Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư (LS) công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, NN-MT) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Theo dự thảo, LS công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan CAND, sĩ quan QĐND, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề LS để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước theo quy định của pháp luật.
Những người này sẽ tham gia tố tụng với tư cách LS, tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.
Để trở thành LS công, ứng viên phải có trình độ cử nhân luật trở lên; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp; đã được đào tạo LS công, trừ trường hợp được miễn đào tạo theo quy định.
Về chế độ đãi ngộ, LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng; được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm công việc theo quy định của pháp luật; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Đáng chú ý, LS có trên 10 năm kinh nghiệm hành nghề LS được tuyển dụng làm LS công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, LS-TS Hà Hải, Phó chủ nhiệm Đoàn LS TP.HCM, bày tỏ sự đồng tình với chủ trương xây dựng chế định LS công. Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo, LS Hà Hải cho rằng phạm vi đối tượng được công nhận LS công cần cân nhắc và nên bổ sung thêm Ủy ban MTTQ VN.
Lý giải đề xuất này, ông cho biết, từ ngày 1.7.2025, các tổ chức chính trị – xã hội và hội quần chúng chính thức trở về ngôi nhà chung MTTQ VN, như Liên đoàn LS VN, Hội Luật gia VN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, Hội Nông dân VN, Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật VN…
“Trong bối cảnh đó, nhu cầu về LS công để tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các tổ chức này là rất lớn. Do đó tôi cho rằng thí điểm về LS công nếu bỏ qua vai trò của MTTQ sẽ là một khiếm khuyết rất lớn về thực tiễn, ảnh hưởng đến kết quả thí điểm”, LS Hà Hải nói.
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết Sở hoàn toàn ủng hộ với đề xuất cần có LS công như dự thảo. Bởi theo bà, ngoài các đội ngũ là bộ phận pháp chế hiện làm việc tại các cơ quan nhà nước, có thêm LS công là những người được đào tạo bài bản để chuyên làm công việc của một LS sẽ giúp được rất nhiều trong việc tham mưu, tư vấn pháp lý cho nhà nước.
“Nếu được Quốc hội thông qua, LS công ra đời sẽ hỗ trợ rất nhiều trong công việc cho các sở, ban ngành. Tôi tin rằng nếu nhà nước có chế độ đãi ngộ xứng đáng thì chúng ta sẽ thu hút được nguồn lực LS có kinh nghiệm thực tiễn đang hoạt động bên ngoài và các chuyên gia là giảng viên ở các trường luật”, bà Ngọc chia sẻ.
Theo tờ trình dự thảo của Bộ Tư pháp, tại Nghị quyết số 66 năm 2025 của Bộ Chính trị chỉ đạo “nghiên cứu, hình thành chế định LS công và cơ chế có điều kiện cho phép viên chức được hành nghề LS; thu hút, tiếp nhận chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, luật gia, LS giỏi vào khu vực công”.
Cũng theo Bộ Tư pháp, trong thời gian qua, số lượng vụ kiện hành chính tăng hằng năm (năm 2020 số vụ án hành chính đã thụ lý hơn 9.000 vụ, năm 2023 hơn 10.000 vụ và năm 2024 là hơn 12.000 vụ). So sánh số vụ án hành chính được thụ lý năm 2024 so với năm 2020 thì tỷ lệ tăng 31%, trung bình mỗi năm tăng gần 8%. Trong thời gian 5 năm (2020 – 2024), án hành chính được giải quyết chỉ đạt tỷ lệ 52%. Một trong những nguyên nhân là do các cơ quan còn thiếu nhân sự chuyên trách, chưa được tập huấn nghiệp vụ và kinh nghiệm tham gia tố tụng.
Tỷ lệ các vụ kiện hành chính mà tòa tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính vẫn còn ở mức cao. Theo thống kê của TAND tối cao, năm 2020, tỷ lệ án hành chính tuyên hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính lần lượt là 25% và 8,5%; năm 2024, tỷ lệ này lần lượt là 29% và 10%.
Những con số trên phản ánh những hạn chế trong việc kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, hạn chế trong tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích của nhà nước. Nhiều vụ việc cơ quan nhà nước không cử được người tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa.
Không chỉ có án hành chính, hiện nay tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế (trong khuôn khổ WTO hay các hiệp định thương mại tự do), tranh chấp về công pháp quốc tế (tranh chấp biên giới, lãnh thổ…) đang ngày càng trở nên phổ biến và phức tạp đối với các quốc gia, trong đó có VN.
Đối với lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp, trở thành “điểm nóng” gây áp lực lớn cho các cơ quan có thẩm quyền.
Trong bối cảnh trên, việc hình thành đội ngũ LS công được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao chất lượng xử lý vụ việc, hạn chế sai sót, giảm tình trạng khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.
Ngày 19/4, Bắc Ninh tổ chức đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh, các sở ngành với gần 400 cán bộ công đoàn cơ sở và công nhân trong doanh nghiệp. Nội dung tập trung vào tiền lương, phúc lợi, bảo hiểm xã hội, hưu trí và nhà ở xã hội.
Toàn tỉnh có hơn 26.000 doanh nghiệp với khoảng 820.000 lao động, trong đó 568.000 người làm việc tại các khu công nghiệp. Nhiều ý kiến tại hội nghị phản ánh khoảng cách giữa chính sách và thực tế việc làm, thu nhập của người lao động.
Ông Phạm Văn Trung, Chủ tịch Công đoàn Công ty Goertek Vina - doanh nghiệp điện tử có gần trăm nghìn lao động làm việc tại KCN Quế Võ, đề nghị nghiên cứu giảm tuổi nghỉ hưu với lao động sản xuất. Theo ông, dù tuổi hưu đang tăng theo lộ trình lên 62 với nam vào năm 2028 và 60 với nữ vào năm 2035, doanh nghiệp tư nhân hầu như không bố trí việc làm cho lao động ở độ tuổi này, nhất là vị trí trực tiếp sản xuất do yêu cầu về sức khỏe và năng suất.
"Nhiều lao động buộc phải nghỉ việc sớm, dẫn đến thiệt thòi về thu nhập và quyền lợi bảo hiểm xã hội khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu", ông nói.
Bộ luật Lao động quy định tuổi nghỉ hưu tăng dần theo lộ trình, đồng thời cho phép nghỉ sớm tối đa 5 năm với người suy giảm khả năng lao động hoặc làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu nghỉ trước tuổi, người lao động bị giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu mỗi năm.
Đây không phải lần đầu xuất hiện đề xuất phân loại nhóm lao động để nghỉ hưu sớm. Trước đó, khi góp ý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi năm 2024, Liên đoàn Lao động TP Hà Nội cũng kiến nghị áp dụng cơ chế này với công nhân trực tiếp sản xuất.
Về tiền lương tối thiểu vùng, bà Vũ Thị Ninh, Chủ tịch Công đoàn Công ty Cổ phần công nghệ cao môi trường Bình Nguyên, cho biết mức lương tối thiểu vùng II hiện là 4,73 triệu đồng mỗi tháng. Mức này chưa theo kịp đà tăng của điện, nước, xăng dầu và nhu yếu phẩm.
"Đề xuất lãnh đạo tỉnh sớm kiến nghị với Chính phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng để đảm bảo thu nhập và giá trị tích lũy của lao động", bà nói.
Phản hồi các kiến nghị, Phó giám đốc Sở Nội vụ Trần Văn Hà cho biết pháp luật hiện hành đã có các quy định linh hoạt cho phép nghỉ hưu sớm trong một số trường hợp, như làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Với đề xuất giảm tuổi hưu, Sở sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét trong quá trình hoàn thiện chính sách. Đồng thời, tỉnh sẽ nghiên cứu giải pháp sử dụng lao động cao tuổi phù hợp hơn trong doanh nghiệp.
Về lương tối thiểu, Sở Nội vụ Bắc Ninh cho biết đã báo cáo Bộ Nội vụ trong tháng 4, đề nghị sớm điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng phù hợp với chi phí sinh hoạt hiện nay và sẽ tiếp tục theo dõi để kiến nghị bổ sung.
Hiện mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 5,31 triệu đồng với vùng I; 4,73 triệu đồng vùng II; 4,14 triệu đồng vùng III và 3,7 triệu đồng vùng IV. Đây là mức sàn để doanh nghiệp và người lao động thỏa thuận trả lương.
Khảo sát của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam với 3.000 lao động tại 10 tỉnh, thành cho thấy 55% có thu nhập chỉ đủ chi tiêu cơ bản, 26% phải tằn tiện và 8% không đủ sống, phải làm thêm. Gần 73% lao động độc thân cho biết thu nhập là rào cản chính khiến họ chưa lập gia đình.
Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam cho biết giai đoạn 2015-2022, lương tối thiểu danh nghĩa tăng từ 119 USD lên 168 USD/tháng nhưng giá trị thực tăng chậm do lạm phát. Giai đoạn 2015-2019, lương danh nghĩa tăng 42,7% nhưng thực tế chỉ tăng 20,1%; từ 2020-2022, lương danh nghĩa tăng hơn 6%, song thực tế chỉ tăng 0,7%.
Cơ quan này khuyến nghị việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng cần dựa trên dữ liệu về lạm phát, tăng trưởng, năng suất lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm theo kịp chi phí sinh hoạt.
Bộ Tư pháp vừa có tiếp thu, giải trình bước đầu gửi đại biểu Quốc hội liên quan về dự án luật Hộ tịch (sửa đổi).
Liên quan tới điều 2, về quy định giải thích từ ngữ, ý kiến đại biểu cho rằng, khoản 8 chỉ xác định cách thức xác định quê quán của một người, nhưng vẫn chưa làm rõ được thế nào là quê quán, tiêu chí thế nào để xác định quê quán.
Việc quy định quê quán cá nhân xác định theo quê quán của cha hoặc mẹ để tạo thành chuỗi 3 đời rất khó khai, đề xuất sửa thành "quê quán của cá nhân được xác định theo nơi sinh của cha hoặc của mẹ nếu có sự thỏa thuận".
Cũng có ý kiến đề nghị cân nhắc nghiên cứu bỏ trường thông tin "quê quán" và chỉ dùng "nguyên quán" do tính cơ động của xã hội hiện nay, việc xác định quê quán phức tạp và dễ gây tâm lý cục bộ địa phương.
Trả lời về thông tin "quê quán", Bộ Tư pháp tiếp thu ý kiến để chuyển quy định về quê quán sang khoản 4 điều 15 để bảo đảm phù hợp.
Về đề nghị bỏ trường thông tin "quê quán", Bộ Tư pháp nhận thấy "quê quán" là thông tin hộ tịch truyền thống, gắn với yếu tố nguồn gốc gia đình, dòng họ, có ý nghĩa nhất định trong quản lý dân cư và trong đời sống xã hội, văn hóa của người Việt Nam.
Trong khi đó, "nguyên quán" cũng phản ánh nguồn gốc nhưng cách hiểu và phạm vi áp dụng trong thực tiễn và các hệ thống pháp luật chưa hoàn toàn thống nhất.
Do đó, việc thay thế hoàn toàn "quê quán" bằng "nguyên quán" cần được cân nhắc thận trọng để bảo đảm tính ổn định của hệ thống pháp luật và dữ liệu hộ tịch.
Thực tiễn cho thấy thông tin "quê quán" đã và đang được sử dụng thống nhất trong nhiều loại giấy tờ, cơ sở dữ liệu.
Việc bỏ trường thông tin này có thể dẫn đến xáo trộn lớn trong hệ thống dữ liệu, phát sinh chi phí chuyển đổi và ảnh hưởng đến tính liên thông, kế thừa của thông tin đã được xác lập hợp pháp trước đây.
Cạnh đó, Bộ Tư pháp cũng nhận thấy trong thực tiễn việc xác định "quê quán" trong một số trường hợp còn chưa thống nhất, dễ phát sinh cách hiểu khác nhau, do đó đề nghị trước mắt cần chuẩn hóa cách xác định, ghi nhận thông tin "quê quán" theo hướng đơn giản, rõ ràng, thống nhất, thay vì loại bỏ hoàn toàn trường thông tin này.
Dự kiến, Quốc hội sẽ cho ý kiến, biểu quyết thông qua luật Hộ tịch (sửa đổi) tại đợt 2, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra từ 20 - 24.4.
Sáng 6.4, Sở Y tế TP.HCM tổng kết chương trình khám sức khỏe và tầm soát bệnh miễn phí cho người dân tại 64 xã, phường diễn ra trong ngày 5.4. Các điểm khám tập trung ưu tiên những khu vực xa trung tâm, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Theo dự kiến ban đầu, 58 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM sẽ khám sức khỏe và tầm soát bệnh cho 16.000 người. Kết quả có 13.799 người tham gia khám, nhưng có đến 8.784 trường hợp (63,7%) được ghi nhận có vấn đề sức khỏe cần theo dõi hoặc can thiệp y tế. Trong số này, 4.206 trường hợp cần được tiếp tục theo dõi, quản lý tại trạm y tế và 4.578 trường hợp cần được chuyển tuyến để tiếp tục chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Cụ thể, qua thống kê, nhóm bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường… ) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 7.642 lượt khám. Trong đó 3.434 trường hợp cần theo dõi tại tuyến y tế cơ sở và 2.904 trường hợp cần chuyển tuyến.
Với nhóm tầm soát ung thư, trong số 1.180 lượt tầm soát, có 341 trường hợp cần chuyển tuyến để chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Nhóm tầm soát bệnh lý mắt cũng ghi nhận 877 lượt khám, trong đó có 464 trường hợp cần can thiệp chuyên biệt. Nhóm tầm soát bệnh lý tim mạch đã thực hiện 1.079 lượt khám, trong đó có 86 trường hợp được chỉ định chuyển tuyến. Nhóm tầm soát bệnh lý phụ khoa có 839 lượt khám, phát hiện 310 trường hợp cần điều trị chuyên sâu.
Với các chuyên khoa khác, bao gồm: da liễu, tiêu hóa, hô hấp, tâm thần và răng hàm mặt cũng ghi nhận số lượng phát hiện đáng kể.
Hoạt động khám sức khỏe và tầm soát bệnh tại TP.HCM hưởng ứng Ngày sức khỏe toàn dân (7.4). Đồng thời, đây cũng là tiền đề tiến đến khám sức khỏe 15 triệu dân trong năm 2026 mà TP.HCM chuẩn bị lên phương án thực hiện.
