Tại hội thảo “Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới” diễn ra tại Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội sáng 8-4, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong việc trọng dụng, thu hút nhân tài.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết nhìn lại thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM, đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt.
Trong đó, năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp cả nước, đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này, 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.
Tuy nhiên, ông Thảo cho rằng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt phần nào làm ảnh hưởng đến việc trọng dụng và sử dụng nhân tài. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu động lực và chưa liên tục, chưa hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc liên kết giữa đào tạo – nghiên cứu – sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.
“Hiện tượng ‘chảy máu chất xám’ và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng tái tạo…”, ông Thảo nói.
GS David Trần – Đại học Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán, đã có gần 30 năm làm việc tại Mỹ. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học – công nghệ trong nước.
Ông chia sẻ các trường đại học tại Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.
Cụ thể, với bản thân ông David Trần tại Mỹ, ngoài mức lương cao so với mặt bằng chung, chỉ làm việc khoảng 9 tháng/năm (nghỉ 3 tháng hè). Một học kỳ ông chỉ giảng dạy 2 lớp. Mỗi lớp chỉ đứng giảng 2 buổi/tuần, mỗi buổi 1 giờ 15 phút, tổng thời gian đứng lớp 2 lớp là 5 tiếng/tuần. Thời gian còn lại dành cho nghiên cứu.
“Khi nghiên cứu tôi có thể ngồi tại quán cà phê, đi đến một bãi biển để giải một bài toán…”, ông David Trần nói về cơ chế mở tại Mỹ.
Từ trải nghiệm của bản thân, ông David Trần cho rằng để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học ngoài chuyện thu nhập, cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội.
Theo ông, cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.
Tương tự, ThS Tân Anh – phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính – cho rằng trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần trở thành một quốc gia thực sự tạo cơ hội cho người tài.
Cơ hội không chỉ là tuyển dụng trả lương cao, mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để nhân tài được phát huy tối đa năng lực, được trao quyền dẫn dắt và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Bà Tân Anh cho rằng không nhất thiết nhân tài phải trở về hoàn toàn mới có thể cống hiến. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng nguồn lực trí tuệ của người Việt toàn cầu thông qua nhiều hình thức linh hoạt như làm việc bán thời gian, hợp tác theo dự án hoặc tham gia tư vấn chuyên môn.
Theo bà Tân Anh, hiện nay Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính đang tích cực kết nối với mạng lưới chuyên gia người Việt trên khắp thế giới, đồng thời chia sẻ các bài toán, thách thức trong nước để mời gọi cộng đồng trí thức cùng tham gia tháo gỡ. Theo bà, đây vừa là thách thức, vừa là một hướng đi cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực nhân tài cho sự phát triển của đất nước.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/chuyen-gia-vach-ro-diem-nghen-khi-giu-chan-nhan-tai-20260408145411383.htm
Báo Tuổi Trẻ hợp tác đào tạo với Trường đại học Công Thương TP.HCM
Đây là cơ sở giáo dục đại học thứ 17 ký thỏa thuận hợp tác - đào tạo với báo Tuổi Trẻ. Theo đó, hai bên phối hợp triển khai chương trình học bổng Tiếp sức đến trường. Trường đại học Công Thương TP.HCM cấp học bổng hoặc giảm học phí cho sinh viên do báo Tuổi Trẻ giới thiệu.
Báo Tuổi Trẻ hỗ trợ truyền thông tuyển sinh của Trường đại học Công Thương TP.HCM trên các nền tảng, tổ chức các chương trình tư vấn, tọa đàm, sự kiện giáo dục.
Ở chiều ngược lại, Trường đại học Công Thương TP.HCM cung cấp chuyên gia, giảng viên tham gia các chương trình của báo.
Hai bên đặc biệt phối hợp xây dựng học phần thực hành truyền thông cho sinh viên, tổ chức các khóa tập huấn về truyền thông, quan hệ công chúng, thương hiệu.
PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn - Hiệu trưởng Trường đại học Công Thương TP.HCM - cho biết trong vài năm gần đây trường có sự đầu tư, phát triển nhanh cả về cơ sở vật chất, đội ngũ, số lượng ngành đào tạo.
Việc hai bên ký kết hợp tác nhằm khai thác tối đa điều kiện của mỗi bên, thậm chí có thể dùng chung cơ sở vật chất và các tài nguyên phù hợp.
Thầy Hiệu trưởng cũng đề nghị báo có thể hỗ trợ cơ sở vật chất và cán bộ giảng dạy cho trường ở một số môn học, học phần phù hợp. Ông đề nghị các đơn vị của trường hợp tác chặt chẽ với báo để cùng nhau phát triển.
Nhà báo Lê Thế Chữ - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - cho rằng hai bên ký kết hợp tác là dấu mốc ý nghĩa kết nối giá trị cốt lõi hai đơn vị.
"Đây là đơn vị hợp tác thứ 17 của báo với các trường đại học, cao đẳng. Điều này cho thấy đây không chỉ là sự tin cậy của các trường dành cho báo, mà còn là cam kết của báo Tuổi Trẻ đồng hành cùng các trường.
Hợp tác không chỉ để quảng bá hình ảnh của trường, mà hướng đến những mục tiêu lớn hơn, đưa giá trị học thuật, đào tạo của trường đến cộng đồng xã hội. Các chuyên gia là giảng viên của trường sẽ tham gia các hoạt động của báo để có những giá trị cho bạn đọc", ông Chữ chia sẻ.
Nói về việc đào tạo tại báo Tuổi Trẻ, nhà báo Lê Thế Chữ cho biết thời gian qua đã có 4.000 sinh viên đến học tập tại báo. Ông hy vọng báo sẽ đón những sinh viên truyền thông đầu tiên của Trường đại học Công Thương TP.HCM đến học tập.
Ngoài ra, báo Tuổi Trẻ và trường tiếp tục gắn kết trong các hoạt động cộng đồng, không để những sinh viên hiếu học phải bỏ dở vì điều kiện khó khăn.
