Chàng trai quê Ninh Bình bỏ đại học năm 20 tuổi, khi chỉ cách tấm bằng kỹ sư công trình Thủy lợi hơn một năm đại học. Dù cơ hội việc làm sau khi ra trường không quá bó hẹp khi có người nhà hỗ trợ, nhưng Thái vẫn quyết tâm không trở lại giảng đường vì nhiều lý do. Một phần từ việc cậu không thấy mình hợp với chuyên ngành kỹ thuật.
Hai năm nghỉ học, Thái xoay trở kiếm tiền từ phụ trách quầy pha chế quán cà phê đến phục vụ nhà hàng ăn ở quê – một thị trấn đang phát triển gần khu công nghiệp Đồng Văn. “Việc nào cũng cho thu nhập làng nhàng”, cậu kể. Khoản 8 triệu đồng đổi bằng mười tiếng làm việc mỗi ngày, từ 7h đến 12h và trở lại quán với ca 16h đến 22h. Mức lương vừa đủ cho Thái chi tiêu cơ bản ở quê.
Nhưng cũng có những ngày cậu chọn đóng kín cửa không muốn giao tiếp với ai. Sau Tết 2025, Thái nghỉ việc ở quán cà phê khi gần như không có ngày nghỉ mà vẫn thiếu trước hụt sau, phải xin gia đình hỗ trợ.
“Mỗi ngày thức dậy gần như là một vòng lặp lại, mở mắt tôi thấy rất mệt mỏi, không muốn ra khỏi giường, thế là nằm lướt điện thoại xem đủ thứ trên đời. Lướt rồi lại suy nghĩ mình phải làm cái gì đó, nhưng rồi lại không biết làm gì. Đầu óc vẫn nghĩ nhưng chân tay không hành động”, Thái kể, vòng lặp khiến chàng trai 22 tuổi thời điểm ấy trì trệ về đầu óc, kiệt quệ tinh thần.
Thái nằm trong số 1,6 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo – tức nhóm NEET trong quý I/2026 theo công bố mới nhất của Cục Thống kê. Người trẻ “ba không” chiếm 11,4% tổng số thanh niên cả nước, đồng nghĩa cứ 9 thanh niên thì một người thuộc nhóm NEET.
Thời gian qua, số lượng thanh niên “ba không” tăng giảm tùy từng quý song thường dao động 1,35-1,6 triệu người. Nhóm này tập trung cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long với trên 23% và thấp nhất tại Đồng bằng sông Hồng với 15%, theo Điều tra lao động việc làm năm 2023.
Cơ quan Thống kê cho biết tỷ lệ “ba không” phản ánh đặc điểm của lao động trẻ trong giai đoạn gia nhập thị trường. Họ có nhu cầu tìm việc và lựa chọn công việc cao nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng. Đồng nghĩa nhóm “ba không” chưa tham gia hiệu quả vào cả thị trường lao động lẫn hệ thống giáo dục và đào tạo. Vì thế họ cần được chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
NEET là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động thế giới ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến khích các nước thu thập, công bố. Báo cáo Xu hướng việc làm và xã hội năm 2026 của tổ chức này cho biết năm 2025 toàn cầu có khoảng 257 triệu thanh niên “ba không”, chiếm tỷ lệ 20%. Nhóm này đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy giáo dục, kỹ năng và kinh nghiệm cho tương lai nghề nghiệp. Tỷ lệ thanh niên nữ “ba không” cao hơn so với thanh niên nam. Xu hướng ứng dụng Al gia tăng càng đặt ra thách thức việc làm với nhóm này.
So với các nước trong khu vực, tỷ lệ thanh niên “ba không” của Việt Nam thấp hơn hoặc tương đương. Tại Thái Lan, tỷ lệ dao động 12,8-15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia là 17-18%, thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Philippines thống kê khoảng 12-13%, tập trung vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.
Hà Hương, 23 tuổi tự nhận mình mang đặc điểm của nhóm “ba không” khi tốt nghiệp đại học, ra trường giữa năm 2025 đến nay chưa tìm được việc phù hợp. Hương lần đầu ứng tuyển vào doanh nghiệp mỹ phẩm tại Hà Nội nhưng tuyển dụng đòi hỏi “có kinh nghiệm ít nhất hai năm”. Cô sau đó làm nhân viên sự kiện cho công ty quảng cáo nhưng chỉ được nửa năm và nghỉ việc từ sau Tết.
“Rất khó, công ty muốn tuyển người trẻ nhưng lại đòi hỏi có kinh nghiệm. Người mới ra trường đáp ứng được tiêu chí trẻ nhưng lấy đâu ra kinh nghiệm nếu không đi làm từ thời sinh viên”, cô nói, quyết định tạm dừng nộp CV, chọn làm việc bán thời gian tại phòng tập thể hình. Hương tính học thêm ngoại ngữ rồi về quê tìm việc văn phòng ở khu công nghiệp gần nhà.
Còn Thái, những ngày không ra khỏi nhà, không tiếp xúc với người ngoài cũng không nói chuyện với bạn bè, mọi thứ xung quanh “trở nên bí bách, khó thở hơn”. Cậu đi làm trở lại tại nhà hàng ăn uống vào cuối năm ngoái với mức thu nhập cao hơn quán cà phê. Chân tay bận rộn chạy bàn, bưng bê, ghi món liên tục khiến Thái không còn thời gian nằm dài suy nghĩ. Nhưng cậu nhận ra mình chỉ tạm ổn khi không nghĩ đến. Công việc nếu kéo dài thì đến thời điểm nào đó nghỉ việc, vòng luẩn quẩn “nằm dài, lướt điện thoại, suy nghĩ, không làm gì” sẽ tái diễn.
Thái quyết định mình sẽ phải quay lại giảng đường, lấy bằng rồi tính tiếp. Cậu tích lũy được một khoản tiền và đang tập trung ôn thi lại vào đại học tháng 6 tới. Lần này, cậu lựa chọn chuyên ngành liên quan đến luật vì thấy mình phù hợp với khoa học xã hội hơn là khối kỹ thuật trước đây.
“Nhìn lại những ngày ấy tôi thấy mình vô dụng quá, nhưng bắt đầu lại năm 22 tuổi chắc cũng không muộn”, cậu nói lãng phí hai năm là điều vô cùng tiếc nuối, nhưng đã chọn là chấp nhận.
Trưa 5.4, anh Nguyễn Trọng Tấn, hướng dẫn viên du lịch tại đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng, cho biết trong lúc cùng nhóm ngư dân đi lặn bắt cá, anh bất ngờ phát hiện đàn cá voi với số lượng lớn hiếm thấy.
Theo anh Tấn, đàn cá voi xuất hiện cách Hòn Tranh (một đảo nhỏ sát đảo Phú Quý) khoảng 500 m. Nhiều cá thể liên tục ngoi lên mặt nước, bơi sát mũi ca nô rồi tung mình, tạo nên khung cảnh sống động. Khi nghe tiếng reo hò từ trên ca nô, đàn cá phản ứng rõ rệt, nhảy lượn nhiều hơn và dàn thành từng cụm trên mặt biển.
Trên ca nô có nhiều thợ lặn địa phương, một số người đã trực tiếp xuống nước để ghi hình. Dù có sự xuất hiện của con người, đàn cá vẫn di chuyển tự nhiên, không có dấu hiệu sợ hãi.
Ngư dân tại Phú Quý nhận định, việc bắt gặp đàn cá voi với số lượng lớn như vậy là rất hiếm. Những hình ảnh ghi lại được xem là khoảnh khắc may mắn giữa biển khơi, đồng thời là “điềm lành” theo quan niệm của ngư dân địa phương.
Đáng chú ý, cũng trong cùng ngày, nhóm của anh Tấn còn phát hiện 3 cá thể cá voi xanh (loài đặc biệt quý hiếm) dài khoảng 17 m, bơi ngang qua ca nô. Khoảng hơn 30 phút sau, đàn cá voi lớn hàng chục con tiếp tục xuất hiện.
Theo ngư dân ở đây, sự hiện diện của cá voi gần bờ là dấu hiệu rõ ràng về môi trường biển sạch, nguồn thức ăn dồi dào và hệ sinh thái biển phong phú. Cá voi là loài động vật có vú vốn nhạy cảm, chỉ xuất hiện ở những vùng nước ít ô nhiễm và còn giữ được cân bằng sinh học.
Hiện tượng đàn cá voi xuất hiện hàng chục con gần Hòn Tranh, đảo Phú Quý mở ra kỳ vọng về tiềm năng phát triển du lịch sinh thái biển tại đặc khu Phú Quý, nếu được bảo vệ và khai thác đúng hướng.
Báo cáo xu hướng tìm kiếm quý 1-2026 vừa chính thức phát hành của Cốc Cốc ghi nhận lượng tìm kiếm trải rộng trên nhiều nhóm chủ đề khác nhau, từ các sự kiện chính trị - xã hội trọng điểm, những thay đổi về chính sách, các biến động kinh tế - tài chính, cùng làn sóng công nghệ AI và nhu cầu giải trí ngày càng đa dạng.
Quý 1-2026 ghi nhận mức tăng mạnh của các tìm kiếm liên quan đến giá cả, đặc biệt ở nhóm từ khóa cập nhật theo ngày.
Cụ thể, từ khóa “giá đô la Mỹ hôm nay” tăng 232% và “giá won hôm nay” tăng 56%, phản ánh mức độ quan tâm cao của người dùng trong bối cảnh biến động thị trường.
Các từ khóa “mức giảm trừ gia cảnh 2026” và “thuế thu nhập cá nhân 2026” ghi nhận lượng tìm kiếm tăng mạnh lần lượt 439% và 569% trong bối cảnh Nghị quyết 110 về điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2026.
Một điểm nhấn thú vị trong giai đoạn đầu năm 2026 là sự hiện diện yếu tố phong thủy trong hành vi tài chính.
Từ khóa “xem phong thủy số tài khoản ngân hàng” tăng 33%, cho thấy đặc trưng tâm lý “khởi đầu thuận lợi” của người dùng, nơi các quyết định tài chính đan xen với niềm tin cá nhân.
Concert cá nhân của nghệ sĩ Việt như Hòa Minzy và Phùng Khánh Linh được đông đảo khán giả đón nhận.
Song song, sự trở lại của BTS giúp lượng tìm kiếm liên quan tăng tới 700%, cho thấy các sự kiện âm nhạc trực tiếp, đặc biệt concert cá nhân đang dần trở thành xu hướng nổi bật trên thị trường.
Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ nội dung có sự dịch chuyển rõ rệt khi người dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm giải trí giàu cảm xúc và kịch tính thay vì những nội dung nhẹ nhàng, dễ đoán.
Xu hướng này thể hiện qua lượng tìm kiếm tích cực của loạt phim và chương trình như "Can this love be translated?", "Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng", "Single inferno 5" và "Battle of fates".
Các sự cố tiêu dùng đầu năm đã kích hoạt làn sóng tra cứu liên quan đến an toàn sản phẩm. Những từ khóa như “Nestlé thu hồi sữa bột” hay “pate Hạ Long” ghi nhận lượng tìm kiếm tăng mạnh, phản ánh mối quan tâm ngày càng rõ rệt của người dùng đối với chất lượng hàng hóa và rủi ro trong tiêu dùng hằng ngày.
Các điểm nóng địa chính trị quốc tế tiếp tục “tăng nhiệt” khi các từ khóa “xung đột Trung Đông”, “tên lửa Iran” hay “eo biển Hormuz” đồng loạt tăng mạnh cho thấy nhịp theo dõi sát các biến động về an ninh và năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, câu chuyện về khỉ Punch tại Nhật Bản bị mẹ bỏ rơi ngay sau khi chào đời luôn ôm chặt chú gấu bông hình đười ươi nhanh chóng trở thành hiện tượng trên không gian số.
Công trình nâng cấp đường Nguyễn Thị Định dài khoảng 2 km, tổng vốn hơn 2.000 tỷ đồng, khởi công từ tháng 4/2025 và dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2026. Đến nay, mặt đường đã gần hoàn thiện, song vẫn còn gần 200 trụ điện án ngữ giữa đường.
Nhiều trụ nghiêng ngả, phía trên dây điện và cáp viễn thông chằng chịt. Một số bó dây bị đứt, võng xuống thấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Đây là tuyến kết nối nút giao An Phú và vòng xoay Mỹ Thủy nên mật độ xe rất đông. Ở một số đoạn hẻm đổ ra đường lớn, xe máy phải len lỏi giữa các trụ điện.
Có tiệm bán đồ ăn tại đây, anh Hoàng Danh, 45 tuổi, cho biết từ sau Tết, khi mặt đường được mở rộng hai bên, hàng trụ điện bị "bỏ lại" giữa đường. Tại những đoạn khuất tầm nhìn vào ban đêm, thỉnh thoảng xảy ra va quẹt xe máy vào trụ điện, nên người dân phải đặt thêm thùng xốp, vật nhựa làm cảnh báo.
"Mở rộng đường đến đâu phải di dời trụ điện cùng lúc, chứ chậm thu hồi lưới điện như vậy rất bất tiện đi lại", anh Danh nói.
Đại diện Tổng công ty Điện lực TP HCM cho biết dự án do Ban quản lý dự án phường Cát Lái làm chủ đầu tư. Theo quy trình, chủ đầu tư chịu trách nhiệm di dời trụ điện và xây dựng lưới điện mới để bàn giao cho ngành điện tiếp nhận.
Tuy nhiên, việc thu hồi hệ thống điện cũ đang vướng thủ tục bồi thường và hỗ trợ di dời hạ tầng kỹ thuật. Đơn vị điện lực đã gửi văn bản đề nghị chủ đầu tư sớm hoàn tất hồ sơ để phối hợp thu hồi gần 200 trụ điện, đồng thời yêu cầu sơn phản quang để cảnh báo người đi đường.
Tình trạng trụ điện nằm giữa đường từng xảy ra ở nhiều dự án giao thông tại TP HCM. Tháng 1/2026, hàng loạt trụ điện cũng nằm giữa làn đường Chu Văn An sau mở rộng và đến nay chưa được di dời. Trước đó, năm 2024, các dự án mở rộng đường Tân Kỳ Tân Quý, Dương Quảng Hàm và cầu Bà Hom cũng chậm tiến độ vì vướng di dời trụ điện.
