiện chí chấp nhận các đề xuất do Mỹ đưa ra tại Alaska năm 2025, bao gồm công nhận về mặt pháp lý “những thực tế trên thực địa tại Ukraine”.
Tuy nhiên Matxcơva lưu ý rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì và mở rộng các lệnh trừng phạt được áp đặt dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, dù quan hệ Mỹ - Nga không còn đóng băng như thời điểm đó.
Bên cạnh đó ông Lavrov nói rằng Nga luôn cởi mở đối thoại với các quốc gia khác, bao gồm cả chính quyền mới của tân Thủ tướng Hungary Peter Magyar.
Một lần nữa, Nga khẳng định chưa bao giờ né tránh đối thoại và Tổng thống Putin luôn sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh đối thoại chỉ thực sự có ý nghĩa khi các đối tác đại diện cho lợi ích quốc gia của mình.
Về diễn biến cuộc xung đột tại Ukraine, giới chức Kiev ngày 15-4 tuyên bố Nga đã thực hiện đợt không kích bằng hàng trăm máy bay không người lái và 3 tên lửa đạn đạo vào Ukraine trong đêm, khiến ít nhất 1 người chết và 7 người bị thương.
Viết trên mạng xã hội X, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của Ukraine hiện tại là tăng cường hợp tác để củng cố hệ thống phòng không.
Nhà lãnh đạo Ukraine dự kiến sẽ tới thủ đô Rome (Ý) vào ngày 15-4 (giờ địa phương), để tiến hành các cuộc đàm phán với đồng minh châu Âu, trong bối cảnh ông đang thúc giục khối này tăng cường hệ thống phòng không cho Ukraine trước các đòn không kích của Nga.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga thông báo lực lượng của họ đã kiểm soát được làng Vovchanski Khutory ở khu vực Kharkov, đông bắc Ukraine.
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang phục kích chiến đấu cơ và máy bay không người lái (UAV) của đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại", vốn được thiết kế để săn lùng chiến đấu cơ thế hệ 5 và những hệ thống không người lái tiên tiến.
Tướng Iran khẳng định Tehran bắn hạ được các máy bay hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ". "Điều này khiến đối phương bối rối và hoang mang", ông nói nhưng không nêu cụ thể những thay đổi được áp dụng.
Tướng Elhami khẳng định lực lượng Iran đã phá hủy một số tiêm kích hiện đại, hàng chục tên lửa hành trình và hơn 160 UAV, trong đó có dòng Hermes hiện đại nhất của Israel và phi cơ tự sát LUCAS do Mỹ sản xuất.
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc trên.
Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng năng lực quân sự Iran đã suy yếu sau hơn một tháng bị Mỹ - Israel tập kích liên tục. Mỹ được đánh giá là đang chiếm ưu thế trên không tại Iran, song điều này không đồng nghĩa họ miễn nhiễm với mọi mối đe dọa.
"Hệ thống phòng không bị suy giảm không có nghĩa là đã bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta không nên ngạc nhiên khi họ vẫn tiếp tục chiến đấu", Taleblu cho hay.
Chuyên gia này cho biết máy bay Mỹ hiện bay thấp hơn bình thường nên dễ bị tổn thương trước tên lửa Iran. Ông cho rằng nhiều khả năng phi cơ F-15E đã bị hạ bởi tên lửa phòng không vác vai, vũ khí có tầm bắn ngắn song rất khó bị phát hiện và đối phó.
