Ông Nguyễn Trọng An, chuyên gia thương mại điện tử Công ty HyperCart (xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM; trước là P.Tân Tạo, Q.Bình Tân, TP.HCM), cho rằng sở dĩ có vấn nạn affiliate marketing biến tướng, nguyên nhân cốt lõi nằm ở cách vận hành của mô hình này hiện nay, là lấy hiệu quả đơn hàng làm thước đo chính.
“Trong phần lớn các hệ thống affiliate, chỉ cần người dùng bấm vào link và phát sinh đơn hàng trong một khoảng thời gian nhất định, hệ thống sẽ ghi nhận và chi trả hoa hồng. Nó gần như không phân biệt người dùng đến từ nội dung nào, đúng hay sai, trung thực hay giật gân”, ông An phân tích.
Theo ông An, chính cơ chế này khiến một thực tế trớ trêu xảy ra, nội dung càng gây tò mò, càng dễ kéo “lượt nhấp chuột” thì càng có cơ hội tạo ra đơn hàng, bất kể tính xác thực.
“Cách vận hành hiện nay vô tình tạo điều kiện để nội dung sai lệch vẫn kiếm được tiền. Khi động lực tài chính không gắn với chất lượng nội dung, mà chỉ gắn với hành vi nhấp chuột và mua hàng, thì việc lệch chuẩn là điều khó tránh khỏi”, ông An nói.
Từ thực tế thị trường, ông An chỉ ra một số lỗ hổng lớn trong hệ thống affiliate hiện nay.
Đầu tiên, theo ông An ai cũng có thể tham gia làm tiếp thị liên kết. Việc đăng ký trở thành publisher (tổ chức, cá nhân sẽ quảng bá, tiếp thị sản phẩm từ nhà quảng cáo) tương đối dễ dàng, không có quy trình kiểm duyệt nội dung đầu vào. Thứ hai, thiếu cơ chế kiểm soát nội dung. Các nền tảng chủ yếu theo dõi hiệu suất (lượt nhấp chuột, đơn hàng), trong khi nội dung dẫn dắt hành vi người dùng lại nằm ngoài vùng kiểm soát trực tiếp. Thứ ba, cơ chế “có đơn là trả tiền”, dù nội dung sai lệch, giật gân hay gây hiểu nhầm, chỉ cần tạo ra giao dịch, hoa hồng vẫn được chi trả. Thứ tư, thiếu hệ thống loại bỏ và blacklist (danh sách khách hàng đen) hiệu quả. Nhiều tài khoản vi phạm có thể tiếp tục hoạt động hoặc dễ dàng tạo tài khoản mới.
“Các hệ thống affiliate gặp khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng nguồn traffic (lưu lượng truy cập vào website từ các nguồn khác nhau – PV), đặc biệt là phân biệt giữa nội dung trung thực và nội dung mang tính dẫn dụ. Bởi vì từ góc nhìn kỹ thuật, hệ thống chỉ nhìn thấy dữ liệu hành vi, chứ không “hiểu” được nội dung phía sau”, ông An nói thêm.
Trả lời về nguy cơ dài hạn, chuyên gia thương mại điện tử Đinh Hồng Công, Công ty QuickNest, (P.Khánh Hội; trước là P.8, Q.4, TP.HCM), cho rằng thị trường có thể bị lệch hướng cạnh tranh.
“Người làm nội dung nghiêm túc cần thời gian xây dựng niềm tin, đầu tư trải nghiệm. Trong khi đó, nội dung giật gân có thể đạt hiệu quả chuyển đổi nhanh hơn. Nếu không kiểm soát, thị trường sẽ bị méo mó theo hướng… ai câu được lượt nhấp chuột thì thắng”, ông Công cảnh báo.
Theo ông Công, khi đó, những người làm nội dung tử tế sẽ ngày càng khó cạnh tranh về mức độ chú ý, còn người sử dụng chiêu trò lại có lợi thế ngắn hạn.
Anh Đỗ Huỳnh Việt, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành khoa học máy tính, ĐH Wisconsin-Madison (Mỹ), chuyên gia vận hành nền tảng số, cố vấn chiến lược nội dung cho nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam, cho rằng các nền tảng cần chủ động siết lại hệ sinh thái affiliate.
“Các sàn thương mại điện tử nên áp dụng cơ chế kiểm duyệt publisher ngay từ đầu, yêu cầu xác minh danh tính, kênh nội dung và lĩnh vực hoạt động. Đồng thời, cần theo dõi nguồn traffic để phát hiện các dấu hiệu bất thường”, anh Việt đề xuất.
Theo anh Việt, ngoài việc đánh giá hiệu suất, nền tảng cần xây dựng hệ thống đánh giá uy tín publisher, dựa trên lịch sử hoạt động và phản hồi người dùng.
“Nguy cơ lớn nhất là mô hình affiliate bị lợi dụng để phát tán “rác nội dung”, làm giảm trải nghiệm người dùng và ảnh hưởng đến uy tín nền tảng. Nếu không kiểm soát, chính nền tảng sẽ bị tổn hại về lâu dài”, anh Việt nói.
Anh Việt cho rằng việc xây dựng hệ thống “blacklist” là khả thi nhưng cần đầu tư bài bản.
“Cần kết hợp giữa công nghệ và chính sách. Về kỹ thuật, phải có hệ thống theo dõi hành vi, phân tích dữ liệu lớn để phát hiện nội dung vi phạm. Về chính sách, phải quy định rõ tiêu chí vi phạm, quy trình xử lý và cơ chế khiếu nại minh bạch”, anh Việt chia sẻ và nói thêm: “Một thách thức lớn là tình trạng “né blacklist” bằng cách tạo tài khoản mới. Vì vậy, cần có cơ chế liên kết dữ liệu và xác thực danh tính chặt chẽ hơn”.
Ông Công đề xuất: “Về dài hạn, các nền tảng cần thay đổi cách chi trả hoa hồng để tránh nuôi nội dung độc hại. Không nên chỉ dựa vào đơn hàng. Cần bổ sung các tiêu chí như chất lượng nội dung, mức độ minh bạch, tỷ lệ hoàn trả, khiếu nại… Thậm chí, có thể ưu tiên hoặc thưởng cao hơn cho những publisher có nội dung uy tín. Điều này không chỉ giúp lọc bớt các nguồn traffic độc hại, mà còn tạo động lực cho những người làm nội dung nghiêm túc. Bên cạnh các biện pháp kiểm soát, điều quan trọng không kém là tạo ra một hướng phát triển lành mạnh để dẫn đường cho affiliate marketing”.
Ông An cho rằng muốn hệ sinh thái affiliate phát triển bền vững, cần chuyển trọng tâm từ “đơn hàng” sang “giá trị nội dung”.
“Hiện nay, phần thưởng chủ yếu dựa trên số đơn hàng, nên người làm nội dung dễ bị cuốn vào cuộc đua câu “lượt nhấp chuột”. Nếu không thay đổi, mô hình này sẽ tự bào mòn chính nó”, ông An nhận định.
Theo ông An, các nền tảng cần khuyến khích người sáng tạo nội dung làm nội dung chất lượng, như đánh giá sâu, trải nghiệm thật, phân tích rõ ưu và nhược điểm sản phẩm.
“Thiết nghĩ, nên có những giải pháp như: xây dựng hệ thống đánh giá uy tín publisher, ưu tiên hiển thị nội dung minh bạch, có kiểm chứng, gắn nhãn “nội dung đã xác minh”, thưởng cao hơn cho nội dung chất lượng thay vì chỉ dựa vào đơn hàng. Và quan trọng hơn, cần xây dựng một hệ sinh thái người sáng tạo nội dung uy tín, nơi người làm nội dung tử tế có lợi thế cạnh tranh thực sự”, ông An nói.
Ông An cũng cho rằng nhằm giải quyết triệt để vấn đề, cần sự phối hợp từ nhiều phía. Chẳng hạn như cơ quan quản lý rà soát quy định về tin giả gắn với mục đích thương mại, tăng chế tài xử phạt, các nền tảng kiểm duyệt publisher, theo dõi nguồn traffic, loại bỏ tài khoản vi phạm. Còn người làm nội dung phải nâng cao đạo đức nghề nghiệp, minh bạch thông tin. Người dùng phải cảnh giác với nội dung giật tít, chủ động báo cáo vi phạm. Qua đó không thể để “rác nội dung” lấn át.
“Nếu không kiểm soát, “rác nội dung” sẽ tiếp tục lan rộng và làm méo mó môi trường thông tin. Khi đó, không chỉ người tiêu dùng bị ảnh hưởng, mà chính hệ sinh thái thương mại điện tử cũng bị tổn hại”, ông An nhấn mạnh
Những ngày đầu tháng 4, TP.HCM và nhiều tỉnh Nam bộ bước vào cao điểm nắng nóng, có thời điểm nhiệt độ lên tới 40°C. Không chỉ gây mệt mỏi về thể chất, cái nóng còn khiến không ít người trẻ cảm thấy dễ bực bội, mất kiên nhẫn hơn thường ngày.
Chia sẻ với người viết, Cao Lê Bảo Ngọc, sinh viên Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM, cho biết bản thân cảm nhận rõ sự thay đổi cảm xúc trong những ngày thời tiết oi bức.
"Thường khi ra ngoài trời nóng là em thấy rất khó chịu, mồ hôi, mùi cơ thể lẫn lộn nên dễ bực hơn. Những lúc kẹt xe dưới nắng nóng là dễ cáu gắt hơn bình thường", Ngọc nói.
Theo Ngọc, nắng nóng còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày. "Cơ thể dễ mất nước nên em chán ăn, chỉ muốn uống nước mát. Tối mà không có máy lạnh thì gần như không ngủ nổi, mà thiếu ngủ thì hôm sau lúc nào cũng mệt và dễ khó chịu", Ngọc chia sẻ.
Dù tự nhận là người ít khi cáu gắt, nhưng Ngọc cho biết khi đã nóng tính thì thường là do cơ thể đang quá khó chịu. "Sau đó em lại thấy có lỗi vì bình thường mình không như vậy", Ngọc nói thêm.
Phạm Thị Thảo Vân, nhân viên văn phòng Công ty FC Future (TP.HCM), cho biết thời tiết nắng nóng ảnh hưởng khá rõ đến cảm xúc và sinh hoạt hằng ngày của bản thân.
"Dạo này trời nóng nên mình dễ gắt gỏng, khó chịu hơn bình thường", Vân chia sẻ.
Theo Vân, những tình huống nhỏ trong ngày cũng dễ khiến cô trở nên mất kiên nhẫn hơn. "Có hôm đi làm về đã mệt, mà điều khiển điều hòa lại hết pin là thấy bực liền. Hoặc đơn giản là có người đứng quá gần, cảm giác nóng nực càng khó chịu hơn", cô nói.
Không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng, nắng nóng còn khiến thói quen sinh hoạt của Vân thay đổi. "Mình và bạn bè hầu như không đi chơi ban ngày vì quá nóng, trang điểm cũng dễ trôi. Buổi tối thì thời tiết oi bức nên ngủ khó hơn", Vân cho biết.
Theo thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, cựu giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, dù chưa có nhiều nghiên cứu khẳng định mối liên hệ trực tiếp giữa thời tiết và hành vi, nhưng trên thực tế, nắng nóng kéo dài có thể tác động rõ rệt đến trạng thái cảm xúc của con người.
"Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể buộc phải điều chỉnh để cân bằng thân nhiệt, kéo theo hàng loạt thay đổi sinh lý như tim đập nhanh hơn, tăng tiết mồ hôi và hệ thần kinh rơi vào trạng thái căng thẳng. Não bộ liên tục xử lý các kích thích từ môi trường, dẫn đến quá tải và tiêu hao năng lượng", anh An phân tích.
Trong trạng thái này, anh An cho biết con người dễ rơi vào kiệt sức về thể chất, từ đó suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Những mâu thuẫn nhỏ trong đời sống thường ngày cũng dễ bị "thổi phồng".
Bên cạnh đó, theo anh An, nắng nóng còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Việc ngủ không sâu hoặc thiếu ngủ khiến hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn, làm giảm hiệu quả làm việc và dễ phát sinh xung đột trong các mối quan hệ.
Ở góc nhìn y khoa, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 1 Đoàn Nhật Trung, Bệnh viện Xuyên Á cơ sở Vĩnh Long, cho rằng nắng nóng không chỉ là yếu tố thời tiết mà còn là một dạng "stress môi trường" tác động đồng thời lên cả thể chất và tinh thần.
"Khi cơ thể phải liên tục tản nhiệt, sẽ xảy ra tình trạng mất nước, thay đổi nhịp tim, nhịp thở và gia tăng hormone stress như cortisol. Những biến đổi này khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, làm giảm khả năng thích nghi", bác sĩ Trung cho biết.
Theo bác sĩ Trung, cảm nhận về nhiệt độ không chỉ dừng lại ở xúc giác mà còn kéo theo chuỗi phản ứng liên hoàn từ sinh lý đến tâm lý. Vì vậy, nắng nóng có thể được xem là một tác nhân gây stress "đa tầng", âm thầm nhưng mạnh mẽ.
Theo thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Nhật Trung, nếu tình trạng khó chịu, cáu gắt kéo dài, cơ thể có thể rơi vào trạng thái stress tích lũy.
"Về lâu dài, điều này có thể gây rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Nếu không điều chỉnh, thậm chí có thể dẫn đến rối loạn lo âu nhẹ hoặc suy giảm động lực sống", bác sĩ Trung cảnh báo.
Để hạn chế tác động tiêu cực của nắng nóng, bác sĩ Trung khuyến nghị người trẻ nên chủ động điều chỉnh lối sống. Cụ thể, cần hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ, ưu tiên không gian mát, mặc trang phục thoáng nhẹ và sắp xếp công việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn (nếu có thể).
Bên cạnh đó, việc điều hòa cơ thể từ bên trong cũng rất quan trọng. Thói quen thở chậm và đều giúp ổn định hệ thần kinh; duy trì ăn uống, ngủ nghỉ hợp lý giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Ở góc độ tâm lý, thạc sĩ Đặng Hoàng An cho rằng mỗi người cần "nhìn sâu" vào chính mình để nhận diện nguyên nhân cảm xúc.
"Nếu chỉ trở nên cáu gắt khi thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều khả năng nguyên nhân đến từ môi trường. Ngược lại, nếu trạng thái này xuất hiện thường xuyên ngay cả khi điều kiện dễ chịu, thì cần xem xét các yếu tố tâm lý nền tảng", anh An khuyên.
Khám phá bánh nghệ thuật kỷ niệm 30.4, một tác phẩm sáng tạo lấy cảm hứng từ hình ảnh bộ đội, địa đạo và người mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến. Chiếc bánh không chỉ là món ăn mà còn chứa đựng tình cảm tri ân dành cho thế hệ đi trước.
Ân cho biết ý tưởng về tác phẩm bắt nguồn từ một câu hỏi tưởng chừng giản đơn tình cờ đọc được trên mạng xã hội: “Ước mơ của mẹ là gì?”. Khi nhiều câu trả lời xoay quanh con cái và gia đình, Ân lại suy nghĩ theo một hướng khác. “Mình đặt người mẹ vào bối cảnh chiến tranh và nhận ra, có lẽ ước mong lớn nhất khi ấy chỉ là ngày đất nước hòa bình, con được trở về nhà. Từ dòng suy nghĩ đó, ý tưởng cho chiếc bánh dần hình thành”, Ân chia sẻ.
Chàng trai 26 tuổi cho biết tác phẩm nằm trong dự án bánh nghệ thuật “Việt Nam tinh hoa”, được chăm chút tỉ mỉ từ nguyên liệu chính là kẹo mềm fondant và bột gạo. Tổng thể chiếc bánh tái hiện không gian thời chiến với những chi tiết thu nhỏ như: bộ đội, địa đạo, người mẹ Việt Nam anh hùng, gợi nhắc đến đời sống gian khó nhưng giàu nghị lực của người Việt. “Điểm nhấn nổi bật nhất chính là tạo hình khuôn mặt người mẹ”, Ân nói.
Chia sẻ về quá trình thực hiện, Ân cho biết nhiều người thường nghĩ phần khó nhất nằm ở những chi tiết thu nhỏ bên trong “lòng địa đạo”. Tuy nhiên, với anh, thử thách lớn nhất lại là làm sao để tác phẩm có thể chạm đến cảm xúc người xem chỉ qua ánh nhìn. Đặc biệt, ở phần tạo hình khuôn mặt người mẹ, anh không chỉ hướng đến sự giống thật về đường nét, mà còn phải thể hiện được chiều sâu tâm trạng.
“Mình muốn gương mặt người mẹ vừa có nét buồn vì mất đi người thân, vừa ẩn chứa sự căm phẫn khi chiến tranh đã cướp đi quá nhiều thứ, để lại nỗi đau không thể diễn tả. Ở mỗi góc nhìn khác nhau, người xem có thể cảm nhận những sắc thái cảm xúc khác nhau”, Ân chia sẻ.
Để hoàn thiện tác phẩm, Ân mất khoảng 2 tháng. Anh bắt đầu từ khâu lên ý tưởng, dựng phác thảo và bố cục tổng thể. Sau đó, Ân tiến hành tạo hình nhân vật người mẹ trước, rồi đến phần vách núi và hệ thống địa đạo. Cuối cùng là giai đoạn đặc tả, hoàn thiện từng chi tiết nhỏ để đảm bảo tổng thể tác phẩm đạt được chiều sâu cả về hình ảnh lẫn cảm xúc.
Thông qua tác phẩm, chàng trai trẻ mong muốn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn. "Đó là sự tri ân dành cho những người lính đã hy sinh vì độc lập dân tộc, cũng như những người mẹ, người vợ âm thầm chịu đựng nỗi đau chiến tranh. Họ không trực tiếp cầm súng, nhưng lại mang những “vết thương” kéo dài suốt cả cuộc đời", Ân nói.
Ân cho biết quá trình thực hiện chiếc bánh lần này diễn ra khá suôn sẻ. Mọi chi tiết đều được anh hình dung rõ ràng từ trước, giúp việc thực hiện đúng với ý tưởng ban đầu. Đây cũng là một trong những tác phẩm mà Ân tâm đắc nhất trong hành trình theo đuổi dòng bánh nghệ thuật.
Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật làm bánh, Ân đang từng bước khẳng định hướng đi riêng khi kết hợp hội họa với ẩm thực, tạo nên những tác phẩm mang đậm bản sắc Việt. “Mỗi chiếc bánh không chỉ để thưởng thức mà còn là một câu chuyện, thông điệp được kể bằng hình khối, màu sắc và cảm xúc”, Ân bộc bạch.
Thời tiết nắng nóng, hóa đơn tiền điện tăng khoảng 30% khiến Nguyễn Văn Kha, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đang trọ tại đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM lo lắng.
"Nhiều lúc nóng tới mức đau đầu, mình không muốn làm việc gì. Ngày nào cũng đi nhiều nơi có điều hòa như trung tâm thương mại, thư viện, quán cà phê chứ về nhà chịu không được vì không gánh nổi tiền điện", Kha chia sẻ.
Tuy căn phòng trọ có máy điều hòa, nhưng Kha chỉ bật vào buổi trưa để tiết kiệm điện. Hoặc sẽ điều chỉnh giờ hoạt động của máy lạnh tự động tắt vào buổi tối khi ngủ để tránh lãng phí. Theo Kha, giá điện ở cả khu trọ trước và hiện tại đều rơi vào khoảng 3.900 đồng/kWh.
Mỗi tháng nhận thông báo tiền thuê phòng, Kha đều hồi hộp theo dõi giá tiền điện. Kha cho biết, tháng vừa rồi, tiền điện đã tăng hơn 300.000 đồng. Để có chi phí đóng tiền điện, nam sinh đã phải cắt giảm tiền ăn và mua sắm.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thị Ngọc Mai, sinh viên trường ĐH Kinh tế TP.HCM, hiện thuê trọ tại đường Cách mạng tháng tám, P.Bảy Hiền, TP.HCM, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhận thông báo chi phí tháng 4.2026. Tổng tiền phòng và điện nước của Mai lên đến 4 triệu đồng, trong đó riêng tiền điện đã ngốn 900.000 đồng, tăng 400.000 đồng so với tháng trước.
"Phòng mình ở tầng trên cùng, mỗi lần đi làm thêm về mở cửa ra là không khí hầm hập không khác gì lò bánh mì. Vì không có cửa sổ nên máy lạnh phải chạy liên tục mới trụ nổi. Nhận hóa đơn mà mình thấy sốc vì đây là tiền mình tự đi làm thêm tích góp chứ không xin gia đình. Với 400.000 đồng tiền điện tăng chênh lệch so với tháng trước, coi như mình mất gần 7 ngày tiền ăn", Ngọc Mai chia sẻ.
Tại các khu trọ công nhân thuộc P.Bình Tân, TP.HCM, nỗi lo về chi phí điện tăng vào mùa nóng đang trở thành gánh nặng mới. Nguyễn Thị Thúy An (28 tuổi), đang làm công nhân ở khu công nghiệp Vĩnh Lộc, cho biết: "Bình thường tiền điện chỉ 140.000 đồng nhưng hai tháng qua tháng nào cũng tăng hơn gấp đôi. Nhìn hóa đơn mà chóng mặt".
Đào Thị Thúy Loan (35 tuổi), làm việc ở khu công nghiệp Chơn Thành, P.Chơn Thành, tỉnh Đồng Nai cũng rầu rĩ vì tiền điện tháng rồi tăng vọt. "Mỗi tháng lương được khoảng 9 triệu đồng, mà tiền điện tới gần 600.000 đồng. Lương công nhân vốn dĩ đã không cao, đủ thứ phải lo như tiền trọ, tiền ăn, lo cho con cái, mấy nay thời tiết oi bức, nên cả nhà dùng nhiều hơn. Giờ phải chịu thêm gánh nặng phát sinh vì tiền điện", chị Loan ta thán.
Nhiều công nhân ở khu vực xung quanh khu chế xuất Linh Trung, P.Thủ Đức, TP.HCM cũng cho biết thời tiết nắng nóng mấy ngày nay làm cho họ càng thêm lo lắng về tiền điện.
Nguyễn Tuấn Sang, đang làm công nhân tại khu chế xuất Linh Trung, ngụ đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Mình thuê phòng với giá 2,5 triệu đồng/tháng. Vì không có máy điều hòa nên quạt điện phải chạy hết công suất cả ngày lẫn đêm để chống chọi với cái nóng hầm hập. Với tình hình thời tiết oi ả như mấy ngày qua, mình rất lo hóa đơn tiền điện tháng này sẽ tăng vọt".
Anh Bùi Văn Nghĩa, quản lý một khu trọ trên đường Vườn Lài, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM, cho biết so với tháng rồi thì tiền điện tăng khoảng 30%, tức khoảng gần 1 triệu đồng/phòng.
“Để giảm bớt áp lực từ hóa đơn tiền điện đối với người thuê trọ, tôi đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp như lắp đặt mảng xanh trên mái nhà và đầu tư vào hệ thống phun sương cho phòng trọ, để người thuê trọ đỡ nóng hơn, cũng như bảo quản được nhà cửa trước thời tiết nắng nóng như hiện nay”, anh Nghĩa nói.
