Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. “Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn”, bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. “Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn”, bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm… trước khi khám chuyên sâu.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm… trước khi khám chuyên sâu.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
“Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn”, bà nói.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
“Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn”, bà nói.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh…
“Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm”, bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh…
“Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm”, bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Tham dự sự kiện có Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng nhiều lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, cơ sở y tế và đông đảo người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh trong những năm qua công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Tuy nhiên Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức mới khi cơ cấu bệnh tật thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, dân số già hóa và nguy cơ dịch bệnh mới luôn hiện hữu.
"Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn, không chỉ về chi phí y tế mà còn về chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia", ông Quyết nói.
Theo ông, phòng bệnh không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế mà phải trở thành trách nhiệm của toàn xã hội, từ mỗi cá nhân, gia đình đến cả hệ thống chính trị.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng văn hóa sức khỏe, phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.
Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng sẽ giúp quản lý sức khỏe người dân hiệu quả hơn, từ sớm và từ xa.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng cho rằng ngành y tế đang đứng trước áp lực lớn khi gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường ngày càng tăng. Bên cạnh đó là những thách thức từ già hóa dân số, biến đổi khí hậu, vấn đề sức khỏe tâm thần và dinh dưỡng không hợp lý.
Trong bối cảnh đó người dân cần thay đổi cách tiếp cận với sức khỏe của chính mình. "Đừng đợi đến khi có bệnh mới đi tìm bác sĩ. Hãy chủ động khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ giúp cứu sống bản thân mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội", bà Lan nhấn mạnh.
Bà cũng khuyến nghị mỗi người hình thành lối sống khoa học, duy trì vận động thể lực, ăn uống hợp lý, đảm bảo an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia. Một cơ thể khỏe mạnh chính là "lá chắn" hiệu quả nhất trước bệnh tật.
Tại sự kiện, hàng nghìn người dân tham gia các hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, đồng diễn dưỡng sinh, đi bộ hưởng ứng… Khu vực khám chuyên khoa có sự tham gia của nhiều bác sĩ bệnh viện tuyến trung ương, Hà Nội với nhiều kỹ thuật hiện đại như siêu âm Doppler tim, điện tâm đồ, xét nghiệm sinh hóa nhanh đã được triển khai nhằm tầm soát sớm các bệnh lý phổ biến.
PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết bệnh viện đã mang các kỹ thuật cao của Viện Tim mạch vào phục vụ trực tiếp tại sự kiện, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại chỗ.
"Siêu âm tim lưu động giúp phát hiện sớm các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn, từ đó đưa ra khuyến cáo kịp thời để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe", ông Quang chia sẻ.
Đông đảo người dân được thăm khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại ngày hội - Ảnh: T.MINH
Ghi nhận tại khu khám tim mạch cho thấy nhiều trường hợp có nguy cơ cao nhưng chưa từng kiểm tra sức khỏe. Một số người trẻ được phát hiện huyết áp ở mức đáng lo ngại, trong khi không ít người dù không có triệu chứng nhưng siêu âm lại phát hiện dấu hiệu suy tim hoặc bất thường van tim.
Theo bác sĩ Nguyễn Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, hiện tỉ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành chiếm khoảng 25%, nếu tính cả các bệnh lý xơ vữa có thể lên tới 30% dân số. Đáng lo ngại, các bệnh này thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
"Việc tầm soát sớm chính là thời điểm vàng để can thiệp. Khi được phát hiện kịp thời, người dân có thể điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, từ đó ngăn chặn biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Bảng nhấn mạnh.
Lễ mit tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân lần đầu tiên tổ chức được kỳ vọng trở thành động lực để mỗi người thay đổi nhận thức, chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, bảo vệ mình từ sớm - từ xa, tiến tới góp phần giúp hệ thống y tế sẽ giảm áp lực và một xã hội khỏe mạnh, phát triển bền vững.
Theo ThS.BS Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, những năm gần đây các đợt nắng nóng cực đoan với nhiệt độ trên 37-38 độ C xuất hiện thường xuyên hơn. Trong bối cảnh này, quan niệm "uống nhiều nước là đủ" chưa phản ánh hết tính phức tạp của việc bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận.
Mối nguy sỏi thận từ thời tiết khắc nghiệt
Thận đóng vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã và cân bằng điện giải. Khi trời nóng, cơ thể mất nước chủ yếu qua mồ hôi.
Nếu không được bù nước đúng cách, nước tiểu sẽ bị cô đặc khiến các khoáng chất như canxi, oxalat hoặc acid uric dễ kết tinh thành sỏi. Đây là lý do vì sao tỷ lệ người mắc sỏi thận thường tăng cao trong mùa hè, kể cả với những người chưa từng có tiền sử bệnh lý về thận.
Những sai lầm khi bù nước: Lợi bất cập hại
Uống nước là cần thiết, nhưng uống "sai cách" lại tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Uống dồn dập một lúc: Nhiều người có thói quen uống một lượng lớn nước ngay sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh. Việc này làm loãng nhanh nồng độ muối trong máu, gây rối loạn điện giải với các triệu chứng mệt mỏi, đau đầu, thậm chí chóng mặt.
Lạm dụng nước ngọt và nước tăng lực: Đồ uống có gas, chứa nhiều đường hoặc muối khoáng quá mức không những không bảo vệ thận mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa, thúc đẩy quá trình hình thành sỏi.
Lời khuyên: Chia nhỏ lượng nước, uống đều đặn nhiều lần trong ngày ngay cả khi chưa thấy khát. Nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu. Người lao động cường độ cao có thể bổ sung nước điện giải ở mức vừa phải.
Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng là thói quen của nhiều người nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi cơ thể đang nóng, mạch máu giãn rộng, việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh gây co mạch nhanh, làm rối loạn tuần hoàn tạm thời.
Dù không trực tiếp gây bệnh thận, tình trạng này lặp lại thường xuyên có thể ảnh hưởng đến cung cấp máu cho các cơ quan, đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý tim mạch.
Dấu hiệu cảnh báo thận đang "kêu cứu"
Những tín hiệu sớm từ cơ thể trong mùa nóng:
Nước tiểu sẫm màu, mùi nồng, lượng nước tiểu ít.
Cảm giác tiểu rát nhẹ.
Khát nước liên tục kèm mệt mỏi.
Đau âm ỉ vùng hông hoặc thắt lưng.
Phòng bệnh theo nguyên tắc "Thanh nhiệt - Sinh tân"
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mùa hè thuộc hành Hỏa, dễ làm hao tổn tân dịch. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Ngô Văn Tân khuyến nghị:
Chế độ uống: Uống nước đều đặn, ưu tiên nước lọc, hạn chế chất kích thích và đồ uống quá nhiều đường.
Chế độ ăn: Tăng cường rau xanh, trái cây thanh mát để hỗ trợ thanh nhiệt và sinh tân dịch.
Sinh hoạt: Tuyệt đối không tắm lạnh ngay sau khi vận động mạnh hoặc vừa ngoài nắng về.
Theo dõi: Chú ý quan sát những thay đổi bất thường của nước tiểu và các cơn đau vùng lưng.
Nắng nóng có thể chỉ là cảm giác khó chịu nhất thời, nhưng những tác động âm thầm lên thận và hệ chuyển hóa có thể để lại hậu quả dài hạn. Hiểu đúng và thực hành phòng ngừa đúng là cách đơn giản nhất để bảo vệ bản thân trước sự khắc nghiệt của thời tiết.
Khi cơ thể ở trong môi trường nắng nóng, mạch máu sẽ giãn ra để tỏa nhiệt. Nếu đột ngột tiếp xúc với nước quá lạnh, mạch máu có thể co lại nhanh, làm gián đoạn quá trình điều hòa thân nhiệt và gây chóng mặt, choáng váng. Lúc này, việc làm mát cơ thể nên thực hiện từ từ, bằng nước mát thay vì nước quá lạnh, để tránh phản ứng sinh lý đột ngột, theo hướng dẫn từ Mayo Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ - bác sĩ Michael Joyner, chuyên gia sinh lý học tại Mỹ, cho biết cơ thể con người không thích nghi tốt với sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh. Ông nhấn mạnh việc làm mát đột ngột có thể gây “stress sinh lý”, khiến tim và hệ tuần hoàn phải hoạt động nhiều hơn.
Tiến sĩ Robert Glatter, bác sĩ cấp cứu tại Bệnh viện Lenox Hill (Mỹ), cho biết khi cơ thể đang nóng và mất nước, việc tiếp xúc với nước lạnh đột ngột có thể làm co mạch nhanh, dẫn đến choáng hoặc thậm chí ngất xỉu ở một số người, nhất là người lớn tuổi.
Theo các khuyến nghị từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, nhiệt độ nước tắm lý tưởng trong ngày nắng nóng nên ở mức: Khoảng 29 - 33°C (nước mát đến ấm nhẹ). Mức nhiệt này giúp cơ thể hạ nhiệt từ từ, tránh sốc nhiệt nhưng vẫn đủ mát để tạo cảm giác dễ chịu.
Nếu nước lạnh (dưới 25°C), cơ thể có thể phản ứng bằng cách co mạch và giữ nhiệt bên trong, khiến hiệu quả làm mát giảm đi.
Theo CDC Mỹ, trong điều kiện nắng nóng, việc làm mát cơ thể bằng tắm nước mát, lau người bằng khăn ướt hoặc đứng trước quạt là những cách hiệu quả để phòng các bệnh liên quan đến nhiệt. Tuy nhiên, nước quá lạnh lại có thể khiến cơ thể phản ứng ngược, gây khó chịu hoặc chóng mặt.
Một sai lầm phổ biến là tắm ngay sau khi đi nắng về. Theo khuyến nghị từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, cơ thể cần thời gian để hạ nhiệt tự nhiên và ổn định tuần hoàn trước khi thực hiện các biện pháp làm mát.
Các chuyên gia khuyến nghị nên:
Các chuyên gia đưa ra một số nguyên tắc tắm phù hợp với mùa nắng nóng:
Theo các chuyên gia từ CDC Mỹ, người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc rối loạn tuần hoàn là nhóm dễ bị ảnh hưởng khi thay đổi nhiệt độ đột ngột. Những nhóm người này cần đặc biệt tránh tắm nước quá lạnh khi cơ thể đang nóng.
Các chuyên gia quốc tế nhấn mạnh, tắm trong mùa nắng nóng không phải “càng lạnh càng tốt”. Điều quan trọng là làm mát cơ thể từ từ, chọn nhiệt độ phù hợp và tắm đúng thời điểm. Những điều chỉnh nhỏ trong thói quen hằng ngày có thể giúp bạn giải nhiệt an toàn và bảo vệ sức khỏe hiệu quả.