Bản đồ truyền thống “bó tay” với đường phố Đông Nam Á
Ở nhiều đô thị Đông Nam Á, một chuyến xe công nghệ chưa bao giờ chỉ là câu chuyện đi từ điểm A đến điểm B.
Trên thực tế, tài xế có thể phải luồn qua những con hẻm rất nhỏ, tìm một địa chỉ nằm trong dãy nhà không đánh số rõ ràng, đối mặt với cảnh ùn tắc thay đổi theo từng khung giờ, hoặc buộc phải đổi lộ trình chỉ sau một cơn mưa ngắn vì đoạn đường quen thuộc bất ngờ ngập nước.
Đó là lý do bài toán bản đồ, tưởng như đã được giải quyết từ lâu, lại đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất của lĩnh vực xe công nghệ ở khu vực này.
Đây là vấn đề được ông Philipp Kandal, Giám đốc Sản phẩm Tập đoàn Grab nêu ra tại sự kiện GrabX 2026, diễn ra vào ngày 8/4 tại Jakarta, Indonesia.
Theo ông Philipp Kandal, nhiều ứng dụng bản đồ phổ biến chưa thật sự phù hợp với phần lớn đường phố Đông Nam Á, nơi có nhiều hẻm nhỏ, đường không tên và những biến động rất đặc thù như ngập cục bộ sau mưa.
Ông cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là công cụ đắc lực để xử lý vấn đề này.
“Chúng tôi tự xây dựng bản đồ riêng từ dữ liệu của 20 tỷ chuyến đi và đơn hàng trong 14 năm qua. Bản đồ sẽ hiểu được từng ngõ ngách thành phố, thời điểm tắc đường và cả cách thời tiết làm thay đổi hành trình di chuyển”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Nếu coi bản đồ truyền thống là một bức ảnh tĩnh, bản đồ AI sẽ hoạt động theo thời gian thực. Ông Philipp Kandal cho biết, lượng dữ liệu khổng lồ tích lũy không chỉ giúp nền tảng biết đến từng con đường nhỏ, mà còn nắm được thời điểm thường tắc đường khi trời mưa, đặc điểm di chuyển của người dùng và những sắc thái rất địa phương của từng thành phố.
Nhiều bài toán khó được AI xử lý trong đặt xe công nghệ
Cũng tại sự kiện ông Anthony Tan, CEO kiêm đồng sáng lập Grab nhấn mạnh, ứng dụng AI trở thành hướng đi gần như bắt buộc với nền tảng đặt xe công nghệ.
Tuy nhiên, CEO này cũng nêu ra một thực trạng là khi AI trở thành xu thế không thể đảo ngược, tầng lớp lao động phổ thông sẽ dễ bị nới rộng khoảng cách về công nghệ.
Theo ông, thách thức không nằm ở việc phát triển AI mạnh đến đâu, mà là làm sao để công nghệ này đủ gần gũi để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng, kể cả những người không am hiểu công nghệ.
“AI không nên chỉ phục vụ những người thành thạo kỹ thuật số, mà cần được thiết kế để hỗ trợ cả những lao động địa phương trong công việc hàng ngày”, ông nói.
Từ quan điểm đó, Grab xây dựng hạ tầng AI đưa tới tài xế và đối tác theo cách họ “không cần biết đó là AI”. Thay vì tạo thêm lớp công nghệ phức tạp, đơn vị này hướng tới việc biến AI thành một “người bạn đồng hành thông minh”, tự động hỗ trợ trong quá trình làm việc.
“Nền tảng này có thể theo dõi từng chuyến đi đang diễn ra, kiểm tra lộ trình, điểm dừng và phát hiện các rủi ro trước khi sự cố xảy ra, đồng thời tối ưu việc ghép đơn dựa trên nhiều yếu tố như thời tiết, tình trạng giao thông hay đặc điểm của đơn hàng”, ông Anthony Tan chia sẻ.
Theo ông, nếu AI có thể xử lý những việc tốn thời gian nhưng lặp đi lặp lại, tài xế có thể tiết kiệm công sức và có thêm cơ hội tăng thu nhập.
Ông nêu ví dụ AI có thể hỗ trợ tài xế tìm đúng vị trí nhà hàng trong một trung tâm thương mại, qua đó giảm thời gian loay hoay và mở ra khả năng kiếm thêm khoảng 10% thu nhập từ quỹ thời gian được giải phóng.
Cũng tại sự kiện, Grab đã công bố 13 trải nghiệm được ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các trải nghiệm này cho thấy khả năng ứng dụng của AI trong lĩnh vực đặt xe công nghệ.
Một ví dụ điển hình là giải quyết bài toán đặt xe nhóm.
Ông Philipp Kandal dẫn ra một kịch bản quen thuộc: Vào giờ tan làm, một nhóm đồng nghiệp cùng di chuyển về nhà. Dù đi chung một hướng, hành trình lại phát sinh nhiều vấn đề nhỏ như ai sẽ là người đặt xe, ai xuống trước, quãng đường mỗi người khác nhau và đặc biệt là việc chia chi phí.
Trong nhiều trường hợp, một người phải đứng ra thanh toán toàn bộ chuyến đi rồi tự thu lại tiền từ những người còn lại, gây bất tiện và mất thời gian.
“Những điều tưởng như rất nhỏ này lại khiến trải nghiệm di chuyển trở nên phức tạp hơn nhiều so với bản chất của nó”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Thông qua ứng dụng AI, hệ thống có thể tự động chia chi phí dựa trên quãng đường mỗi người đã đi, còn từng thành viên tự thanh toán trên điện thoại của mình.
(từ Jakarta, Indonesia)
Quy tắc lái xe an toàn cơ bản trên cao tốc nhưng ít tài xế áp dụng
Với người lái ô tô, khái niệm "giữ khoảng cách an toàn" là quy tắc cơ bản, bắt buộc sử dụng trong hầu hết tình huống, đặc biệt khi di chuyển trên cao tốc. Với đặc thù các tuyến cao tốc, phương tiện phải chạy tốc độ cao nên giữ cự ly an toàn là điều rất quan trọng.
Tuy nhiên, trên những tuyến đường này, tình trạng bám đuôi, "điền vào chỗ trống" vẫn diễn ra hàng ngày. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn liên hoàn thời gian qua.
Một trong những lý do phổ biến nhất khiến tài xế không giữ khoảng cách an toàn là tâm lý hiếu thắng, không muốn bị người khác "điền vào chỗ trống". Nếu đi theo đúng quy định tại điểm a, khoản 2, điều 11, Thông tư 38/TT-BGTVT, ở tốc độ 100 - 120 km/giờ, phải duy trì khoảng cách 100 m với xe phía trước để đảm bảo an toàn. Đây là khoảng trống tương đối lớn, các phương tiện di chuyển có thể tạt đầu, chen vào liên tục.
Tình trạng bị cắt ngang đột ngột gây ức chế, khiến người lái bám sát xe trước nhằm bảo vệ làn đường đang đi, làm hạn chế không gian phản xạ trong tình huống bất ngờ.
Với một số mẫu xe đời mới, có công nghệ hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước hay tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control) cũng khiến tài xế chủ quan. Thực tế, các công nghệ này chỉ nằm ở góc độ hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế khả năng xử lý, tập trung của người lái.
Ngoài ra, áp lực từ các phương tiện phía sau cũng phần nào ảnh hưởng đến quyết định giữ khoảng cách an toàn. Tình trạng xe sau liên tục nháy đèn, bấm còi xin vượt dễ tạo ra tâm lý bất an với người lái xe phía trước. Để tránh bị làm phiền, nhiều tài xế chọn cách tăng tốc, rút ngắn cự ly với xe phía trước để "mở đường" cho xe sau vượt. Hành động này cũng dẫn đến nhiều phương tiện chạy sát nhau, khiến nguy cơ tai nạn liên hoàn tăng cao hơn nếu có xe phía trước phanh gấp.
Ở dải tốc độ 100 km/giờ, mỗi giây phương tiện sẽ di chuyển được 28 m. Giữ khoảng cách tối thiểu 100 m tương đương với việc tài xế có khoảng 3,6 giây để phản ứng trước khi xảy ra va chạm. Đây là thời gian vừa đủ để bộ não đánh giá nguy hiểm, người lái kịp thời xử lý tình huống.
Trên các tuyến cao tốc hiện nay đã lắp đặt biển báo cự ly 50 m, 100 m, 150 m và 200 m. Đây là tham chiếu quan trọng giúp tài xế đo lường chính xác khoảng cách thay vì ước lượng bằng cảm tính. Ngoài ra, quy tắc 3 giây là phương pháp thực dụng nhất để đảm bảo an toàn. Tài xế chọn một vật cố định bên đường và bắt đầu đếm khi xe trước đi qua. Nếu sau 3 giây xe mình mới đến điểm đó thì đồng nghĩa khoảng cách đang được duy trì an toàn.
Theo quy định hiện nay, mức phạt đối với hành vi không giữ khoảng cách an toàn giữa hai xe theo quy định, dẫn đến tai nạn giao thông bị phạt tương đối nặng. Theo điểm a, khoản 10, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lỗi này bị phạt 20 - 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Nghiêm trọng hơn, nếu vụ tai nạn làm chết từ 1 người trở lên, khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự.
Nếu vụ tai nạn gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên hoặc khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự. Theo điểm a, khoản 8, điều 6, Thông tư 72/2024/TT-BCA, khi phát hiện các dấu hiệu này, lực lượng Cảnh sát giao thông phải chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra để xử lý theo tố tụng hình sự. Đây là ranh giới pháp lý buộc tài xế phải tuyệt đối tuân thủ quy định về khoảng cách.
Ô tô MPV phổ thông 7 chỗ tại Việt Nam đua hạ giá, giảm cả trăm triệu
Từng được xem là một trong những phân khúc ô tô tiềm năng, hút khách nhất thị trường Việt Nam, nhưng trong khoảng 3 năm trở lại đây, sự xuất hiện của hàng loạt mẫu mã mới khiến ô tô MPV phổ thông 7 chỗ ngày càng chật chội. Tính đến thời điểm hiện tại, nếu tính cả xe điện lẫn xe xăng, phân khúc này có không dưới 10 mẫu mã góp mặt. Bên cạnh các mẫu mã xe động cơ đốt trong như Mitsubishi Xpander, Hyundai Stargazer, Suzuki XL7, Toyota Veloz Cross, Toyota Avanza Premio, Honda BR-V, MG G50… phân khúc này cũng chứng kiến sự xuất hiện ồ ạt các mẫu xe thuần điện như BYD M6, VinFast Limo Green, VinFast MPV 7… Điều này khiến áp lực cạnh tranh ở phân khúc ô tô MPV 7 chỗ ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, sau giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, sức hút của dòng xe này giờ đây đang có dấu hiệu sụt giảm. Sau hai tháng đầu năm 2026, doanh số nhiều mẫu xe đặc biệt là MPV phổ thông 7 chỗ máy xăng từng hút khách như Mitsubishi Xpander, Hyundai Stargazer, Honda BR-V… giảm mạnh. Trái lại, lượng tiêu thụ các dòng MPV thuần điện như BYD M6, VinFast Limo Green, MPV 7 lại có xu hướng tăng mạnh trong bối cảnh giá xăng, dầu liên tục biến động. Đó là chưa kể đến việc, sức mua chững lại trong giai đoạn chạy đà doanh số cho năm 2026 đang khiến một số mẫu MPV phổ thông 7 chỗ hiện vẫn còn tồn kho các xe đời 2025.
Chính vì vậy, bước sang tháng 4.2026 phân khúc này tiếp tục chứng kiến cuộc đua giảm giá diễn ra mạnh mẽ giữa các nhà sản xuất, phân phối xe MPV phổ thông 7 chỗ. Việc các mẫu mã MPV thuần điện vốn đang hút khách như VinFast Limo Green, VinFast MPV 7 được áp dụng chương trình giảm giá từ 6 - 9% tùy theo chính sách ưu đãi của VinFast đang vô tình tạo áp lực lớn lên các mẫu mã MPV máy xăng. BYD M6 nhận ưu đãi tiền mặt đến 30 triệu đồng, cùng bộ sạc cầm tay và bộ chuyển đổi nguồn điện. Chính vì vậy, từ tháng 4.2026 nhiều mẫu MPV phổ thông 7 chỗ máy xăng tiếp tục được các nhà sản xuất phân phối tăng mức ưu đãi, thậm chí một số mẫu xe được ưu đãi lên đến cả trăm triệu đồng.
Cụ thể, Toyota Việt Nam (TMV) vừa công bố chương trình ưu đãi tháng 4.2026, trong đó bộ đôi MPV - Toyota Veloz Cross và Toyota Avanza Premio có mức giảm lên tới hơn 100 triệu đồng. Gói ưu đãi này bao gồm mức hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ, 1 năm bảo hiểm thân vỏ và ưu đãi lãi suất vay. Với chương trình này, khách hàng mua Toyota Veloz Cross được hưởng ưu đãi lên tới 111 - 114 triệu đồng, trong khi Avanza Premio giảm 98 - 106 triệu đồng.
Hyundai Stargazer tiếp tục được Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) áp dụng mức giảm lên đến 107 triệu đồng. Đáng chú ý, đây được xem là mức giảm giá cao nhất được HTV áp dụng với mẫu MPV này. Dù vậy, phần lớn các phiên bản được áp dụng ưu đãi đều có số VIN 2025 (sản xuất năm 2025). Trong khi phiên bản mới ra mắt chỉ được một số đại lý ưu đãi, giảm giá 5 - 15 triệu đồng, tùy phiên bản.
Trong khi đó, mẫu xe máy xăng bán chạy nhất phân khúc MPV phổ thông 7 chỗ - Mitsubishi Xpander tực được ưu đãi hàng chục triệu đồng nhưng thay đổi hình thức. Cụ thể, thay vì hỗ trợ lệ phí trước bạ như những tháng trước đây, bước sang tháng 4.2026, Mitsubishi chuyển sang hình thức tặng phiếu nhiên liệu cho khách hàng mua Xpander. Trong đó, các phiên bản Xpander được tặng phiếu nhiên liệu trị giá 53 - 57 triệu đồng. Khách mua bản Xpander Cross được tặng phiếu nhiên liệu trị giá 55 triệu đồng.
Suzuki XL7 được nhà phân phối của Suzuki tại Việt Nam ưu đãi 50% lệ phí trước bạ, kèm gói bảo dưỡng từ 2,5 - 6,5 năm với tổng trị giá 35 triệu với phiên bản 2026 và 55 triệu đối với phiên bản 2025. Mức ưu đãi 50% lệ phí trước bạ cũng được Honda áp dụng với hai phiên bản Honda BR-V G và BR-V L. KIA Carens được THACO AUTO giảm giá 10 triệu đồng với hai phiên bản 1.5G Luxury và 1.5G IVT.
Như vậy, có thể thấy cuộc đua giảm giá ở phân khúc MPV phổ thông 7 chỗ tại Việt Nam đang diễn ra rầm rộ giữa các nhà sản xuất, phân phối ô tô. Trong đó, áp lực cạnh tranh khiến các mẫu MPV máy xăng có mức giảm lớn hơn.