“Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta”, OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là “một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)” và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. “Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành”, Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) “đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề”.
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm – cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
Theo Hãng tin AFP, ngày 8-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và dường như muốn nhắc lại lời đe dọa về Greenland sau cuộc gặp kín với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.
Trong những bình luận đầu tiên sau cuộc gặp, ông Trump đã bày tỏ sự thất vọng của mình về NATO.
"NATO không có mặt khi chúng tôi cần họ, và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng tôi cần họ một lần nữa" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social ngày 8-4 theo giờ Mỹ (sáng 9-4 theo giờ Việt Nam).
Nhà lãnh đạo Mỹ nhắc nhở: "Đừng quên Greenland, cái tảng băng to đùng và bị quản lý kém đó!".
Trước khi phát động cuộc chiến với Iran, lời đe dọa của ông Trump về việc giành quyền kiểm soát Greenland - hòn đảo Bắc Cực rộng lớn - từ Đan Mạch từng là một vấn đề gây căng thẳng trong liên minh.
Khi đến cuộc họp kín với ông Trump vào ngày 8-4, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã vào Cánh Tây của Nhà Trắng qua một cổng phụ.
"Đó là một cuộc thảo luận rất thẳng thắn, rất cởi mở" - ông Rutte chia sẻ trong cuộc phỏng vấn trên Đài CNN sau đó.
Khi được hỏi nhiều lần liệu ông Trump có nói về việc rời NATO hay không, ông Rutte không trả lời trực tiếp.
Trước cuộc gặp, khi được hỏi liệu ông Trump sẽ thảo luận về khả năng rút khỏi NATO hay không, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trả lời: "Đó là điều Tổng thống từng thảo luận, và tôi nghĩ ông ấy sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này trong vài giờ tới với Tổng thư ký Rutte".
"Thật đáng buồn khi NATO quay lưng với người Mỹ trong suốt sáu tuần qua, trong khi chính người Mỹ đã tài trợ cho quốc phòng của họ" - bà Leavitt bình luận.
Báo Wall Street Journal tường thuật ông Trump cũng đang cân nhắc trừng phạt một số thành viên NATO mà ông cho là không hỗ trợ trong xung đột, bằng cách rút quân Mỹ khỏi lãnh thổ của họ.
Cuộc gặp diễn ra chỉ một ngày sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần.
Trước đó, Tổng thống Trump đã gọi NATO là "con hổ giấy" vì không dẫn dắt các nỗ lực mở lại eo biển Hormuz, và vì hạn chế lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của họ. Ông Trump cũng công kích cá nhân một số lãnh đạo châu Âu.
Dẫn số liệu của Bộ Y tế, phó phát ngôn viên chính phủ Lalida Perisviwattana cho biết trong thời gian từ ngày 1-1 đến ngày 16-4, Thái Lan đã ghi nhận 732 trường hợp mắc bệnh Melioidosis (bệnh Whitmore, còn được gọi là "sốt đất"), trong đó 23 ca tử vong.
Khu vực Đông Bắc vốn là vùng sản xuất nông nghiệp lớn của đất nước ghi nhận số ca nhiễm cao nhất. Dữ liệu cũng cho thấy nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất là những người từ 50 tuổi trở lên.
Bệnh Melioidosis do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei - loại vi khuẩn được tìm thấy trong đất và nước tù đọng - gây ra. Tác nhân gây bệnh xâm nhập cơ thể qua 3 con đường chính là tiếp xúc trực tiếp với vết thương hở hoặc vết trầy xước da, hít phải bụi bị nhiễm khuẩn và uống nước bị ô nhiễm chưa qua xử lý. Biểu hiện lâm sàng của bệnh có thể gây nhầm lẫn, thường giống với cảm lạnh hoặc cúm thông thường.
Các triệu chứng bao gồm từ sốt cao cấp tính và khó thở đến áp xe mãn tính và nhiễm trùng da. Trong trường hợp nặng, vi khuẩn có thể xâm nhập máu, dẫn đến nhiễm trùng huyết gây đe dọa tính mạng và là nguyên nhân dẫn đến tỉ lệ tử vong cao trong đợt bùng phát hiện nay.
Bà Lalida cho biết chính phủ đã xác định nông dân và người lao động làm việc thường xuyên tiếp xúc với đất và nước là những người có nguy cơ cao nhất. Ngoài ra, những người có bệnh nền, bao gồm tiểu đường, bệnh thận, bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và các bệnh suy giảm miễn dịch khác có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng cao hơn.
Trước tình hình số ca mắc bệnh ngày càng tăng, chính quyền kêu gọi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn. Nông dân được khuyến cáo nên mang ủng cao su và găng tay để tránh tiếp xúc trực tiếp với đất. Bất cứ ai bị sốt cao hơn 2 ngày hoặc có dấu hiệu suy hô hấp nên đi khám ngay.
Bà Ladida nhấn mạnh bệnh Melioidosis có thể điều trị được nếu phát hiện sớm, khẳng định can thiệp y tế nhanh chóng là điều cần thiết để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng và giảm nguy cơ tử vong.
"Giáo hoàng phải hiểu rằng Iran đã khiến hơn 42.000 người thiệt mạng trong vài tháng qua. Họ đều là những người biểu tình không vũ trang", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ngày 16/4. "Giáo hoàng phải hiểu rằng đây là thế giới thực, một thế giới vô cùng tàn nhẫn".
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi ông và Giáo hoàng Leo XIV gần đây có nhiều bất đồng, đặc biệt là về cuộc chiến ở Iran. Khi một phóng viên hỏi "tại sao ngài đối đầu với Giáo hoàng", ông Trump trả lời ông "phải làm điều đúng đắn".
"Rất đơn giản, tôi không chống lại Giáo hoàng. Tôi không đối đầu với ông ấy", Tổng thống Mỹ nói. "Giáo hoàng đã nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, còn tôi thì nói Iran không thể".
Tuy nhiên, Giáo hoàng Leo XIV chưa từng nói Iran nên có vũ khí hạt nhân và từ trước đến nay nhiều lần phản đối loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Lãnh đạo Vatican đã lên án "ảo tưởng về quyền năng vô hạn" đang thúc đẩy xung đột leo thang ở Iran, nhưng không nhắc đích danh bên nào, được hiểu là lời kêu gọi quay lại con đường đối thoại và giải pháp đa phương.
Trong phát biểu ngày 16/4 tại Cameroon, Giáo hoàng chỉ trích những người viện dẫn tôn giáo để biện minh cho hành động quân sự, cho biết thế giới "đang bị nhóm nhỏ những kẻ bạo quyền tàn phá", nhưng không nhắc đến ông Trump hay chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Người đứng đầu Vatican chưa bình luận về phát ngôn mới nhất của ông Trump.
Ông Trump từng hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo XIV được bầu là "vinh dự lớn" đối với Mỹ. Trong năm đầu tiên, Giáo hoàng phần lớn tránh chỉ trích trực diện chính quyền Trump, nhưng thay đổi dần khi chiến sự Iran leo thang.
Sau khi ông Trump đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran", Giáo hoàng nói điều này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/4 chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, cho rằng ông "yếu đuối trong chống tội phạm và tệ trong đối ngoại". Lãnh đạo Mỹ khi đó nói "không ủng hộ một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân".
Giáo hoàng tuyên bố "không e sợ chính quyền Trump" và vẫn sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình, trong lần hiếm hoi nhắc đích danh một chính quyền tổng thống Mỹ. Ông Trump sau đó nói ông "không nợ Giáo hoàng lời xin lỗi".
Việc ông Trump chỉ trích Giáo hoàng đã làm phật lòng một số cử tri Công giáo. Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ hai hồi tháng 11/2024 phần nào nhờ sự ủng hộ từ cộng đồng Công giáo Mỹ, với 55% cử tri nhóm này bỏ phiếu cho ông, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Đây cũng là nhóm cử tri quan trọng mà đảng Cộng hòa cần dựa vào nếu muốn duy trì thế đa số sít sao tại lưỡng viện trong bầu cử giữa kỳ.
Tổng thống Trump từng xung đột với người tiền nhiệm của Giáo hoàng Leo XIV là cố Giáo hoàng Francis, liên quan đến cam kết xây tường dọc biên giới Mỹ - Mexico và chính sách trục xuất hàng loạt của ông trong nhiệm kỳ đầu.
