Phan Văn Hùng (26 tuổi), nhà sáng tạo nội dung tại Hà Nội, là một trong những người trẻ chọn quay về với thiên nhiên như cách để “giải nhiệt” cuộc sống.
Hùng cho biết một ngày làm việc thường bắt đầu từ khoảng 9 giờ 30 và kéo dài đến 21 giờ. Buổi sáng dành cho việc chuẩn bị, lên kế hoạch; buổi chiều quay chụp; buổi tối là thời gian viết nội dung, đăng bài và tiếp tục nghĩ ý tưởng mới. Công việc lặp lại trong một vòng xoay quen thuộc. “Có những lúc mình thấy mệt nhất là khi mọi thứ dồn lại, nhưng vẫn phải tự mình chạy hết các khâu”, Hùng chia sẻ.
Giữa guồng quay ấy, thiên nhiên trở thành lựa chọn được Hùng tìm đến mỗi khi cần một khoảng lặng. Không phải quán xá hay trung tâm thương mại, những chuyến đi về với cảnh sắc tự nhiên mang lại cảm giác chân thật và thư thái hơn. “Chỉ cần đến một nơi đẹp, ngồi nhìn những gì trước mắt, tự nhiên thấy nhẹ đi rất nhiều”, anh kể.
Có chuyến đi, anh chỉ ngồi bên một hồ nước từ sáng đến chiều, nhìn ánh sáng thay đổi theo từng khoảnh khắc. Không quay chụp nhiều, cũng không cố tạo ra trải nghiệm đặc biệt. “Ban đầu mình nghĩ phải đi nhiều nơi mới đáng, nhưng sau vài lần, mình thấy chỉ cần ngồi yên là đủ”, Hùng chia sẻ.
Với anh, hành trình không nằm ở việc di chuyển bao xa, mà ở việc có thể dừng lại đủ lâu để cảm nhận.
Nguyễn Dương Khánh (35 tuổi) và Võ Phụng (27 tuổi), sống tại Vĩnh Long, lại tìm về thiên nhiên theo cách khác. Họ lần theo các làng nghề truyền thống ở miền Tây và nhiều địa phương khác, những nơi không xuất hiện trên bản đồ du lịch quen thuộc.
Những chuyến đi bắt đầu từ rất sớm, có khi từ 3, 4 giờ sáng. Họ băng qua những con đường vắng, đi ghe vào sâu trong các xóm nhỏ, đến các làng dệt chiếu, làm hủ tiếu, nấu đường thốt nốt.
Ở đó, họ không chỉ ghi hình mà còn tham gia vào nhịp sống: phụ nhóm bếp, thử làm nghề, ăn cơm cùng gia đình chủ nhà, ngồi nghe kể chuyện. Có lúc, họ dừng quay, chỉ để quan sát.
“Thiên nhiên không phải lúc nào cũng là cảnh lớn. Đôi khi chỉ là ánh sáng buổi sớm, mùi khói bếp hay tiếng gió”, Khánh nói.
Qua từng chuyến đi, họ chọn cách chậm lại, ở lâu hơn, làm ít hơn. “Mỗi lần rời đi, tụi mình thấy như mang theo một phần ký ức của nơi đó”, Phụng chia sẻ.
Việc lựa chọn gắn bó với làng quê và thiên nhiên đến từ cảm giác được sống thật của cả hai. “Ở đó hai đứa thấy mình thật nhất. Ngồi dưới mái hiên nhà cổ, nghe tiếng lạch cạch của khung cửi hay mùi bùn đất, mùi khói rơm… tự nhiên thấy lòng mình nhẹ hẳn”, Khánh chia sẻ.
Với Điêu Minh Trí (30 tuổi, Hà Nội), những chuyến đi về với thiên nhiên thường gắn với vận động. Sau những ngày làm việc vất vả, anh chọn trekking những cung đường ngắn, leo lên điểm cao để nhìn toàn cảnh, hoặc tìm một bãi biển vắng để ở lại cả buổi.
Một ngày về với thiên nhiên của anh Trí có thể bắt đầu bằng việc đi bộ trong rừng, buổi chiều ngồi nhìn cảnh, tối đến chỉ đơn giản là nằm nghe âm thanh xung quanh. “Có lúc mình không làm gì, nhưng lại thấy đủ”, Trí nói.
Cảm giác rõ nhất sau mỗi chuyến đi là sự nhẹ đi, khi những áp lực cuộc sống vẫn còn đó, nhưng cách nhìn đã khác: tích cực và nhẹ nhàng hơn.
Nguyễn Phan Quang Huy (27 tuổi, sống tại Hà Nội) cũng chọn những điểm đến gần như vùng ven đô, cánh đồng hay dòng sông yên tĩnh. Đấy cũng là cách Huy giải tỏa bớt căng thẳng cuộc sống.
Anh dành thời gian đi bộ, đạp xe, hoặc ngồi hàng giờ quan sát xung quanh. Trong những chuyến đi, anh hạn chế dùng điện thoại, để ý nhiều hơn đến cảnh sắc thiên nhiên.
“Có những chuyện trước đó nghĩ mãi không ra, tự nhiên lại thấy nhẹ đi”, Huy nói. Với anh, thiên nhiên là nơi đủ yên để suy nghĩ rõ ràng hơn.
Nguyễn Phương Thảo (30 tuổi, sống tại Nghệ An), một Freelancer (người làm việc tự do), giữ cho nhịp sống của mình ở trạng thái nhẹ nhàng. Thảo thường xen kẽ những chuyến đi ngắn đến biển, đồi thấp hoặc vùng ngoại ô nhiều cây xanh.
Trong những ngày đó, Thảo dậy sớm đón bình minh, đi bộ, đọc sách hoặc chỉ ngồi yên nghe sóng và gió. “Có những chuyến đi mình gần như không làm gì nhiều, chỉ là ở đó và cảm nhận”, Thảo chia sẻ.
Chính những khoảng lặng ấy giúp Thảo nhìn lại công việc và bản thân rõ ràng hơn. Từ trải nghiệm cá nhân, Thảo nhận thấy ngày càng nhiều người trẻ tìm về thiên nhiên như một cách sống chậm, khi trekking, leo núi hay sống xanh dần trở thành lựa chọn quen thuộc.
Hiện anh Tuấn là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển nông nghiệp Hoàng Tuấn (xã Thạnh Phú, Đồng Tháp; trước đây thuộc xã Thạnh Lộc, H.Cai Lậy, Tiền Giang). Theo anh Tuấn, quyết định chuyển hướng ấy không phải vì sự cảm tính nhất thời, mà bắt nguồn từ những trăn trở sâu xa về sức khỏe cộng đồng và chất lượng thực phẩm.
Trong thời gian làm việc trong ngành dược, anh Tuấn nhận thấy một nghịch lý là khi tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ thì chất lượng thực phẩm lại có dấu hiệu suy giảm. Những vấn đề như biến đổi khí hậu, quy trình canh tác thiếu bền vững, lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và thủy sản khiến dư lượng chất độc hại tồn dư trong thực phẩm ngày càng đáng lo ngại.
Từ suy nghĩ ấy, anh quyết định khởi nghiệp trong nông nghiệp, lĩnh vực tưởng như đi ngược lại chuyên môn ban đầu.
"Sản phẩm tôi lựa chọn để khởi nghiệp là cá chạch lấu, loài thủy sản đặc trưng miền Tây, thường được người dân ví như "sâm nước". Đây là loài cá khó nuôi, rủi ro cao, nhưng có giá trị dinh dưỡng cao và giá trị bản địa rõ nét. Cá chạch lấu là đặc sản truyền thống, nhưng đang dần khan hiếm ngoài tự nhiên do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Trong đông y, loài cá này được ví như "sâm sống trong nước" vì hàm lượng dinh dưỡng cao. Nếu làm chủ được quy trình nuôi, vừa có hiệu quả kinh tế, vừa góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên địa phương", anh Tuấn nói.
Khác với mô hình truyền thống chú trọng sản lượng, cơ sở của anh Tuấn đặt trọng tâm vào an toàn sinh học và kiểm soát môi trường. Anh cho biết quy trình nuôi được thiết kế nhằm tạo môi trường sống gần với tự nhiên, giúp vật nuôi tăng sức đề kháng, phát triển khỏe mạnh mà không cần lạm dụng thuốc hay hóa chất. Các khâu kiểm soát mầm bệnh, quản lý môi trường nước được thực hiện chặt chẽ.
"Nguồn nước sau nuôi được xử lý đảm bảo không chứa dư lượng hóa chất độc hại trước khi trả lại môi trường, hạn chế ô nhiễm và góp phần duy trì cân bằng sinh thái. Nhờ cách tiếp cận này giúp chất lượng thịt cá tốt hơn, tạo nền tảng phát triển bền vững thay vì chạy theo sản lượng ngắn hạn", anh Tuấn cho hay.
Hiện công ty của anh Tuấn có hai sản phẩm chủ lực: cá chạch lấu tươi cấp đông đạt chứng nhận OCOP 3 sao và lạp xưởng cá chạch lấu. Trong đó, lạp xưởng cá chạch lấu được xem là sản phẩm chiến lược trong giai đoạn tiếp theo vì có giá trị gia tăng cao. Sản phẩm là sự kết hợp giữa đặc sản cá chạch lấu và nghề làm lạp xưởng truyền thống Cai Lậy, đi cùng quy trình sản xuất an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Anh Tuấn cho biết mỗi năm cơ sở thu hoạch khoảng 4 tấn cá chạch lấu tươi, giá bán ổn định từ 230.000 - 250.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận hơn 360 triệu đồng. Ngoài ra, anh còn nuôi thêm cá chép Koi với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Tổng lợi nhuận hằng năm đạt gần nửa tỉ đồng.
Tuy nhiên, anh Tuấn kể hành trình này không bằng phẳng. "Tôi từng gặp khó khăn về vốn, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi quy trình chưa ổn định. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ vẫn còn nhiều rào cản. Thị trường và phân phối cũng là thách thức lớn. Thế nên có lúc tôi cô đơn và hoài nghi. Tôi từng nghĩ sẽ quay về công việc cũ, nhẹ nhàng, đỡ nắng mưa hơn. Nhưng điều giữ tôi lại không phải lợi nhuận, mà là mong muốn giúp bà con quê hương", anh tâm sự.
Để mở rộng thị trường, anh Tuấn cho biết đã tích cực tham gia các chương trình trưng bày, quảng bá do Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp tổ chức, đồng thời tiếp cận kênh thương mại điện tử…
Theo anh Tuấn, yếu tố then chốt để sản phẩm nông nghiệp cạnh tranh với hàng công nghiệp hoặc nhập khẩu là không ưu tiên sản lượng mà ưu tiên chất lượng. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa theo hướng xanh và sạch, cũng như ứng dụng khoa học, công nghệ và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Trong giai đoạn tới, anh Tuấn cho hay doanh nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở rộng quy mô, nghiên cứu thêm sản phẩm chế biến từ cá chạch lấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Theo anh Tuấn, người trẻ khởi nghiệp nông nghiệp cần 3 yếu tố: nền tảng kiến thức vững chắc, sự bền bỉ và tinh thần học hỏi không ngừng.
"Với những bạn còn e ngại vì cho rằng nông nghiệp "lời ít, rủi ro cao", tôi cho rằng ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu nhìn thấy lý tưởng của mình, hãy kiên định theo đuổi đến cùng. Khi khởi nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, nếu làm bài bản và đặt chất lượng lên hàng đầu, hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những ai muốn trở về với quê hương", anh Tuấn chia sẻ.
Những ngày qua, câu chuyện nam sinh đuối nước thoát lưỡi hái tử thần trong gang tấc được chia sẻ khắp mạng xã hội. Sau 10 ngày điều trị trong bệnh viện, ngày 6.4, chàng trai 17 tuổi đã được về nhà. Người giúp nam sinh đuối nước trong cuộc đua giành sự sống ấy là đại úy Dương Thế Lâm, Phó trưởng Công an xã Thạch Xuân (tỉnh Hà Tĩnh).
Theo lời kể của người nhà, sự việc xảy ra vào khoảng 14 giờ ngày 27.3, trong lúc cùng các bạn đi tắm mát, Lê Phùng Việt Hùng (17 tuổi) không may bị đuối nước tại khu vực đập Khe Xai, xã Thạch Xuân (tỉnh Hà Tĩnh).
"Tôi nhận thông tin từ trực ban có vụ đuối nước. Ngay lúc nhận tin, chúng tôi chạy qua trước, công an xã đã điều ngay xe công vụ chở nhân viên y tế đến gần hiện trường. Các cháu đã sơ cứu ban đầu, làm hô hấp nhân tạo cho bạn", đại úy Dương Thế Lâm kể lại câu chuyện với người viết qua điện thoại.
Đại úy Lâm nhớ lại lúc thấy anh tới, những đứa trẻ khóc và nói: "Chú cứu bạn cháu với, bạn cháu còn sống". Tuy nhiên, theo đại úy Lâm, cậu bé lúc đó có dấu hiệu phù nề phổi, cơ thể nhợt nhạt. Những người bạn còn cho biết em nôn ra bọt và máu.
Anh Lâm kể lúc đó đã gọi ngay cho người bạn làm bác sĩ, nói chi tiết tình hình và nhận được lời khuyên cần đưa nạn nhân đến bệnh viện ngay lập tức. Không kịp suy nghĩ nhiều, anh cõng Hùng lên vai, băng qua hơn 200m đường rừng, chạy đua từng giây để kịp "thời gian vàng" mong giành lại cơ hội sống mong manh cho nạn nhân.
"Tôi chẳng nghĩ ngợi được gì, chỉ biết cõng em chạy vì mỗi giây chậm lại đều có thể đánh mất cơ hội sống. Em còn quá trẻ", anh Lâm nhớ lại.
Cõng em ra đến điểm có thể tiếp cận phương tiện, anh cùng người bạn của nạn nhân lập tức đưa em lên xe máy, khẩn trương chuyển ra xe công vụ, phối hợp đồng đội và nhân viên y tế sơ cứu tại chỗ, rồi nhanh chóng đưa đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh.
Theo đại úy Lâm, nhờ sơ cứu ban đầu của nhóm bạn, sự có mặt kịp thời của nhân viên y tế và chuyển viện nhanh chóng đã góp phần quan trọng trong hành trình giành lại sự sống cho nam sinh.
Ngày 6.4, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, bà Phùng Thị Vân (51 tuổi), mẹ của em Lê Phùng Việt Hùng cho biết trưa cùng ngày em Hùng đã được xuất viện, về nhà theo dõi điều trị.
"Sức khỏe con đã ổn định hơn. Con đã nói được ít, dù giọng vẫn khàn", bà Vân chia sẻ.
Bà có hai người con, Hùng là con thứ hai. Ngày hay tin con gặp nạn, trái tim người mẹ như ngừng đập. Với bà, sự quyết đoán của đại úy Dương Thế Lâm cùng đồng đội, sự nhiệt tình, trách nhiệm của nhân viên y tế Trạm y tế xã Thạch Xuân và Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh đã cứu con bà trong lúc nguy kịch.
"Đối với gia đình chúng tôi, đây là ân nghĩa vô cùng to lớn, không có gì có thể đong đếm được. Chúng tôi vô cùng xúc động và biết ơn sâu sắc", người mẹ chia sẻ trong thư cảm ơn.
Câu chuyện được lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng mạng. Câu chuyện cũng một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ tai nạn đuối nước, nhất là thời điểm mùa hè đang kề cận. Đại úy Lâm đặc biệt nhắn gửi về tầm quan trọng của việc trang bị kỹ năng sơ cứu, kỹ năng bơi lội và ý thức phòng ngừa tai nạn đuối nước, đặc biệt trong mùa hè.
Đại úy Lâm khuyến cáo: "Nếu vào khu vực nước sâu, cần trang bị phao cứu hộ, cần có biện pháp để bảo vệ an toàn, không đi một mình. Nếu có biết bơi cũng tuyệt đối không được chủ quan. Điều quan trọng nhất là phải trang bị kỹ năng bơi và sơ cứu đuối nước".
Thời gian qua, các công cụ AI như: KlingAI, Veo 3, Gemini, Sora… được nhiều người trẻ sử dụng để tạo ra hình ảnh, video ngắn với nhiều mục đích, chủ yếu là "cho vui" và "câu view". Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển, nhiều người rất khó nhận ra các nội dung dạng deepfake, dẫn đến bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những thông tin xấu, độc.
Thực tế đã có nhiều người bị xử lý vì đăng tải hình ảnh, video do AI tạo ra có nội dung giả mạo, gây hoang mang dư luận. Cụ thể ngày 2.4, Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng thông tin về việc Phòng Cảnh sát hình sự đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 7,5 triệu đồng đối với chị N.T.K. (33 tuổi, ngụ P.Hồng An, TP. Hải Phòng) vì có hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân.
Theo cơ quan công an, từ tháng 6 đến 12.2025, K. đã sử dụng AI tạo ra 415 video kể chuyện không có thật để đăng tải lên kênh YouTube "Ký sự bí mật", thu hút hơn 10 triệu lượt xem, kéo về hơn 113.000 người theo dõi. Trong số này có nhiều video gắn tiêu đề gây sốc, đánh vào tâm lý tò mò và sợ hãi của người dùng mạng xã hội, đáng chú ý có video đưa thông tin bịa đặt về "vụ án Đà Lạt rúng động, 3 sinh viên bị chôn sống trong 1 đêm định mệnh".
Trước đó vào ngày 31.3, trên mạng xã hội xuất hiện và lan truyền hình ảnh một con cá sấu đang bơi trên sông Chắc Băng, thuộc địa bàn ấp Thới Bình, xã Thới Bình, tỉnh Cà Mau. Qua xác minh, lực lượng chức năng xã Thới Bình xác định người tạo ra bức ảnh là T.C.K. (17 tuổi, ngụ ấp Thới Bình, xã Thới Bình).
Làm việc với cơ quan chức năng, K. trình bày đã dùng AI để tạo hình ảnh cá sấu để mẹ "hù dọa" em gái, do thường xuyên đòi xuống bơi dưới sông trước nhà. Tuy nhiên sự việc đi quá xa khi người thân của K. đã không biết đây là hình ảnh giả mạo và đã tự ý sao chép, lưu về điện thoại rồi gửi cho nhiều người, dẫn đến lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, gây hiểu nhầm và tạo dư luận xấu. Sau đó, cơ quan chức năng xã Thới Bình đã nhắc nhở em K. về hành vi trên.
Gần nhất vào ngày 8.1, Báo Thanh Niên cũng đã đăng tải thông tin Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM làm việc, răn đe đối với T.T.H. (ngụ P.An Phú, TP.HCM) và N.T.M.D (ngụ P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) do có hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội được tạo bằng AI. Cụ thể, hai người này đã dùng AI đã tạo ra ảnh, video giả bịa đặt thông tin một nghệ sĩ (Quyền Linh) bị bắt, gây hiểu nhầm dư luận và ảnh hưởng đến uy tín cá nhân.
Trao đổi với chúng tôi, luật sư Hà Thị Thu Thủy (Đoàn luật sư TP.HCM), cho biết dưới góc độ pháp lý, việc sử dụng AI để tạo video, hình ảnh hoặc thông tin không đúng sự thật nhằm mục đích "câu view" trên mạng xã hội là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và có thể bị xử lý theo quy định hiện hành cũng như các quy định mới sắp có hiệu lực.
Bà Thủy cũng viện dẫn Nghị định 14/2022/NĐ-CP, nghiêm cấm hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc gây nhầm lẫn trên mạng, có thể bị xử phạt hành chính từ 10 - 20 triệu đồng, tùy theo mức độ vi phạm.
Cũng theo Bà Thủy, đáng chú ý, luật An ninh mạng 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026) và luật Trí tuệ nhân tạo 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.3.2026) đã siết chặt hơn khi trực tiếp cấm hành vi sử dụng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói, video hoặc tạo nội dung sai sự thật nhằm thao túng nhận thức, trục lợi. Theo đó, Điều 7 luật An ninh mạng 2025, đã bổ sung quy định nghiêm cấm các hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật; tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân hoặc xã hội. Song song đó, luật Trí tuệ nhân tạo 2025 khẳng định nguyên tắc AI phải được con người kiểm soát và nghiêm cấm việc sử dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức hoặc phát tán nội dung giả mạo gây tổn hại xã hội, với chế tài xử lý nghiêm khắc hơn.
"Pháp luật không loại trừ trách nhiệm với lý do "do AI tạo ra", mà xác định rõ chủ thể đăng tải là người chịu trách nhiệm chính. Trong trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhằm mục đích trục lợi, cá nhân vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức hình phạt cao nhất lên đến 7 năm tù", luật sư Hà Thị Thủy nhấn mạnh.