Lâm Bích Tuyền (27 tuổi), sinh ra và lớn lên tại vùng nông thôn ở An Giang. Từ nhỏ, Tuyền gắn bó công việc đồng áng, không nghĩ một ngày sẽ làm người mẫu hay đi thi hoa hậu. Sau khi tốt nghiệp Trường CĐ Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM, cô dần bén duyên công việc nghệ thuật, thấy phù hợp với bản thân nên quyết tâm theo đuổi. Sau nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực người mẫu, hợp tác với nhiều nhà thiết kế và thương hiệu thời trang trong và ngoài nước Tuyền đã giành danh hiệu Á hậu 3 tại Hoa hậu Hòa Bình Việt Nam 2024 – Miss Grand Vietnam 2024.
Cột mốc đầu tiên đến với Tuyền là cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2018. Khi ấy, việc lọt vào vòng chung kết toàn quốc đã là một niềm vui lớn. “Được vào chung kết là mình mừng lắm rồi”, Tuyền nói. Sau cuộc thi, Tuyền bắt đầu nhìn nhận nghiêm túc hơn về con đường mình chọn. Từ việc chăm chút ngoại hình đến rèn luyện kỹ năng, mọi thứ dần trở thành một quá trình đầu tư dài hơi. “Mình học thêm rất nhiều, từ catwalk, diễn xuất, múa đến cách xây dựng hình ảnh cá nhân”, Tuyền chia sẻ. Những nỗ lực ấy mở ra cơ hội để cô góp mặt tại các sân chơi tiếp theo như Hoa hậu Thế Giới – Miss World Vietnam và Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019.
Từ một sinh viên, Tuyền dần bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp. “Mình được đi diễn thời trang, chụp ảnh tạp chí, lookbook đều đặn và có thể tự kiếm thu nhập”, Tuyền nói. Nguồn thu nhập ấy được cô chia thành hai phần: trang trải cuộc sống và tiếp tục đầu tư cho việc học.
Bước ngoặt lớn hơn đến vào năm 2024, khi Tuyền tham gia Miss Grand Vietnam 2024 và đạt danh hiệu Á hậu 3, cùng giải phụ Best Introduction Video. “Mình xem đây là cột mốc để khẳng định tên tuổi”, Tuyền thừa nhận. Sau danh hiệu, số lượng lời mời hợp tác tăng lên, đồng thời cô cũng được gia đình định hướng theo đuổi con đường diễn viên điện ảnh.
Nhìn về phía trước, Tuyền đang chuẩn bị cho một vai trò mới. “Sắp tới mình sẽ ra mắt với vai trò diễn viên điện ảnh trong dự án Trên con đường mới, hợp tác cùng ê-kíp quốc tế”, Tuyền nói. Sau những bước chuyển từ sàn diễn đến phim trường, cô cho biết sẽ tiếp tục nỗ lực để hoàn thiện mình trong những dự án sắp tới, như một cách nối dài hành trình đã bắt đầu từ những ngày còn là cô sinh viên 18 tuổi.
Lê Thị Trang (23 tuổi, Thanh Hóa) hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, thí sinh của cuộc thi Miss World Vietnam 2025. Trang chia sẻ: “Lý do nhiều bạn trẻ lựa chọn tham gia các cuộc thi hoa hậu hiện nay đến từ cả cơ hội và sự thay đổi trong cách nhìn về những cuộc thi này. Không còn đơn thuần là sân chơi về nhan sắc, các cuộc thi đang dần trở thành một môi trường giúp các bạn trẻ phát triển bản thân, học kỹ năng và mở rộng cơ hội trong lĩnh vực truyền thông, giải trí”.
Tuy nhiên, từ trải nghiệm cá nhân sau khi đã đi qua cuộc thi, Trang nhìn nhận đây không hẳn là một “con đường tắt” như nhiều người vẫn nghĩ. Đó là một hành trình đòi hỏi sự chuẩn bị, nỗ lực và cả bản lĩnh để thích nghi với áp lực. “Trước khi đăng ký tham gia cuộc thi, mình vừa tốt nghiệp đại học. Bên cạnh đó, mình đang là một KOC và cũng là một chuyên viên thương mại điện tử. Do thị trường bão hòa nên thời điểm đó mình chưa thực sự hiểu rõ bản thân muốn đi xa đến đâu trong lĩnh vực truyền thông”, Trang kể thêm.
Sau cuộc thi, những thay đổi không nằm ở danh xưng, mà đến từ cách Trang nhìn nhận bản thân. Khi không còn áp lực thi thố, cô có cơ hội đối diện rõ hơn với điểm mạnh, điểm yếu của mình. “Mình hiểu bản thân hơn, biết điểm mạnh – điểm yếu của mình ở đâu, và cũng rõ ràng hơn về con đường phía trước”, Trang bộc bạch.
Trịnh Vũ Hồng Duyên (22 tuổi, quê Thanh Hóa), hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, trước khi đến với Miss World Vietnam 2025, Duyên là sinh viên chuyên ngành quản trị marketing tại British University Vietnam, đồng thời hoạt động trong nhiều vai trò như người mẫu catwalk, mẫu ảnh, nhà sáng tạo nội dung và tham gia các công việc liên quan đến truyền thông.
“Đối với mình, một cuộc thi nhan sắc uy tín chính là “bước đệm chiến lược”. Bởi khi mình xác định tham gia cuộc thi chính là lúc mình nhận định rằng đây chính là một con đường ngắn hơn để mình được công chúng biết đến, đặc biệt trong thời đại mà truyền thông và hình ảnh cá nhân có sức ảnh hưởng rất lớn”, Duyên chia sẻ.
Tuy nhiên, Duyên cho rằng chỉ coi cuộc thi là một “bước đệm” khi và chỉ khi bản thân đã chuẩn bị đủ kỹ và định hướng rõ ràng. “Cuộc thi có thể là bước đệm, nhưng việc mình có thể sử dụng bước đệm đó để tiến bao xa vẫn phụ thuộc vào khả năng, năng lực và trái tim, câu chuyện thật bên trong mình.” Duyên bày tỏ.
Mai Uyên Nhi (22 tuổi, quê An Giang) cũng từng là thí sinh của cuộc thi Miss World Vietnam 2025. Hiện Nhi là sinh viên năm cuối của Học viện Hàng không Việt Nam. Chia sẻ về lý do chọn thi hoa hậu, Nhi nói: “Suốt những năm đại học, mình gần như luôn chọn đi theo một con đường an toàn, học tập, định hướng rõ ràng, mọi thứ đều nằm trong một quỹ đạo khá ổn định. Nhưng rồi có một lúc mình nhận ra, nếu cứ tiếp tục như vậy sẽ khó có những khoảnh khắc thật sự rực rỡ. Những trải nghiệm mà sau này mình nhớ lại và thấy mình đã dám thử, dám bước ra khỏi vùng quen thuộc. Mình muốn cho bản thân một cơ hội để làm điều gì đó khác đi, để xem mình còn có thể đi xa tới đâu, và mình thực sự phù hợp với điều gì. Và rồi mình đã quyết định đăng ký thi”.
Theo Nhi, giá trị của một cuộc thi nằm ở những trải nghiệm mà thí sinh có thể tích lũy nếu thực sự nghiêm túc. “Trong một khoảng thời gian ngắn, mình có thể học được rất nhiều thứ, từ cách thể hiện bản thân, giao tiếp, đến việc hiểu mình phù hợp với vai trò nào”, Nhi chia sẻ thêm. Chính vì vậy, việc đăng ký tham gia cuộc thi hoa hậu, với Nhi, không xuất phát từ áp lực phải đạt được một danh xưng. “Nếu có thể xem cuộc thi là một bước đệm thì đó là cơ hội tốt. Nhưng điều khiến mình quyết định đăng ký thi, vẫn là mong muốn được phát triển bản thân một cách rõ ràng và có ý nghĩa hơn”, Nhi nói.
Võ Đoàn Bảo Hà (24 tuổi, quê Đồng Nai) trước khi ghi danh tại Miss World Vietnam 2025, cô đã có một quỹ thời gian khá dày với nhiều vai trò khác nhau. Tốt nghiệp kỹ sư ngành logistics Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cô đồng thời làm trợ giảng tiếng Anh cho học sinh tiểu học, song song với việc tham gia các hoạt động nghệ thuật như mẫu ảnh, diễn viên, MC, sáng tạo nội dung. “Trong quá trình đó, mình nhận ra rằng có rất nhiều câu chuyện, rất nhiều con người cần được lắng nghe và lan tỏa”, Hà chia sẻ.
Chính từ những trải nghiệm ấy, Hà quyết định tham gia cuộc thi. “Mình muốn tìm kiếm một nền tảng lớn hơn, nơi bản thân có thể kết nối nhiều nguồn lực và lan tỏa những giá trị của mình”, cô nói, khi nhắc đến lý do bước vào cuộc thi.
Ở góc nhìn về cơ hội, Hà không phủ nhận sức hút mà các cuộc thi sắc đẹp mang lại. “Việc tham gia một cuộc thi chắc chắn sẽ mở ra nhiều cơ hội trong lĩnh vực truyền thông và giải trí”, Hà thừa nhận. Tuy nhiên, điều khiến cô quan tâm lại nằm ở một hướng khác. “Với mình, đây là hành trình để định hình rõ hơn bản thân muốn trở thành ai và mình có thể đóng góp gì cho xã hội”, cô chia sẻ.
Với Hà, mục tiêu cuối cùng không dừng ở sự hiện diện trước công chúng, mà là điều còn lại sau những hành trình đã đi qua. Vì Hà luôn nghĩ bản thân cần sống có giá trị, và phải để lại được điều gì đó có ý nghĩa.
Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ vì tính đúng sai của vụ việc, mà còn là một thực tế đáng lo ngại: "Nhiều sinh viên đi làm thêm nhưng không thực sự biết mình có những quyền gì".
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết việc sinh viên làm thêm có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của quan hệ lao động.
Theo ông Tín, đáng chú ý, Điểm l, Khoản 1, Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động làm không trọn thời gian vẫn phải tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu có mức lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm (mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).
Liên quan đến trường hợp sinh viên vừa đi học, vừa đi làm, luật sư cho biết thêm theo Khoản 10, Điều 1 và Khoản 5, Điều 13 của luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia bảo hiểm y tế, sẽ đóng theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn. Trong đó, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng được xếp trước nhóm học sinh, sinh viên. Điều này đồng nghĩa với việc khi sinh viên ký hợp đồng lao động và thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, sẽ phải tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thay vì theo nhà trường.
Về vấn đề đóng trùng bảo hiểm y tế, theo Khoản 2.5 và Điều 20 Quyết định 595/QĐ-BHXH, trường hợp người tham gia đóng trùng sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả phần tiền đã đóng thừa.
Làm rõ thêm về việc doanh nghiệp yêu cầu người lao động hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm trước khi trả lương, luật sư Nguyễn Trung Tín khẳng định đây là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập và không thể thay thế cho nhau.
Cụ thể, theo Điều 102 bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương trong một số trường hợp nhất định, như để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng tài sản, thiết bị.
"Pháp luật không cho phép doanh nghiệp tự ý giữ lương của người lao động như một hình thức 'bảo đảm' cho các nghĩa vụ khác, bao gồm cả nghĩa vụ bảo hiểm", luật sư Nguyễn Trung Tín nhấn mạnh.
Theo luật sư, tiền lương là quyền lợi gắn liền với công sức lao động và phải được chi trả đầy đủ, đúng thời hạn.
"Việc chưa hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm (nếu có) cần được xử lý thông qua cơ chế đối chiếu, truy thu hoặc thỏa thuận rõ ràng, chứ không thể trở thành lý do để trì hoãn hoặc từ chối trả lương", ông cho biết.
Trên thực tế, việc sinh viên đi làm thêm từ sớm không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng được tiếp cận đầy đủ thông tin về hợp đồng lao động hay bảo hiểm.
Phạm Thị Quyên, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, hiện đang làm thêm tại một cửa hàng trang sức trong trung tâm thương mại, cho biết bản thân chưa được ký hợp đồng lao động chính thức.
"Mình cũng không hiểu rõ lắm về quyền lợi, chỉ biết là nếu được ký hợp đồng thì sẽ có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và có thêm tháng lương thứ 13", Quyên chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Trung Kiên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng TP.HCM, hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê, cũng cho biết mình chưa từng ký hợp đồng lao động.
"Mình cũng có biết sơ qua về quyền lao động, nhưng nghĩ làm việc làm bán thời gian thì không quá quan trọng. Chủ yếu làm thêm kiếm tiền nên em cũng không để ý nhiều đến chuyện hợp đồng", Kiên nói.
Những chia sẻ này cho thấy một điểm chung: nhiều sinh viên bước vào thị trường lao động với tâm lý "làm tạm", từ đó dễ bỏ qua quyền lợi của chính mình.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Bích, Trưởng bộ môn luật lao động (Trường ĐH Luật TP.HCM), sinh viên và lao động trẻ thường gặp bất lợi do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm: Không phân biệt rõ các loại hợp đồng, không quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm, không lưu giữ thông tin làm việc và ngại va chạm khi có tranh chấp.
Đặc biệt, tâm lý "làm thêm cho vui" hoặc "chỉ làm tạm thời" khiến nhiều người chấp nhận làm việc mà không có hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích nhận định: "Dù là lao động toàn thời gian hay bán thời gian, khi đã có quan hệ lao động thì quyền và nghĩa vụ của các bên đều được pháp luật điều chỉnh. Việc không ký hợp đồng hoặc không quan tâm đến hợp đồng có thể khiến người lao động rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp".
Theo bà, nhiều sinh viên hiện nay chưa có thói quen tìm hiểu quy định pháp luật lao động từ sớm, dẫn đến việc dễ chấp nhận những điều kiện làm việc thiếu rõ ràng.
"Người lao động không đi xin việc, mà đang trao đổi giá trị sức lao động của mình. Khi không nhận thức được điều này, họ dễ chấp nhận những điều kiện bất lợi", bà nhấn mạnh.
Xung quanh việc lao động trẻ cần làm gì để tự bảo vệ mình? Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích cho biết trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người lao động được khuyến nghị: Kiểm tra hợp đồng, bảng lương; trao đổi trực tiếp với quản lý; lưu giữ bằng chứng làm việc; liên hệ cơ quan chức năng nếu cần.
Hành trình về nguồn đặc biệt này do Hội Sinh viên TP.HCM tổ chức với nhiều hoạt động ý nghĩa tại 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh từ ngày 2 - 5.4 vừa qua.
Trên fanpage của Hội Sinh viên TP.HCM ghi lại những dòng chia sẻ đầy cảm xúc của sinh viên thành phố mang tên Bác trong hành trình về nguồn đặc biệt này: "Nam Đàn ơi, chúng con đã về! Hành trình chạm vào ký ức thời niên thiếu của Người. Đoàn hành trình đã chính thức đặt chân đến mảnh đất Kim Liên, Nghệ An - nơi lưu giữ những nhịp thở đầu tiên của một nhân cách vĩ đại. Dưới cái nắng miền Trung sắt son, màu áo trắng của chúng con hòa cùng sắc sen ngát hương, tạo nên một khung cảnh thật xúc động và tự hào... Tại Làng Sen - quê nội trang nghiêm, trong không khí thành kính, toàn đoàn đã thực hiện nghi thức dâng hoa, dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đứng trước ngôi nhà lá năm gian mộc mạc, mỗi sinh viên thành phố Bác đều lặng mình suy ngẫm".
Hành trình cũng đưa các bạn đến với những cuộc gặp đầy xúc động với các mẹ Việt Nam anh hùng tại Nghệ An, Hà Tĩnh; về với quê hương của người đoàn viên Cộng sản đầu tiên Lý Tự Trọng; đến với khu di tích quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc gắn liền với 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh anh dũng…
Trong khuôn khổ chương trình, đoàn hành trình đã trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học tại 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Bên cạnh đó, đoàn cũng tặng các bộ đèn năng lượng mặt trời tại Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn, tỉnh Nghệ An, thể hiện tinh thần trách nhiệm của sinh viên TP.HCM trong việc đền ơn đáp nghĩa, hỗ trợ cải thiện cơ sở vật chất tại các khu di tích lịch sử, nơi ghi nhớ công ơn to lớn của các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự độc lập, tự do của dân tộc.
Sau hành trình, Võ Nguyễn Hoàng Đa, nguyên Chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Sư phạm thể dục thể thao TP.HCM, bày tỏ: "Đặt chân đến các khu di tích lịch sử, mỗi bước đi không còn đơn thuần là tham quan, mà là hành trình trở về với cội nguồn. Những câu chuyện được kể lại - về chiến tranh, về sự hy sinh, về lòng yêu nước - không còn là những dòng chữ trong sách, mà trở nên sống động, chân thực đến nghẹn lòng. Có những khoảnh khắc, chúng tôi lặng đi không phải vì không hiểu, mà vì cảm xúc dâng trào đến mức chỉ có thể trả lời bằng những giọt nước mắt".
"Đây không chỉ là một chuyến đi, mà là một bài học lớn về lịch sử, về lòng biết ơn và về lý tưởng sống. Một hành trình để hiểu, để cảm và để trưởng thành", Hoàng Đa khẳng định.
Là một người yêu động vật, làm công việc chăm sóc chó, mèo tại một tiệm thú y, Trần Trà My (28 tuổi, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM), cho biết hoàn toàn ủng hộ Việt Nam hướng tới chấm dứt tình trạng buôn bán thịt chó, mèo.
"Nếu chúng ta tiêu thụ thịt của động vật này sẽ dẫn đến việc trộm cắp chó, mèo tăng mạnh, tệ nạn xã hội cũng tăng theo. Chó, mèo là người bạn đồng hành tạo niềm vui và sự gắn kết, giảm stress, chó còn giúp giữ nhà, bảo vệ con người, dẫn đường cho người mù, chó nghiệp vụ… Vì vậy ăn thịt chó, mèo là không nên, cần loại bỏ tình trạng này, em ủng hộ hai tay", My chia sẻ.
Còn Trương Mỹ Thương, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng nếu loại bỏ việc buôn bán, tiêu thụ thịt chó, mèo là quá tốt. Là người yêu động vật, đã từ lâu rồi Thương mong muốn ở TP.HCM và rộng hơn là cả nước sẽ có quy định cấm buôn bán thịt chó, mèo.
"Em nghĩ, từ ngày xưa do thiếu ăn, thiếu mặc nên người ta mới ăn thịt những con vật gần gũi bên mình, còn hiện tại với sự phát triển, mọi thứ đầy đủ, việc ăn thịt chó, mèo được xem là hành động không nhân đạo. Việc ăn thịt chó, mèo giống như ăn thịt bạn đồng hành của mình", Thương nói.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến, từng công tác ở báo Hà Nội mới 30 năm (ngụ phường Hàng Trống, TP. Hà Nội), cho biết người Việt cũng có thói quen ăn thịt chó, mèo từ rất lâu rồi. Do đó, việc thay đổi thói quen ăn thịt chó thì không hề dễ dàng, muốn chấm dứt việc buôn bán chó, mèo phải bắt đầu từ giáo dục, giáo dục nhận thức và ý thức cho giới trẻ nói chung.
"Giáo dục từ cấp học phổ thông rồi đến các gia đình, cộng đồng, giáo dục ngay từ khi còn nhỏ để không hình thành thói quen ăn thịt chó, mèo. Khi không ai ăn thì nạn buôn bán chó, mèo làm thịt mới có thể chấm dứt. Chó, mèo còn là thú cưng của rất nhiều bạn trẻ, nếu giết thịt con vật gần gũi với con người là rất không nhân văn, không nhân đạo", ông Tiến nói.
Theo tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và Du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thói quen ăn thịt chó, mèo có phần ăn sâu vào đời sống nhiều người dân, trước mắt vận động là phù hợp còn nếu cấm ngay thì khó, ví dụ cấm như Hàn Quốc thì Việt Nam có thể chưa làm được. Chúng ta có thể chia hai giai đoạn, bước đầu là tuyên truyền, vận động, giai đoạn hai là có những quy định và hình phạt khắt khe hơn, văn bản pháp luật rõ ràng hơn.
"Tuyên truyền để người dân hiểu vì sao không nên ăn thịt chó, mèo. Mình có thể giáo dục nhận thức, ý thức từ nhà trường, lớp trẻ hiểu thì rất tốt, khi trưởng thành sẽ hình thành ý thức không ăn thịt chó, mèo nữa. Tôi từng gặp khá nhiều bạn trẻ đi du học về đã bỏ ăn thịt chó, mèo do tiếp nhận văn hóa nước ngoài", tiến sĩ Trần Hữu Sơn nói.
Tiến sĩ Sơn cho biết thêm, tiêu thụ thịt chó, mèo không được gọi là phi hay phản văn hóa nhưng về mặt phúc lợi động vật và nhân đạo thì không nên ăn, con chó, con mèo nó gắn với chúng ta từ xưa đến nay. Hơn nữa chó được nuôi với mục đích ban đầu là để giữ nhà, canh gia súc, đồng hành cùng con người… chứ không phải để lấy thịt như một số động vật khác.
"Cách làm phù hợp lúc này là tuyên truyền cho giới trẻ và người dân nói chung, các cơ sở giết mổ về tác hại của ăn thịt chó, mèo, cũng như nguy cơ bệnh dại và bệnh dịch khác từ chó, mèo. Sau đó xây dựng cơ chế, thể chế, có văn bản quy định, đối tượng rõ ràng…", ông Sơn cho biết.