Ba ngày qua, chị Bùi Thị Đăng, chủ 32 lồng bè với khoảng 3.000 con cá bớp, liên tục gọi thương lái đến thu mua tại bè. Cá được bán với giá 30.000-90.000 đồng mỗi kg, giảm 2-6 lần so với bình thường. Do cá chết nhanh, gia đình phải túc trực canh bè, dùng thúng và thuyền chở cá chết ra xa để tránh ô nhiễm, số còn lại buộc bán gấp để gỡ vốn.
Chị Đăng cho biết đã thả nuôi 7.000 con, đến nay chỉ còn khoảng 3.000 con đạt kích cỡ, song thiệt hại do cá chết ước khoảng nửa tỷ đồng. “Phần lớn vốn là tiền vay ngân hàng và người thân”, chị Đăng cho biết.
Tình trạng tương tự xảy ra với gần 60 hộ nuôi cá bớp lồng bè trên đảo. Người dân ghi nhận cá xuất hiện dấu hiệu bất thường như bỏ ăn, mất nhớt, nổi đốm, bụng đỏ rồi chết nhanh, lan rộng trong nhiều lồng bè.
Theo UBND đặc khu Lý Sơn, khoảng 30.000 con cá bớp đã chết, trọng lượng 0,5-5 kg mỗi con, phần lớn sắp đến kỳ thu hoạch. Trước đó, người nuôi đã di chuyển lồng bè vào khu neo đậu An Hải để tránh thời tiết xấu.
Ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, cho biết địa phương đã cử lực lượng kiểm tra hiện trường, hỗ trợ người dân. Nguyên nhân cá chết chưa được xác định. Do thiếu cán bộ chuyên môn về nuôi trồng thủy sản, địa phương đã đề nghị cơ quan cấp tỉnh hỗ trợ kiểm tra, xác định bệnh và hướng dẫn xử lý.
Cơ quan chuyên môn khuyến cáo người nuôi tiếp tục theo dõi môi trường nước, áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế thiệt hại và bảo vệ số lồng bè còn lại.
Phạm Linh
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ca-bop-chet-hang-loat-o-ly-son-nguoi-nuoi-mat-tien-ty-5059874.html
Ông Nguyễn Phi Long làm Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể T.Ư
Quyết định số 111-QĐ/NS ngày 6.4, Bộ Chính trị đã điều động và phân công ông Nguyễn Phi Long, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV, Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc (MTTQ), các đoàn thể Trung ương giữ chức Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương.
Phát biểu giao nhiệm vụ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài khẳng định ông Nguyễn Phi Long là cán bộ được đào tạo bài bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng và tư duy chiến lược, dám nghĩ, dám làm; là người có tư duy chiến lược, am hiểu về công tác xây dựng Đảng, xây dựng và hoạch định chính sách.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ đề nghị và tin tưởng trên cương vị công tác mới, Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương sẽ lãnh đạo MTTQ, các đoàn thể Trung ương đạt được nhiều thành tích mới, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trước mắt tập trung chỉ đạo tổ chức thành công Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI và đại hội các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trong thời gian tới.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Phi Long cho biết, thời gian tới sẽ cùng Đảng ủy tập trung chỉ đạo tổ chức thành công Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ XI và Đại hội các tổ chức chính trị - xã hội nhiệm kỳ 2026 - 2031; tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, tháo gỡ khó khăn trong hoạt động của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng khi vận hành chính quyền hai cấp.
Ông Nguyễn Phi Long, sinh năm 1976, quê Lào Cai, trình độ chuyên môn là thạc sĩ quản trị kinh doanh, kỹ sư vận tải - kinh tế đường sắt. Quá trình công tác, ông từng giữ chức Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2014 - 2019; đại biểu Quốc hội khóa XIV, nhiệm kỳ 2016 - 2021, thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội Bình Dương.
Sau thời gian giữ các chức vụ lãnh đạo tại các tỉnh Bình Định, Hòa Bình, Phú Thọ, tháng 9.2025, ông được bầu là Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng khóa XIII; Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương nhiệm kỳ 2020 - 2025. Tại đại hội XIV của Đảng hồi tháng 1.2026, ông được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Làm gì để hồi sinh Bắc Hưng Hải?
Đại thủy nông Bắc Hưng Hải - hệ thống từng cung cấp nước tưới cho 130.000 ha đất nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ, đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng chục triệu dân. Phải làm gì để hồi sinh hệ thống là câu hỏi khiến cả nhà quản lý và chuyên gia sông ngòi phải tính toán thấu đáo.
Tổng điều tra và đánh giá lại toàn bộ hệ thống
Bắc Hưng Hải gồm hơn 230 km kênh trục chính, hàng nghìn km kênh mương nội đồng cùng khoảng 1.900 cống, trạm bơm. Với mạng lưới quy mô lớn, trải dài qua Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Phòng, PGS.TS Đào Trọng Tứ, Trưởng ban điều hành Mạng lưới sông ngòi Việt Nam, cho rằng muốn cải tạo phải bắt đầu từ tổng điều tra và đánh giá lại toàn bộ hệ thống.
Bắc Hưng Hải được thiết kế trong bối cảnh cơ cấu sử dụng đất, nhu cầu nước tưới rất khác so với hiện nay. Nhiều năm qua, một phần lớn diện tích đất nông nghiệp trong lưu vực đã được chuyển đổi sang đô thị, khu công nghiệp hoặc các loại hình sử dụng đất khác. Điều này khiến nhu cầu cấp nước và tiêu thoát nước của hệ thống thay đổi đáng kể so với thiết kế chỉ phục vụ tưới tiêu ban đầu.
"Cần xem lại năng lực tưới tiêu thực tế của hệ thống hiện nay đã thay đổi như thế nào, diện tích đất nông nghiệp còn bao nhiêu và nhu cầu cấp nước ra sao. Trên cơ sở đó mới có thể tính toán phương án cải tạo phù hợp", ông Tứ nói và nhận định việc đánh giá lại toàn bộ hiện trạng hệ thống là bước quan trọng để xác định quy mô đầu tư hợp lý, bảo đảm hiệu quả lâu dài của dự án cải tạo.
Cấp bách kiểm soát nguồn thải
Sau bước đánh giá toàn bộ hệ thống Bắc Hưng Hải, ông Nguyễn Tùng Phong, Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng phải cấp bách kiểm soát nguồn thải. Cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh của khu vực, lượng nước thải từ các khu công nghiệp, làng nghề và khu dân cư đổ vào Bắc Hưng Hải ngày càng tăng, tạo áp lực lớn đối với chất lượng nước.
Theo tính toán, hiện tổng lượng nước thải xả vào Bắc Hưng Hải khoảng 538.838 m3 mỗi ngày đêm, phân bố rộng khắp trên toàn lưu vực. Trong đó, Hưng Yên chiếm tỷ lệ lớn nhất 31%, tiếp đến là Hải Phòng 21%, Hà Nội 13%, Bắc Ninh hơn 9%. Nhiều nguồn xả thải vẫn chưa được kiểm soát hoặc xử lý đạt yêu cầu khiến nhiều đoạn kênh rơi vào tình trạng ô nhiễm kéo dài.
Cũng cho rằng phải kiểm soát nguồn thải, ông Lương Xuân Chính, Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, phân tích khả năng tự làm sạch của kênh chỉ tồn tại trong giới hạn nhất định. Khi lượng nước thải vượt quá khả năng chịu tải, chất lượng nước sẽ suy giảm nhanh.
"Bổ sung nguồn nước chỉ giúp pha loãng ô nhiễm trong một số thời điểm, còn muốn xử lý tận gốc thì phải kiểm soát được nguồn thải", ông Chính nói.
Tuy nhiên, kiểm soát nguồn thải trên mạng lưới như Bắc Hưng Hải là bài toán rất tốn kém, có thể vượt quá nguồn lực của địa phương, theo GS.TS Trần Đức Hạ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cấp thoát nước và Môi trường. Bởi chi phí xây dựng và vận hành các nhà máy xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn cao rất lớn, trong khi nhiều địa phương chưa hoàn thiện hệ thống thu gom nước thải đô thị.
"Cần kết hợp nhiều biện pháp, từ kiểm soát nguồn thải, điều tiết dòng chảy đến tận dụng khả năng tự làm sạch của hệ thống sông kênh", ông Hạ đề xuất.
Phối hợp liên tỉnh
So sánh với việc cải tạo sông Tô Lịch, PGS.TS Đào Trọng Tứ cho rằng bài toán của Bắc Hưng Hải phức tạp hơn nhiều. Tô Lịch nằm hoàn toàn trong phạm vi Hà Nội, hệ thống Bắc Hưng Hải lại trải dài qua nhiều tỉnh với hàng loạt nguồn thải. Nếu mỗi địa phương làm một kiểu, không có cơ chế điều phối thống nhất thì rất khó đảm bảo các hạng mục cải tạo được triển khai đồng bộ và phát huy hiệu quả.
TS Trần Đức Hạ cũng cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao thiết lập được cơ chế quản lý thống nhất cho toàn hệ thống Bắc Hưng Hải. Nếu không có cơ chế điều phối đủ mạnh ở cấp vùng, việc xử lý ô nhiễm hay cải tạo hạ tầng sẽ khó đạt hiệu quả lâu dài.
Bởi Bắc Hưng Hải không chỉ là công trình thủy lợi phục vụ nông nghiệp như trước đây. Nó đang phải gánh thêm nhiều chức năng mới như tiêu thoát nước cho đô thị, khu dân cư và khu công nghiệp; tiếp nhận nước thải và là khung sinh thái cảnh quan cho khu vực.
"Cần có cơ quan đầu mối đủ thẩm quyền để điều phối chung toàn bộ hệ thống, từ đầu tư hạ tầng đến kiểm soát nguồn thải", ông Hạ kiến nghị.
Chờ đề án cải tạo quy mô lớn
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng đề án xử lý ô nhiễm và phát triển tổng thể hệ thống Bắc Hưng Hải, mục tiêu từng bước phục hồi chất lượng nước, nâng cao năng lực tưới tiêu và điều tiết nước, đồng thời thích ứng với quá trình đô thị hóa nhanh trong lưu vực.
Đề án tập trung vào ba nhóm giải pháp chính. Đầu tiên là nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống công trình thủy lợi, cải tạo các công trình đầu mối, nạo vét tuyến kênh trục và kênh nhánh, đồng thời lắp đặt trạm quan trắc tự động để theo dõi chất lượng nước và điều tiết dòng chảy.
Nhóm giải pháp thứ hai là kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng nước, thông qua việc xây dựng các công trình kiểm soát nguồn thải tại vị trí xả lớn, từng bước thu gom và xử lý nước thải trước khi đổ vào hệ thống. Cuối cùng là khai thác tổng hợp không gian hai bên kênh, kết hợp chỉnh trang cảnh quan, phát triển các tuyến đô thị sinh thái và dịch vụ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường tính toán tổng kinh phí dự kiến để cải tạo toàn diện hệ thống khoảng 38.500 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 6.000 tỷ đồng vốn đầu tư công để hoàn thiện hạng mục chính của hệ thống, gồm 4.505 tỷ nâng cấp hạ tầng thủy lợi, 100 tỷ hiện đại hóa công tác quản lý vận hành và khoảng 1.394 tỷ cải tạo các tuyến kênh trục. Các địa phương tham gia đầu tư nhiều hạng mục liên quan kiểm soát ô nhiễm và chỉnh trang hệ thống kênh.
Với quy mô lớn và lịch sử vận hành hơn nửa thế kỷ, chuyên gia và nhà quản lý cho rằng việc hồi sinh Bắc Hưng Hải không chỉ là chuyện cải tạo hệ thống thủy lợi mà là bài toán quản lý tổng hợp cả lưu vực rộng lớn. Nó đòi hỏi sự chung sức của nhiều địa phương, bộ ngành và người dân trong lưu vực.
Gia Chính - Mộc Miên
Tin Gốc: https://vnexpress.net/lam-gi-de-hoi-sinh-bac-hung-hai-5050203.html
