Nhiều năm qua, cuộc sống của hàng chục hộ dân tại khu phố Hữu Chiến, phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long (trước đây là huyện Phú Tân, tỉnh Bến Tre) bị đảo lộn bởi sự xuất hiện của xưởng sản xuất than gáo dừa nằm trên nhiều thửa đất nông nghiệp liền kề của bà N.T.T (ngụ TP.HCM). Các thửa đất này do 2 người nước ngoài đứng tên hợp đồng thuê đất với bà T., thời gian thuê 15 năm.
Theo phản ánh của người dân địa phương, xưởng sản xuất than gáo dừa này hoạt động bất kể ngày đêm. Khi xưởng hoạt động, những cột khói đen kịt, mùi nồng nặc và tiếng ồn chát chúa từ máy móc vang vọng ra hàng trăm mét, trở thành nỗi ám ảnh của bà con.
Bà N.T.T.N (58 tuổi) bức xúc: "Tiếng ồn từ máy móc là dữ lắm, ồn như máy chà lúa vậy. Mùa mưa thì khói nghẹt ống xả, tro xỉ bay tứ tung, rơi vãi khắp nhà cửa, vườn dừa. Chỉ cần lấy tay quẹt một cái trên sàn nhà hoặc chân không mang dép là bụi than bám đen thui luôn. Bởi vậy, nhà tôi phải đóng cửa quanh năm, phơi quần áo còn không được, đứa cháu nội ho sốt suốt, bỏ học hoài và phải định kỳ đi khám và điều trị bệnh phổi tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch ở TP.HCM. Báo chính quyền xuống nhưng rồi đâu lại vào đó".
Nhà gần xưởng sản xuất than gáo dừa, bà N.T.L.D (53 tuổi) cho biết ở đây ai cũng chung cảnh ngộ khổ sở vì ô nhiễm bụi than, thậm chí đứng trong nhà còn phải đeo khẩu trang. "Bà con nhiều lần kiến nghị, phản ánh và chính quyền nói công ty này hoạt động sai. Thế nhưng, càng ngày càng thấy nhà xưởng phát triển, tuyển thêm công nhân" - bà D. thở dài.
Và như thế, hơn 3 năm qua, hàng chục hộ dân ở cạnh xưởng sản xuất này phải sống trong cảnh "cửa đóng then cài" bởi bụi than bay tứ tung và tiếng động cơ ù tai.
Theo tài liệu PV Thanh Niên có được, Công ty TNHH SX-XNK Bách Gia (khu phố Hữu Chiến, phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long) có tiền thân là Công ty TNHH Runtoo do bà N.T.D (ngụ tại địa phương) làm đại diện pháp luật. Sau khi người dân phản ánh, chính quyền địa phương kiểm tra xử phạt hành chính do sai phạm trong lĩnh vực đất đai và buộc tháo dỡ công trình trái phép, nhưng công ty chỉ đóng phạt chứ không tháo dỡ và tiếp tục sản xuất.
Năm 2024, Công ty Runtoo bị tuyên án phải trả nợ cho 2 khách hàng với tổng giá tiền hơn 1 tỉ đồng. Ngày 26.10.2024 (trước ngày thi hành án), Công ty Runtoo đã làm hợp đồng bán thanh lý toàn bộ tài sản cho bà N.T.N.A (ấp Kinh Cũ, xã Phong Nẫm, tỉnh Vĩnh Long). Ngày 29.10.2024, Công ty Runtoo đã liên hệ và được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre (nay là Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long) chấp nhận thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đến nay, vụ án này vẫn chưa thi hành án được.
Sau đó, bà N.T.N.A được Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Bến Tre (cũ) cấp đăng ký kinh doanh cho Công ty TNHH dừa Phượng Hoàng Bến Tre có địa chỉ tại nhà của bà ở ấp Kinh Cũ, xã Phong Nẫm. Thực tế, công ty không có bất cứ nhân sự, biển hiệu hay tài sản gì đặt tại nhà bà N.T.N.A mà hoàn toàn đặt tại địa điểm sản xuất - trên 5 thửa đất nông nghiệp liền kề ở khu phố Hữu Chiến.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà N.T.N.A khẳng định từ đầu tới cuối bà chỉ là công nhân bình thường làm việc tại xưởng sản xuất này. Toàn bộ hoạt động sản xuất và cả việc ký tên mua tài sản Công ty Runtoo và đứng tên người đại diện pháp luật của Công ty TNHH dừa Phượng Hoàng Bến Tre đều do 2 người nước ngoài - chủ thật sự của doanh nghiệp này chỉ đạo toàn diện.
"Sau khi thấy người dân phản ứng quá, chính quyền thì mời lên liên tục nên tôi sợ lắm. Và không cần sự đồng ý của 2 người nước ngoài là chủ công ty, tôi đã lên phường Phú Tân và được hướng dẫn các thủ tục làm việc với Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long để thôi vai trò người đại diện pháp luật, cho dừng trên giấy tờ về các hoạt động liên quan xưởng than và tôi cũng nghỉ làm công nhân cho 2 người nước ngoài này", bà N.T.N.A cho biết.
Thế nhưng, sau khi bà N.T.N.A rút, người dân tiếp tục phản ánh lên UBND phường Phú Tân rằng xưởng sản xuất than gáo dừa vẫn tiếp tục hoạt động. Kết quả kiểm tra hồi đầu tháng 4.2026 của UBND phường Phú Tân cho thấy, địa điểm kinh doanh này lại có giấy phép mới do Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long cấp với tên gọi Công ty TNHH SX-XNK Bách Gia, do một người Việt đứng tên. Công ty vẫn sản xuất như cũ và xả bụi than, gây tiếng ồn suốt ngày đêm khắp khu phố Hữu Chiến.
Theo UBND phường Phú Tân, suốt hơn 3 năm sản xuất tại các thửa đất nông nghiệp, dù pháp nhân và người đại diện pháp luật khác nhau nhưng điểm chung của xưởng sản xuất than gáo dừa này là sai phạm toàn diện: sử dụng đất sai mục đích, sản xuất không có giấy phép về môi trường, không phòng cháy chữa cháy, xây nhà xưởng sản xuất trên đất nông nghiệp, bị phạt và buộc tháo dỡ trả lại hiện trạng nhiều lần nhưng chẳng những không thực hiện mà còn mở rộng quy mô.
Một lãnh đạo UBND phường Phú Tân cho hay cơ quan này đã có văn bản gửi Điện lực Phú Túc không thống nhất ký kết hợp đồng mua bán điện với các pháp nhân mới và đề nghị ngưng cung cấp điện đối với các pháp nhân sản xuất than gáo dừa tồn tại trên các thửa đất của bà N.T.T.
UBND phường Phú Tân cũng có văn bản đề nghị Sở Tài chính tạm dừng cấp phép và phối hợp chặt chẽ với UBND phường để hậu kiểm cẩn trọng đối với các hồ sơ liên quan đến các thửa đất của bà T., nơi xưởng sản xuất than gáo dừa đang hoạt động.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chánh văn phòng, người phát ngôn của UBND tỉnh Vĩnh Long, khẳng định với PV Thanh Niên rằng ông sẽ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh để xem xét, chỉ đạo các cơ quan có liên quan báo cáo rõ quá trình hoạt động của pháp nhân này; đồng thời sẽ xử lý triệt để các sai phạm để đảm bảo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch và trả lại không khí trong lành cho người dân khu phố Hữu Chiến.
Tin Gốc: Thanh Niên
