Trong năm cuối tại Đại học Yale, Amanda biết rằng nhiều bạn cùng lớp sử dụng chatbot để viết luận và làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, cô chỉ nhận ra điều kỳ lạ khi thảo luận nhóm: các bạn đưa ra những luận điểm và lập luận trau chuốt kỹ lưỡng, nhưng kết quả thu “nhạt nhẽo, thiếu sức sống” ở nhiều chủ đề khác nhau.
“Trong buổi học, tôi thấy cảnh tượng quen thuộc. Khi giảng viên yêu cầu sinh viên suy nghĩ một câu hỏi, những người bạn bên cạnh liền gõ lia lịa vào laptop đang mở sẵn”, Amanda nói với CNN, yêu cầu dùng biệt danh để tránh rắc rối.
“Bây giờ, ai cũng thảo luận na ná nhau”, cô cho biết. “Hồi năm nhất, các cuộc tranh luận diễn ra rôm rả, không mạch lạc nhưng ai cũng đóng góp một điều gì đó mới mẻ, dựa vào ý kiến của nhau, tiếp cận từ nhiều góc độ và đưa ra nhận xét khác biệt”.
Thực tế, theo bài báo được công bố vào tháng 3 trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang “hệ thống hóa” cách diễn đạt và tư duy của con người trên ba khía cạnh: ngôn ngữ, quan điểm và lý luận.
Trong môi trường giáo dục, sinh viên, giảng viên cho biết họ đang thấy những ảnh hưởng của xu hướng đó trong lớp học. Và điều đó khiến nhiều sinh viên nói chuyện với quan điểm như nhau.
Tác động
Jessica, sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, nói cô sử dụng AI mỗi ngày khi lên lớp. “Vào đầu giờ học, bạn có thể thấy từng người đưa file PDF vào chatbot”, cô cho biết.
Theo Jessica, việc AI diễn đạt rõ ý là yếu tố cần thiết đối với cô – người thường gặp khó khăn khi muốn chuyển suy nghĩ thành lời. “Tôi muốn bình luận, tôi có ý tưởng, nhưng tôi không biết làm thế nào để nói câu đó một cách mạch lạc”, cô nói. “Vì thế, tôi nhờ một chatbot làm cho câu nói của mình mạch lạc hơn”.
Giáo sư Thomas Chatterton Williams tại Trung tâm Hannah Arendt thuộc trường Cao đẳng Bard, chứng kiến tác động từ quyết định sử dụng AI của sinh viên theo nhiều hướng khác nhau. “Việc dựa vào AI đã giúp nâng cao chất lượng thảo luận trên lớp, nhất là ở khóa học có khái niệm khó”, ông nói. “Nhưng công nghệ này cũng có xu hướng làm giảm đi những suy nghĩ kỳ lạ, độc đáo và mới mẻ hơn”.
Theo ông, điều lo ngại là nhiều người trẻ tài năng sẽ không có được tiếng nói riêng. Thậm chí, một lượng đáng kể trong số họ sẽ không thực sự hiểu được giá trị của việc viết lách và sở hữu quan điểm.
Jessica thừa nhận cô thấy mình trở nên lười biếng hơn kể từ khi bắt đầu sử dụng chatbot trong học tập. “Dường như tinh thần tự học, tự làm việc của tôi đã hoàn toàn biến mất”, cô chia sẻ.
Về vấn đề AI khiến giọng điệu của sinh viên nghe na ná nhau, Zhivar Sourati, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo có khả năng xuất hiện cao nhất dựa trên nội dung đã xuất hiện trước đó. Do đó câu trả lời “phản ánh một lát cắt hẹp và méo mó về trải nghiệm của con người, sự thu hẹp không gian khái niệm mà các mô hình sử dụng để viết, nói và suy luận”.
Dẫn một nghiên cứu đang thực hiện cùng nhóm cộng sự, Sourati giải thích rằng sự đồng nhất hóa do AI diễn ra trên ba chiều: ngôn ngữ, quan điểm và chiến lược lập luận. Các mô hình AI có xu hướng tái tạo những gì gọi là quan điểm WEIRD (phương Tây hóa – có học thức – công nghiệp hóa – giàu có – dân chủ). Hệ quả là, AI sẽ ưu tiên WEIRD “đúng đắn hơn về mặt xã hội”, làm lu mờ các quan điểm khác.
“Khi một người hoặc một nhóm tương tác nhiều lần với hệ thống AI, họ bị giảm khả năng sáng tạo so với khi không có sự hỗ trợ của AI”, Sourati viết trên blog.
Hiện tượng “san bằng” làm dấy lên những lo ngại trong các cơ sở giáo dục ở mọi cấp độ khi ứng dụng AI. Morteza Dehghani, giáo sư tâm lý học và khoa học máy tính tại Đại học Nam California, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết xu hướng này khiến mọi người “đánh mất sự đa dạng” trong cách nghĩ, lười biếng về mặt trí tuệ, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội con người trong tương lai.
Daniel Buck, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ từng là giáo viên tiếng Anh, lo ngại học sinh đang “né tránh” nhận thức khi tham gia thảo luận trên lớp và hoàn thành bài tập về nhà. “Rất nhiều kiến thức cần được học hỏi từ chi tiết nhỏ nhặt và nhàm chán hay từ những khó khăn”, Buck nói. “Sinh viên chỉ ghi nhớ những gì họ thực sự dành thời gian một cách có ý thức. Nếu giao phó cho AI, họ chỉ có thể tái hiện lại một luận điểm, không thể xây dựng kỹ năng cho riêng mình”.
Nhà nghiên cứu này lo ngại sinh viên nếu quá phụ thuộc vào AI sẽ tốt nghiệp mà không xây dựng được mối quan hệ với các giáo sư, cũng như thói quen làm việc trí óc bền bỉ. Nghĩa là, họ sẽ gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề trong thế giới thực khi ra trường.
Vấn đề còn liên quan đến gian lận trong thi cử. Năm ngoái, nạn dùng AI để gian lận xảy ra ở nhiều đại học hàng đầu Hàn Quốc, như Đại học Yonsei, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea… gây tranh cãi và đặt ra thách thức về về dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ, theo Korea Herald.
Ứng phó
Theo giáo sư triết học Sun-Joo Shin của Đại học Yale, việc kiểm soát và định hướng sử dụng AI cho học sinh là “nhiệm vụ lớn đối với bất kỳ ai tham gia giảng dạy”. Bà nhấn mạnh, giáo viên/giảng viên phải liên tục tìm tòi các phương pháp để đảm bảo sinh viên tiếp tục tư duy phản biện và sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
“Tôi muốn sinh viên của mình hiểu nội dung bài học – thứ vốn không thay đổi trước và sau khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện”, bà nói. “Tôi muốn họ sử dụng công cụ thú vị này để có lợi cho mình, không phải trở thành nạn nhân của nó”.
Đại học Yale hiện đưa ra hướng dẫn về sử dụng AI cho sinh viên và giảng viên trên website. Trường khuyến khích tất cả giảng viên điều chỉnh giáo án phù hợp với khóa học và mục tiêu học tập cụ thể của sinh viên thay vì cần đến công cụ phát hiện gian lận. Bên cạnh đó, họ có thể kiểm soát bài học trên lớp thông qua các bài kiểm tra đột xuất.
Danny Liu, giáo sư công nghệ giáo dục tại Đại học Sydney, cho rằng không nên cấm AI trong lớp. “Thay vì trừng phạt, nên dạy sinh viên cách sử dụng đúng đắn. Chúng tôi muốn xác minh liệu sinh viên có đang học hay không, chứ không phải liệu họ có gian lận hay không”, Liu nói với ABC cuối năm ngoái.
Các nhà giáo dục nhấn mạnh, họ có thể tìm cách khắc phục việc sinh viên sử dụng AI trong các bài đánh giá. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là học sinh cần chủ động hạn chế phụ thuộc vào AI trong quá trình học tập.
Basil Ghezzi, sinh viên năm nhất tại trường Bard College, cho biết bản thân chủ động tránh xa AI trong học tập, một phần vì công nghệ này tiêu tốn tài nguyên và gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, phần lớn nằm ở cách AI đã tạo ra “những người bạn rập khuôn” xung quanh.
“Hãy nói chuyện với thầy cô giáo, nói chuyện với giáo sư, nói chuyện với những người xung quanh”, Ghezzi nói về cách bản thân không bị AI cám dỗ. “Hãy tạo cuộc trò chuyện ý nghĩa với những người trong cuộc sống của bạn”.
GS Dehghani hy vọng nhiều công ty sẽ đầu tư vào mô hình AI có thể phản ánh sự đa dạng về tư duy trong xã hội. Tuy nhiên, hiện tại, ông cho rằng mọi người nên hạn chế dùng AI trong việc tạo ý tưởng hoặc để suy luận trong học tập. “Các mô hình AI nên là cộng tác viên, không phải người đại diện chúng ta làm mọi việc”, Dehghani nói thêm.
Bảo Lâm tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ai-dang-khien-sinh-vien-na-na-nhau-the-nao-5060802.html
Những cổng sạc kỳ lạ từng xuất hiện trên điện thoại di động
Trước khi USB-C trở thành chuẩn kết nối chung cho mọi thiết bị từ Android đến iPhone, thế giới smartphone từng trải qua một thời kỳ đầy hỗn loạn với những cổng sạc độc quyền cho từng hãng, cũng như sở hữu những hình thù kỳ quặc mà người dùng trẻ ngày nay có lẽ chưa từng nhìn thấy.
Nhờ sự thúc đẩy mạnh mẽ từ Liên minh châu Âu (EU), USB-C giờ đây là tiêu chuẩn vàng nhờ khả năng truyền dữ liệu siêu tốc, xuất hình ảnh 4K và sạc nhanh công suất lớn. Tuy nhiên, khi lật lại lịch sử, các 'ông lớn' công nghệ từng có những tham vọng riêng với những cổng kết nối độc quyền mà mỗi lần mất dây cáp là một lần khốn khổ.
Trước khi có Lightning hay USB-C, những chiếc iPhone đời đầu sử dụng cổng sạc 30 chân (30-pin) với kích thước bề ngang gần như chiếm trọn cạnh dưới máy. Dù cho có vẻ ngoài cồng kềnh, nhưng nó lại là một sợi cáp đa năng khi có thể xử lý cùng lúc tín hiệu âm thanh analog, video, hỗ trợ cả giao thức FireWire lẫn USB. Tuy nhiên, việc không thể cắm đảo chiều và độ bền kém đã khiến Apple khai tử nó vào năm 2012 để nhường chỗ cho cổng Lightning nhỏ gọn hơn.
Các tín đồ dòng Walkman hay Cybershot thời xưa chắc chắn không quên được FastPort. Thay vì đút vào sâu trong thân máy, cổng này có thiết kế dạng bề mặt với 12 chân tiếp xúc và hai móc cài chắc chắn. Dù đa năng khi cho phép kết nối loa ngoài, tai nghe và sạc cùng lúc qua một hệ thống 'cầu nối', nhưng thiết kế độc quyền này lại là rào cản lớn khi người dùng muốn thay thế phụ kiện bên thứ ba.
Vào đầu những năm 2000, Motorola giới thiệu cổng CE Bus trên dòng V60. Đây có lẽ là cổng kết nối lớn nhất lịch sử điện thoại khi chiếm gần như toàn bộ cạnh dưới. Nó mạnh mẽ đến mức tích hợp được mọi tín hiệu cần thiết, nhưng khi Motorola chuyển sang làm điện thoại mỏng (như dòng Razr V3), CE Bus quá dày để tồn tại. Cuối cùng, nó buộc phải nhường chỗ cho Mini-USB nhỏ bé hơn.
Ra mắt năm 2007, Micro-USB từng là giải pháp hàng đầu cho tình trạng loạn cổng sạc. Với thiết kế hình thang nhỏ gọn và độ bền cao hơn Mini-USB, nó trở thành tiêu chuẩn chung cho toàn bộ thế giới Android trong suốt một thập kỷ. Dù thành công rực rỡ, nhưng sự ra đời của USB-C với tốc độ vượt trội và khả năng cắm hai chiều đã chính thức đẩy Micro-USB vào bảo tàng công nghệ.
Đánh giá Galaxy S26 Ultra sau 1 tháng sử dụng: Nâng cấp có đáp ứng kỳ vọng?
Samsung Galaxy S26 series đến tay người dùng Việt Nam từ đầu tháng 3. Sau một tháng trải nghiệm ở nhiều điều kiện khác nhau, dưới đây là những đánh giá chi tiết về Galaxy S26 Ultra. Trong đó có cả ưu điểm lẫn nhược điểm của một smartphone Android đầu bảng.
Thiết kế của Galaxy S26 Ultra không khác nhiều so với bản tiền nhiệm, ngoại trừ chất liệu khung máy. S25 Ultra dùng chất liệu titan với ưu điểm về độ cứng còn S26 Ultra chuyển sang dùng chất liệu nhôm. Về mặt vật lý, nhôm sẽ dễ móp méo hơn titan trong trường hợp bị rơi. Đổi lại, chất liệu nhôm giúp smartphone tản nhiệt tốt hơn, từ đó nâng cao hiệu năng của máy.
Sau một tháng dùng thử, khung máy của Galaxy S26 Ultra vẫn đảm bảo độ bền bỉ, không trầy xước đáng kể. Do đó, người dùng hoàn toàn có thể yên tâm về thay đổi này.
Một chi tiết đáng chú ý là S Pen. Nếu để ý kỹ, người dùng có thể nhận ra năm nay Samsung đã thay đổi hình dáng bút, giúp cảm giác cầm nắm dễ chịu và bám tay hơn. Nhưng nếu không lắp đúng chiều, phần nút bấm sẽ cấn so với thân máy, buộc phải tháo ra, lắp lại.
Mẹo nhỏ để trải nghiệm với S Pen được liền mạch là người dùng có thể nhìn lướt hoặc cảm nhận bằng tay phần thân bút, nếu thấy phím bấm ở giữa thì là chiều đúng.
Phần lớn những người dùng Galaxy S26 Ultra đều đánh giá nâng cấp đáng giá nhất năm nay là công nghệ Privacy Display (Chống nhìn trộm chủ động). Với những người thường xuyên phải xử lý công việc trên điện thoại và hay phải di chuyển hoặc gặp gỡ bạn bè, đối tác ở nơi công cộng, tính năng này đặc biệt hữu ích.
Trải nghiệm thực tế cho thấy công nghệ này đóng vai trò như một "người gác cổng" kỹ tính, bảo vệ mật khẩu, mã OTP quan trọng khỏi kẻ gian. Không phải lúc nào người dùng cũng cần bảo vệ tất cả dữ liệu hiển trên màn hình, do đó Samsung cho phép linh hoạt tùy chọn những gì muốn giữ riêng tư.
Tuy nhiên, công nghệ này cũng khiến chất lượng hiển thị bị ảnh hưởng. Người dùng thông thường gần như sẽ không nhận ra khác biệt vì so với các smartphone cùng phân khúc, thiết bị di động của Samsung vẫn nằm trong top đầu về khả năng hiển thị. Nhưng nếu đã dùng qua Galaxy S25 Ultra, những người tinh ý sẽ nhận ra màu sắc hiển thị của S26 Ultra sẽ kém đi một chút. Tuy nhiên, phần lớn người dùng cho rằng đây là đánh đổi xứng đáng so với những lợi ích màn hình chống nhìn trộm mang lại.
Samsung đã mất nhiều năm để xây dựng một hệ sinh thái AI di động rộng mở, sẵn sàng cho kỷ nguyên AI Phone. Thay vì đóng gói công nghệ như tính năng để phô trương, hãng di động Hàn Quốc tiếp cận người dùng một cách tự nhiên hơn, đưa AI vào mọi trải nghiệm một cách đơn giản, hiệu quả nhất.
Galaxy AI không hoạt động độc lập mà có thể hiểu chính xác yêu cầu rồi tự tạo chuỗi hành động để trả về kết quả cuối cùng người dùng cần. Nó hoạt động như một trợ lý đúng nghĩa khi người dùng có thể tương tác trực tiếp bằng giọng nói, thay vì chỉ thông qua những câu lệnh trên bàn phím như truyền thống.
Ngoài những tính năng quen thuộc như: Khoanh tròn tìm kiếm, Now Brief, Photo Assist, Creative Studio, Ghi chú hay Scan tài liệu, tính năng AI đặc biệt hữu ích trên S26 Ultra là phát hiện cuộc gọi lừa đảo và gửi cảnh báo đến người dùng. Với những đầu số lần đầu gọi, không có trong danh bạ AI sẽ tự động trả lời và hỏi về mục đích liên lạc. Thông tin được xử lý theo thời gian thực, gửi đến người dùng trước khi ra quyết định có bắt máy không.
Samsung Galaxy S26 Ultra vẫn là một trong những smartphone chụp hình tốt nhất hiện nay khi được trang bị camera chính 200 MP, góc siêu rộng 50 MP và hai camera tele 3x, 5x. Nâng cấp đáng chú ý là cụm camera zoom 5x mới với thiết kế ALoP, khẩu độ lớn lên đến f/1.4 và công nghệ xử lý hình ảnh tốt hơn.
Một trong những trải nghiệm thú vị nhất trên camera của S26 Ultra là tính năng khóa đường chân trời. Với những người thường xuyên di chuyển, thích quay lại các thước phim thường nhật, đây sẽ là tính năng được dùng thường xuyên.
Kết hợp với phần cứng mạnh mẽ từ chip Snapdragon 8 Elite Gen 5, RAM tối thiểu 12 GB và loạt công nghệ tiên tiến, gần như không có gì phải phàn nàn về hiệu năng của Galaxy S26 Ultra. Viên pin 5.000 mAh với dung lượng không đổi so với bản tiền nhiệm nhưng được tối ưu hơn, đảm bảo duy trì hoạt động ổn định trong cả ngày.
Về tổng thể, sau một tháng sử dụng, Samsung Galaxy S26 Ultra vẫn là một trong những lựa chọn tốt nhất hiện nay. Máy ghi điểm nhờ thiết kế đẹp, độ hoàn thiện cao. Galaxy AI thông minh và hoạt động hiệu quả trong nhiều tác vụ thường ngày. Màn hình chống nhìn trộm là bước đột phá lớn, giải quyết những nhu cầu thiết thực của người dùng.