Một xu hướng tuyển dụng mới đang trỗi dậy ở xứ tỉ dân, các tập đoàn công nghệ và tài chính chủ động săn đón nhân tài ngay từ ghế nhà trường, sẵn sàng đặt năng lực thực chiến lên trên tấm bằng đại học truyền thống.
Theo nền tảng Sixth Tone ngày 3-4, Trần Quảng Vũ gia nhập nhóm nghiên cứu Kimi của Moonshot AI từ tháng 11-2025 với vai trò thực tập sinh học máy (Machine Learning).
Trong báo cáo kỹ thuật được công bố, Trần Quảng Vũ được xếp là một trong ba đồng tác giả chính, cùng với hai nhà nghiên cứu đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Thị trường lao động Trung Quốc, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ và tài chính vốn cực kỳ khắt khe về bằng cấp.
Các vị trí nghiên cứu hay đầu tư thường ưu tiên ứng viên có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ các trường danh tiếng. Nhưng nay cấu trúc đào tạo và xu hướng tuyển dụng đã có dấu hiệu thay đổi khá nhanh.
Đầu tháng 3 vừa qua, Tập đoàn công nghệ Tencent công bố chương trình mùa hè cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông (từ 13 – 18 tuổi) tham gia các dự án tài chính công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).
Phía Tencent cho biết sáng kiến này nhằm “phá vỡ ranh giới về tuổi tác và kinh nghiệm”, đồng thời giúp học sinh rèn giũa kỹ năng đổi mới khi giải quyết các vấn đề thực tế.
Chỉ vài ngày sau, Tập đoàn ô tô Geely cũng công bố chương trình thực tập dành cho học sinh năm cuối trung học phổ thông, người hướng dẫn cho các em sẽ là các lãnh đạo công nghệ trực thuộc tập đoàn.
Làn sóng này cũng lan sang cả lĩnh vực tài chính. Cuối tháng 3 vừa qua, Công ty quản lý đầu tư Zhiyu Zhishan tại Bắc Kinh công bố tuyển các vị trí đầu tư và chiến lược AI, với điều kiện ứng viên từ 16 tuổi trở lên và có trình độ trung học phổ thông.
Trong thông báo chiêu mộ, công ty này nhấn mạnh rằng năng lực quan trọng hơn học vấn trong thời đại AI.
Tờ National Business Daily cho rằng việc nới lỏng tiêu chuẩn về độ tuổi và bằng cấp không phải là hạ thấp tiêu chuẩn, mà là kéo thời điểm cạnh tranh của nhân lực lên sớm hơn, với mục tiêu vẫn là tìm người có năng lực. Điều này cũng đồng nghĩa áp lực không giảm, mà có xu hướng dịch chuyển từ bậc đại học xuống giáo dục phổ thông.
Dù pháp luật Trung Quốc cho phép người từ 16 tuổi tham gia lao động, nhưng dư luận Trung Quốc vẫn tranh luận về việc liệu thanh thiếu niên ở độ tuổi này có phù hợp với các môi trường cạnh tranh cao như công nghệ hay đầu tư hay không.
Thừa nhận với National Business Daily, ông Hà Lý, Giám đốc điều hành Công ty Zhiyu Zhishan, chia sẻ sau khi gây tranh cãi với thông báo tuyển nhân tài từ 16 tuổi, công ty đã nâng độ tuổi lên 18 do lo ngại về mức độ trưởng thành tâm lý của ứng viên.
Việc doanh nghiệp tiếp cận nhân tài từ bậc trung học không chỉ diễn ra tại Trung Quốc. Một số doanh nghiệp công nghệ tại Mỹ và châu Á cũng đã thử nghiệm cách tiếp cận này.
Năm 2025, Công ty công nghệ Palantir ở Mỹ triển khai chương trình tuyển dụng 22 học sinh vừa tốt nghiệp trung học vào vị trí thực tập có lương. Những ứng viên này có thành tích học tập nổi bật, được đánh giá tương đương nhóm sinh viên các trường thuộc Liên đoàn Ivy.
Theo mô hình này, những người thể hiện tốt trong thời gian thực tập sẽ có cơ hội chuyển sang vị trí chính thức, tạo ra một con đường nghề nghiệp thay thế cho lộ trình đại học truyền thống.
Cuối năm 2025, nhà đồng sáng lập Google, ông Sergey Brin, cũng cho biết công ty đang tuyển dụng nhiều nhân sự không có bằng cử nhân, đặc biệt là những người có khả năng tự học và giải quyết vấn đề tốt.
Theo tờ News On Japan, nhu cầu tuyển dụng học sinh trung học tại Nhật Bản đang gia tăng rõ rệt. Cứ mỗi học sinh tốt nghiệp trung học thì có khoảng 4,1 vị trí việc làm đang chờ sẵn, cao hơn đáng kể so với mức 1,75 của sinh viên đại học.
Trong bối cảnh thiếu hụt lao động, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng tuyển học sinh giúp họ có thêm thời gian đào tạo nhân sự từ đầu, đồng thời xây dựng đội ngũ phù hợp với nhu cầu công ty.
Trang tin Sina Finance ngày 4-4 dẫn lời chuyên gia đổi mới nhân tài có hơn 30 năm làm việc tại Thung lũng Silicon, ông Lục Hướng Khiêm nhận định đây là “một xu hướng mang tính toàn cầu”.
Ông Lục cho rằng một phần nguyên nhân là do nhiều kỹ năng cơ bản, vốn trước đây được đào tạo trong đại học, đang dần được tự động hóa, khiến lợi thế của quá trình đào tạo bốn năm không còn rõ rệt như trước.
Một nhân sự trong ngành AI chia sẻ rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, năng lực sáng tạo và khả năng hình dung những ý tưởng mới trở nên quan trọng hơn các kỹ năng mang tính chuẩn hóa.
Những người trẻ thuộc thế hệ Alpha (người sinh sau năm 2010) lớn lên cùng công nghệ, họ có một sự nhạy cảm tự nhiên với AI mà những người đã qua đào tạo bài bản đôi khi không có được.
Theo ông Lục Hướng Khiêm, tác động đáng chú ý của AI không chỉ nằm ở việc thay đổi công việc, mà còn làm gia tăng tốc độ phát triển không đồng đều về cơ hội nghề nghiệp và giá trị kinh tế giữa các cá nhân.
"Những bước đi liều lĩnh của ông đang kéo Mỹ vào 'địa ngục trần gian' đối với từng gia đình. Cả khu vực sẽ chìm trong biển lửa vì ông nhất quyết nghe theo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 5/4, đề cập tới Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Ghalibaf nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ không đạt được gì từ "tội ác chiến tranh". "Giải pháp duy nhất là tôn trọng quyền lợi của người dân Iran và chấm dứt trò chơi nguy hiểm này", Chủ tịch Quốc hội Iran cho hay.
Bài đăng xuất hiện sau khi ông Trump yêu cầu Iran đạt thỏa thuận mở eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu "không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng". Iran đang đứng trước lựa chọn mở cửa eo biển Hormuz để xoa dịu lãnh đạo Mỹ hoặc đối mặt nguy cơ ông Trump thực hiện lời đe dọa "phá hủy các nhà máy điện và cầu đường".
Phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc cho rằng thông điệp của ông Trump là lời đe dọa công khai nhằm "phá hủy cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ cuộc sống của dân thường Iran". Ông Mehdi Tabatabaei, quan chức truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran, nhận định rằng tối hậu thư kèm theo những lời dọa nạt chỉ phản ánh "sự tuyệt vọng và cơn giận dữ tột độ" của lãnh đạo Mỹ.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, khẳng định Tehran sẽ đáp trả tương xứng với mọi cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng của họ. Phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran cũng khẳng định đòn đáp trả của Tehran sẽ "tàn khốc và quy mô lớn hơn nhiều" nếu các mục tiêu dân sự bị tấn công.
Oona A Hathaway, giáo sư luật quốc tế tại Đại học Yale của Mỹ, nhận định Tổng thống Trump không đưa ra được lý do nào để giải thích rằng những hạ tầng dân sự mà ông đe dọa tấn công là mục tiêu quân sự hợp pháp. Bà nhấn mạnh các quốc gia có nghĩa vụ thực thi Công ước Geneva và không tiếp tay cho hành vi sai trái.
"Nếu những lời đe dọa tấn công này được thực hiện, chúng sẽ cấu thành tội ác chiến tranh. Đẩy dân thường vào cảnh khốn cùng để làm đòn bẩy mặc cả là bất hợp pháp", bà nêu quan điểm.
Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch tấn công phối hợp ngày 28/2.
Ông Trump đã nhiều lần dời thời hạn tối hậu thư với Iran. Ngày 21/3, ông yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện lớn nhất. Ngày 23/3, ông cho biết Mỹ đã có các cuộc thảo luận "hiệu quả" với Iran và hoãn không kích cơ sở hạ tầng năng lượng Iran 5 ngày, mặc dù giới chức Iran bác bỏ việc đàm phán với Mỹ.
Ngày 26/3, ông Trump tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, cho đến 20h ngày 6/4. Ngày 4/4, Tổng thống Mỹ cảnh báo "thời gian đang cạn dần - 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", trước khi đưa ra thông báo mới về thời hạn.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 4/4 thông báo tiến hành đợt tập kích thứ 95 trong khuôn khổ chiến dịch trả đũa Mỹ - Israel mang tên "Lời hứa Đích thực 4", sử dụng các tên lửa đạn đạo Haj Qassem, Kheibar Shekan, Qadr để nhắm vào khu vực Tây Á và Israel.
Video do lực lượng này công bố cho thấy hàng loạt tên lửa rời bệ phóng.
Theo IRGC, trong số mục tiêu Mỹ bị tấn công có pháo phản lực HIMARS bố trí tại đảo Bubiyan thuộc Kuwait, hệ thống phòng không Patriot tại miền bắc Bahrain, các điểm tập kết của tổ vận hành hệ thống tên lửa do Washington sản xuất, cùng những nơi có hiện diện của chỉ huy cấp cao và huấn luyện viên quân sự Mỹ tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Tàu hàng MCS Ishika, được Iran cho là thuộc sở hữu của Israel và mang cờ quốc gia thứ ba, đã bị lực lượng hải quân thuộc IRGC tấn công khi đang neo đậu ở cảng Khalifa bin Salman của Bahrain. Nhiều khu vực tại Israel, trong đó có thành phố miền trung Tel Aviv, đã bị nhắm mục tiêu bằng tên lửa Qadr "mang nhiều đầu đạn".
Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Báo Times of Israel cho biết Iran đã phóng nhiều đợt tên lửa vào lãnh thổ nước này trong ngày 4/4, trong đó có sử dụng loại mang đầu đạn chùm, gây thiệt hại lớn về nhà cửa và làm 6 người bị thương nhẹ.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cùng ngày thông báo đã tiến hành tấn công nhằm vào hạ tầng ở thủ đô Tehran của Iran, song không nêu chi tiết về mục tiêu. Phóng viên hãng thông tấn AFP nghe thấy nhiều tiếng nổ ở thành phố trước khi khói xám dày đặc bao phủ đường chân trời.
Truyền thông Iran cho biết các cơ sở hóa dầu và một nhà máy xi măng ở miền nam nước này đã bị tấn công.
Khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr cũng bị tập kích trúng, khiến một người thiệt mạng. Nhân viên của tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc gia Nga Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova lên án cuộc tập kích nhằm vào khu vực nhà máy Bushehr là hành động "xấu xa".
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Câu chuyện về ông Zhang Zhongyi, 90 tuổi, đến từ Khai Phong, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), đang gây xúc động mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc. Sau khi mất đi toàn bộ người thân trong một khoảng thời gian ngắn, ông bắt đầu hành trình đạp xe kéo dài hơn 3 thập kỷ để tìm sự bình yên, theo báo South China Morning Post ngày 5-4.
Vào những năm 1990, một vụ tai nạn ô tô đã cướp đi sinh mạng của con trai, con dâu và cháu nội 8 tuổi của ông Zhang. Nỗi đau quá lớn khiến vợ ông ngã bệnh và qua đời chỉ một năm sau đó. Chỉ trong vòng hai năm, ông Zhang mất đi tất cả người thân.
Sau đó ông quyết định bắt đầu hành trình vô định. Từ một chiếc xe đạp ban đầu, ông chuyển sang sử dụng xe đạp ba bánh làm bạn đồng hành.
Suốt gần 30 năm, ông đã băng qua những dãy núi, hồ nước, sa mạc và vô số thành phố từ Tân Cương, Cam Túc thuộc tây bắc Trung Quốc đến Thượng Hải, Chiết Giang ở miền Nam, trước khi đặt chân tới tỉnh Phúc Kiến vào tháng 1 vừa qua.
Dù đã ở tuổi 90, ông Zhang vẫn rất minh mẫn, hoạt bát và luôn nở nụ cười. Ông chia sẻ rằng mình tránh quay lại quê hương vì sợ vết thương lòng cũ bị khơi lại.
Ông nói: "Tôi đã buông bỏ quá khứ. Giờ tôi muốn dành phần đời còn lại để rong ruổi và tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên".
Theo Đài truyền hình tỉnh Phúc Kiến, ông Zhang di chuyển dọc theo các tuyến quốc lộ mà không cần bản đồ. Dù trí nhớ bắt đầu giảm sút và không còn nhớ rõ đường sá, ông tin rằng mình sẽ không lạc lối.
Hành trình của ông Zhang thấm đẫm tình người qua những "trạm tiếp sức nhân ái". Tại thành phố Phủ Điền (Phúc Kiến), bà Bai Xiaobai đã thăm ông hằng ngày, mời ăn sáng, tổ chức sinh nhật, cùng chơi cờ tướng, mua tặng và dạy ông dùng điện thoại di động. Ông đáp lại bằng cách chia sẻ những giai thoại lịch sử và phong tục của vùng Hà Nam.
Đáng chú ý, ông Zhang đã từ chối lời đề nghị thuê nhà để sống an nhàn của một tình nguyện viên. Ông khẳng định: "Đây không phải là đi ăn xin. Đây là cuộc sống mà tôi đã chọn".
Để đáp lại lòng tốt mà mình nhận được, trên chiếc xe ba bánh cũ kỹ của ông luôn dán đầy những thông báo tìm người mất tích.
Vào tháng 3-2026, nhiều người bắt gặp ông Zhang tại Phúc Châu. Sau hàng chục năm phiêu bạt, ông bắt đầu bày tỏ nỗi nhớ nhà. Theo báo Fujian Daily, ông dự định tiếp tục đi lên phía bắc tới núi Vũ Di trước khi chính thức quay trở về Khai Phong, Hà Nam.
Chính quyền thành phố Khai Phong cho biết ngay khi ông trở về, ông sẽ được hưởng trợ cấp người cao tuổi và nhận được sự hỗ trợ chăm sóc từ các cơ quan chức năng địa phương.
Câu chuyện của ông Zhang đã chạm đến trái tim của hàng triệu người. Một cư dân mạng bình luận: "Biến nỗi đau thành sức mạnh để không ngừng tiến về phía trước, ông Zhang thật phi thường. Nghịch cảnh không khiến ông từ bỏ cuộc sống, hành trình dài này chính là sự tri ân sâu sắc nhất của ông dành cho cuộc đời".