Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Khoảng 20h07 ngày 6/4, tại đường ngang Km788+515 phường Thanh Khê, hai nhân viên là Trương Thị Diệp Thúy và Nguyễn Thị Mộng Tuyền đóng chắn để đón tàu chạy hướng ga Đà Nẵng - Kim Liên.
Khi các phương tiện đã dừng lại, một phụ nữ cố tình dắt xe vượt rào, đi vào phạm vi đường ngang. Dù được nhắc nhở, người này không chấp hành mà dừng xe trong phạm vi đường ngang và chửi bới, xúc phạm nhân viên gác chắn.
Khoảng 4 phút sau, người phụ nữ quay lại, kéo theo một phụ nữ khác, dùng mũ bảo hiểm tấn công vùng đầu và mặt hai nữ nhân viên gác chắn. Hai phụ nữ còn xô đẩy, kéo nạn nhân ra giữa đường ngang để tiếp tục hành hung và chỉ dừng lại khi có người đi đường can ngăn.
Vụ hành hung khiến chị Thúy và chị Tuyền bị đa chấn thương vùng đầu, mặt, sang chấn tâm lý, phải đi cấp cứu tại Bệnh viện Đà Nẵng. Đơn vị quản lý đã điều động nhân sự thay thế để đảm bảo an toàn chạy tàu.
Trong đêm, đại diện Công ty Cổ phần Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng đã làm việc với công an phường Thanh Khê, đề nghị khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm những người có hành vi hành hung nhân viên gác chắn trong lúc làm nhiệm vụ.
Theo Công ty Cổ phần Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng, hai phụ nữ hành hung nhân viên gác chắn cư trú ngay phía sau trạm, từng nhiều lần gây mất trật tự, đe dọa nhân viên tại đây.
Sự việc đã được báo cáo lên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Cục Cảnh sát giao thông, Công an TP Đà Nẵng và Ban An toàn giao thông TP Đà Nẵng.
Ông Khuất Thanh Liêm, Trưởng phòng Kỹ thuật an toàn (Công ty Cổ phần Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng), cho biết đến sáng 7/4, hai nữ nhân viên bị hành hung vẫn đang phải theo dõi sức khỏe tại bệnh viện.
"Vụ này nghiêm trọng, xâm hại trực tiếp đến lực lượng đảm bảo an toàn giao thông đường sắt và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu", ông Khuất Thanh Liêm nói.
Ngày 10-4, một lãnh đạo UBND xã Cái Nước cho biết đã cử cán bộ đến điểm sụp lún để rào cảnh báo, hướng dẫn giao thông và có báo cáo về UBND tỉnh tình trạng sụp lún đoạn lộ giao thông trên địa bàn.
Theo báo cáo của Phòng Kinh tế UBND xã Cái Nước, sự cố sạt lở, sụp lún xảy ra vào rạng sáng 9-4 trên đoạn đường đi qua phần đất của hộ ông Trương Văn Sinh (đoạn lộ kinh xáng Đông Hưng, ấp Khánh Tư, xã Cái Nước).
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy đoạn mặt đường bị sụp lún hoàn toàn, có chiều dài khoảng 30m, với độ sâu từ 0,5m - 1,2m. Khu vực này còn có dấu hiệu nứt mặt đường thêm khoảng 5m, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục sụp lún.
Sự cố diễn ra vào thời điểm rạng sáng nên may mắn không gây thương vong về người cũng như tài sản của người dân. Tuy nhiên, đoạn đường đã bị hư hỏng nặng khiến các phương tiện và người dân không thể đi lại qua khu vực này.
Tuyến đường kinh xáng Đông Hưng về khu vực đồng bào dân tộc Khmer tại ấp Khánh Tư có kết cấu mặt đường nhựa rộng 4,5m, mới được đầu tư nâng cấp, sửa chữa và đưa vào sử dụng từ tháng 11-2024. Kinh phí thực hiện từ nguồn vốn sự nghiệp ngân sách tỉnh hỗ trợ cho huyện Cái Nước (cũ).
Thông tin về công tác xử lý, Trưởng Phòng Kinh tế xã Cái Nước Trần Vũ Bình cho biết lực lượng chức năng đã lắp đặt biển báo tạm thời ngừng lưu thông, đồng thời hướng dẫn người dân di chuyển theo các hướng khác an toàn hơn.
Hiện tại nguyên nhân dẫn đến vụ sụt lún vẫn chưa xác định. Các bộ phận liên quan đang tìm nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục để nối lại lưu thông.
Ngày 17-4, thông tin từ UBND tỉnh Tây Ninh cho biết ông Phạm Tấn Hòa - Phó chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 UBND tỉnh Tây Ninh - đã ký ban hành kế hoạch thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2026-2030.
Mục tiêu cụ thể, từ tháng 4-2026 đến tháng 12-2030 sẽ phấn đấu tìm kiếm, quy tập được khoảng 1.050 hài cốt liệt sĩ, hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt liệt sĩ tìm kiếm, quy tập được.
Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh cũng ban hành kế hoạch thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2027).
Mục tiêu phấn đấu đến ngày 27-7-2027 sẽ tìm kiếm, quy tập được khoảng 600 hài cốt liệt sĩ.
Song song đó là kế hoạch tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ các mộ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ để phục vụ giám định ADN, đưa ra chỉ tiêu cụ thể đến ngày 27-7-2027 sẽ hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ khoảng 18.290 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh, cũng như các hài cốt liệt sĩ tìm kiếm, quy tập được.
Từ tháng 7-2027 đến tháng 12-2030 sẽ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ các mộ liệt sĩ có một số thông tin nhưng chưa xác định được danh tính khi đã thực hiện xác định bằng phương pháp thực chứng, số liệu cụ thể các trường hợp này khoảng 450 mộ.
Đồng thời tiếp tục số hóa, cập nhật dữ liệu liên quan quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ vào phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ và cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công.
