Nếu không có gì đột xuất, cứ 2 giờ chiều mỗi ngày, bà Hồng gánh hàng ra bán. Như một thói quen, vừa ổn thỏa chỗ ngồi là bà lấy ra món đồ nghề tự chế. Đó là khúc gỗ nhỏ chừng một gang tay trên đầu có đóng một nắp lon nước ngọt để nạo dừa. Nhiều năm nay, hình ảnh bà Hồng bên gánh bánh tráng kẹo mạch nha đã trở nên quen thuộc với những ai hay ra vào hẻm 51 đường Ba Tháng Hai, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
Nhìn vào gánh hàng của bà Hồng, người ta cảm nhận được sự cũ kỹ, lâu đời. Mấy chục năm gánh trên vai, đi qua biết bao con đường, chiếc đòn gánh bằng tre đã bị bào mòn nhẵn bóng. Thế nhưng, do được lau chùi kỹ lưỡng nên nó vẫn bền chắc. Một gánh dựng món cốm dẹp, một gánh đựng món bánh tráng kẹo mạch nha gây sốt một thời.
Quê gốc của bà Hồng ở thị trấn Kinh Cùng, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang cũ (nay là xã Hòa An, thành phố Cần Thơ). Bà là người con thứ 7 trong gia đình có 8 anh chị em. Năm bà mười mấy tuổi thì mẹ bị bệnh nặng mất sớm. Cảnh mồ côi nên mỗi đứa con đều phải tự bươn chải kiếm sống, không ai giúp được ai. Bà Hồng lên thành phố Cần Thơ xin làm “thời vụ” rửa chén, phụ bán quán cơm, quán hủ tiếu…
Công việc thời vụ bấp bênh nên bà Hồng quyết định “đầu tư” một đôi quang gánh để đi bán bánh tráng kẹo mạch nha. Bà bồi hồi kể lại: “Hồi xưa, món ăn này những đứa trẻ ở quê mê dữ lắm. Nhà tôi nghèo lại đông anh em nên tôi ít có dịp được ăn. Thế nhưng ở thành phố thì chẳng thấy mấy ai bán. Do thấy món này bỏ vốn ít, cách làm đơn giản mà lại phù hợp với túi tiền eo hẹp của mình lúc bấy giờ nên tôi quyết định bán thử”.
Nói đến đây, bà Hồng làm một cái bánh tráng kẹo mạch nha hoàn chỉnh cho xem. Thoạt đầu, bà lấy một chiếc bánh tráng giấy để lên lòng bàn tay, phết lớp kẹo mạch nha dạng lỏng lên trên. Nguyên liệu rưới lên tiếp theo là những sớ cơm dừa tươi rói vừa mới nạo. Rồi bà lấy một miếng bánh tráng khác ốp lên trên, sau đó bẻ lại thành hình bán nguyệt. Miếng bánh giòn tan khi đưa vào miệng. Vị ngọt thanh của kẹo mạch nha loang trong đầu lưỡi hòa cùng vị béo của cơm dừa tuy đơn giản mà ngon. Một phần như vậy có giá 10.000 đồng.
Bà Hồng cho biết mình bán bánh này từ lúc chỉ có 1.000 – 2.000 đồng/cái, rồi tăng dần theo giá cả thị trường. Ngày xưa còn trẻ, bà gánh hàng đi nhiều tuyến đường trong nội ô thành phố, đi tới đâu thì cất tiếng rao mời chào tới đó. Và chính tiếng rao trong trẻo của thời trẻ cùng nét riêng của món ăn vặt “quê mùa” này đã gây chú ý cho một người công nhân viên, rồi từ đó hai người gắn kết thành vợ chồng. Họ có với nhau một người con gái và đến nay cũng đã có cháu ngoại đang học lớp 8.
Theo bà Hồng, đôi quang gánh đã đồng hành cùng bà hơn 40 năm nay. Bây giờ 64 tuổi, sức khỏe yếu nên bà không cất tiếng rao nổi và cũng không còn bền sức để rong ruổi nhiều nơi nữa. Mỗi ngày bà chỉ đi từ căn trọ của mình trên đường Tầm Vu đến điểm yêu thích nhất là hẻm 51 để bán (cách khoảng 2 cây số – PV). Bà Hồng vui vẻ nói: “Một quán cà phê nghĩa tình cho tôi mượn hẳn một góc nhỏ mặt tiền để bán luôn. Đặc biệt là con hẻm này rất đông sinh viên, người trẻ. Nhiều người thấy tôi già rồi nên gọi là bà ngoại bán bánh, thấy thương lắm”.
Đó chính là niềm vui và động lực đã thôi thúc bà Hồng giữ lửa nghề trong bối cảnh món bánh tráng kẹo mạch nha ngày càng phai nhạt danh tiếng. Bà Hồng tâm sự: “Sức mua món bánh quê này ngày càng giảm. Khác với ngày xưa, nhiều người trẻ hiện nay không biết món này là món gì. Nói thật là bây giờ mỗi ngày tôi chỉ bán được tầm 10 – 15 cái bánh tráng kẹo mạch nha thôi. Nên hơn 1 năm nay, tôi đã bán thêm cốm dẹp để kiếm thêm. Nguyên liệu thì tôi đặt mua ở Sóc Trăng, còn công thức trộn như thế nào cho vừa vặn thì tôi tự làm”.
Mỗi ngày, bà Hồng ngồi bán từ 2 giờ chiều đến 8 giờ tối là về. Bữa bán được thì lời hơn 100.000 đồng, nhưng đa phần là thấp hơn con số này. “Tuy là món bánh tráng kẹo mạch nha lời ít, bán được ít nhưng tôi không nỡ nghỉ vì nó gắn chặt với tuổi thơ của mình. Vả lại, lúc chân ướt chân ráo lên thành phố có quen ai đâu. Chính nhờ bán bánh này mà tôi gặp nhiều người, lạ hóa thành quen, rồi trở thành hàng xóm, bạn bè luôn. Tôi là dân quê chính hiệu, góp phần giữ giữ hương vị bánh quê thì thấy cũng vui”, bà Hồng Tâm sự.
Chị Nguyễn Thị Bích Trâm (35 tuổi, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) cho biết bà Hồng luôn mặc chiếc áo bà bà khoác bên ngoài và đội nón lá khi ngồi bán. Nhìn vào hình ảnh này, chị nhớ lại lúc còn nhỏ khi sống ở quê nội, hàng ngày cùng mấy anh em ra cổng chờ các cô chú gánh hàng rong qua để mua bánh. “Tôi ăn bánh của bà rồi, không có gì để chê cả. Lâu lâu thì lại ghé mua một hộp cốm dẹp hay bánh tráng kẹo mạch nha để ủng hộ. Không hiểu sao mỗi lần chạy qua đây thì phải ghé mắt nhìn bà một cái như thói quen. Hôm nào bà nghỉ bán thì thấy thiếu thiếu, buồn buồn”, chị Trâm chia sẻ.
Xổ số miền Nam ngày 5 tháng 4: Dãy số độc đắc đài Tiền Giang trúng thêm 1 giải
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 5 tháng 4, dãy số trúng độc đắc của đài Tiền Giang là 983920 trùng hợp trúng thêm giải tám khi có 2 số cuối là 20. Vé trúng độc đắc trị giá 2 tỉ đồng (chưa trừ thuế) còn giải tám trúng 100.000 đồng/tờ. Ngoài ra, những từ có dãy số cuối 73715 thuộc đài Kiên Giang trúng giải ba mỗi tờ trị giá 10 triệu đồng trúng thêm giải tám khi có 2 số cuối là 15.
Xổ số ngày 5 tháng 4 còn có thêm đài Kiên Giang với dãy số trúng độc đắc là 627013 và đài Đà Lạt với dãy số trúng độc đắc là 578584.
Đại lý vé số Minh Trí ở phường Trà Vinh, Vĩnh Long thông báo bán 48 tờ trúng an ủi. Cụ thể, 48 tờ 778584, 878584 và 978584 thuộc đài Đà Lạt trúng an ủi trị giá 2,4 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
"Những tờ vé số trúng an ủi được đại lý giao cho bạn hàng bán, hiện chúng tôi đang chờ khách liên hệ đổi thưởng", đại lý vé số Minh Trí cho hay.
Đại lý vé số Phước Danh ở phường Trà Vinh (Vĩnh Long) vừa đổi thưởng cọc vé gồm 160 tờ trúng số. Cụ thể 160 tờ có dãy số cuối là 8074 thuộc đài Tiền Giang trúng giải sáu, mỗi tờ trị giá 400.000 đồng.
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 4 tháng 4 chiều qua, 2 dãy số trúng giải năm đài Hậu Giang gồm 79044, 41844 đồng thời cũng trúng giải tám khi có hai số cuối là 44. Dân mạng nhanh chóng truy tìm những tờ vé số đẹp 444444 trúng số đài này, xem đây là may mắn trong ngày 4 tháng 4.
Trong khi đó, chị Trần Ngọc Diễm, đại lý vé số Hải Diệu I ở Đồng Nai cũng thông báo bán trúng 16 tờ giải khuyến khích đài Bình Phước. Cụ thể những tờ vé có dãy số may mắn 577134 được chị bán cho khách ở địa phương.
Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác: 50 năm ấy, những mạch ngầm kiêu hãnh
Thú thực là khi đứng giữa lòng Sài Gòn - TP.HCM rực rỡ của năm 2026 này, nhìn những bảng hiệu LED lấp lánh trên phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM), trong đầu tôi lại hiện lên một hình ảnh chẳng liên quan chút nào. Đó là mùi dầu hỏa nồng hắc từ "chiếc đèn Huê Kỳ" và tiếng lạch cạch của chiếc quạt nan cũ kỹ giữa trưa hè oi ả. Với những đứa trẻ sinh ra ngay sau ngày đất nước thống nhất như tôi, ký ức về thành phố không bắt đầu bằng những tòa nhà chọc trời. Nó bắt đầu bằng bóng tối và những sự chờ đợi.
Trở lại cái thời cắt điện luân phiên ấy gian khó thật nhưng cũng đầy tình nghĩa. Hễ điện tắt là cả xóm lại kéo nhau ra vỉa hè hóng gió, tiếng máy nổ "bạch bạch" của mấy nhà khá giả vang lên xé toạc cái tĩnh lặng của đêm đen.
Và trong ánh đèn lờ mờ ấy, hình ảnh những chú thợ điện vai vác thang tre, len lỏi qua từng con hẻm nhỏ với bộ đồ bảo hộ sờn cũ đã trở thành một phần của tuổi thơ tôi. Họ không chỉ đi sửa dây điện chằng chịt như mạng nhện đâu. Tôi cảm giác họ đang chắt chiu từng tia sáng để nối lại niềm hy vọng cho một thành phố vừa đi qua bão táp chiến tranh.
Rồi Sài Gòn chuyển mình. Thập niên 90 và những năm đầu thế kỷ 21 chứng kiến một sự lột xác ngoạn mục. Những trạm biến áp 110 kV, 220 kV mọc lên, đóng vai trò như những "trái tim" khổng lồ bơm sức sống cho vùng đất năng động nhất cả nước này. Tôi vẫn nhớ cảm giác choáng ngợp khi lần đầu thấy đèn cao áp rực sáng dọc đại lộ Đông Tây. Chao ôi, nó đẹp lạ lùng! Nhưng có một cuộc cách mạng khác, lặng lẽ hơn mà có lẽ ít người để ý: Chiến dịch ngầm hóa lưới điện.
Chưa kể đến việc an toàn, cái hay nhất là nhìn lên bầu trời thành phố hôm nay, bạn sẽ không còn thấy những "búi dây" đen kịt che lấp màu xanh của mây trời nữa. Những hàng cột điện thô kệch đã lùi bước, nhường chỗ cho không gian kiến trúc thông thoáng. Dòng điện bây giờ đã được giấu kín vào lòng đất, trở thành những mạch máu ngầm bền bỉ, mặc kệ những cơn mưa rào bất chợt hay giông bão phương Nam, ánh sáng vẫn chưa bao giờ lỗi nhịp.
50 năm ngành điện thành phố - một nửa thế kỷ, một hành trình dài dằng dặc từ việc phải đóng cắt điện bằng tay cho đến lúc làm chủ công nghệ 4.0. Giờ đây, ngồi trong một quán cà phê nhỏ ven sông, tôi có thể thanh toán hóa đơn điện chỉ bằng một cái chạm nhẹ trên smartphone. Tiện lợi đến mức đôi khi mình quên mất sự hiện diện của nó. Không còn cảnh nhân viên cầm sổ gõ cửa từng nhà, thay vào đó là hệ thống đo xa và trung tâm điều khiển từ xa cực kỳ hiện đại. Thậm chí, nhiều khi sự cố được xử lý xong xuôi trong tích tắc trước cả khi khách hàng kịp nhận ra.
Thế nhưng, dù hiện đại đến đâu, cái "chất" của người thợ điện Sài Gòn - TP.HCM vẫn vậy. Vẫn là màu áo cam rực rỡ đó, nhưng giờ họ là những "kỹ sư số", âm thầm gác đêm cho ánh sáng của những tòa nhà chọc trời và các dây chuyền sản xuất công nghệ cao.
Đêm nay, đứng từ trên cao nhìn xuống, Sài Gòn hiện ra như một dải ngân hà lộng lẫy. Tôi chợt nhận ra sự vĩ đại đôi khi chẳng nằm ở những tượng đài sừng sững, mà nằm chính ở mạch điện ngầm đang lặng lẽ chảy dưới chân mình.
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), tôi muốn gửi một lời cảm ơn chân thành đến "những người giữ lửa" thầm lặng. Ánh điện hôm nay không chỉ thắp sáng những ngôi nhà, mà còn thắp sáng cả khát vọng vươn tầm quốc tế của một đô thị đặc biệt. Sài Gòn - TP.HCM năm 2026, ánh sáng vẫn lung linh trên dòng kênh Nhiêu Lộc, viết tiếp một hành trình 50 năm kiên cường và rực rỡ của EVNHCMC.
