Hành trình ấy không phải mới bắt đầu, mà đã âm thầm diễn ra từ lâu, xuất phát từ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, từ trách nhiệm thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong việc đi tìm những người hùng chưa trở về.
Không phải ngẫu nhiên mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chọn Thành cổ Quảng Trị để tổ chức lễ phát động. Bởi nơi đây từng được ví là “nghĩa trang không mộ bia” lớn nhất cả nước, nơi nằm lại của các anh hùng liệt sĩ…
Đã rất nhiều lần, khi đặt chân đến Thành cổ Quảng Trị, tôi cố để trong đầu mình thôi văng vẳng những câu hát của nhạc sĩ Tân Huyền: Cỏ non Thành cổ một màu xanh non tơ/Nào có ai ngờ nơi đây một thời máu đổ…, nhưng chưa bao giờ làm được. Nhìn những thảm cỏ xanh mọc tràn ra cả lối đi, phất phơ theo từng đợt gió thổi từ bờ sông Thạch Hãn, lòng chợt tự hỏi: liệu có nơi nào cỏ xanh hơn mảnh đất này?
Quá khứ đã lùi xa, khi máu đã tan trong nước, xương đã quyện vào đất, bước trên những mét đất này giờ chỉ còn thấy màu cỏ xanh. Khu di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 1994. Do phải gánh chịu khối lượng bom đạn khổng lồ (riêng trận chiến Thành cổ được ước tính hứng chịu lượng bom tương đương sức công phá của nhiều quả bom nguyên tử), sau ngày hòa bình lập lại, nơi đây chỉ còn dấu tích của một số đoạn thành, lao xá, cổng tiền, cổng hậu…
Cách Thành cổ không xa là dòng sông Thạch Hãn, nơi những câu thơ của nhà thơ Lê Bá Dương dường như đã khắc sâu vào tâm khảm bao người: Đò lên Thạch Hãn, ơi… chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó, bạn tôi nằm/Có tuổi hai mươi thành sóng nước/Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm.
Ở Thành cổ, người ta bảo rằng mỗi nhát cuốc cũng có thể chạm phải hài cốt liệt sĩ. Vì thế, hầu như không có gia đình nào ở vùng đất này không lập bàn thờ vọng, bái vọng vong linh các anh hùng liệt sĩ, những người vì hoàn cảnh mà chưa được tìm thấy, chưa được trở về với gia đình hay chưa được nằm cạnh đồng đội nơi nghĩa trang linh thiêng.
Ở đây, cứ vào các dịp 30.4, 27.7, 2.9 và những ngày cận tết, người ta lại tìm thấy di hài của các anh. Bà con vẫn nói với nhau rằng các anh “về”. Càng vào những ngày kỷ niệm, các anh lại “về” nhiều hơn, để những người đang sống nhận ra, quy tập, cất bốc và an táng các anh chu toàn.
Gần đây nhất, vào tháng 9.2025, trong quá trình cải tạo khuôn viên di tích lịch sử Trường Bồ Đề (khu phố 3, phường Quảng Trị), lực lượng chức năng đã phát hiện và quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ. Sau khi nhận thông tin, Đội tìm kiếm hài cốt 584 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) lập tức có mặt tại hiện trường. Các hài cốt được chôn sâu khoảng 60 cm, bọc trong tăng võng của bộ đội, cùng nhiều di vật như xẻng bộ binh, mũ cối, hộp tiếp đạn AK… Đây là khu vực gắn liền với chiến dịch Thành cổ Quảng Trị năm 1972.
Sau đó không lâu, cơ quan chức năng tiếp tục tìm thấy 32 hài cốt liệt sĩ trong khu vực khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Cụ thể, từ ngày 14.9 – 16.10.2025, trong quá trình tu bổ, tôn tạo các hạng mục tại đây, đơn vị thi công phát hiện nhiều di vật của bộ đội. Chính quyền địa phương đã báo cáo UBND tỉnh và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh để tổ chức khảo sát, tìm kiếm. Kết quả, Đội 584 đã quy tập được 32 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như mũ cối, xẻng bộ binh, hộp tiếp đạn AK…
Toàn bộ hài cốt sau đó được quàn tại Nhà tiếp đón khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể địa phương tổ chức hương khói, bảo quản chu đáo trước khi an táng.
Thêm 34 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong khu vực Thành cổ là thêm những mảnh ký ức thiêng liêng được nối lại. Mỗi hài cốt, mỗi di vật được trao trả là một sự trở về – trở về với đồng đội, với quê hương trong sự mong ngóng của người thân.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng trận chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 vẫn in đậm trong tâm khảm nhiều thế hệ. Nơi đây đã trở thành vùng đất linh thiêng, thấm đẫm máu xương của hàng vạn người con trên khắp mọi miền đất nước.
Dưới lớp cỏ xanh hôm nay, vẫn còn đó biết bao linh hồn chưa trở về với quê hương, gia đình. Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vì thế trở thành hành trình tri ân sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh. Trên từng tấc đất Thành cổ, dấu tích chiến tranh vẫn còn hiện hữu. Công việc tìm kiếm chưa bao giờ ngơi nghỉ. Đó không chỉ là trách nhiệm với quá khứ, mà còn là lời tri ân đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trung tá Nguyễn Trung Thành, Phó đội trưởng Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 584, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: “Tìm được hài cốt liệt sĩ ở khu vực này, chúng tôi rất xúc động. Đây vừa là nhiệm vụ, vừa là trách nhiệm để đền đáp công lao của các liệt sĩ đã hy sinh bảo vệ Tổ quốc…”. Trong quá trình tìm kiếm không ngơi nghỉ đó, từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng. Những di vật của người lính giải phóng quân vẫn còn nằm bên các anh, gần như nguyên vẹn. Mỗi di vật không chỉ là vật chứng, mà còn là minh chứng cho lịch sử, cho sự anh dũng của các thế hệ đi trước…
Dưới lớp cỏ non Thành cổ, vẫn còn những linh hồn bất tử nằm lại, nhắc nhở chúng ta về một thời hoa lửa không thể nào quên. Công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục, với “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và lâu hơn nữa, như một hành trình tri ân không dừng lại, như niềm tin rằng ngày trở về của các anh sẽ không còn xa.(còn tiếp)
Ngày 14.4, đại diện UBND xã Mang Yang, tỉnh Gia Lai xác nhận thời gian gần đây, tình trạng phân lô bán nền trái phép và mua bán, chuyển nhượng đất không đúng quy định pháp luật diễn ra tại nhiều thôn, làng, tổ dân phố. Trước diễn biến phức tạp, chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp mạnh nhằm chấn chỉnh, xử lý "cò đất" lộng hành.
Không chỉ dừng ở đất ở thông thường, tình trạng phân lô bán nền trái phép còn lan sang các khu đất do nhà nước quản lý (những khu vực không được phép giao dịch dưới bất kỳ hình thức nào).
Cụ thể, tại khu vực đất của công ty chè thuộc thị trấn Kon Dơng (cũ) và xã Đăk Djrăng (cũ), đất quy hoạch cơ sở sản xuất kinh doanh tập trung tại xã Hải Yang (cũ) và đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ Đăk Đoa và Mang Yang, đã xuất hiện tình trạng cá nhân tự ý phân lô, cắm mốc, rao bán nền trái phép.
Đáng chú ý, nhiều đối tượng còn đăng tin rao bán các lô đất không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trên các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook, TikTok. Hoạt động này tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, có thể gây thiệt hại lớn cho người dân thiếu thông tin.
Song song đó, tình trạng xây dựng công trình không đúng quy hoạch cũng gia tăng, gây khó khăn cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và phá vỡ quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt.
Theo UBND xã Mang Yang, một bộ phận "cò đất" đã lợi dụng sự thiếu thông tin của người dân để tung tin sai lệch, thổi giá, tạo sốt ảo nhằm trục lợi. Đây là nguyên nhân khiến thị trường bất động sản địa phương tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trước thực trạng trên, UBND xã Mang Yang đã ban hành các quy định nghiêm cấm phân lô bán nền trái phép và mua bán đất không đủ điều kiện pháp lý. Cụ thể, cấm giao dịch đất do nhà nước quản lý hoặc đất chưa đủ điều kiện cấp sổ đỏ; cấm tự ý phân lô, bán nền trên đất nông nghiệp; cấm môi giới, "cò đất" tung tin sai sự thật để thổi giá, tạo sốt ảo.
Địa phương yêu cầu mọi giao dịch đất đai phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo đúng quy định. Đồng thời, lực lượng công an được giao tăng cường nắm tình hình, điều tra, xử lý nghiêm các hành vi lừa đảo liên quan đến phân lô bán nền trái phép, góp phần đảm bảo an ninh trật tự.
UBND xã Mang Yang cũng khuyến cáo người dân cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của thửa đất tại UBND xã hoặc Văn phòng Đăng ký đất đai trước khi giao dịch. Khi phát hiện các hành vi mua bán, rao bán đất trái phép, đặc biệt trên mạng xã hội, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an hoặc chính quyền địa phương để kịp thời xử lý.
Ngày 14.4, trung tá Lê Đức Thuận, Phó trưởng đội Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Khánh Hòa, cho biết thực hiện chỉ đạo của Ban giám đốc công an tỉnh, đơn vị đã triển khai các biện pháp nhằm siết chặt quản lý hoạt động xích lô trên địa bàn đô thị Nha Trang.
Trước mắt, lực lượng CSGT sẽ phối hợp các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, thông báo đến từng chủ phương tiện yêu cầu tháo gỡ toàn bộ mô tơ, bình điện lắp ráp không đúng quy định, đưa xe về nguyên trạng xích lô đạp ban đầu, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Công an tỉnh Khánh Hòa cũng sẽ tham mưu UBND tỉnh cấm xích lô hoạt động trên một số tuyến đường hoặc địa bàn các phường ở Nha Trang.
Chiều 13.4, đại tá Lê Quang Dũng, Phó giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa, chủ trì buổi làm việc với Nghiệp đoàn xích lô và UBND các phường Nha Trang, Nam Nha Trang, Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang. Các đơn vị tập trung đánh giá thực trạng hoạt động xích lô, thảo luận khó khăn trong công tác quản lý và phân tích các vấn đề an sinh xã hội trong trường hợp hạn chế hoặc chấm dứt hoạt động loại hình này.
Đại tá Lê Quang Dũng yêu cầu các đơn vị chức năng xây dựng lộ trình phù hợp nhằm loại dần các phương tiện không đảm bảo điều kiện an toàn, đồng thời phối hợp với các ngành liên quan đề ra giải pháp đảm bảo an sinh xã hội cho người dân bị ảnh hưởng.
Như Thanh Niên đã đưa tin, UBND phường Nha Trang đã có văn bản gửi UBND tỉnh Khánh Hòa đề xuất cấm xích lô lưu thông trên địa bàn do tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông. Phần lớn xích lô đang hoạt động là phương tiện thô sơ tự sản xuất, tự ý gắn động cơ điện nhưng chưa được kiểm định, đăng ký, tiềm ẩn nguy cơ lật khi vào cua gấp, chập cháy do ắc quy tự chế và không có bảo hiểm khi xảy ra tai nạn.
Theo ông Lê Quang Nhất, Chủ tịch Nghiệp đoàn xích lô du lịch Nha Trang, việc cấm xích lô ở Nha Trang cần được cân nhắc thấu đáo, phù hợp thực tiễn và nên có lộ trình thay vì cấm hoàn toàn.
Hiện khu vực Nha Trang có hơn 1.000 xe xích lô hoạt động, trong đó khoảng 400 tài xế sinh hoạt trong nghiệp đoàn, số còn lại thuộc các hợp tác xã hoặc hoạt động tự do, phần lớn là người lớn tuổi, hoàn cảnh khó khăn, phụ thuộc vào nghề để mưu sinh. Điều cần loại bỏ không phải bản thân xích lô mà là những biến tướng như gắn động cơ trái phép, chạy ẩu, "chặt chém" du khách và hoạt động thiếu kiểm soát.
Xung quanh đề xuất này, nhiều ý kiến cho rằng cấm là biện pháp cuối cùng, chẳng đặng đừng. Nha Trang có thể tham khảo cách quản lý xích lô du lịch tại Huế, Vũng Tàu... nơi loại hình này được quy hoạch bài bản, trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng thay vì nguồn gây rối trật tự.
Giải pháp khả thi hơn là quy hoạch tuyến đường và thời gian hoạt động, bắt buộc đăng ký phương tiện, cấp thẻ hành nghề cho tài xế, niêm yết giá dịch vụ và xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm, vừa giữ được trật tự an toàn giao thông, vừa bảo tồn một nét đặc trưng của du lịch Nha Trang và sinh kế cho hàng nghìn lao động yếu thế tại địa phương.
Chiều 6-4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức lễ ký kết biên bản ghi nhớ và kích hoạt kết nối, đồng bộ dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết thời gian qua, Bộ đã tập trung xây dựng nền tảng dữ liệu đa ngành quy mô lớn, từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn như cơ sở dữ liệu đất đai và truy xuất nguồn gốc nông sản.
Đến nay, 12/12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành cốt lõi (gồm đất đai; nền địa lý quốc gia; nghề cá quốc gia; nuôi trồng thủy sản; trồng trọt; báo cáo thống kê ngành nông nghiệp và môi trường; ngành nông nghiệp; khí tượng thủy văn quốc gia; môi trường quốc gia; khai thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo; viễn thám quốc gia; hộ nghèo, hộ cận nghèo) đã hoàn thành kết nối, được chuẩn hóa theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" và đã hoàn thành kết nối, đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, sẵn sàng vận hành chính thức.
Kết quả này có được nhờ sự nỗ lực, quyết tâm cao của các đơn vị thuộc hai Bộ, với nhiều nhiệm vụ mang tính đột phá. Trong đó "Chiến dịch 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai" đã rà soát hơn 62,2 triệu thửa đất, xác thực 42,5 triệu thửa với cơ sở dữ liệu dân cư và đối soát hơn 82.000 tàu cá.
"Việc kết nối và đồng bộ dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, hướng tới phương thức quản trị dựa trên dữ liệu" - Bộ trưởng Trần Đức Thắng khẳng định.
Ông Thắng cũng cho biết, song song với việc xây dựng và kết nối các cơ sở dữ liệu, Bộ đang triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản theo chỉ đạo của Trung ương.
Hệ thống đã được xây dựng và đưa vào vận hành từ tháng 12-2025, hiện đang triển khai đối với một số sản phẩm chủ lực như sầu riêng, đồng thời mở rộng sang các nhóm nông sản thực phẩm khác như lúa gạo, thịt, trứng, sữa, trái cây, chè, cà phê… Dự kiến từ ngày 1-7 tới sẽ triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.
Bộ cũng đặt mục tiêu đến hết năm 2026 hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc. Bảo đảm toàn bộ các thửa đất được số hóa, quản lý thống nhất, vận hành theo thời gian thực và kết nối, chia sẻ hiệu quả với các cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin liên quan.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia khẳng định kết quả này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hỗ trợ cắt giảm thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ.
Để phát huy hiệu quả các hệ thống đã kết nối, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương đề nghị hai Bộ tiếp tục đẩy mạnh đối khớp, xác thực dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID.
Đồng thời duy trì cập nhật dữ liệu thường xuyên, bảo đảm đồng bộ theo thời gian thực. Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và lộ trình kết nối các hệ thống còn lại trong năm 2026.
