Có một thực tế đáng suy nghĩ, theo nhiều thống kê và quan sát xã hội, rất ít học sinh THPT tham gia việc nhà thường xuyên.
Chúng tôi thử khảo sát sơ bộ trong gần 150 học sinh THPT (3 lớp học), thì thấy tỷ lệ học sinh không bao giờ biết tự ủi đồ đi học là rất lớn, khoảng từ 30 – 40%. Tỷ lệ tương tự với các việc như gặt đồ, quét nhà, rửa chén bát… Điều đó đặt ra một câu hỏi gia đình đang ở đâu trong việc giáo dục kỹ năng sống ở nhà cho con em?
Không ít phụ huynh quan niệm rằng nhiệm vụ chính của con là học, còn mọi việc khác đã có cha mẹ lo. Từ việc nhỏ như dọn dẹp phòng, rửa chén, đến những việc cần kỹ năng hơn như nấu ăn, quản lý chi tiêu… tất cả đều được người lớn “bao trọn”. Sự hy sinh ấy xuất phát từ tình thương, nhưng lại tiềm ẩn một hệ quả lâu dài là con trẻ mất đi cơ hội học cách tự lập.
Trong khi đó theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trước khi bước vào đời. Việc thiếu kỹ năng sống không chỉ khiến các em gặp khó khăn trong sinh hoạt cá nhân, mà còn ảnh hưởng đến khả năng thích nghi khi học xa nhà, đi làm hoặc xây dựng cuộc sống riêng sau này. Đáng nói hơn, nhiều em hình thành tâm lý ỷ lại, thụ động. Khi mọi thứ đã có người khác làm thay, các em không còn nhu cầu học hỏi hay chịu trách nhiệm cho chính cuộc sống của mình.
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng làm việc nhà sẽ ảnh hưởng đến việc học. Tuy nhiên, theo quan điểm người viết bài thì ngược lại. Học sinh biết chia sẻ việc nhà thường có ý thức trách nhiệm cao hơn, kỹ năng quản lý thời gian tốt hơn và tinh thần tự lập rõ rệt hơn.
Giúp việc nhà, nếu được phân bổ hợp lý, không hề lấy đi thời gian học tập mà còn giúp học sinh hiểu giá trị của lao động, rèn luyện tính kỷ luật và kiên trì, hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề trong đời sống thực tế. Một học sinh biết tự nấu ăn, tự giặt giũ, tự sắp xếp không gian sống… cũng chính là một người đang học cách làm chủ bản thân. Đó là những bài học không có trong sách giáo khoa, nhưng lại theo các em suốt đời.
Nhà trường dạy kiến thức, xã hội có thể tạo môi trường, nhưng chính gia đình mới là nơi đặt nền móng cho thói quen và kỹ năng sống. Trẻ em không tự nhiên biết làm việc nhà, mà các em học bằng cách quan sát và được hướng dẫn. Nếu cha mẹ luôn làm thay, hoặc không giao việc cụ thể, trẻ sẽ không hình thành được ý thức trách nhiệm. Ngược lại, những gia đình biết cách giáo dục con thông qua việc nhà sẽ giao việc phù hợp với độ tuổi (rửa chén, quét nhà, nấu ăn đơn giản…); không làm thay khi con có thể tự làm; kiên nhẫn hướng dẫn thay vì trách mắng khi con làm chưa tốt; xem việc nhà là trách nhiệm chung, không phải “giúp đỡ” cha mẹ. Và chính trong không gian gia đình, những kỹ năng tưởng chừng nhỏ bé ấy dần tích lũy thành năng lực sống bền vững.
Đừng đợi đến khi con rời nhà mới dạy con tự lập. Nếu gia đình không chuẩn bị từ sớm, con trẻ sẽ phải học những bài học cơ bản nhất trong hoàn cảnh bị động và áp lực hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu ngay từ khi còn ở nhà, các em đã được rèn luyện từng chút một, thì khi bước ra đời, các em sẽ tự tin, chủ động và thích nghi nhanh hơn.
Thực ra không thiếu những bài học từ sách vở, nhà trường (cả sách chương trình cũ và mới) đã dạy học sinh những kỹ năng sống. Từ thời nhỏ các em đã biết đến các bài thơ giản dị như về việc đánh răng; việc “Quạt cho bà ngủ” (tên bài thơ của Thạch Quý) là hành động nhỏ nhưng đầy tình cảm, dạy trẻ biết chăm sóc người thân, biết quan tâm.
Sách giáo khoa cũng dạy bé biết phụ giúp việc nhỏ trong nhà trong bài Tí Xíu (Ngô Văn Phú); giúp trẻ quan sát lao động để hiểu giá trị lao động chân chính trong bài tập đọc Bố làm thợ mộc (Ngô Quân Miện); hoặc văn bản tập đọc Đẹp mà không đẹp dạy trẻ biết giữ gìn không gian công cộng sạch đẹp…
Những bài học nói trên không chỉ dạy chữ mà còn dạy cách sống bằng những hình ảnh giản dị, gần gũi.
Chỉ tiếc rằng giữa sách vở, lý thuyết nhà trường và ứng dụng thực tế còn khoảng cách khá xa. Để lấp đầy khoảng cách này cần sự sẵn sàng hợp sức của cha mẹ học sinh.
Với 25,5/30 điểm, Nguyễn Nhất Huy, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, lớp Sư phạm Toán chất lượng cao (K73), Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa đoạt giải nhất bảng A môn Đại số tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên và học sinh toàn quốc.
Đây vốn được coi là bảng đấu "khó nhằn", tập trung những thí sinh xuất sắc đến từ các trường chuyên đào tạo ngành Toán. Đề thi gồm 5 bài tự luận trong 180 phút. Huy cho biết làm gần hết, chỉ bỏ lại một câu khó nhất.
"Mình vui nhưng không quá bất ngờ bởi đã tự dự đoán được điểm sau khi rời phòng thi", Huy nói, cho biết từng giành giải nhì năm ngoái và đã đặt mục tiêu "đổi màu" huy chương ở lần thi này.
Nhất Huy không phải là cái tên xa lạ trong cộng đồng yêu thích Toán ở phổ thông. Ngày học lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, nam sinh từng đạt giải nhì quốc gia, vào vòng thi chọn đội tuyển quốc tế. Thành tích này giúp Huy được tuyển thẳng vào nhiều trường, trong đó có Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nam sinh cho biết bén duyên với công việc giảng dạy từ sớm. Ngày học lớp 11, Huy đã mày mò biên soạn tài liệu Toán và hứng thú đặc biệt với việc giải thích kiến thức làm sao để mọi người hiểu. Đến nay, cuốn sách đầu tay của Huy dành cho học sinh ôn thi lớp 10 chuyên Toán đã nhiều lần tái bản.
Vào năm thứ nhất đại học, Huy được phụ huynh và học sinh tìm đến, ban đầu là những nhóm nhỏ, sau đó phát triển thành các lớp ổn định. Nhờ nền tảng học tập và hoạt động tích cực trong cộng đồng toán học, nam sinh cũng được thầy cô tin tưởng, mời giảng dạy một số buổi cho đội tuyển Toán của tỉnh Nghệ An.
Để tham gia kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc, Huy trải qua kỳ thi chọn đội tuyển của trường vào cuối tháng 1. Trong một tháng chuẩn bị trước khi thi, mỗi tuần, nam sinh dành một đến hai buổi để giải các bài toán khó từ đề thi Olympic trong nước và quốc tế.
Theo Huy, khó nhất là phải rèn tốc độ, độ chính xác và kỹ năng trình bày bài. "Đề thi dài và nặng kiến thức. Muốn có thời gian nghĩ bài khó thì tốc độ làm bài phải đủ nhanh, nhạy bén và chắc ở những câu đầu", nam sinh nhìn nhận.
Với những bài khó, Huy đặt giới hạn chừng hai tiếng để tìm cách giải. Nếu vẫn không làm được, nam sinh mới tham khảo lời giải để học thêm phương pháp. Huy cho rằng tự học là yếu tố cốt lõi để để học tốt Toán.
Thành tích của Huy đã góp phần giúp Đại học Sư phạm Hà Nội có một mùa thi "rực rỡ" kể từ khi tham gia phong trào Olympic Toán vào năm 1993, theo PGS. TS Lê Văn Hiện, Hiệu trưởng trường Toán học và Công nghệ thông tin. Năm nay, cả 10 thành viên đội tuyển đều giành huy chương, trong đó 8 huy chương vàng. Hai thủ khoa ở hai bảng khó nhất đều thuộc về sinh viên Sư phạm Hà Nội.
"Nhất Huy là một trong những sinh viên xuất sắc, nổi bật ở khoa và có tiềm năng phát triển chuyên môn rất tốt trong tương lai", thầy đánh giá. Nói thêm, PGS Hiện cho biết đội tuyển của trường không phải ôn luyện cấp tốc bởi các sinh viên đã có nền tảng toán học vững chắc từ chương trình đào tạo.
Ngoài dạy và học, Nhất Huy thường xuyên góp mặt trong các hoạt động của khoa, nhà trường. Nam sinh nói không tránh khỏi những lúc mệt nhưng hiếm khi cảm thấy quá tải vì luôn lên kế hoạch từ sớm.
"Mình thường nghĩ trước một tuần là sẽ có những việc gì, việc nào quan trọng thì làm trước. Chia nhỏ và làm cuốn chiếu như vậy sẽ không bị dồn việc và giảm độ trễ", Huy chia sẻ.
Nam sinh đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình cử nhân, tiếp tục học thạc sĩ, nâng cao khả năng giảng dạy và theo đuổi nghiên cứu toán học nghiêm túc.
"Trước mắt, mình muốn trở thành một giáo viên dạy Toán tốt, sau đó là một nhà Toán học thực thụ", Huy nói.
Ngày 4-4, Sở Nội vụ tỉnh Đồng Nai đã trao quyết định của UBND tỉnh về việc bổ nhiệm TS Đặng Anh Tuấn, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường đại học Đồng Nai, giữ chức vụ Hiệu trưởng nhà trường.
Đại diện UBND tỉnh Đồng Nai cho hay việc bổ nhiệm TS Đặng Anh Tuấn trong bối cảnh tỉnh Đồng Nai đang trình trung ương xem xét lên thành phố trực thuộc trung ương.
Vì vậy, tỉnh Đồng Nai mong muốn tân hiệu trưởng Trường đại học Đồng Nai tiếp tục cùng tập thể nhà trường xây dựng tập thể đoàn kết, đóng vai trò then chốt trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Đồng thời, Trường đại học Đồng Nai phải trở thành cơ sở giáo dục đại học chất lượng cao mang tầm khu vực và quốc tế như nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất đã xác định.
TS Đặng Anh Tuấn 45 tuổi, có trình độ chuyên môn tiến sĩ Luật, cử nhân Anh văn.
Ông trưởng thành từ Học viện Cảnh sát Nhân dân Bộ Công an.
Từ tháng 7-2025, TS Đặng Anh Tuấn được Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai phân công, giao nhiệm vụ Phó hiệu trưởng vụ phụ trách, điều hành Trường đại học Đồng Nai.
Ông Đặng Anh Tuấn cũng vừa trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND tỉnh khóa XI (nhiệm kỳ 2026-2031).
Trong thời gian ngắn được giao phụ trách nhà trường, TS Đặng Anh Tuấn đã tạo ra dấu ấn cho Trường đại học Đồng Nai như ổn định đoàn kết nội bộ nhà trường, vừa đưa ra nhiều giải pháp cho nhà trường.
Cụ thể, ông Tuấn cùng tập thể hoàn thiện đề án thu hút nhân lực trình độ cao và đề án xây dựng, phát triển Trường đại học Đồng Nai giai đoạn 2025-2030 và tầm nhìn 2045.
Hiện Trường đại học Đồng Nai cũng vừa tiếp nhận toàn bộ diện tích đất cùng các công trình, tài sản gắn liền với trụ sở cũ của phường Bình Phước để nâng cấp, cải tạo làm cơ sở 2.
Theo định hướng, cơ sở 2 của Trường đại học Đồng Nai sẽ tập trung các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa trình độ cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và cán bộ văn hóa - xã hội tại các xã, phường khu vực phía Bắc của tỉnh Đồng Nai (khu vực tỉnh Bình Phước cũ).
Đồng thời, nhà trường sẽ mở rộng đào tạo hệ đại học chính quy đối với các ngành sư phạm nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu nguồn nhân lực giáo dục tại địa phương.
Ngoài ra, nhà trường bám sát định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai để mở thêm các ngành đào tạo về kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ chế biến nông, lâm sản…
Ngày 10-4, tại kỳ họp thứ 2 (chuyên đề), HĐND tỉnh Đồng Nai đã thông qua nghị quyết quy định chính sách thu hút, hỗ trợ nguồn nhân lực chất lượng cao về làm việc tại Trường đại học Đồng Nai giai đoạn 2026-2030.
Theo nghị quyết, tỉnh Đồng Nai sẽ chi trả hỗ trợ một lần bằng ngân sách nhà nước với mức 400 triệu đồng/người đối với giáo sư, 350 triệu đồng/người đối với phó giáo sư và 300 triệu đồng/người đối với tiến sĩ.
Trường hợp một người thuộc nhiều đối tượng thì chỉ được nhận mức cao nhất.
Chính sách này cũng áp dụng hỗ trợ cho đội ngũ cán bộ, viên chức đang làm việc tại Trường đại học Đồng Nai có trình độ tương đương.
Để được hưởng mức hỗ trợ trên, người được hưởng chính sách trên phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi (nam không quá 55 tuổi, nữ không quá 52 tuổi tại thời điểm nộp hồ sơ) và tốt nghiệp đúng chuyên ngành với nhu cầu cần thu hút của Trường đại học Đồng Nai.
Quy định thu hút nguồn nhân lực cũng yêu cầu văn bằng do nước ngoài cấp phải được Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan có thẩm quyền công nhận.
Người thụ hưởng chính sách trên bắt buộc phải ký cam kết làm việc từ đủ 6 năm liên tục trở lên tại trường.
Nghị quyết cũng quy định rõ trách nhiệm bồi thường hoàn trả kinh phí đối với trường hợp tự ý chuyển công tác, nghỉ việc hoặc bị kỷ luật buộc thôi việc trong thời gian cam kết.
Trường hợp đã được nhận hỗ trợ phải bồi thường 100% kinh phí đã nhận nếu bị kỷ luật buộc thôi việc trong vòng 3 tháng kể từ ngày tuyển dụng.
Ngoài ra mức bồi thường cũng chia nhiều mức nếu thời gian công tác chưa đảm bảo thời gian đã cam kết.
