Từ cuối tháng 4 đến tháng 6 hằng năm, Vườn quốc gia Cúc Phương mới chính thức bắt đầu mùa bướm nở rộ nhất trong năm. Đây cũng là dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 nên khu rừng già thu hút hàng vạn du khách đến tham quan, trải nghiệm mùa bướm đẹp nhất ở Việt Nam.
Tuy nhiên, năm nay mùa bướm ở Vườn quốc gia Cúc Phương đến sớm hơn 2-3 tuần. Từ đầu tháng 4, hàng vạn cánh bướm đã bay rợp khu rừng già, tạo nên khung cảnh đầy mê hoặc.
Ông Đỗ Hồng Hải, Phó Giám đốc Phụ trách Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ Vườn quốc gia Cúc Phương, cho biết, mùa bướm đến sớm đã kéo theo lượng lớn du khách đổ về rừng trong thời gian gần đây.
Theo thống kê, trong tháng 3, Vườn quốc gia Cúc Phương đón trên 12.300 lượt khách, trong đó khách nội địa chiếm gần 9.000 lượt. Những ngày cao điểm vừa qua (đầu tháng 4), vườn đã đón tới chục nghìn lượt khách về tham quan, chụp ảnh.
Theo ông Hải, việc mùa bướm và đom đóm xuất hiện sớm không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, đây là kết quả của nhiều yếu tố sinh thái kết hợp, từ nhiệt độ, độ ẩm đến lượng mưa và sự phát triển của thảm thực vật. Dưới góc độ khoa học, đây được xem là một “chỉ báo sinh học” quan trọng.
Mùa bướm ở rừng Cúc Phương tạo nên khung cảnh “hiếm có khó tìm”, ít nơi nào ở Việt Nam có được. Cũng vì thế, du khách nô nức đổ về đây để được “check-in”, ghi lại khoảnh khắc hiếm có với những đàn bướm rừng đủ màu sắc lấp lánh, tung bay ngợp trời.
Chị Lê Thu Hòa (Hà Nội) chia sẻ, chị từng nghe nói và xem nhiều hình ảnh về khung cảnh thơ mộng, thiên nhiên tươi đẹp của rừng Cúc Phương khi mùa bướm đến. Tuy nhiên, các năm trước chưa có thời gian chị được đến tận đây để lưu lại những hình ảnh quý giá này.
“Năm nay tôi cùng những người bạn dự định dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 sẽ đến rừng Cúc Phương để chụp ảnh bướm. Tuy nhiên, rất bất ngờ mùa bướm năm nay lại đến sớm hơn mọi năm. Không cần phải chờ đợi thêm, dịp cuối tuần, tôi và nhóm bạn xách ba lô lên và đi ngay đến đây”, chị Hòa nói.
Chị Thu An cùng đi trong nhóm chị Hòa hồ hởi tâm sự: “Quá bất ngờ với khung cảnh của khu rừng. Không khí trong xanh mát lành, cây cối cổ thụ xanh tươi, hàng vạn cánh bướm bay ngợp trời, trong đời tôi chưa từng chứng kiến khung cảnh tuyệt đẹp như thế này bao giờ”.
Nhiều du khách đến từ Hà Nội cho biết thêm, họ phải dậy từ 4h sáng, di chuyển hơn 100km để đến Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình). Tại đây, sau khi ăn sáng, mọi người nhanh chóng vào cửa rừng để chụp ảnh cho kịp “thời điểm vàng” ngắm những đàn bướm tung tăng, bắt đầu một ngày mới.
“Thời gian di chuyển hơn 100km chúng tôi ai cũng rất háo hức. Trước đó, mọi người đều chờ đợi đến thời điểm cuối tuần để được về đây ngắm bướm. Chỉ lo hết mùa bướm thì lại bỏ lỡ mất cơ hội, phải chờ đến sang năm”, chị Hoài ở xã Thanh Trì, Hà Nội, chia sẻ.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí, những ngày qua tại Vườn quốc gia Cúc Phương, không kể ngày trong tuần hay ngày nghỉ cuối, lúc nào tại khu rừng già cũng rất đông du khách đổ về đây tham gia tuor đặc biệt “đặc sản của rừng Cúc Phương”.
Từ cổng vườn, du khách đã có thể hòa mình vào thiên nhiên, từng đàn bướm với đủ loại màu sắc bay phấp phới. Có chỗ chúng đậu thành từng đàn sát nhau, tạo nên những hình ảnh vô cùng đẹp mắt. Du khách chỉ cần đi đến gần, đàn bướm sẽ tung bay lên không trung, những cánh bướm rập rờn như tuyết trắng xóa đang khẽ rơi.
Anh Thái Sơn (thợ chụp ảnh ở phường Hoa Lư) tâm sự: “Từ cuối tháng 3 đến nay, ngày nào tôi cũng kín lịch với các đoàn khách đến rừng Cúc Phương chụp ảnh với bướm. Công việc bận rộn nhưng thấy khách vui vì có được những tấm hình ưng ý với mùa bướm, tôi cũng bớt mệt nhọc”.
Lãnh đạo Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ, Vườn quốc gia Cúc Phương, cho biết thêm, các đoàn du khách khi đến rừng tham quan, trải nghiệm mùa bướm đực nhân viên của vườn hướng dẫn cụ thể, tận tình chu đáo, để mọi người có chuyến đi vui vẻ, đáng nhớ và không gây ảnh hưởng đến sinh thái rừng.
“Chúng tôi luôn nhắc nhở du khách, hãy đến với rừng như một vị khách biết lắng nghe, đừng vội vàng, đừng gây ồn ào, đừng cố “sở hữu” những gì thuộc về tự nhiên. Chỉ cần bạn đi nhẹ, nói khẽ, và mở lòng, rừng sẽ “kể chuyện” cho bạn theo cách riêng của nó.
Và khi rời đi, nếu bạn mang theo được một chút tĩnh lặng của đêm rừng, một chút rung động trước cánh bướm, hay một chút suy nghĩ về trách nhiệm của mình, thì chuyến đi đó đã có ý nghĩa”, ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vườn quốc gia Cúc Phương, chia sẻ.
Chuyên gia du lịch kiêm nhà văn người Mỹ, Rick Steves, cho hay khi đi du lịch và tìm hiểu phong tục mới, những cử chỉ nhỏ như để lại tiền lẻ trên bàn có thể bị hiểu sai.
"Du khách đang vô tình khiến nhân viên kỳ vọng nhiều vào tiền boa và phá vỡ sự cân bằng thu nhập địa phương. Đó là một cách hành xử thiếu tinh tế. Ngoài ra, ở những nơi đông đúc, những người không liên quan có thể nẫng tay trên số tiền lẻ đó", Steves viết trên blog.
Tại châu Âu, nơi nhân viên phục vụ được trả mức lương đủ sống, tiền boa không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Tại các quốc gia như Đức, Áo, Bỉ hay Luxembourg, cùng với một số vùng ở Thụy Sĩ và Liechtenstein, việc dùng tiền xu để boa thậm chí còn bị coi là khiếm nhã, thiếu tôn trọng nhân viên.
Steve Schwab, CEO của Casago, công ty quản lý tài sản và cho thuê nghỉ dưỡng có trụ sở tại Arizona (Mỹ), nhấn mạnh điều quan trọng cần nhớ là tại châu Âu, không có một công thức chung nào áp dụng được cho tất cả các quốc gia.
"Mỗi quốc gia khác nhau, vì vậy chúng ta không thể đánh đồng tất cả là văn hóa tiền boa của châu Âu. Các quốc gia Bắc Âu là nơi ít kỳ vọng tiền boa nhất, phần lớn là vì họ nổi tiếng với việc trả lương cao cho nhân viên hoặc đã tính sẵn phí dịch vụ vào hóa đơn", ông Schwab cho hay.
Tuy nhiên điều này không có nghĩa du khách bỏ hẳn việc boa. Steves khuyên nên áp dụng cách tiếp cận trực tiếp, điều này phù hợp tại các quốc gia nói tiếng Đức, nơi việc để lại tiền xu trên bàn không được thiện cảm.
"Khi thanh toán hóa đơn 10 euro bằng tờ 20 euro, bạn có thể nói 'Lấy tôi 11 euro nhé (Eleven, please)'. Đây là tín hiệu để nhân viên giữ lại 1 euro làm tiền tip và trả phần tiền thừa còn lại", Steves cho hay.
Nhưng tại Mỹ, nhân viên phục vụ thường phải dựa vào tiền boa để bù đắp cho mức lương cơ bản thấp. Ở Mỹ, mức boa cũng khá cao. Khoảng 5% được xem là thỏa đáng, 10% là hào phóng, nhiều nơi có thể lên tới 15% đến 20%, theo Steves.
Chính thực trạng này, cùng với sự xuất hiện dày đặc của các yêu cầu boa trên ứng dụng điện tử, đã làm gia tăng sự bức bối. Gần 90% người Mỹ cho rằng văn hóa tiền boa "đang vượt tầm kiểm soát". Tại châu Âu, những mức boa thế này bị coi là quá mức cần thiết. "Hãy kiềm chế ý muốn boa theo kiểu Mỹ", ông Steves nói thêm.
LaDell Carter, đối tác sáng lập của Royal Expression Travels tại Maryland (Mỹ), cho biết: "Không phải lúc nào số lượng tiền boa cũng là yếu tố quyết định. Quan trọng là cách đưa và ý định đằng sau đó". Bà Carter nói thêm rằng, đặc biệt trong các không gian sang trọng, những đồng xu nằm rải rác trên bàn mang lại cảm giác giống như một sự bố thí hoặc hành động tùy tiện.
Steves cũng khuyến nghị rằng du khách có thể bỏ qua tiền boa tại các quầy phục vụ tự chọn, chỉ cần làm tròn tiền cước taxi và đưa những khoản boa nhỏ cho hướng dẫn viên hoặc nhân viên khách sạn.
Phương thức thanh toán cũng là một yếu tố quan trọng. Thanh toán bằng thẻ rất phổ biến, nhưng boa tốt nhất nên đưa tiền mặt để đảm bảo số tiền đó đến thẳng tay người phục vụ, bởi một số cơ sở kinh doanh có thể sẽ không chuyển lại đầy đủ khoản tiền thưởng này nếu khách hàng thanh toán thẻ.
Các chuyên gia cũng khuyên du khách kiểm tra kỹ hóa đơn đã bao gồm phí dịch vụ hay chưa, đồng thời quan sát thói quen của người bản địa trước khi quyết định boa. Nếu còn phân vân, đừng ngại hỏi người dân địa phương về những quy chuẩn riêng biệt tại quốc gia đó.
Dạo một vòng quanh khu vực trung tâm TP.HCM, không khó để bắt gặp những vỉa hè luôn chật kín người. Nhiều quán ăn tồn tại hàng chục năm nhờ phần vỉa hè phía trước. Ngược lại, không ít không gian bên trong, dù có máy lạnh, bàn ghế chỉnh tề vẫn vắng vẻ.
Anh Quới Tử, 28 tuổi, ngụ ở P.Xuân Hòa, cho biết nhóm của anh hay chọn quán Vỹ Dạ ở đường Lý Tự Trọng, P.Bến Thành để ngồi ăn uống khi gặp gỡ. Anh đùa, muốn ngồi ăn ở vỉa hè quán này cũng phải có "số má" vì quán rất đông khách. Đi ăn buổi tối, đặc biệt là những ngày cuối tuần, nếu không đặt trước hoặc nhờ người quen thì đừng mong có chỗ. "Ngồi ở trong nhà chẳng ai thích vì bí bách, tù túng. Ngồi bên ngoài mát mẻ, ngắm đường phố, không chỉ ăn thấy ngon miệng hơn mà nói chuyện cũng rôm rả hơn", anh Tử chia sẻ. Dù là quán quen nhưng hôm nào đến hết bàn bên ngoài, nhóm anh Tử cũng không chịu vào nhà mà nhất quyết tìm quán có bàn ngoài trời.
Dọc các tuyến đường Trần Hưng Đạo, Bùi Viện (P.Bến Thành), hàng quán vỉa hè tấp nập nhộn nhịp cả khách Tây lẫn khách ta; trong khi đó ngã tư Nguyễn Siêu - Ngô Văn Năm (P.Bến Nghé), khu vực chân cầu Ba Son được nhiều người ví là "thánh địa" cà phê của giới trẻ và dân văn phòng. Mỗi tối, các quán cà phê trứng, trà sữa, nước ép... kín khách ngồi bên ngoài; nhân viên xếp ghế sát nhau mà vẫn không đủ phục vụ nhu cầu.
Không chỉ các quán ở khu vực trung tâm, các khu ẩm thực truyền thống cũng tấp nập khách ăn uống ngoài vỉa hè. Đơn cử như phố ốc Vĩnh Khánh (P.Khánh Hội) chỉ dài gần 1 km, tập trung hàng trăm quán ốc, hải sản bày bán trước vỉa hè tối nào cũng đông nghịt người. Phố Vĩnh Khánh từng đứng thứ 10 trong danh sách "Những con phố thú vị nhất thế giới 2025" do tạp chí Anh Time Out công bố tháng 11.2025. Quán ốc Oanh 20 năm tuổi, nổi tiếng khi là điểm duy nhất trên phố này có tên trong danh sách Michelin tuyển chọn (Michelin Selected), nên càng ngày càng đông khách Tây.
Michelin từng nhận xét trải nghiệm ăn uống ngoài trời (cụ thể là vỉa hè) là đặc điểm nổi bật của quán ốc Oanh, hòa với không khí chung của phố Vĩnh Khánh. Còn Time Out nhận xét tiếng chảo lanh canh, tiếng cụng ly và tiếng karaoke lề đường kết hợp cùng nhau tạo nên bản sắc của con phố. Chủ quán ốc Oanh cũng từng chia sẻ, quán chỉ tập trung nấu ăn và bán hàng, không có ý định mở rộng theo kiểu nhà hàng lớn vì muốn giữ phong cách quán vỉa hè. Chính không gian bình dân, thoáng đãng này mới là điều khiến khách thích, đặc biệt là khách nước ngoài.
Quán The Lunch Lady ở tầng trệt chung cư Nguyễn Đình Chiểu, P.Tân Định cũng tương tự. Nổi tiếng sau lần gặp gỡ định mệnh với cố đầu bếp Anthony Bourdain, "vua ẩm thực Mỹ", ghé ăn vào năm 2009, quán được đặt tên là The Lunch Lady, từ đó thu hút nhiều du khách quốc tế và Việt kiều tìm đến. Bà chủ quá cố của quán này từng khẳng định, dù có cơ hội mở nhà hàng lớn nhưng vẫn chọn giữ mô hình vỉa hè vì muốn duy trì phong cách riêng: "Vào nhà hàng thì mất chất rồi. Ở đây, người có 50.000 đồng vẫn có thể ngồi ăn thoải mái, đó mới là cái mình muốn giữ".
Ông Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, nói rằng sức hút của vỉa hè nằm ở chính sự va chạm trực tiếp với đời sống đô thị. Sự gần gũi, nhộn nhịp, thậm chí có phần đông đúc của phố xá mang lại trải nghiệm chân thực, giúp du khách quan sát đời sống địa phương một cách sống động. Ông Huy cũng cho rằng vỉa hè không chỉ là không gian giao thông mà còn là không gian xã hội, không gian sinh kế, đồng thời cũng là một dạng tài nguyên văn hóa. Tại nhiều đô thị châu Á như Bangkok (Thái Lan) hay Seoul (Hàn Quốc), ẩm thực đường phố được quy hoạch và quản lý tốt nên trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút đông đảo du khách quốc tế.
Theo ông Trần Tường Huy, hiện việc quản lý chủ yếu dựa trên quy định về trật tự đô thị, xử phạt hành chính, chưa có tiêu chí dành riêng cho văn hóa kinh doanh vỉa hè. Trong khi người dân cần không gian buôn bán, còn du khách cần không gian trải nghiệm.
Ông Mai Thuận Lợi, thạc sĩ ngành du lịch (Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn - ĐH Quốc gia TP.HCM), Giám đốc Công ty du lịch quốc tế Hành Trình Vàng, cũng đồng tình thay vì cấm đoán, các địa phương có thể xem xét đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào hệ thống quản lý chính thức thông qua cấp phép, thiết kế đồng bộ và tiêu chuẩn vận hành.
Cụ thể, cơ quan quản lý có thể phân loại không gian vỉa hè theo chức năng. Tại khu vực trung tâm tập trung nhiều khách du lịch nên cho phép kinh doanh nhưng phải đi kèm tiêu chuẩn rõ ràng về thiết kế, vệ sinh thực phẩm và tổ chức không gian. Còn ở khu dân cư, hoạt động này nên được giới hạn theo khung giờ để không ảnh hưởng đến sinh hoạt chung. Việc hình thành các tuyến phố ẩm thực hoặc khu trải nghiệm chuyên biệt sẽ giúp tập trung hoạt động hàng rong, từ đó dễ quản lý và nâng cao chất lượng dịch vụ.
TS Lê Hồng Vương, Trưởng khoa Du lịch Trường ĐH Văn Hiến, đề xuất không nên "dẹp" mà cần quy hoạch, tổ chức lại vỉa hè, bởi đây là sinh kế của một bộ phận lớn người dân. Vì vậy, khi quy hoạch cần tính đến việc tạo ra không gian phù hợp để vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa duy trì nguồn thu nhập cho họ. Một hướng đi khả thi, theo TS Vương là tổ chức lại hoạt động này theo mô hình tập trung, có quy hoạch rõ ràng. Các khu vực buôn bán có thể được thiết kế thành không gian văn hóa ẩm thực đặc trưng, nơi du khách không chỉ ăn uống mà còn trải nghiệm đời sống địa phương. "Nếu làm tốt, đây không chỉ là nơi kinh doanh mà còn trở thành sản phẩm du lịch, gắn với ẩm thực, làng nghề, quà lưu niệm hay các yếu tố văn hóa vật thể và phi vật thể", ông Vương nhấn mạnh.
Ngày 11-4, Công an xã Măng Bút (Quảng Ngãi) thông tin đơn vị vừa hỗ trợ cấp cứu kịp thời một nữ du khách quốc tịch Pháp bị gãy chân khi đi du lịch từ xã Măng Đen sang tham quan xã Măng Bút.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 13h ngày 10-4, một đoàn gồm 6 du khách người Pháp cùng một hướng dẫn viên người Việt đi xe máy từ xã Măng Đen về xã Măng Bút theo tuyến tỉnh lộ 676.
Khi đến đoạn dốc thuộc khu dân cư thôn Vác Y Nhông, xã Măng Bút, do tuyến đường thi công, mặt đường trơn trượt, dốc cao, xe máy do bà Devoulon (55 tuổi, quốc tịch Pháp) điều khiển bị mất lái và ngã xuống đường.
Vụ tai nạn khiến nữ du khách bị gãy chân trái, không thể tự di chuyển.
Nhận được tin báo từ người dân, Công an xã Măng Bút đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, phối hợp nhân viên Trạm y tế xã sơ cứu ban đầu cho nạn nhân.
Sau đó công an cùng người dân địa phương hỗ trợ đưa nữ du khách đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị.
Hiện sức khỏe của bà đã ổn định và đang trong quá trình hồi phục. Các xe của đoàn du khách cũng được lực lượng công an đưa về trụ sở để trông giữ, đảm bảo an toàn tài sản.
Đại diện đoàn du khách gửi lời cảm ơn đến lực lượng Công an xã Măng Bút và người dân địa phương đã kịp thời hỗ trợ.
Theo Công an xã Măng Bút, tuyến tỉnh lộ 676 nối khu vực Măng Đen với xã Măng Bút hiện đang được sửa chữa, nhiều đoạn đường hẹp, dốc và trơn trượt, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Lực lượng chức năng khuyến cáo người dân và du khách khi qua đường này cần giảm tốc độ, chú ý quan sát để tránh xảy ra tai nạn đáng tiếc.
