“Đêm qua, cháu gái của thiếu tướng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Qassem Soleimani cùng con gái của bà này bị các đặc vụ liên bang bắt sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio thu hồi tư cách thường trú hợp pháp của họ”, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 4/4 thông báo.
Theo cơ quan này, cháu gái của tướng Solemania là Hamideh Soleimani Afshar, tên của con gái bà không được công bố. Cả hai đang bị giam tại cơ sở của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).
Giới chức Mỹ nói rằng bà Soleimani Afshar ủng hộ chính quyền Iran, ca ngợi lãnh tụ tối cao mới và “gọi Mỹ là kẻ thù mới nhất”. Chồng của bà Soleimani Afshar cũng bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
Tuy nhiên, con gái ông Soleimani là Zeinab Soleimani nói đây không phải là người thân của họ. “Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra thông báo sai sự thật, những người đó không có liên hệ gì với gia đình chúng tôi”, bà Zeinab cho biết.
Narjes Soleimani, con gái khác của ông Soleimani đang là thành viên Hội đồng Thành phố Tehran, khẳng định “không có bất cứ thành viên trong gia đình chúng tôi hay người thân đang cư trú tại Mỹ”.
Các thông tin này xuất hiện trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đang tăng nhiệt sau vụ Iran bắn hạ tiêm kích F-15 Mỹ. Cả Mỹ và Iran đều đang tìm kiếm một sĩ quan đã phóng ghế thoát hiểm. Nghị sĩ Mỹ đánh giá nếu Iran bắt sống được người này, cục diện đàm phán có thể thay đổi.
Qassem Soleimani, từng giữ chức chỉ huy đặc nhiệm Quds của IRGC, thiệt mạng tại Baghdad, Iraq vào tháng 1/2020 khi máy bay không người lái (UAV) Mỹ tấn công chiếc xe chở ông. Tổng thống Trump đã ra lệnh thực hiện đòn hạ sát này trong nhiệm kỳ đầu của mình.
Ông Soleimani từng được mô tả là “một trong những người quyền lực nhất tại Trung Đông, thiên tài của chiến tranh phi đối xứng”. Để trả đũa cho cái chết của ông, Iran đã phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Iraq vào ngày 8/1/2020, khiến khoảng 110 binh sĩ Mỹ bị thương.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Tasnim)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/my-tuyen-bo-bat-nguoi-than-cua-tuong-iran-5058691.html
Iran tập kích loạt cơ sở hạ tầng trọng yếu ở vùng Vịnh, ghi nhận thiệt hại ở nhiều nước
Theo Reuters, chính quyền Abu Dhabi (UAE) xác nhận nhiều đám cháy đã bùng phát ngày 5-4 tại một nhà máy hóa dầu ở thành phố Ruwais.
"Nhà chức trách đang ứng phó với nhiều đám cháy tại nhà máy hóa dầu Borouge, do mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn thành công", UAE khẳng định.
Hoạt động tại cơ sở này đã bị tạm dừng ngay lập tức trong khi đánh giá thiệt hại. Không có thương vong nào được báo cáo. Bộ Quốc phòng UAE trước đó cho biết đang đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.
Tại Bahrain cùng ngày 5-4, công ty năng lượng nhà nước cho biết cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran gây ra hỏa hoạn tại một bể chứa, nhưng sau đó đã được dập tắt.
"Bapco Energies xác nhận sự cố đã xảy ra tại một trong các kho dầu vào đầu ngày 5-4, dẫn đến hỏa hoạn tại một bể chứa. Vụ việc là hệ quả của cuộc tấn công bằng máy bay không người lái Iran", công ty này nêu cáo buộc.
Trước đó, Bộ Điện và Nước Kuwait cho biết hai nhà máy điện và khử muối của Kuwait đã bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran, gây ra "thiệt hại vật chất đáng kể và khiến hai tổ máy phát điện phải ngừng hoạt động".
Cáo buộc các quốc gia vùng Vịnh đang tiếp tay cho Mỹ tấn công mục tiêu trên lãnh thổ Iran, Tehran đã nhiều lần tấn công cơ sở hạ tầng các nước trong khu vực bất chấp họ kịch liệt phủ nhận đang hỗ trợ Washington.
Hôm 4-4, quân đội Iran tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào "các ngành công nghiệp nhôm" ở UAE và cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ ở Kuwait. Iran cũng mở rộng mục tiêu sang các nhà máy khử muối, vốn là những hạ tầng các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc rất nhiều để bảo đảm nguồn cấp nước.
Lý do Iran tin vào khả năng thắng Mỹ
Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ "cận kề thắng lợi", đồng thời đe dọa sẽ ném bom Iran "về thời kỳ đồ đá", truyền thông nhà nước Iran đăng bản đồ đế chế Achaemenid từng bao trùm khắp Trung Đông cách đây hơn 2.500 năm, kèm thông điệp: "Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?".
Trong 5 tuần chiến sự, Iran hứng chịu thiệt hại đáng kể trước sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ và Israel, nhưng những thông điệp như vậy cho thấy giới chức nước này vẫn sẵn sàng đối đầu đến cùng, nhằm kết thúc xung đột theo những điều khoản do Tehran đưa ra, theo giới quan sát.
"Với niềm tin vào Thượng đế toàn năng, cuộc chiến này sẽ tiếp diễn cho đến khi các người bị bẽ bàng, nhục nhã, vĩnh viễn phải hối hận và buông vũ khí đầu hàng", Ebrahim Zolfaqari, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố hôm 2/4.
Theo các chuyên gia, niềm tin của Iran rằng họ đang giành ưu thế trong cuộc chiến không phải là không có cơ sở. Với Tehran, chiến thắng không nhất thiết đồng nghĩa với đánh bại hoàn toàn đối phương trên chiến trường, mà là buộc Mỹ, Israel phải thay đổi hành vi.
"Các căn cứ đã bị nhắm mục tiêu. Nhiều chỉ huy quân sự thiệt mạng. Nhưng từ góc nhìn của họ, họ đang thắng trong cuộc chiến", Saeid Golkar, phó giáo sư khoa học chính trị Đại học Tennessee, chuyên gia về Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói. "Họ có thể khiến ông Trump quay lại bàn đàm phán".
Chiến tranh bất đối xứng
Một trong những yếu tố then chốt giúp Iran duy trì niềm tin chiến thắng là chiến lược chiến tranh bất đối xứng. Thay vì đối đầu trực diện bằng sức mạnh quân sự đơn thuần, Tehran chọn đánh vào những điểm yếu mang tính hệ thống của đối phương.
Sau hơn 16.000 cuộc không kích từ Mỹ và Israel, trọng tâm cuộc chiến không còn nằm ở năng lực quân sự của Iran, mà chuyển sang tác động đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Iran coi biến động giá dầu là bằng chứng cho thấy chiến lược của họ phát huy hiệu quả, từ đó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lan ra toàn cầu, buộc các cường quốc phải cân nhắc lại chiến lược.
Eo biển Hormuz đóng vai trò trung tâm trong chiến lược này. Là tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới từ vùng Vịnh, Iran từ lâu đã công khai coi Hormuz là "át chủ bài". Không cần phải phong tỏa hoàn toàn, chỉ cần tạo ra rủi ro đủ lớn đối với hoạt động vận tải qua eo biển này, Tehran có thể gây sức ép đáng kể.
Tổng thống Trump cũng thừa nhận tình thế khó khăn ở eo biển Hormuz. Khi trả lời báo giới ngày 26/3, ông đưa ra một cách giải thích ngắn gọn về lý do trong hơn 40 năm qua, Iran luôn đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công.
"Vấn đề với eo biển là thế này", ông Trump nói. "Giả sử chúng ta làm rất tốt, đạt tới 99%. Nhưng thiếu 1% còn lại là không thể chấp nhận được, bởi vì đó có thể là một quả tên lửa bắn trúng thân con tàu trị giá cả tỷ USD".
Chính "1% rủi ro" đó là nền tảng để Iran xây dựng chiến lược răn đe. Từ thập niên 1980, khi cuộc chiến với Iraq lan rộng từ trên bộ sang tàu dầu trên vịnh Ba Tư, Tehran đã đầu tư mạnh vào các phương tiện có thể gây gián đoạn vận tải biển như thủy lôi và xuồng cao tốc. Mục tiêu không phải là kiểm soát eo biển, mà là đảm bảo khả năng gây thiệt hại bất ngờ, đủ để đối phương phải dè chừng.
Song song với phong tỏa Hormuz, Iran còn triển khai hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông và cơ sở dầu khí ở các nước láng giềng. Những cuộc tấn công này góp phần đẩy lạm phát tăng cao, tạo áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông.
Kết quả, chính quyền Tổng thống Trump đã phải nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu thô Iran, cho phép dòng tiền trị giá 15 tỷ USD quay trở lại Tehran, đình chỉ trừng phạt với dầu thô Nga. Động thái này càng củng cố niềm tin rằng chiến lược gây sức ép kinh tế của Iran đang buộc Mỹ phải điều chỉnh hành vi.
Ý thức hệ mạnh mẽ
Trong khi đó, các nỗ lực của Mỹ và Israel nhắm vào đội ngũ lãnh đạo Iran lại tạo ra hiệu ứng ngược. Thay vì làm suy yếu chính quyền Iran, việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và các quan chức cấp cao lại thúc đẩy hệ thống quyền lực tại Iran trở nên đoàn kết và cứng rắn hơn.
"Hệ thống lãnh đạo ở Iran mang tính ý thức hệ. Chính yếu tố này đã giúp bộ máy không tan rã, nhanh chóng tái cấu trúc và siết chặt quyền lực", phó giáo sư Golkar nói.
Bất chấp những cảnh báo từ Tổng thống Trump, Iran đã bầu Mojtaba Khamenei, con trai ông Ali Khamenei và có lập trường thậm chí cứng rắn hơn cả cha, làm tân Lãnh tụ Tối cao. Ông Mojtaba sau đó tiếp tục chọn những người cứng rắn trong IRGC làm cố vấn thân cận cho mình.
"Chế độ này cứng rắn hơn, ít sẵn sàng thỏa hiệp hơn và thể hiện sự gắn kết công khai hơn với IRGC", Mona Yacoubian, giám đốc chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Các đòn hạ sát loạt lãnh đạo Iran không dẫn đến bất kỳ sự thay đổi sâu sắc nào về việc ai mới là người nắm quyền, cũng như lập trường của họ đối với Mỹ".
Điều này khiến triển vọng đàm phán trở nên phức tạp hơn. Những quan chức có xu hướng thực dụng hoặc có khả năng dung hòa giữa ý thức hệ và lợi ích quốc gia đã bị gạt ra bên lề hoặc thiệt mạng trong các cuộc không kích.
Khi những tiếng nói ôn hòa biến mất, không gian cho thỏa hiệp cũng bị thu hẹp lại. Ngay cả khi đàm phán diễn ra, khả năng đạt thỏa thuận linh hoạt cũng rất hạn chế. Thậm chí, xung đột có thể tiếp tục leo thang thông qua các lực lượng ủy nhiệm.
IRGC đã đe dọa cùng lực lượng Houthi ở Yemen mở rộng chiến sự sang eo biển Bab al-Mandab, đồng thời công bố danh sách các cơ sở năng lượng trong khu vực mà họ có thể nhắm tới nếu Mỹ tiếp tục tấn công.
"Họ sẵn sàng cho kiểu chiến tranh này", ông Golkar nói, thêm rằng hệ thống của Iran được thiết kế để tồn tại trong điều kiện chiến tranh kéo dài.
Tuy nhiên, niềm tin chiến thắng của Iran không đồng nghĩa với việc họ không phải đối mặt với khó khăn. Nền kinh tế chịu áp lực nặng nề, và dấu hiệu căng thẳng nội bộ đã xuất hiện.
Cựu ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif viết trong bài bình luận đăng trên tạp chí Foreign Affairs rằng nước này đang nắm "thế thượng phong" trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, nhưng lập luận Tehran cần chấm dứt chiến tranh để tránh thêm thương vong dân sự và thiệt hại cơ sở hạ tầng.
"Iran nên tận dụng lợi thế của mình không phải để tiếp tục chiến đấu mà để tuyên bố chiến thắng và đạt được một thỏa thuận vừa chấm dứt xung đột này vừa ngăn chặn cuộc xung đột tiếp theo", ông Zarif viết hôm 2/4.
"Iran nên đề xuất áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của mình và mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt. Thỏa thuận này Washington trước đây không chấp nhận, nhưng giờ có thể sẽ cân nhắc", cựu ngoại trưởng cho biết.
Như Tâm (Theo TIME, TRT World, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ly-do-iran-tin-vao-kha-nang-thang-my-5058424.html
Chiến sự Ukraine ngày 1.501: Nga ném bom lượn kỷ lục, ông Zelensky đến Thổ Nhĩ Kỳ
Trang The Kyiv Independent ngày 4.4 dẫn thông cáo của Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết Nga trong tháng 3 đã ném số bom lượn kỷ lục kể từ đầu chiến dịch với 7.987 quả.
Con số này cao hơn 1.500 quả so với kỷ lục trước đó là vào tháng 2. Ngoài ra, lực lượng Nga còn tiến hành 115.000 cuộc tấn công bằng pháo, trong đó có 2.834 cuộc tấn công bằng pháo phóng loạt.
"Do không đạt được những thành công như mong muốn ở mặt trận, quân đội Nga đang cố gắng gây áp lực bằng cách tăng cường số lượng các cuộc không kích", Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết.
Bom lượn có tầm bắn ngắn hơn tên lửa, nhưng lại có chi phí sản xuất rẻ hơn. Chúng được phóng từ máy bay phía sau chiến tuyến trong lãnh thổ Nga hoặc các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, nằm ngoài tầm của hệ thống phòng không Ukraine.
Theo các chuyên gia, chúng gần như không thể bị bắn hạ do cấu tạo bằng sắt nặng và tiếp cận mục tiêu với tốc độ cực nhanh từ độ cao lớn, không giống như tên lửa hành trình hay máy bay không người lái (UAV).
Tuy nhiên, Ukraine đã triển khai các thiết bị gây nhiễu để chuyển hướng bom khỏi mục tiêu. Nga đã nâng cấp vũ khí để vượt qua các thiết bị gây nhiễu vào năm ngoái, buộc Ukraine phải phát triển một thiết bị gây nhiễu mới trong năm nay.
Nhưng không chỉ các cuộc tấn công bằng bom lượn gia tăng. Nga cũng đã phóng kỷ lục 1.000 UAV trong vòng 24 giờ từ ngày 23-24.3, trong đó có một cuộc tấn công quy mô lớn vào ban ngày. Tổng cộng, Nga đã phóng gần 6.500 UAV trong tháng 3.
Giới chức Ukraine ngày 4.4 cáo buộc Nga tấn công trong vòng 24 giờ trước đó khiến ít nhất 16 người thiệt mạng và 86 người bị thương.
Một UAV của Nga đã nhắm mục tiêu vào một khu chợ ở Nikopol, tỉnh Dnipropetrovsk, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và 19 người bị thương vào sáng 4.4, theo báo cáo của Tổng công tố Ukraine.
Cùng thời điểm đó, lực lượng Nga đã tấn công một khu dân cư ở Kharkiv, làm 5 người bị thương, theo thông báo của Văn phòng Công tố Khu vực Kharkiv.
Những trường hợp thương vong khác được ghi nhận tại các tỉnh Sumy, Donetsk, Kharkiv, Kyiv và Kherson.
Tại Nga, giới chức địa phương cho biết cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Ukraine khiến ít nhất một người thiệt mạng, 4 người bị thương và gây cháy một tàu mang cờ nước ngoài.
Nga và Ukraine chưa bình luận về những thông tin trên của đối phương. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Hãng Reuters ngày 4.4 dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho hay ông vừa đến Istanbul để tiến hành các cuộc đàm phán "thực chất" về vấn đề an ninh với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.
"Chúng tôi đang nỗ lực tăng cường quan hệ đối tác để đảm bảo sự bảo vệ thực sự cho tính mạng người dân, thúc đẩy ổn định và bảo đảm an ninh ở châu Âu cũng như ở Trung Đông", ông ông Zelensky viết trên X.
Ông không nói rõ thêm về nội dung đàm phán. Ukraine gần đây đã ký các thỏa thuận hợp tác an ninh với Ả Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Qatar, và cũng đang đàm phán với một số quốc gia Trung Đông khác về các thỏa thuận tương tự.
Hãng TASS ngày 4.4 dẫn lời Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko tuyên bố Nga sẽ không "linh hoạt" đối với các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) cho phép quân đội Ukraine sử dụng không phận để tiến hành các cuộc tấn công trên lãnh thổ Nga.
"Chúng tôi đang phải hứng chịu những cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, các cơ sở dân sự và người dân. Và chúng tôi sẽ không dễ dàng nhượng bộ với tất cả mọi người, chúng tôi sẽ không khuất phục trước những lời đe dọa từ người châu Âu hay bất kỳ ai khác. Chúng tôi đã đưa ra những cảnh báo rất gay gắt đối với các quốc gia này", bà nói.
Bà Matviyenko cho biết Lithuania đã tuyên bố từ chối cấp phép cho Ukraine bay UAV ngang qua lãnh thổ.
"Họ nhận ra rằng nếu tiếp tục, họ sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp của chúng tôi, bởi vì Nga đang bị tấn công từ lãnh thổ của họ. Họ đã hiểu điều đó. Tôi nghĩ giờ họ sẽ rút lui. Họ sẽ không nói ra thành lời, nhưng họ sẽ rút lui", bà nói thêm.