Con số này không chỉ cho thấy mức độ phổ cập của công nghệ mà còn phản ánh một thực tế: không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của trẻ.
Theo đó, vấn đề vì thế không còn là “có nên cho trẻ dùng Internet hay không”, mà là làm sao để trẻ an toàn trong một môi trường vừa rộng mở, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Không gian số mang đến cơ hội học tập, kết nối, phát triển kỹ năng. Nhưng đi kèm với đó là những nguy cơ ngày càng tinh vi như bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại, nội dung độc hại, nghiện game, lệ thuộc mạng xã hội…
Như cảnh báo từ UNICEF, công nghệ có thể “ảo”, nhưng những tổn thương mà trẻ em phải gánh chịu là hoàn toàn có thật . Một lời xúc phạm trên mạng có thể lặp lại vô hạn. Một hình ảnh bị phát tán có thể không bao giờ biến mất. Một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô hại có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành vi thao túng.
Điều đáng lo hơn là trẻ em bước vào thế giới đó khi chưa có đủ khả năng tự bảo vệ. Các em tò mò, dễ tin, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và môi trường xung quanh.
Trong khi đó, chính thiết kế của các nền tảng lại hướng đến việc giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, liên tục đề xuất nội dung, tạo vòng lặp tương tác.
Với người lớn, điều này đã khó kiểm soát; với trẻ em, đó là một “cái bẫy” tinh vi. Việc sử dụng Internet quá mức có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, hành vi, cảm xúc, thậm chí cả sự phát triển não bộ và kỹ năng xã hội.
Trước thực tế đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội sớm. Đây là phản ứng dễ hiểu khi phụ huynh chứng kiến những rủi ro ngày càng rõ ràng. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, lệnh cấm không phải là lời giải trọn vẹn.
Trẻ em có thể tìm cách vượt rào, sử dụng tài khoản của người lớn, chuyển sang các nền tảng khác ít kiểm soát hơn. Khi đó, rủi ro không biến mất, mà chỉ chuyển sang những “vùng tối” khó nhận diện và khó can thiệp hơn.
Như nhiều chuyên gia nhận định, vấn đề không nằm ở việc trẻ có dùng Internet hay không, mà ở việc các em sử dụng như thế nào và có được chuẩn bị đủ kỹ năng hay chưa .
Thực tế cho thấy khoảng cách lớn nhất hiện nay không phải là tiếp cận công nghệ, mà là năng lực sử dụng an toàn.
Trẻ em online mỗi ngày, nhưng lại thiếu kỹ năng nhận diện nguy cơ, thiếu khả năng tự bảo vệ và thiếu cả nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh và giáo viên vẫn chưa theo kịp tốc độ thay đổi của môi trường số, dẫn đến khoảng trống trong việc đồng hành cùng trẻ.
Bảo vệ trẻ trên không gian mạng không thể là trách nhiệm của riêng gia đình, mà cần một hệ sinh thái nhiều tầng, với sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Phía gia đình, điều quan trọng nhất không phải là kiểm soát tuyệt đối, mà là thiết lập quy tắc và duy trì đối thoại. Cha mẹ cần hiểu con mình đang làm gì trên mạng, sử dụng nền tảng nào, tiếp xúc với nội dung gì. Việc cài đặt công cụ quản lý là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều cốt lõi là xây dựng sự tin cậy để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề, thay vì giấu kín.
Đối với nhà trường, giáo dục cần mở rộng sang kỹ năng công dân số. Trẻ cần được dạy cách ứng xử trên mạng, cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, cách nhận diện tin giả, cách phản ứng khi bị bắt nạt hoặc tiếp cận bởi người lạ. Những kỹ năng này quan trọng không kém bất kỳ môn học nào trong thời đại số.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp công nghệ, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở việc cung cấp nền tảng. Khi rủi ro xuất phát từ chính thiết kế hệ thống, các nền tảng cần chủ động xây dựng môi trường an toàn hơn: kiểm soát nội dung theo độ tuổi, cải thiện cơ chế báo cáo, tăng cường xác minh người dùng và cung cấp công cụ hỗ trợ phụ huynh.
Cũng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và hỗ trợ nạn nhân. Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và tham gia các sáng kiến quốc tế nhưng trước tốc độ phát triển của công nghệ, các giải pháp cũng cần được cập nhật liên tục.
Quan trọng hơn cả, cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn” sang “trao quyền”. Trẻ em không thể bị tách khỏi thế giới số, nhưng có thể được trang bị để bước vào đó một cách an toàn. Khi có kỹ năng, có nhận thức và có sự hỗ trợ, các em không chỉ là đối tượng cần bảo vệ, mà trở thành chủ thể có khả năng tự bảo vệ mình.
Không gian mạng sẽ tiếp tục mở rộng và trẻ em sẽ tiếp tục hiện diện trong đó nhiều hơn. Do đó không phải là làm cách nào để cấm cản mà là làm sao để các em không bị tổn thương khi tham gia. Đây là sự thật không thể trì hoãn!
Ngày 6-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, lãnh đạo Công an xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) cho biết đơn vị tiếp nhận một túi xách có chứa số tiền hơn 56 triệu đồng do hai người dân nhặt được trên đường và trao trả cho người đánh rơi.
Trước đó, khoảng 11h ngày 5-4, bà Mai Thị Năm (50 tuổi) chở theo mẹ chồng là cụ Dương Thị Chắt (79 tuổi, cùng ngụ tại thôn Vân Thanh Bắc, xã Cổ Đạm) khi đang đi trên tuyến đường gần Trường THPT Nghi Xuân (xã Cổ Đạm) bất ngờ nhặt được một chiếc túi xách.
Kiểm tra bên trong túi thì phát hiện có chứa 56,3 triệu đồng cùng một số giấy tờ liên quan.
Ngày 8/4, hàng loạt các trang tin của Anh như The Sun, Telegraph, Express đưa tin về vụ việc liên quan tới con gái của vị giám đốc một tập đoàn xây dựng ở Anh gặp tai nạn khi du lịch ở Hà Giang cũ (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang).
Được biết, tập đoàn được thành lập vào năm 1897, là một trong những công ty xây dựng lớn nhất tại Anh với tổng trị giá 2,4 tỷ bảng (hơn 84.800 tỷ đồng). Hiện nay, công ty được điều hành bởi gia đình W., những người cam kết phát triển bền vững và tăng trưởng dài hạn.
Cô gái có tên O.W., 19 tuổi (quốc tịch Anh), dự định sẽ theo học tại Đại học Durham vào mùa thu năm nay. Tranh thủ thời gian gap year (nghỉ trước khi vào đại học), cô gái tới Hà Giang du lịch và gặp nạn.
Sau đó, cô được đưa tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) cấp cứu. Vì vết thương nặng, nạn nhân không qua khỏi và tử vong vào ngày 2/4.
Bố mẹ của cô gái người Anh quyết định hiến tạng của con gái cho những bệnh nhân đang nguy kịch ở bệnh viện.
Chia sẻ về con gái của mình, bố nạn nhân cho biết cô là người xinh đẹp, sống độc lập, có tính cách hài hước và thông minh sắc sảo.
"Con bé rất thích chăm sóc ngoại hình và luôn sống hết mình", ông nói.
Trong khi đó, mẹ của cô gái cho biết, gia đình bà tìm thấy sự an ủi khi biết con gái mình vẫn "tiếp tục sống" thông qua việc hiến tạng cứu người.
"Chúng tôi biết con bé vẫn đang sống tiếp trong cơ thể người khác, nên có sự an ủi rất lớn", bà chia sẻ.
Theo chia sẻ, lá gan, hai quả thận và hai giác mạc của cô gái người Anh được cấy ghép cho các bệnh nhân tại bệnh viện. Đại diện bệnh viện đã ca ngợi đây là "quyết định đầy lòng nhân ái của gia đình".
"Trong nỗi đau mất mát to lớn, gia đình đã đưa ra một quyết định vô cùng nhân văn, vượt qua ranh giới quốc gia và chủng tộc. Đó là việc hiến tạng để trao cho người khác cơ hội sống. Một hành trình đã khép lại, nhưng cuộc sống của cô vẫn tiếp tục một cách lặng lẽ và bền bỉ trong những con người được trao cơ hội thứ hai", đại diện bệnh viện chia sẻ.
Được biết, sáng 8/4, tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tổ chức lễ tri ân gia đình cô gái người Anh, khép lại câu chuyện buồn bằng thông điệp nhân văn sâu sắc về sự sống, nghĩa cử cao đẹp vượt qua mọi biên giới.
Câu chuyện truyền cảm hứng của cô gái hiến tạng cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận Anh và cộng đồng mạng trên toàn thế giới. Bên dưới phần đăng tải của bài viết, hàng trăm bình luận gửi về, bày tỏ sự tiếc thương trước sự ra đi của cô gái, đồng thời khẳng định đây là hành động tuyệt vời của những bậc làm cha mẹ.
"Mong cô gái thiên thần có thể yên nghỉ. Con trai nhỏ của tôi cũng đang được duy trì sự sống nhờ một quả thận được hiến tặng, nên chúng tôi hiểu và trân trọng khoảnh khắc này hơn bao giờ hết. Xin bày tỏ lòng tiếc thương vô hạn tới sự mất mát lớn lao của gia đình", tài khoản mạng xã hội có tên Johnny Payne bày tỏ.
"Sự ra đi đột ngột của cô gái trẻ là mất mát rất đau xót. Giữa nỗi đau này, quyết định hiến tạng của gia đình lại thắp lên ánh sáng hy vọng với nhiều gia đình khác. Cô đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng rất ý nghĩa, nhân văn.
Xin được cúi đầu tưởng nhớ và gửi lời chia buồn chân thành tới gia đình", tài khoản có tên Robert Davidson chia sẻ trên mạng xã hội X.
Trưa 16-4, anh A Đông - Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc - hội đàm cùng anh Bùi Quang Huy - Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - tại trụ sở Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc.
Anh A Đông hy vọng cuộc gặp gỡ mở ra nhiều cơ hội cho thanh niên hai nước giao lưu, học hỏi lẫn nhau trong thời gian tới.
Anh Bùi Quang Huy cảm ơn sự tiếp đón chu đáo dành cho đoàn đại biểu Việt Nam tham gia chương trình Hành trình đỏ lần này.
Hai bên cùng khẳng định quan hệ Việt Nam - Trung Quốc có nền tảng lịch sử sâu sắc, không ngừng được củng cố, phát triển qua nhiều giai đoạn và nâng tầm lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2008.
Đặc biệt, chuyến thăm và làm việc tại Trung Quốc của Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm được đánh giá là dấu mốc quan trọng, tiếp nối các chuyến thăm lịch sử, mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ song phương.
Trên cơ sở đó, hai bên cùng thống nhất sẽ đồng hành trong thời gian tới, tiếp tục hợp tác trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn là một khâu đột phá mang tính nền tảng cho sự phát triển bền vững của quan hệ hợp tác thanh niên.
Hai bên xác định công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị cho thanh niên là trục xuyên suốt trong hợp tác, từng bước chuyển từ các hoạt động mang tính sự kiện sang xây dựng cơ chế giáo dục thường xuyên, liên tục, có chiều sâu.
Hai bên sẽ đẩy mạnh hơn nữa các chương trình giao lưu thanh niên theo đối tượng cụ thể gồm nhà khoa học, doanh nhân trẻ… để cùng nhau chia sẻ, học hỏi lẫn nhau.
Trung ương Đoàn hai nước sẽ tạo môi trường giao lưu giữa lưu học sinh hai bên thông qua các hoạt động giao lưu, trao đổi. Đặc biệt cùng phối hợp xây dựng các chuyên đề phát huy tính giáo dục đối với thanh niên hai nước.
