3 giờ sáng, khi sương muối còn bao phủ mặt biển, hàng chục chiếc thuyền nan công suất nhỏ của ngư dân xã Đồng Tiến (Hà Tĩnh) đồng loạt nổ máy, xé tan không gian tĩnh lặng, rẽ sóng vươn khơi. Chẳng cần đi đâu xa, chỉ cách bờ chừng hơn 1 hải lý, “vương quốc” nhuyễn thể không xương dập dềnh chờ những người con của biển.
Khi ánh nắng bắt đầu xuyên thấu lớp sương mù, tiếng máy nổ xình xịch quen thuộc lại vang lên báo hiệu những chiếc thuyền đầu tiên trở về. Dưới khoang, thành quả của cuộc mưu sinh lúc rạng sáng là hàng chục con sứa trắng muốt, có con to hơn cả vành nón lá, nằm chồng chất lên nhau.
Vừa cập bến với khoang thuyền đầy ắp sứa, ngư dân Hồ Phi Kính (56 tuổi) quệt vội những giọt mồ hôi, cười rạng rỡ: “Năm nay sứa về sớm và nhiều hơn mọi năm. Chỉ cần đi từ sớm đến khoảng 8 giờ sáng là thuyền đầy khoang. Có ngày cha con tôi trúng đậm hơn 5 tấn sứa, thu về 7 – 8 triệu đồng là chuyện thường”.
Dưới cái nắng vàng, ngư dân Nguyễn Văn Nam (50 tuổi) cùng vợ vận chuyển những con sứa khổng lồ lên bờ để bán cho cơ sở chế biến. Ông phấn khởi bảo: “Đây là chuyến thứ 2 trong ngày của tôi đấy, được khoảng hơn 2 tấn. Chuyến trước bán được hơn 3 triệu tiền sứa tươi. Giờ tôi phải quay ra làm thêm chuyến nữa vì lưới vẫn còn đang thả ngoài lộng. Với 3 chuyến trong ngày, dự kiến tôi thu về khoảng chục triệu”.
Theo các ngư dân, mùa sứa thường bắt đầu từ tháng giêng đến hết tháng 4 âm lịch. Việc đánh bắt sứa khá đơn giản, không cần máy móc hiện đại, chỉ với những chiếc lưới mắt thưa và kinh nghiệm quan sát dòng chảy, mỗi ngày một ngư dân có thể đánh bắt được từ 2 – 6 tấn sứa. Với giá bán tại bãi dao động từ 1.000 – 2.000 đồng/kg sứa thô, mỗi chuyến đi biển ngắn ngủi vài tiếng đồng hồ cũng giúp người dân thu về tiền triệu.
“Mùa này sứa nhiều vô kể, cứ cập bờ là cầm chắc tiền triệu trong tay. Chỉ sợ không đủ sức thu hoạch thôi!”, ngư dân Nguyễn Đình Hạnh (54 tuổi) hồ hởi nói.
Sứa lên bờ đến đâu, thương lái và các cơ sở chế biến chờ sẵn thu mua đến đó. Tại xã Đồng Tiến, một “công xưởng” dã chiến rộng chừng hơn 100 m2 mọc lên ngay sát mép biển, trở thành đại bản doanh của những “phu sứa” địa phương. Mùa này, xưởng sơ chế sứa của chị Nguyễn Thị Mai chưa bao giờ ngớt tiếng.
Bên trong, hơn 10 lao động, đa phần là phụ nữ, thoăn thoắt phân loại sản vật. Đôi tay của chị em cứ thế nhịp nhàng: chân sứa tách riêng, thân sứa được xẻ gọn thành từng miếng trắng trong, đều tăm tắp. Đang bóc tách từng thớ sứa một cách thuần thục, bà Ngô Thị Tín (53 tuổi) chia sẻ: “Cứ trúng mùa sứa là cả làng cùng vui. Không chỉ cánh đàn ông đi biển có tiền, mà chị em phụ nữ hay người già ở nhà cũng không hết việc”.
Với bà Tín và nhiều lao động tại đây, mùa sứa chính là “mùa vàng” thu hoạch. “Cứ mỗi buổi thế này, chủ trả cho chúng tôi tiền công 500.000 đồng. Hôm nào sứa về trắng bãi, làm tăng ca, có khi đút túi cả triệu bạc như chơi”, bà Tín phấn khởi nói thêm.
Đứng thu mua sứa cho ngư dân ngay tại xưởng, chị Mai bảo cái nghề làm sứa này cũng lắm công, cực nhọc vô cùng. Muốn miếng sứa giữ được cái chất giòn sần sật, mọng nước mà không nát, là một cuộc đua với thời gian. “Sứa vừa cập bờ là phải xử lý ngay. Sau công đoạn làm sạch nội tạng, sứa được cho vào những bể chứa khổng lồ, quậy đánh liên hồi để vắt bớt nước. Những thân sứa nhớt nhèo phải được rửa liên tục bằng nước biển mặn mòi mới dần săn lại được”, chị Mai chỉ tay về phía những bể chứa lớn nói.
Nhìn con số 50 tấn sứa tươi chị thu mua mỗi ngày từ ngư dân, ít ai hình dung được tỷ lệ hao hụt rất lớn khi chế biến loài nhuyễn thể này. Chị Mai bấm đốt ngón tay: “Cứ 10 kg sứa tươi rói từ biển về, phân loại chán chê mới chắt bóp được đúng 1 kg thành phẩm”. Với hàng chục tấn sứa được thu mua trong ngày, chị Mai phải thuê hơn 10 nhân công thời vụ làm việc luôn tay luôn chân để kịp giữ trọn cái vị thanh mát của biển trước khi sứa lên đường đến với bàn ăn của thực khách.
Sau khi rời khoang thuyền và qua sơ chế, sứa còn phải trải qua hành trình “lột xác” đầy công phu tại các cơ sở sản xuất đạt chuẩn OCOP.
Dẫn chúng tôi tham quan xưởng chế biến đạt chuẩn OCOP, ông Nguyễn Đình Dung, chủ một cơ sở có tiếng tại xã Đồng Tiến, ví von quy trình làm sứa chẳng khác nào một cuộc khổ luyện. Để có được miếng sứa trong veo, giòn sần sật, công đoạn đầu tiên là đưa sứa vào máy quay ly tâm, đánh liên tục suốt 8 tiếng đồng hồ. “Phải đánh ròng rã như thế mới loại bỏ sạch nhớt và tạp chất”, ông Dung chia sẻ.
Sau khi “tắm” sạch, sứa được ngâm trong muối tinh để săn lại, rồi tiếp tục trải qua quy trình ngâm nước sôi để nguội khép kín. Cuối cùng, những miếng sứa đạt chuẩn được đóng hũ nhựa hoặc hút chân không, quyện cùng nước dùng gia vị đặc trưng từ ớt, tỏi cay nồng.
Với những người làm sứa OCOP như ông Dung, cái khó nhất không nằm ở máy móc mà ở sự nhạy bén của người thợ. “Cực nhất là khâu canh thời gian. Sứa ngâm từ 8 – 10 ngày mới gọi là chín. Chỉ cần quá tay một chút là sứa cứng quắt, mà thiếu một ngày thì bị bở, coi như hỏng cả mẻ. Ngay cả lượng muối tinh cũng phải được cân đo chuẩn xác để giữ được độ thanh, giòn mà không còn mùi tanh của biển”, ông chủ dày dạn kinh nghiệm bộc bạch.
Ông Dung bảo trước đây, do sứa chỉ được xuất bán làm nguyên liệu thô, giá trị kinh tế không cao nên ngư dân chẳng mấy mặn mà. Trăn trở trước tình trạng đó, năm 2008, ông lặn lội ra các tỉnh phía bắc học nghề chế biến, sản xuất các sản phẩm từ sứa. Vài tháng sau, ông Dung về mở xưởng chế biến, mở ra hướng đi mới và giúp ngư dân yên tâm bám biển khi được thu mua với giá cao.
Đến năm 2020, để nâng tầm giá trị, xưởng chế biến sứa ép của ông Dung tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. “Nếu như trước đây sứa ép của gia đình tôi chủ yếu bán ở các chợ thì giờ đây con sứa đã thực sự thoát khỏi ao làng, đàng hoàng tiến vào siêu thị và theo những chuyến xe đi xa, mang theo vị mặn mòi của biển miền Trung đến với thực khách cả nước. Nhiều năm nay, sứa của gia đình cũng đã xuất ngoại ra các thị trường như Đài Loan, Nhật Bản”, ông Dung phấn khởi khoe.
Giữa xưởng chế biến lồng lộng gió biển, ông Dung cho hay mỗi kg sứa thành phẩm hiện có giá dao động từ 40.000 – 45.000 đồng. Trung bình mỗi năm, cơ sở của ông tung ra thị trường mấy chục tấn sứa, doanh thu đạt hàng tỉ đồng.
Giữa lúc kinh tế còn nhiều khó khăn, những mô hình kinh tế biển hiệu quả như của gia đình ông Dung đang góp phần thay đổi diện mạo làng chài, giúp người dân bám biển, bám nghề bền vững. (còn tiếp)
Chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng báo cáo Quốc hội về kết quả phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025, kế hoạch năm 2026.
Thủ tướng cho biết Chính phủ xác định năm 2026 là "năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở", tập trung vào trình độ chuyên môn, kỹ năng thực thi công vụ và ý thức, trách nhiệm phục vụ.
Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tận dụng hiệu quả công năng sử dụng các trụ sở làm việc hiện có, hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới. Thủ tướng yêu cầu rà soát, xử lý triệt để tài sản công dôi dư, không để xuống cấp, lãng phí, bảo đảm trang thiết bị phục vụ công việc, nhất là cho cấp xã.
Việc đánh giá công chức sẽ dựa trên kết quả công việc. Chính phủ kiên quyết thay thế những người yếu kém, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ; đồng thời khen thưởng, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, nhất là các vụ việc do Ban Chỉ đạo Trung ương theo dõi, chỉ đạo; thực hiện nghiêm các kết luận thanh tra, kiểm toán; tăng tỷ lệ thu hồi tiền và tài sản.
Chính phủ yêu cầu triệt để tiết kiệm chi, chống lãng phí ngân sách Nhà nước, nhất là chi thường xuyên, dành nguồn lực cho an sinh xã hội, đầu tư phát triển và các nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách.
Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, người đứng đầu các bộ, cơ quan được yêu cầu khẩn trương rà soát, thống kê, phân loại tổng thể các dự án, kể cả trong và ngoài ngân sách, tập trung xử lý dứt điểm các dự án vướng mắc kéo dài theo thẩm quyền.
Đặt mục tiêu lớn về an sinh, hạ tầng và chuyển đổi số
Chính phủ phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026. Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm và lộ trình ưu tiên.
Chính phủ cũng phấn đấu 100% bệnh viện công lập và tư nhân triển khai bệnh án điện tử, không sử dụng bệnh án giấy; xây dựng Đề án phát triển kinh tế bạc, chính sách lao động, việc làm thích ứng với già hóa dân số nhanh, hoàn thành trong năm 2026.
Về giáo dục, Chính phủ sẽ triển khai hiệu quả Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; cung cấp một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027. Ngành giáo dục triển khai cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, chính sách đối với người có tài năng và khuyến khích đào tạo nhân lực có kỹ năng nghề cao.
Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nhất là các công trình giao thông trọng điểm, đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, hạ tầng năng lượng và đô thị. Trong đó, các cơ quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TP HCM, các tuyến kết nối với Trung Quốc và một số đoạn thuộc đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Các bộ, ngành, địa phương bảo đảm tiến độ xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, mở rộng các cảng hàng không Phú Quốc, Chu Lai, Cà Mau.
Theo Thủ tướng, những tháng đầu năm 2026, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm; tăng trưởng GDP quý 1 ước đạt 7,83%. Các dự án hạ tầng được triển khai đồng bộ, tập trung vào cao tốc, đường sắt tốc độ cao và cảng hàng không.
Chính phủ tích cực đôn đốc địa phương xử lý tài sản công, các dự án tồn đọng kéo dài. Chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững được triển khai hiệu quả; văn hóa, y tế, giáo dục được quan tâm. Cả nước đã khởi công 121 trường phổ thông dân tộc nội trú tại các xã biên giới; triển khai sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử liên thông từ cơ sở đến trung ương; đời sống người dân tiếp tục được nâng lên.
Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng đất nước đang đối mặt nhiều thách thức, kinh tế vĩ mô chịu tác động bất lợi từ bên ngoài. Mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức lớn, hoạt động sản xuất kinh doanh ở một số lĩnh vực còn khó khăn. Những tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, gây gián đoạn nguồn cung. Giá dầu khí và chi phí vận tải tăng cao, ảnh hưởng đến thương mại, đầu tư quốc tế và tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội trong nước.
Một số thủ tục hành chính còn rườm rà, dịch vụ công trực tuyến chưa thực sự thuận lợi; phân cấp, phân quyền và năng lực cán bộ ở một số cấp cơ sở còn hạn chế; cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số nơi chưa được sử dụng hiệu quả.
Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 nên nhiệm vụ từ nay đến cuối năm rất nặng nề nhưng có ý nghĩa quan trọng, tạo đà cho các năm tiếp theo. "Chính phủ, Thủ tướng, các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, đổi mới sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu đề ra", Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 5-4, thời tiết Thanh Hóa đến Gia Lai nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất 35-37 độ C, có nơi trên 39 độ C, độ ẩm 40-45%.
Nam Bộ nắng nóng diện rộng. Miền Đông Nam Bộ nắng nóng với nhiệt độ cao nhất 35-36 độ C, có nơi trên 36 độ C, độ ẩm 45-50%.
Nắng nóng có khả năng mở rộng ra khu vực Tây Bắc Bộ và đồng bằng Bắc Bộ. Nắng nóng ở Thanh Hóa đến Quảng Ngãi và miền Đông Nam Bộ còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn do nhu cầu sử dụng điện tăng cao và độ ẩm giảm thấp. Ngoài ra nắng nóng có thể gây mất nước, kiệt sức và đột quỵ do sốc nhiệt khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao.
Nhiệt độ dự báo có thể chênh lệch 2-4°C so với nhiệt độ thực tế ngoài trời, thậm chí cao hơn nếu có các bề mặt hấp thụ nhiệt như bê tông, đường nhựa.
Như vậy với mức nhiệt dự báo có nơi đạt 39 độ C thì nhiệt độ cảm nhận có thể hơn 40 độ C.
TP Hà Nội nhiều mây, mưa vài nơi, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-25 độ C, cao nhất 31-33 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng, riêng khu vực Tây Bắc có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 20-25 độ C, cao nhất 32-36 độ C.
Đông Bắc Bộ nhiều mây, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 22-25 độ C, cao nhất 31-34 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 34-39 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng, phía bắc nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 35-39 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 19-22 độ C, cao nhất 31-35 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 33-36 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 33-35 độ C.
Hồ sơ vụ án cho thấy, từ năm 2010, Linh và Phạm Minh Hạnh (cùng trú P.Hồng Hà, TP.Hà Nội) bàn bạc sử dụng giấy tờ tùy thân của người quen để lập hồ sơ vay tín chấp và mở thẻ tín dụng tại Ngân hàng HSBC Việt Nam.
Hai người mượn chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu, hóa đơn điện, nước của nhiều người, sau đó mở tài khoản ngân hàng đứng tên họ. Nhóm này sau đó lập khống hợp đồng lao động để "hợp thức" những người mà mình mượn giấy tờ là nhân viên của Công ty CP thương mại Vĩ Sơn.
Khi hồ sơ hoàn thiện, cả hai làm thủ tục vay vốn, mở thẻ tín dụng để chiếm đoạt tiền của ngân hàng.
Với thủ đoạn trên, từ tháng 7.2010 - 6.2014, Hạnh và Linh lập hàng chục bộ hồ sơ vay và mở thẻ tín dụng.
Tổng số tiền Ngân hàng HSBC đã giải ngân từ các hồ sơ do Hạnh lập là 4 tỉ đồng, dư nợ gốc vay tín chấp và thẻ tín dụng hơn 3,8 tỉ đồng.
Riêng Linh sử dụng giấy tờ của 22 cá nhân để lập 23 hồ sơ vay tín chấp và 20 hồ sơ mở thẻ tín dụng. Tổng dư nợ gốc đến tháng 1.2025 được xác định hơn 2 tỉ đồng.
Quá trình điều tra, các cá nhân đứng tên trong hồ sơ đều khẳng định không vay tiền, không mở thẻ và chữ ký bị giả mạo. Còn bị cáo Linh thừa nhận hành vi, khai đã dùng toàn bộ số tiền giải ngân vào mục đích cá nhân và không còn khả năng khắc phục hậu quả.
Đáng chú ý, gia đình Linh và Hạnh cung cấp hồ sơ bệnh án thể hiện cả hai từng điều trị bệnh tâm thần.
Trong đó, Linh từng điều trị tại Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, được chẩn đoán rối loạn trầm cảm tái diễn, giai đoạn nặng có loạn thần.
Tuy nhiên, kết luận giám định của Viện Pháp y tâm thần Trung ương (Bộ Y tế) cho thấy thời điểm trước, trong và sau khi gây án, Linh không mắc bệnh tâm thần, đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Tại thời điểm giám định, bị cáo Linh có biểu hiện rối loạn stress sau sang chấn, hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Còn với Hạnh, người này từng điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 với chẩn đoán theo dõi tâm thần phân liệt.
Kết luận giám định của Viện Pháp y tâm thần Trung ương xác định trước và trong khi thực hiện hành vi lừa đảo, Hạnh không mắc bệnh tâm thần.
Song, tại thời điểm giám định, Hạnh bị trầm cảm nặng kèm triệu chứng loạn thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, cơ quan điều tra tách tài liệu liên quan đến Hạnh, tạm đình chỉ điều tra để chờ kết luận giám định, xử lý sau.
