Trưa nay (5.4), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích sau vụ tiêm kích F-15E bị bắn hạ tại một vùng hẻo lánh ở Iran đã được giải cứu thành công.
“Chúng tôi đã cứu được anh ấy!”, Tổng thống Trump xác nhận trên Truth Social, đồng thời chia sẻ đây là kết quả đến từ một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử nước Mỹ.
Vị sĩ quan Mỹ là một đại tá, đã bị thương nhưng sẽ sớm hồi phục hoàn toàn, chủ nhân Nhà Trắng cho biết.
Về chiến dịch giải cứu, Tổng thống Mỹ cho hay “theo chỉ đạo của tôi, quân đội Mỹ đã triển khai hàng chục máy bay, mang theo những dòng vũ khí uy lực nhất thế giới, để thực hiện nhiệm vụ giải cứu”.
Trước đó, Đài CBS dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chiếc tiêm kích F-15E chở theo phi hành đoàn gồm phi công và sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí.
Khi tiêm kích trúng đạn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3.4 (giờ địa phương), phi công thoát ra an toàn và được 2 trực thăng quân sự cứu hộ. Tuy nhiên, sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí mất tích.
Trong nỗ lực tìm kiếm diễn ra cùng ngày, một trực thăng Mỹ chở theo phi công đã trúng đạn từ lực lượng Iran trên mặt đất, khiến một số thành viên trên máy bay bị thương. Sau đó, trực thăng vẫn hạ cánh an toàn.
Một chiếc cường kích A-10 Warthog thuộc sứ mệnh giải cứu hôm 3.4 cũng trúng hỏa lực của Iran và bị hư hại. Phi công nhảy dù xuống vịnh Ba Tư và được cứu thành công.
Đài CBS News dẫn lời 2 quan chức Mỹ tiết lộ lực lượng đặc nhiệm nước này đã giải cứu được sĩ quan mất tích trong một chiến dịch phức tạp với sự tham gia của hàng trăm đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay và trực thăng.
Và trong quá trình tiếp cận khu vực gần vị trí của vị sĩ quan, lực lượng Mỹ đã đấu súng với phía binh sĩ Iran.
Theo 2 quan chức, không xảy ra thương vong trong số những người tham gia chiến dịch giải cứu, và vị sĩ quan đã được đưa đến Kuwait để điều trị.
The New York Times là tờ báo đầu tiên đưa tin về chi tiết chiến dịch, dẫn lời 2 quan chức trên.
Chiến dịch quân sự giải cứu được mô tả là đặc biệt nguy hiểm, khi quân đội Mỹ sử dụng bom và hỏa lực để ngăn cản lực lượng Iran tiếp cận khu vực ẩn náu của sĩ quan. Trong thời gian bị mắc kẹt, sĩ quan Mỹ chỉ có một khẩu súng ngắn để tự vệ.
Sau khi người này được giải cứu, hai máy bay vận tải Mỹ được dùng để đưa vị sĩ quan rời đi đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh của Iran. Phía Mỹ phải điều động tiếp 3 máy bay khác chi viện, và 2 máy bay vận tải bị phá hủy tại chỗ để tránh rơi vào tay Iran.
Còn một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Tổng thống Trump cho biết Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch.
Trước khi xác định được vị trí của sĩ quan, cơ quan này đã triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, lan truyền thông tin rằng người mất tích đã được tìm thấy và đang được đưa khỏi Iran, nhằm giảm áp lực tìm kiếm của đối phương.
Trong khi chiến dịch đánh lạc hướng diễn ra, CIA vận dụng năng lực tình báo để lần theo dấu vết và tìm ra vị trí chính xác của sĩ quan bên trong một khe núi. Sau khi Lầu Năm Góc và Nhà Trắng nhận được thông tin thời gian thực từ CIA, Tổng thống Trump đã lập tức ra lệnh mở chiến dịch giải cứu ngay lập tức.
Nhà phân tích an ninh quốc gia Aaron MacLean của Đài CBS News cung cấp thêm thông tin về chiến dịch tìm kiếm và giải cứu. Theo ông, quân đội Mỹ thường sử dụng lực lượng được huấn luyện đặc biệt có tên Pararescuemen, chuyên đảm nhiệm những sứ mệnh tìm kiếm và cứu nạn trong môi trường chiến đấu.
Sĩ quan mất tích nhiều khả năng được trang bị thiết bị sơ cứu, và được huấn luyện để tự xử lý trong trường hợp bị thương. Người này cũng mang theo thiết bị liên lạc để truyền tin về cho cấp chỉ huy biết rằng mình vẫn an toàn.
Chuyên gia MacLean lưu ý những thiết bị liên lạc bao gồm thiết bị định vị GPS, máy phát tín hiệu cấp cứu và thiết bị liên lạc mã hóa để tránh thoát phe đối địch trong lúc gửi tín hiệu về cấp chỉ huy.
Nguồn tin giấu tên cho biết Iran có thể sẵn sàng cho phép các tàu thuyền đi lại ở khu vực vùng biển Oman tại Hormuz mà không gặp trở ngại nào từ Tehran. Dù vậy, hiện chưa rõ điều khoản tự do đi lại có áp dụng với tàu có liên hệ với Israel hay không. Ngoài ra, vấn đề xử lý thủy lôi thả trên biển cũng không được nhắc đến.
Một nguồn tin khác từ phương Tây nói đề xuất cho phép tàu thuyền đi qua phần eo biển Hormuz giáp Oman đã được xem xét, thế nhưng không rõ Mỹ đã có phản hồi hay chưa.
Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.
Đề xuất nói trên nếu được xác nhận sẽ là bước đi nhượng bộ của Iran nhằm đạt được thỏa thuận khi đàm phán với Mỹ. Tehran những tuần qua đưa ra những quan điểm cứng rắn, bao gồm việc thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải quốc tế chỉ rộng 34 km giữa Oman và Iran.
Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc đã họp tại Anh tuần này và phản đối ý tưởng Iran áp đặt phí đối với các tàu sử dụng eo biển, điều mà IMO cho rằng sẽ "tạo ra tiền lệ nguy hiểm".
Trong động thái nhằm gây sức ép lên Iran, Bộ Tài chính Mỹ ngày 15.4 công bố siết cấm vận đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran. "Mỹ đang hành động một cách dứt khoát để hạn chế khả năng tạo ra doanh thu của Iran khi nước này cố gắng giữ eo biển Hormuz làm 'con tin'", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Hãng AFP ngày 16.4 dẫn lời cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cảnh báo rằng Iran sẽ đánh chìm các tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz nếu Mỹ quyết định kiểm soát tuyến đường hàng hải quan trọng này.
Căng thẳng giữa Mỹ - Iran tiếp tục diễn biến phức tạp, bất chấp thông tin đàm phán hai bên có dấu hiệu được nối lại trong tuần này.
Phát biểu với các phóng viên hôm 13.4 sau khi có kết quả của cuộc bầu cử Hungary, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho hay Nga đã ghi nhận những tuyên bố gần đây từ ông Magyar bày tỏ sự sẵn sàng tiếp tục đối thoại với Moscow, theo Đài RT.
Ông Peskov nhấn mạnh dù hiện chưa có kế hoạch liên lạc nào giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và ông Magyar, Điện Kremlin hy vọng sẽ thiết lập đối thoại với người được cho sẽ là thủ tướng tương lai của Hungary. Ông còn chỉ ra rằng Moscow và Budapest có một số dự án chung "cần được hoàn thiện cùng nhau".
"Chúng tôi sẵn sàng đối thoại với [lãnh đạo mới của Hungary], chúng tôi sẵn sàng xây dựng mối quan hệ hữu nghị, cùng có lợi", phát ngôn viên Điện Kremlin nhấn mạnh. Ông còn nhấn mạnh liệu điều này có thành công hay không phần lớn phụ thuộc vào lập trường của chính phủ Hungary mới.
Thủ tướng Orban đã thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử hôm 12.4. Trong thời gian tại vị, ông đã theo đuổi một đường lối độc lập, gây ra không ít bất mãn trong Liên minh châu Âu (EU). Ông liên tục phản đối các lệnh cấm vận của EU đối với Nga và viện trợ quân sự cho Ukraine, phủ quyết gói cho vay 90 tỉ euro mà khối này dự kiến dành cho Kyiv. Chính phủ của ông đã ủng hộ mối quan hệ thực dụng với Moscow, đặc biệt là về nguồn cung năng lượng, theo RT.
Dưới thời Thủ tướng Orban, Budapest cũng đã trở thành đồng minh chủ chốt của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong EU. Chủ nhân Nhà Trắng ngày 10.4 cam kết sẽ mang "sức mạnh kinh tế" của Mỹ đến Hungary nếu đảng của ông Orban giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 12.4, theo AFP.
Vài ngày trước ngày bỏ phiếu, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã đến thăm Hungary để thể hiện sự ủng hộ của Washington dành cho ông Orban.
Hôm 13.4, ông Vance cho hay ông "buồn" vì Thủ tướng Orban đã thất cử, nhưng ông hứa Washington sẽ hợp tác với người kế nhiệm ông Orban.
"Tôi buồn vì ông ấy đã thua. Tôi chắc chắn rằng chúng tôi sẽ hợp tác rất tốt với thủ tướng tiếp theo của Hungary", ông Vance phát biểu.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại các cuộc hội kiến, hai bên khẳng định sự coi trọng của mỗi nước đối với phát triển quan hệ Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam. Các nhà lãnh đạo Lào bày tỏ cảm ơn sâu sắc sự ủng hộ, hỗ trợ chí tình của Việt Nam trong mọi bước đường phát triển của Lào.
Hai bên đã thông tin cho nhau về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước sau bầu cử Quốc hội, đặc biệt là những định hướng lớn trong công tác xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và hội nhập quốc tế.
Tại cuộc hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết lãnh đạo cấp cao Việt Nam đánh giá rất cao chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào tới Việt Nam vào tháng 1-2026, cũng như chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Lào vào tháng 2-2026. Phía Việt Nam đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện thỏa thuận cấp cao Việt Nam - Lào năm 2026.
Việt Nam luôn nhất quán coi trọng và ưu tiên hàng đầu việc củng cố, phát triển quan hệ với Lào; ủng hộ mạnh mẽ đối với các đường hướng, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng Nhân dân cách mạng Lào.
Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, ủng hộ, phối hợp chặt chẽ với Lào trong quá trình phát triển, vì lợi ích chung của hai nước và vì hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực.
Về phương hướng hợp tác trong thời gian tới, hai bên nhất trí tiếp tục đẩy mạnh trao đổi đoàn cấp cao và các cấp cũng như triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được.
Đồng thời, tiếp tục tăng cường hợp tác an ninh - quốc phòng, phòng chống tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, xuyên biên giới, an ninh mạng. Bên cạnh đó, thúc đẩy kết nối hai nền kinh tế, nhất là về hạ tầng, tập trung thực hiện các dự án trọng điểm, trong đó có những dự án kết nối giao thông giữa hai nước.
Nhất trí tăng cường hợp tác thương mại, đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư nhiều hơn tại Lào trong những lĩnh vực Việt Nam quan tâm và Lào có tiềm năng.
Ngoài ra, thống nhất nâng cao chất lượng hợp tác giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, tăng cường gắn kết giữa các địa phương, đặc biệt là các địa phương biên giới.
Hai bên cũng nhất trí phối hợp chặt chẽ để chuẩn bị tốt các hoạt động kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2027.
Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế mà hai bên cùng quan tâm, hai bên khẳng định cùng nhau đoàn kết trong quan hệ song phương và phối hợp lập trường trên các diễn đàn khu vực và quốc tế trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh chóng, khó lường.
Tại cuộc hội kiến với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn ủng hộ mạnh mẽ công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế của Lào, sẵn sàng hỗ trợ tối đa trong khả năng có thể, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm để cùng nhau vượt qua thách thức.
Ông Trần Cẩm Tú cho rằng việc hai nước thống nhất nâng tầm và làm sâu sắc hơn nội hàm quan hệ góp phần củng cố vững chắc lòng tin chính trị, tạo nền tảng chiến lược vững bền và mở ra những triển vọng phát triển mạnh mẽ, thực chất hơn nữa cho quan hệ hai nước trong giai đoạn mới.
Hai bên nhất trí thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa kết nối giữa các ban, bộ, ngành và địa phương hai nước cũng như nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư.
Việt Nam và Lào sẽ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế bổ sung của mỗi nước, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng bền vững, đạt 10 tỉ USD trong thời gian tới.
Hai bên nhất trí cần tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư cũng như gắn kết về không gian và hạ tầng phát triển. Ưu tiên triển khai các dự án chiến lược kết nối hạ tầng giao thông, năng lượng trọng yếu giữa hai nước.
Về quan hệ quốc phòng - an ninh, hai bên cần phối hợp tốt hơn nữa trong phòng chống tội phạm xuyên biên giới, phòng chống ma túy, tội phạm mạng.
Trong bối cảnh phức tạp như hiện nay, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh hơn lúc nào hết cần tăng cường đoàn kết trong cả quan hệ song phương và trên các diễn đàn đa phương.
