Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.
Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý – Giáo dục – Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm – ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.
PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách “Tự kỷ – một phần của thế giới này”.
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.
Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: “Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại “giao tiếp” với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.
Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu”.
Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.
Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những “ánh mắt” ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn “chấp nhận” sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.
BSCK II Lâm Tứ Trung – Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.
“Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất”, ông Trung nói.
Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.
Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.
Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.
Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.
Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
Ngoài Tổng lãnh sự Pháp, ngày hội Pháp ngữ có sự tham dự của Tổng lãnh sự Thuỵ Sĩ, Canada, Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), Viện Trao đổi Văn hóa với Pháp (IDECAF) cùng các trường đại học, tổ chức du học trên thế giới.
Ngày hội Pháp ngữ được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng như: Hùng biện, tọa đàm chia sẻ cơ hội việc làm, các chương trình biểu diễn nghệ thuật và âm nhạc, triển lãm ảnh, trình chiếu phim ngắn...
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, ngày hội là một trong những hoạt động nhằm tôn vinh ngôn ngữ, văn hóa và cộng đồng các quốc gia sử dụng tiếng Pháp.
Tại TP.HCM, dạy và học tiếng Pháp đã trở thành truyền thống lâu đời. Cụ thể, từ năm 1994, tiếng Pháp bắt đầu giảng dạy tại các trường THCS. Đến năm 2006, hoạt động giảng dạy tổ chức xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12.
Ngành giáo dục thường xuyên tổ chức các hoạt động bồi dưỡng giáo viên cùng các hội thi, hoạt động trải nghiệm học tập, giao lưu văn hóa, giúp phong trào dạy và học tiếng Pháp ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Chia sẻ tại ngày hội, ông Etienne Ranaivoson, Tổng lãnh sự Pháp tại TP.HCM, cho hay, đây là lần đầu tiên Ngày hội Pháp ngữ được tổ chức trong khuôn viên một trường THPT tại TP.HCM.
Tháng 10.2024, quan hệ giữa Việt Nam và Pháp được nâng cấp thành đối tác chiến lược toàn diện, thể hiện quan hệ hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia, trong đó có lĩnh vực giáo dục. Trong vòng 3 năm, mạng lưới cơ sở giáo dục đã mở rộng từ 11 lên 32 cơ sở giáo dục dạy tiếng Pháp, mở ra nhiều cơ hội học tập, làm việc giữa hai quốc gia.
Theo thống kê của Tổng Lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM, tiếng Pháp hiện nay là ngôn ngữ được sử dụng nhiều thứ 4 trên thế giới, đồng thời là ngoại ngữ được học nhiều thứ 2 tại Việt Nam. Trên thế giới, ngôn ngữ này có khoảng 400 triệu người đang theo học.
Theo ban tổ chức, các doanh nghiệp tham gia ngày hội đến từ nhiều lĩnh vực như tài chính - ngân hàng, kiểm toán, công nghệ, thương mại điện tử, sản xuất, logistics…, với nhu cầu tuyển dụng hơn 5.000 vị trí việc làm dành cho sinh viên, người học và người lao động.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Phó giám đốc Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), cho biết năm 2026 là dấu mốc đặc biệt khi nhà trường kỷ niệm 50 năm hình thành và phát triển.
Ông chia sẻ trong suốt hành trình đó, UEH định vị giáo dục không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt tri thức mà còn là quá trình kiến tạo giá trị, kết nối con người và góp phần giải quyết các vấn đề xã hội.
Theo ông Hùng, bước sang năm 2026, UEH xác định chuyển sang giai đoạn "đồng kiến tạo".
Ở giai đoạn này, nhà trường và các đối tác không chỉ dừng lại ở việc kết nối hay đóng góp nguồn lực, mà còn cùng tham gia thiết kế, triển khai và lan tỏa các giải pháp cho những vấn đề của giáo dục và xã hội, hướng đến các giá trị bền vững, dài hạn.
Trong khuôn khổ sự kiện, các doanh nghiệp tổ chức gian hàng tuyển dụng, trực tiếp tư vấn, tiếp nhận hồ sơ và phỏng vấn nhanh ứng viên, giúp rút ngắn quy trình tuyển dụng, đồng thời tăng khả năng kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và sinh viên.
Về phía người tham gia, sinh viên có cơ hội tiếp cận thực tế quy trình tuyển dụng, được tư vấn hướng nghiệp, hiểu rõ hơn về yêu cầu của thị trường lao động và chủ động nâng cao năng lực để thích ứng, hoàn thiện hồ sơ.
Bên cạnh hoạt động tuyển dụng, lãnh đạo UEH cũng bày tỏ sự trân trọng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp với tổng nguồn lực đóng góp gần 14 tỉ đồng cho các hoạt động giáo dục và phát triển bền vững.
"Nguồn lực này sẽ được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể như mở rộng cơ hội học tập thông qua các chương trình học bổng dành cho sinh viên; nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và môi trường học tập; thúc đẩy chuyển giao tri thức vào thực tiễn; đồng thời triển khai các dự án phục vụ cộng đồng, giáo dục xanh và chuyển đổi số", đại diện nhà trường nhấn mạnh.
Theo thông tin từ Sở GD-ĐT TP.HCM, dự kiến ngày 15.4 sẽ công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Sau đó, học sinh lớp 9 sẽ có 7 ngày (từ ngày 22-28.4) để đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT.
Cụ thể, thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở các trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và 3 nguyện vọng vào lớp 10 chương trình tiếng Anh tích hợp.
Để chọn nguyện vọng lớp 10 chính xác, theo tư vấn của cán bộ Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM, điều đầu tiên học sinh cần làm là tự đánh giá năng lực học tập của mình thông qua kết quả các môn toán, ngữ văn và ngoại ngữ.
Chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT nêu cách tính đơn giản để học sinh tự ước lượng khả năng trúng tuyển: Lấy điểm trung bình học kỳ và điểm thi học kỳ của từng môn toán, văn, ngoại ngữ cộng lại rồi chia đôi. Sau đó cộng tổng điểm của 3 môn này để so sánh với điểm chuẩn của các trường THPT công lập trong năm trước.
Dựa vào điểm trung bình, học sinh có thể phân loại các trường thành 3 nhóm: tốp 1 (khoảng 8 điểm trở lên), tốp 2 (khoảng 7 điểm) và tốp 3 (khoảng 6 điểm trở xuống). Việc phân loại này giúp học sinh xác định rõ mức độ phù hợp, từ đó tăng khả năng trúng tuyển.
Ngoài năng lực, học sinh cũng nên cân nhắc các yếu tố khác như vị trí địa lý. Chọn trường gần nhà sẽ thuận tiện cho việc đi lại, đảm bảo sức khỏe và tinh thần ổn định. Đồng thời, học sinh cần tìm hiểu kỹ tổ hợp môn mà các trường dự kiến triển khai theo Chương trình GDPT 2018, để đảm bảo phù hợp với định hướng nghề nghiệp và sở thích cá nhân.
Báo Thanh Niên thống kê, so sánh độ chênh lệch điểm chuẩn của 109 trường THPT tại khu vực 1 (TP.HCM cũ) để phụ huynh học sinh tham khảo chuẩn bị cho việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 cho con em sao cho phù hợp năng lực, theo định hướng nghề nghiệp.
Mức tăng, giảm điểm chuẩn lớp 10 của các trường THPT năm 2024, 2025
Bên cạnh đó phụ huynh học sinh khu vực 2 (Bình Dương cũ) và khu vực 3 (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) có thể tham khảo điểm chuẩn lớp 10 năm học 2025-2026 của các trường THPT đóng trên địa bàn như sau:
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 của TP.HCM sẽ diễn ra vào ngày 1-2.6, thí sinh sẽ dự thi 3 môn gồm: Toán, ngữ văn (thời gian làm bài 120 phút/môn), ngoại ngữ (90 phút) nếu dự thi lớp 10 thường và bài thi môn chuyên hoặc tích hợp nếu dự thi lớp 10 chuyên hoặc tích hợp.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, hiện TP.HCM đang xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 căn cứ trên đề xuất và điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên của từng trường. Năm nay là năm đầu tiên TP.HCM tuyển sinh lớp 10 sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ.
Phụ huynh học sinh có thể tham khảo những trường có chỉ tiêu tuyển sinh cao nhất ở từng khu vực trong năm học 2025-2026 để chuẩn bị cho việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 năm học 2026-2027 cho con em thời gian tới TẠI ĐÂY.