Thị trường năng lượng toàn cầu những ngày gần đây vẫn tiếp tục biến động mạnh, khi xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tại Việt Nam, bất chấp những nỗ lực điều tiết từ cơ quan quản lý, giá xăng dầu hiện vẫn neo ở mức khá cao. Đặc biệt là giá dầu diesel. Theo cập nhật mới nhất, hiện tại giá loại nhiên liệu này trong nước đã tăng lên mức cao kỷ lục 44.780 đồng/lít.
Đà tăng của giá nhiên liệu đang tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của nhiều dòng ô tô phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là nhóm xe con sử dụng động cơ diesel. Thực tế cho thấy, mức tiền người dùng phải chi để đổ đầy bình nhiên liệu đã tăng mạnh chỉ sau thời gian ngắn, kéo theo áp lực tài chính ngày càng lớn cho người dùng.
Theo tính toán sơ bộ, nếu như trước đây, việc đổ đầy bình với nhiều mẫu xe máy dầu chỉ tiêu tốn từ 1 – 1,5 triệu đồng, thì nay con số này đã tăng gấp đôi.
Đơn cử ở nhóm xe bán tải, Ford Ranger Wildtrak – một trong những mẫu xe được ưa chuộng tại Việt Nam. Theo thông số từ nhà sản xuất, mẫu xe này trang bị bình nhiên liệu dung tích 85,8 lít. Trước đây, người dùng chỉ cần chi khoảng 1,65 triệu đồng để đổ đầy bình. Tuy nhiên, với giá dầu hiện tại, số tiền tương ứng đã vọt lên khoảng 3,84 triệu đồng, tăng gần 2,2 triệu đồng so với trước.
Không chỉ xe bán tải, các dòng SUV, crossover 7 chỗ sử dụng động cơ diesel cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Nếu như trước đây, chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của bộ đôi Toyota Fortuner và Ford Everest (cùng trang bị bình dung tích 80 lít) vào khoảng 1,54 triệu đồng; thì nay số tiền phải chi đã tăng lên khoảng 3,58 triệu đồng, tức đội thêm hơn 2 triệu đồng.
Các phiên bản máy dầu của hai mẫu xe Hàn Quốc, gồm Hyundai Santa Fe và KIA Carnival cũng không nằm ngoài xu hướng. Với dung tích bình nhiên liệu lần lượt 71 và 72 lít, số tiền để đổ đầy bình hiện tại rơi vào khoảng 3,2 triệu đồng. Trong khi trước đây, con số tương ứng chỉ khoảng 1,4 triệu đồng. Như vậy, người dùng phải chi thêm hơn 1,8 triệu đồng mỗi lần tiếp nhiên liệu.
Tương tự, KIA Sorento – mẫu SUV 7 chỗ quen thuộc với nhiều gia đình có bình nhiên liệu dung tích 67 lít. Nếu tính theo giá dầu hiện hành, chi phí đổ đầy bình đã chạm ngưỡng 3 triệu đồng, tăng hơn 1,7 triệu đồng so với trước.
Có thể thấy, mức tăng chi phí nhiên liệu không chỉ dừng ở vài trăm nghìn đồng mà đã lên tới hàng triệu đồng mỗi lần đổ đầy bình. Với những người thường xuyên sử dụng xe cho mục đích kinh doanh vận tải hoặc di chuyển đường dài, khoản chi này thực sự trở thành “gánh nặng” không nhỏ trong tổng chi phí vận hành.
Trước áp lực từ giá nhiên liệu, theo một số chuyên gia trong ngành ô tô, việc thay đổi thói quen sử dụng xe được xem là giải pháp thiết thực, giúp người dùng tiết kiệm chi phí. Một trong những yếu tố quan trọng phải kể đến là cách duy trì tốc độ ổn định khi lái xe. Việc tăng tốc đột ngột hay phanh gấp không chỉ làm hao nhiên liệu mà còn ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ.
Bên cạnh đó, người dùng nên hạn chế chở quá tải hoặc để nhiều vật dụng không cần thiết trên xe. Trọng lượng xe càng lớn, động cơ càng phải hoạt động nhiều hơn, từ đó tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Việc kiểm tra áp suất lốp định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng, bởi lốp non hơi sẽ làm tăng lực cản lăn, khiến xe “ngốn” dầu hơn bình thường.
Ngoài ra, trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc, người lái cũng nên chủ động quan sát để hạn chế dừng – chạy liên tục. Việc lựa chọn lộ trình phù hợp, tránh các tuyến đường ùn tắc vào giờ cao điểm cũng góp phần giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.
Cuối cùng, bảo dưỡng xe định kỳ là yếu tố không thể bỏ qua. Lọc gió bẩn, dầu nhớt xuống cấp hay kim phun hoạt động kém hiệu quả đều có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể. Một chiếc xe được chăm sóc tốt sẽ vận hành trơn tru và tiết kiệm hơn trong dài hạn.
Dư luận xôn xao gần đây vụ việc một nhóm thanh niên ngồi ăn hủ tiếu, uống nước mía sau thùng xe bán tải đang chạy. Những người có liên quan sau đó được cơ quan chức năng phạt nguội, tài xế bị xử phạt và tạm giữ giấy phép lái xe 2 tháng.
Việc xử lý nhanh chóng, kịp thời của cơ quan chức năng như trên là hoàn toàn phù hợp pháp luật, có tác dụng giáo dục, răn đe cao trong bối cảnh vi phạm giao thông xảy ra khá nhiều và lực lượng chức năng chưa thể tuần tra xử lý trực tiếp.
Nhiều người thắc mắc, vụ việc xảy ra từ tháng 2-2023, đến đầu năm 2026 mới bị xử phạt. So với các quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính thông thường, những tưởng không còn cơ sở xử lý hành vi trên.
Nghị định 168 năm 2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (có hiệu lực từ ngày 1-1-2025). Theo đó, có quy định thời hiệu xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện.
Cụ thể điều 4 Nghị định 168 quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ là 1 năm.
Khoản 2 điều này quy định: thời hạn sử dụng kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để xác định cá nhân, tổ chức vi phạm được tính từ thời điểm phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật của cá nhân, tổ chức ghi nhận được kết quả cho đến hết ngày cuối cùng của thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 điều 6 của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Như vậy, cơ quan chức năng có quyền sử dụng kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để làm căn cứ xử phạt (phạt nguội).
Thời hạn xử lý các vi phạm hành chính này là 1 năm tính từ thời điểm cơ quan chức năng ghi nhận, tiếp nhận kết quả trên.
Hành vi của nhóm thanh niên đã kết thúc từ năm 2023, đến đầu năm 2026 thì video về sự việc mới được đưa ra đại chúng, cơ quan chức năng lúc này mới ghi nhận vụ việc và tiến hành xử lý.
Thời hiệu xử phạt hành chính trong trường hợp này phù hợp với quy định tại điều 4, Nghị định 168 nêu trên.
Cần lưu ý, các quy định mới ban hành sau này về phạt nguội của Nghị định 168 hoàn toàn có giá trị thay thế các quy định về xử lý vi phạm hành chính đã không còn phù hợp.
Theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi bổ sung năm 2020) thì thời hiệu xử lý vi phạm hành chính là 1 năm cho các vi phạm thông thường.
Thời hiệu này là 2 năm áp dụng cho các lĩnh vực: kế toán, hóa đơn; phí, lệ phí, kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; chứng khoán; sở hữu trí tuệ; xây dựng; thủy sản; lâm nghiệp; tài nguyên nước; hoạt động dầu khí, khoáng sản; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; nhà ở; đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; lao động ngoài nước...
Với các vi phạm về thuế, kiểm toán độc lập thực hiện theo quy định pháp luật liên quan.
Riêng đối với vi phạm hành chính đang được thực hiện thì thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.
Như vậy với những hành vi vi phạm phức tạp nêu trên thì thời hiệu xử lý vi phạm hành chính kéo dài thêm 1 năm so với những vi phạm thông thường là cần thiết, để cơ quan chức năng đủ thời gian xem xét, đánh giá mức độ nghiêm trọng của hành vi, từ đó đưa ra kết luận chính xác, công bằng.
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, những hành vi vi phạm hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt, người vi phạm vẫn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
Ví dụ, vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng (xây nhà không phép, sai phép), sử dụng đất (sử dụng đất sai mục đích…), hành vi vi phạm đã xảy ra nhiều năm, cơ quan chức năng không ban hành quyết định xử phạt nhưng vẫn ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Lý do không ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính sẽ được nêu rõ trong quyết định áp dụng khắc phục hậu quả.
Tình huống giao thông: Cô gái đi xe máy xuất hiện trước đầu ôtô tải gắn camera hành trình. Khoảng cách từ đầu xe tải cho tới xe máy rất gần, rồi cô gái biến mất trước đầu ôtô. Khoảng 30 giây sau, một người phụ nữ ven đường ra hiệu cho xe tải dừng lại. Cô gái từ trước đầu xe bật ra, bước lên vỉa hè.
Ở những góc video của nhà dân ven đường cho thấy, dường như đầu xe tải đã mắc vào tay nắm ở yên đuôi xe máy nên cô gái không thể thoát ra. May mắn vụ va chạm không gây thiệt hại về người.
Kỹ năng lái xe: Những chiếc xe lớn rất nhiều điểm mù, những người đi xe máy nên chủ động tránh xa khi nghe tiếng xe tới gần. Người đi xe máy nên chủ động đi sát lề đường, không đi ra giữa đường trước đầu ôtô.
Tài xế điều khiển những chiếc xe lớn cần tập trung quan sát xung quanh, di chuyển tốc độ chậm, nhất là trong khi vực dân cư phòng mọi tình huống có thể xảy ra.
Theo thông tin từ hãng tin Reuters, thời gian gần đây, nhiều quan chức tại Mỹ liên tục đề xuất các giải pháp, mở rộng lệnh cấm đối với xe Trung Quốc tại thị trường này.
Trước đó, từ năm 2025, Mỹ đã ban hành nhiều quy định nhằm mục đích chặn đường xe ô tô có nguồn gốc từ Trung Quốc. Các biện pháp này chủ yếu xuất phát từ quan ngại những phương tiện kết nối hiện đại, vốn tích hợp nhiều công nghệ thu thập và truyền dữ liệu, có thể bị lợi dụng để tiếp cận các thông tin nhạy cảm của người dùng cũng như hạ tầng.
Chưa dừng lại ở đó, thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa - Bernie Moreno mới đây tiếp tục đề xuất mở rộng phạm vi kiểm soát. Theo đó, các giải pháp cấm vận hoặc hạn chế không chỉ dừng lại ở xe nhập khẩu, mà còn cả phần mềm, phần cứng và các mối liên kết công nghệ liên quan đến doanh nghiệp Trung Quốc. Đề xuất này cho thấy, xu hướng kiểm soát không chỉ ở sản phẩm cuối cùng, mà còn ở toàn bộ hệ sinh thái phía sau ngành ô tô.
Nếu đề xuất mới này được thông qua, khả năng các hãng xe Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ, dù trực tiếp hay thông qua các hình thức hợp tác gián tiếp, có thể tiếp tục bị thu hẹp đáng kể. Điều này cũng phản ánh cách tiếp cận ngày càng cứng rắn của Mỹ trong việc kiểm soát các lĩnh vực công nghệ được xem là nhạy cảm.
Quan điểm siết chặt này nhận được sự ủng hộ từ một số tổ chức trong ngành ô tô Mỹ, khi nhiều ý kiến cho rằng sự trỗi dậy nhanh chóng của các hãng xe Trung Quốc có thể tạo ra áp lực lớn đối với các nhà sản xuất nội địa, đặc biệt trong cuộc đua xe điện. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc dựng lên các rào cản kỹ thuật và chính sách được xem là một biện pháp bảo vệ thị trường trong nước.
Tuy nhiên, đáp lại những thông tin trên, phía Trung Quốc lại cho rằng các động thái của cơ quan quản lý Mỹ mang tính chất bảo hộ thương mại nhiều hơn là xuất phát từ rủi ro thực tế. Đồng thời làm dấy lên tranh luận về ranh giới giữa đảm bảo an ninh quốc gia và duy trì môi trường cạnh tranh công bằng.
Trái ngược với lập trường cứng rắn từ giới hoạch định chính sách, một bộ phận người tiêu dùng Mỹ thể hiện sự quan tâm đối với các mẫu xe điện Trung Quốc. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mức giá cạnh tranh, trong bối cảnh chi phí sở hữu ô tô tại Mỹ ngày càng gia tăng.
Dữ liệu từ Reuters cho thấy, giá trung bình của một chiếc xe ô tô mới tại Mỹ đã tiến gần mốc 50.000 USD. Điều này tạo ra rào cản không nhỏ với người mua. Trong khi đó, không ít dòng xe điện đến từ các hãng Trung Quốc như BYD hay Geely hiện nay thường có mức giá thấp hơn đáng kể, thậm chí dưới 30.000 USD, nhưng vẫn trang bị nhiều tính năng và công nghệ đáng chú ý.
Không chỉ dừng ở yếu tố giá cả, một số khảo sát cũng cho thấy, người tiêu dùng Mỹ đánh giá khá cao giá trị mà xe Trung Quốc mang lại. Theo đó, tỷ lệ đáng kể người được hỏi cho biết họ sẵn sàng cân nhắc mua nếu các rào cản chính sách được dỡ bỏ. Điều này phản ánh một thực tế rằng, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các lựa chọn hợp lý về tài chính.
Chính nghịch lý này đang đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách tại Mỹ. Đồng thời cũng khiến bài toán phát triển xe điện tại thị trường này trở nên phức tạp hơn. Trong dài hạn, việc hạn chế hoàn toàn xe Trung Quốc có thể giúp giảm áp lực cạnh tranh trực tiếp đối với các hãng xe nội địa Mỹ. Tuy nhiên, điều này lại khiến người tiêu dùng có ít đi lựa chọn, nhất là trong các phân khúc xe điện giá rẻ, nhóm xe được xem là then chốt để thúc đẩy quá trình phổ cập phương tiện xanh.